

D3811

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་ག་ཝ་ཏྱཱ་མ་ནཱ་ཡཱ་ནུ་སཱ་རི་ཎི་ནཱ་མ་བྱཱ་ཁྱཱམ། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འཕགས་པ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།གང་ལ་ཀུན་རྟོག་དང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སྤང་བྱས་ཏེ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་སྨྲ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་ ཉེ་བར་བཟློག་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིས།།བདུད་སྡང་བ་ཡི་མཆོག་གི་ཡུམ་དེ་ལ་འདིར་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་འདུད། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་འདི་ བདག་གིས་ནི།།སྔོན་གྱི་མན་ངག་རྗེས་འབྲངས་ནས། །འདི་ཡི་རྣམ་བཤད་བརྩམ་པར་བྱ། །ཐུབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཡུམ་འདི་མགོན་པོ་བྱམས་པ་ལས། །འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱས་ འདིར།།དོན་ནི་གང་ཞིག་ཐོབ་གྱུར་དེ་ནི་བདག་གིས་སྦྱར། །ཐལ་སྦྱར་གསོལ་འདེབས་དོན་དུ་བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། །གྲོགས་ངན་བོར་ལ་ལམ་ངན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོའི་ལམ་དུ་འཁྲུལ་པ་མི་བྱེད་ པར།བདག་གིས་གོམ་གཞག་རྗེས་སུ་གོམ་པ་རྣམ་པར་བཀོད་ནས་ལམ་བཟང་དག་ལ་བུ་ཁྱེད་ཤོག་།གང་དང་གང་དུ་ཡང་ནི་རིང་ནས་འབྱུང་བ་བདག་གིས་གང་དུ་དཀའ་བས་ངོ་མཚར་བ། །དམ་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཞབས་ཀྱི་དགོད་པ་འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་བླང་།།བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དྲིས་པ་དང་།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་འདི་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་ཁས་འཆེས་སོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བཤད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ མ་བརྗོད་ཅེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྔོམ་བརྗིད་འདི་རང་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་རིམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ ཡུལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་གདུལ་བྱའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་།ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ གཅིག་ལ་ཉེ་བར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གང་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྡུད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བཤད་པར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ སྡུད་པར་རུང་བ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་སྟོན་པའི་གོ་རིམས་གཞན་བཟུང་ནས།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣ་བའི་ལམ་དུ་འོངས་པའི་རིམ་པ་སོ་སོར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པའི་མཐར་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་སྡུད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

梵语：Bhagavatyāmanāyānusāriṇi nāma vyākhyām
藏语：胜者母教授随行之释论
顶礼圣般若波罗蜜多！
于彼远离分别与妄想之本性，色等亦与真如同味宣说，以遮遣常等而生欢喜，于此我全然顶礼魔敌之胜母。
此八千颂佛母，我今随循昔日教授，撰写此释论。
此能仁王母，从弥勒怙主，至圣道获得者无著，于此所获义理我当编撰。合掌祈请为义我当精进。
舍恶友，于恶道莫错认为王道，我当随步前行，善道中请君来。
于彼彼处久远所生，我于何处难得稀有，以圣者为量，此转轮王足迹当极取。
为护贤劫诸如来色身及正法藏故，于众会中问圣金刚手大菩萨，以'如是我闻'表明此般若波罗蜜多释论是我所闻，于圣弥勒前承诺。
若问何故不说'世尊如是说'？因此世尊教法威严非己境界。以是之故，如世尊于如来秘密经中所说次第，如来智慧行境无尽世界中，集聚种种所化众生，以种种增上意乐及种种见解差别者，以种种语言于一刹那中随近示现种种义理。
如是如来对所化众生开示之次第，于一切种中非是诸菩萨之行境。凡是行境者，亦能以结集次第宣说，故取持结集法及自行境说法之其他次第，以'如是我闻'显示自身耳闻之次第。
于教法终时亦说'说是语已'等结集之语，而非说'如是宣说'。

།གཞན་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ངག་གིས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་རང་རང་གི་སྐད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་གིས་བྱུང་བས་དམ་ པའི་ཆོས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་མཐར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སླར་མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་ བཤད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ངེས་པ་མ་མཛད་ཅེ་ན། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་བ་འདིའམ་ཞག་འདི་ལ་བསྟན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དགོས་པ་མེད་པ་ནི་བཤད་པར་མི་རིགས་སོ། །གནས་བསྟན་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་རྟེན་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བཙལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚོགས་བསགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ། རྩོད་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་ ཡང་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ ཏེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པར་གྱུར་ན།དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་འདི་དང་ཡུལ་གཞན་ལ་བདག་ཅག་གི་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱིས་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མ་ མཛད་དོ།།ཡང་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ལན་མང་དུ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བཤད་པར་བཞེད་ནས་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པར་སྦྱར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པའམ། ཡང་ན་འདི་ལ་ལེགས་པ་མངའ་ བས་བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱའོ།།རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་དང་རྒྱུས་བྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པ།།དྲུག་པོ་འདི་ལ་བཅོམ་ཞེས་ཐོས། །དེའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་གཞན་དབང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚང་བས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཟུགས་ཚང་བ་སྟེ། གོང་ན་མེད་པའི་མཚན་རྣམས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་སྐུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ཚང་བ་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཚམས་སུ་སྒྲས་རྣམ་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

另外，诸佛世尊并非以语言向他人说法。因为胜义谛是不可言说的，如来恒时安住于等持，无分别任运成就。然而由于往昔愿力和众生业力的缘故，如实了知随着所化众生各自语言而说法必定显现。由于法身的力量所生，为了生起对正法的恭敬心，在结集时如是趣入所说，因此说'世尊如是宣说'。
复次，在一些经典中为了趣向世间清净分别，也说示说法，在此方面说'如是宣说'是主要的。'一时'是指任何时候的意思。
为何不确定时间呢？因为无有必要。说'在此月份或此日宣说'这样的说法毫无必要，无必要之事不应说。
说示处所是合理的，因为是塔庙之处，为了众生以供养、顶礼等积累资粮的缘故。为了无诤论的缘故，也未说明确的时间。
如是，如来于刹那、须臾、瞬间，于种种世界和种种所化众生以种种教法成办所见。若彼等一切聚集，如是于此日和他处说'我等彼处如来安住'而生言说。如是发生，于一切坏灭中正在结集者未作时间的确定。
或者，因为在王舍城多次安住，欲说'在王舍城安住的一时'，故说'一时'之语。
'世尊'是指具足降伏四魔，或者因具足善妙故称'世尊'。
'具'是以因缘和作用而成就，因为欲以作用表达的缘故。彼等为自在等六种，即：'自在及妙色，吉祥与名称，智慧精进圆，闻具此六者。'因此具足一切自在故为世尊。
其中自在是不被他控制，因为世尊具足彼故，断除一切带有习气的障碍。
世尊具足色相，因为以无上相好及一切妙好庄严之身的缘故。具足名称，因为声名遍布十方的缘故。

 །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་གིས་མང་པོ་རྣམས ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དཔལ་ཏེ།དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཚང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཚང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་མཛད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞུགས་སོ། །གང་དུ་ཞེ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ག་དྷཱ་པ་རྣམས ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྔོན་རོལ་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པ་དང་དྲང་སྲོང་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དང་བྲམ་ཟེ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་དང་ར་རྣམས་ཀྱིས་ མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ར་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་ཕྱུགས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རྭ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཙུགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་ ཞེས་ཟེར་རོ།།དུས་དེའི་ཚེ་ནོར་གྱི་དོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པ་དེ་ཚད་མར་བྱའོ་ཞེས་རྩོད་པ་ལས་གཉི་ག་ཡང་དེར་སོང་བར་གྱུར་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་དམོད་པའི་མེས་ཐལ་ བར་བྱའོ་ཞེས་ནོར་གྱི་དོག་པ་དེ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡིགས་པར་བྱས་ནས།བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། སྡིག་པ་དེས་ཡང་སེང་གེའི་ཁྲི་ལས་ལྟུང་བར་ས་གཞི་ཡང་གས་ནས་དེར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ ལས་ལ་ས་གཞི་ལ་གཙང་གཏོར་བྱས་ཏེ།བུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་རྒྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོང་སྟེ་ས་སྦྱོངས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་ཤིང་རྟ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ལྷ་མོས་གསུངས་པ། གང་གཱ་བརྒལ་ནས་ཧ་ཅང་ཡང་ མི་རིང་བ་ན་རི་བོ་ལྔ་ཡོད་དེ་དབུས་ན་མཚོ་ཡོད་པ་དེར་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིག་པར་བྱ་སྟེ།དེར་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱལ་བའི་ཤིང་རྟས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་བཙུགས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེར་ནི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དོར་ནས། ཐམས་ཅད་ འཇིགས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་ལྕགས་རིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཁྱིམ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེང་ཕྱིན་ཆད་མ་བཤིག་པས་དེས་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་པོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དེ་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ཊ་སྟེ། ཏི་སྨ་སྦྱར་བས་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལ་ཊའོ།།ཐུན་མོང་དུ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང་། ཆོས་སྟོན་པས་བཞུགས་པ་དང་། མཉམ་པར་ གཞག་པས་བཞུགས་པ་དང་།ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོ་སྟེ། ངག་གི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་པའོ།

具足圆满者为众多之所依者即为吉祥，彼亦于世尊具足，是世间与出世间一切圆满者所欲依止之故。具足智慧，即于一切种中于一切所知无有贪著，具无碍智慧之故。具足精进，即于一切种中恒常利他事业相续不断。彼世尊住于。何处住？即于王舍城。王舍城者，即摩揭陀国之城市。
何故称为王舍城？昔有名为游戏天之国王，当其正行供养时，有五百仙人与五百婆罗门聚集。彼欲行供养时，诵念吠陀中'以羊行供养'之语。其时婆罗门等言：'以羊'者，即以羊畜行供养。仙人等言：'以角'者，即以自生法性之稻等行供养。
尔时有名为财护之最胜城之王，彼通达一切吠陀义理，以彼为量，二众皆往诣彼处。婆罗门等威胁财护言：'若不以我等之见为主，则当以咒诅之火化汝为灰'。遂唯以婆罗门之见为主，以此罪业，从狮子座坠落，大地裂开而入其中。是故婆罗门等于供养等事业时，于地上作洒净，诵'子来'等语。
彼王之子名胜车，大臣等往告曰：'请治理国土'。胜车梦中天女告曰：'渡恒河不远处有五山，中有湖泊，可于彼处建城，汝之王位将于彼处。'胜车亦如是行，并建立城市。然于彼处，非人等舍王舍城，一切生恐怖。尔时王以铁围遍绕，言：'此等一切是我家。'自此以后未被毁坏，故名王舍城。
言住于王舍城者，为拉特，以提斯摩和合，于非隐蔽处为拉特。共同而言，即身语意等持性之安住。特别而言，佛之安住有四种：威仪安住、说法安住、等持安住、内正安住。其中诸佛身之事业一切为初，语之事业一切为第二。

 །གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མངོན་དུ་ ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་གཉི་ག་གསུམ་པའོ།།གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དེ་གཉི་ག་ནི་བཞི་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཡང་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་བཞུགས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པ་འདི་ལ་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་ལྷགས་པ་ཉིད མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཡང་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ཀྱི་ཆེ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་དགེ་སློང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། །རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ།།འགའ་ཞིག་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་ཚུར་ཤོག་གི་སྒོ་ནས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་སྡེ་པ་བཟང་པོ་དྲུག་ཅུའི་ཚོགས་དང་། སྟོན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་དང་། ཕོ་ཉས་མཆོད་སྦྱིན་མ་དང་ལྕི་བའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པས་འཕགས་མ་གཽ་ཏཱ་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་། ལས་བརྗོད་པ་གསུམ་དང་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་མི་ཕྱེད་པ་ལྔ་པས་དེ་རིང་གི་བར་དུའོ། །ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། ། དེ་ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་ཞེ་ན། མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡི་བདུད་ཀྱིས་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས། །དེ་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་སུ་བརྗོད། །ཐབས་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་ཆེན་པོ་ཞེས བྱ་བས་སྤྱིར་བཤད་པ་བྱས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྲངས་བཤད་པར་བྱའོ།།དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱེད་ཀྱིས་རྫོགས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨེ་ཡིག་ཕྱི་བས་ཧན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཏྲེ་ཀ་གི་རྐྱེན་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་བཅོམ་པ་སྟེ་སླར་ཡང་རྒས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལས། མཆོད་པ་དང་ཡོན་ལེན་པར་གྱུར་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པར་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག པ་དང་།མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

凡是自性等持以及趣入三摩地者，这两种意业是第三种。以佛眼观察众生以及摄受天等众生，这两种意业是第四种。
在王舍城何处安住？经中说：'在灵鹫山'。为摄受在家与出家两众，以及显示色身与法身利益众生，故说此二。为表示听众早已来到此师处，故说灵鹫山。
为显示眷属圆满而说：'与大比丘僧众俱'等。由于数量大和功德大，故称比丘。由于生起无表色自性的比丘戒体，故称比丘。持律者说比丘戒由十种因缘而生。
由于生起自然智慧，故有诸佛世尊和诸辟支佛。有些由于生起圣道，其他由善来受具足戒，由皈依而有六十贤部众，由自称为导师而有尊者迦叶，由使者供养女和受持重法而有圣者乔答摩等，由三羯磨一白四羯磨受具足戒和五种不坏法，直至今日。
如是诸比丘僧众由众聚集。云何为僧众？由不可破坏性而真实摄受故。'于佛法僧，百俱胝魔，以何因缘，不能分裂，是故称僧。'
'俱'者，即'一起'之义。先以'大'字总说，后当别说数量。'一千二百五十比丘'者，即十三个半百为一千二百五十比丘。
为说功德之大而言：'皆是阿罗汉'等。敌即烦恼，由破彼等故称阿罗汉。去掉'e'字，'hante'加'traka'词尾，即为确定词。或称'已破'，由无复老死，故称阿罗汉。或由天人供养受施，故称阿罗汉，此说施处功德。
'诸漏已尽'者，漏即烦恼及能生善根者，漏有四种：欲漏、有漏、无明漏、见漏。

 །དེ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འདོད་པ་ལྔ་དང་། སྲིད་པ་གསུམ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེད་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་སོན་པ་དེ་རྣམས་འདི་རྣམས་ལ་ཟག་པས་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཟད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི ཕུང་པོས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཟད་པའོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། གང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། གང་ཞིག་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའོ།།དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་། གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་།རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པའོ།།ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲིད་པ་དང་ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་འགག་པ་མེད་པས་ན་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་ བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ།།དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་དབང་དུ་གྱུར་པའམ་ཡིད་དུ་འོང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཡང་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དབང་ལ་བཞག་པའམ་དབང་ཐོབ་པས་ན་ དབང་དུ་གྱུར་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དབང་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། དབང་པོ་ལ་དབང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་དབང་བའོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བས་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །དབང་ པོ་ལ་དབང་བས་སྤྱོད་ལམ་ཉེ་བར་ཞི་བས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྐྱེས་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་སེམས་དེས་དབང་དུ་བཞག་པའོ། །ཤེས་རབ་ལ་དབང་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་པའོ།།སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྲེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ འདོད་ཆགས་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ།།མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།

这些也是按照次第，五欲和三有俱生以及遍计的无明，以及六十二见等，由于这些有漏，所以灭尽诸漏，即以无学戒和无学定蕴灭尽欲漏，以无学慧蕴灭尽见漏，以无学解脱蕴灭尽有漏，以无学解脱智见蕴灭尽无明漏。这是显示清净功德。
所谓无烦恼，即是远离一切烦恼的意思。一切烦恼有四种：业烦恼、异熟烦恼、烦恼性烦恼和生起烦恼。凡是造作烦恼即是造作痛苦，即是再次生起烦恼，以及由何烦恼，以及再次烦恼。
其中由无明灭故行灭，即无业烦恼。由行灭故识、名色、六处、触、受灭，因此无异熟烦恼。由受灭故爱取有灭，因此无烦恼性烦恼。由有灭故生老死灭，因此无生起烦恼。烦恼即是苦，因此以无烦恼性显示无苦功德。
所谓自在，即是世间人为其所自在，自身使世间人自在或可意，或者是将他们的心安置于自在或获得自在。因为自在有四种：神通自在、根自在、定自在和慧自在。
其中以神通自在使一切有情世间和器世间皆为其所自在。以根自在以寂静威仪使世间人生起可意。以定自在使心安住自在。以慧自在由于一切烦恼业及异熟永断故，如同从束缚中解脱般真实生起，因此获得自在。
所谓心善解脱，是显示无有一切贪欲分烦恼法。所谓慧善解脱，是显示无有无明分。如是由离贪故心解脱，称为心善解脱。由离无明故慧解脱，称为慧善解脱。

 །དེ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་སྟེ། འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཅང་ཤེས་པ་ལྔ་གསུངས་ཏེ། ལྕེ་འབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཚ་བ་འབྱུང་བར་དོགས་པ་མེད་པས་ཁྱུ་མཆོག་ཅང་ཤེས་དང་། འཐབ་མོའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ཅང་ཤེས་དག་ གོ།།གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་སེང་གེ་ཅང་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཅང་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མདོར་ན་བག་ཚ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་དང་། འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་ དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་དང་། མི་ཤེས་པས་བག་ཚ་བའོ། །བག་ཚ་བ་འདི་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ཐོབ་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབུགས་ཕྱུང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པའོ། །བདག་གིས་སྨད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་འཚོ་བ་མེད་པ་དང་ཆད་པས་བཅད་པ་དང་། ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་མེད་པ་དང་།འཆི་བས་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་རྣམས་མེད་པའོ། །རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ ཚ་བ་མེད་པའོ།།རང་གི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གྱུར་པའི་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པས་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཁ་ཅིག་ནི་རིག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྟོགས་པའི་ཆོས་བརྙེས་ པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ཆུང་བས་འཚོ་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པས་འཚོ་བ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡན་ལག་གིས་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། རང་དགའ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་བྱ་བ་བྱས་ པ་དང་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ།

对于通过断除有关轮回方面的烦恼和随烦恼而获得的禅定与等持，称为心解脱。通过断除一切烦恼而获得的阿罗汉道智慧，称为慧解脱。其中，由于获得心解脱，故从等持障碍中解脱。由于获得慧解脱，故从烦恼障碍中解脱。从两方面都获得解脱者，称为极心解脱和极慧解脱。
所谓'善解'是指无畏，因为无有恐惧，经中说有五种善解：由于无有舌过等怯懦之虑故为牛王善解，由于无有斗争恐惧故为象马善解。由于无有他人加害之惧故为狮子善解，由于无有痛苦恐惧之虑故阿罗汉亦称善解。
总之，怯懦有四种：苦的怯懦、恐惧的怯懦、世间法的怯懦、无知的怯懦。由于无有这些怯懦，故依次称为获得安乐、获得不惊、获得无畏、获得解脱。
其中，由于无有忧愁、悲叹、痛苦、不悦及无有忧愁，故无苦的怯懦。由于无有自责、他责、恶趣、无生计、受刑罚、诗偈及死亡恐惧，故无有恐惧的怯懦。由于不为得失、名誉、毁誉、苦乐所染，故无有世间法的怯懦。由于无有障碍自道的无知、疑惑知见和邪知见，故无有无知的怯懦。因此，由于无有怯懦故称为善解。
所谓'大象'是指大尊者的意思，有些具足三明，有些获得无碍解，有些具足六神通，有些具足言说法等殊胜证悟法，故称为大象。
'所作已办、所为已办'表示修行圆满，即由于戒定慧圆满而从一切苦中解脱是所作，因为无论如何都是为了所作。少欲生活、知足生活、头陀支生活、正满足生活等是所为，因为与自乐相关，由于圆满故依次称为所作已办、所为已办。

།ཁུར་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁུར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕུང་པོའི་ཁུར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་དང་། དམ་བཅས་པའི་ཁུར་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁུར་རྣམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་འདི་རྣམས་ཀྱི་བོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སྤོང་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང་། ལམ་བསྒོམས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །དེ་རྣམས་བོར་བས་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་གང་ཞིག་ཐོབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁུར་བོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་བོར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ།།རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་དོན་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་དང་། དོན་ཐོབ་པའོ། །གང་ཞིག་མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པའོ། །གང་ཞིག་རིག་པ་ སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་དོན་ཐོབ་པའོ།།སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲིད་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཏེ་སྲིད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་འཆིང་བའོ། །དེ་བས་ན་ སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། སེར་སྣའི་ཀུན་ ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་།ཁོང་ཁྲོའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་།མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་འདི་རྣམས་ལ་དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ ཞེས་བྱའོ།།ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཤེས་པས་ན་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ་རྟོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མོས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བས་དབང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། ། མང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བར་བྱེད་པ་ལའོ།

关于'舍弃重担'，重担有四种：即蕴的重担、烦恼的重担、誓愿的重担和精进的重担。为了完全舍弃、为了断除、为了修证、为了圆满，按照这个次第，舍弃这些重担就是完全舍弃、断除、修证和圆满。
这些也是通过遍知苦、断除集、修习道、现证灭而成就的。通过舍弃这些，获得无余涅槃之乐、解脱之乐、圆满菩提之乐和寂灭之乐。因此，通过舍弃重担而获得舍重担之乐的功德。
关于'获得自利'，获得自利有两种：即断除非义和获得义利。由于断除无明而断除一切烦恼障，这是断除非义。由于生起明而证悟涅槃，这是获得义利。
关于'遍尽有结'，令有生起的结缚称为有结，即与有俱生而系缚众生的束缚，因此称为有结。
这些有九种：见结、我慢结、疑结这三种由无漏正见所断。嫉妒结、悭吝结、嗔恚结这三种，以及有贪结中属于欲界部分，由获得无漏三昧等持而断除。我慢结、无明结和有贪结这些由阿罗汉道智所断，由于完全断尽这些，因此称为遍尽有结。
关于'由正遍知而心善解脱'，遍知即是通达理解。由于正确通达而心善解脱。或者此处解脱是指胜解，对什么生起胜解呢？是对三宝功德、与三乘相应的教法、四圣谛以及菩提分法生起胜解。
关于'到达一切心自在的究竟'，由于心于三昧得自在而能自在运用，这些是到达一切心自在的究竟。既是一切又是那些，对这些获得究竟到达，究竟即是最终。'多'是指可度量。

 །ཕ་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གཞལ་བར་བྱེད་པར་འགྲོ་བས་མཐར་ཐུག་པར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཀའ་བའི་སྐྱོན་ནོ། །དམ་པ་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་འདོད་པ་དང་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་མགུ་བར་བྱེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡང་བའི་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་འདི་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཅིའི་དོན་དུ་ ཡིན་སྙམ་ན།མང་བ་ལ་འདིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་བཅོམ་པས་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའོ་ཞེས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤང་བྱར་གསུངས་པ། དེ་བས་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཤ་སྟག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་སེམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་འདི་རྣམས་དང་པོར་ཐོབ་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཕྱིར་དེས་གཏན་ཚིགས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། དེ་འདིར་ཅི་ལྟར་རིགས་ གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཕྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་བྱས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དེ་རྣམས་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཤེས པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་གང་གི་ཚེ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་དེ་དགེ་སློང་ མ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྒྱས་པ་ལས་གླེང་གཞིར་འདོན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་སྟོན་པ་ལ་གླེང་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་དེར་ཚད་མེད་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ཅན་ནི་ས་དང་པོ་ལའོ། །རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་བདུན་པར་རོ།

由于前往彼岸究竟处而进行衡量，故称为究竟生起，这是事物成立困难的过失。彼岸到达圣者，如何呢？随欲所至，随欲所愿，顺序和逆序等次第，最终安住于九种等至，于令人欢喜的等至加持等，获得出定观察的自在力。
若想，为何要取如此差别？此处未随行于众多，即是说敌人是诸烦恼。由于降伏彼等，因此称为阿罗汉，即此所说断除欲漏等诸漏，那么何需说'漏尽'？如是于其他差别中也有重复之过失。
对此回答：一切皆是阿罗汉。为何？因为漏尽。漏尽是因为无烦恼。无烦恼是因为获得自在。
乃至由正遍知而心极解脱，即获得一切心自在最胜到彼岸，应当如是连结诸功德。此中义理何在？若先获得一切心自在最胜到彼岸，则以此为因由，由正遍知而心极解脱，乃至获得漏尽而成就阿罗汉，此处如何合理？
因为当获得阿罗汉道智时，即得阿罗汉果，同时获得漏尽等功德。因为未曾说是先得漏尽后得阿罗汉果，抑或不是。诚然，由所立和能立的体性而成就此因相之体。
因为当了知彼等获得一切心自在最胜到彼岸时，即安立为由正遍知而心极解脱。如是乃至当说漏尽时即称为阿罗汉。
如是宣说比丘众后，比丘尼、优婆塞、优婆夷众等，如'约五百比丘尼'等，凡是世尊于广本中所说的因缘，此处也应了知，因为教主的因缘是一致的。
因此对于五种菩萨众也应观察，即如彼处所说'无量菩萨'等。菩萨有五种：清净增上意乐者在初地，有功用无相住者乃至第七地。

 ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ལའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ་ངེས་པ་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བཅུ་པ་ལའོ། །དེ་རྣམས་ཡན་ཆད་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་སོ། །སླར་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་གླེང་གཞི་ཡོངས སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞི་སྟེ།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་སྲིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། ཡན་ ལག་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལས་འོད་ཟེར་རྣམས་ངེས་པར་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་།ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་སྣང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་འདི་འཁོར་དགུག་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་གཅིག་ན་གླེང་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཁོར་འདུས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་གདུལ་བྱ་རྣམ་པ་མང་པོ་འདུས་པ་རྣམས་ནི་མགོ སྨོས་པས་གོ་བ་དང་།རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་དང་། ཚིག་ལ་འཆེལ་པས་གོ་བའོ། །དེ་ལ། གསུང་གཅིག་ཏུ་ནི་གསུངས་མོད་ཀྱང་། །དུ་མ་ཉིད་དུ་གོ་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཞེས། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ཐོས་ཏེ།དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཕགས་མ་ཆེ་ བའོ།།གང་ཡང་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཐོས་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གླེང་གཞི་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འཁོར་འདུས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལའོ། །བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་སྟོན་པས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཉིད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་ཐོས་པ་དང་ཤིས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བསྡུས་པ་ཞེས་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྟོན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་སྡུད་པ་པོས་ཐོས་པ་ཇི་སྙེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་སོ་སོར་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྙེད་པ་རྣམས་སུ་སྡུད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཐམས་ ཅད་དུ་འདིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ལུགས་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དུས་གཅིག་ལ་གསུམ་པོའི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱི། གང་ཞིག་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་སྟོང་ ཕྲག་བརྒྱ་པ་སྟོན་པ་ལ་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་སོ།།རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོའི་སེམས་ཅན་བར་མ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བས་ཕྱིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་བསྟན་པའོ།

在第八地中安住于无相的任运成就。依此而入定于决定行，直至第十地。以上诸地是一生所系者。
再者，从一切经典共同的完整序分中，宣说般若波罗蜜多时有特殊序分：'其时，世尊亲自安坐于所设之狮子座'等，直至世尊入定，从一切肢节放光，乃至照耀无边世界。从彼等中应知召请菩萨等眷属等一切。
因为世尊于一时中以一序分，对一会众示现三昧神变等，宣说般若波罗蜜多。其中所集会的众多所化机有略说即解者、广说乃解者、执文而解者。关于此：'虽以一音而演说，众生各各随类解，皆谓世尊独为我，演说妙法应机宜。'以此理趣，听闻略说般若波罗蜜多者，即圣八千颂般若。
对于广说乃解者所说的广说形式，即圣二万五千颂般若，与广说乃解者略有差别的即圣大般若。对于执文所化机所说者，即名为十万颂般若。此亦是于一序分中对一会众说。
喜略说者即闻如是说法。如是其他众亦闻其他。大菩萨众如圣金刚手等，闻说多种法门并了知：此等是喜略说者，此说是略说。如是其他亦闻其他。
如是结集者对多种说法的分类，随所闻之分类，所化机各别领受几许，即结集几许，应如是了知。一切处皆顺应'圣金刚手独一结集大乘法'之说法。
若问：'如何了知一时说三种法？'因为摄受喜广说、执文者故说十万颂般若，摄一切说法。后为怜悯喜中等广说众生故说二万五千颂。

 །དེའི་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྐྱེས་པས་འཕགས་ པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་གསུངས་པ་ཞེས་འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན།འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པ་དང་བར་མ་དང་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ལ་དོན་འགའ་ཞིག་གཅིག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲིང་མོ་ གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལུང་བསྟན་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་རྣམ་པར་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཐ་ དད་པས་ཐ་དད་པའི་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་སྟོན་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱས་པ་དང་ལུང་བསྟན་པ་དང་ཡང་ཐོབ་པོ། །ཡང་དང་ ཡང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཞན་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དུས་གཞན་ལ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡང་ལུང་བསྟན་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་ གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འབུམ་པ་དུས་གཅིག་ན་བསྟན་པ་དང་། བར་མ་ལ་དགའ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕྱིས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དེའི་ཚེ་འབུམ་གྱི་གླེང་གཞི་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམས་ལ་འདུས་པ་འདོན་པ་ཇི་ ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡང་འདོན་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཡང་འབུམ་སྟོན་པ་ལ་གང་དག་སྔོན་རོལ་དུ་འོངས་པ་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཞན་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འོང་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་གང་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ གིས་དངོས་པོ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་འདི་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དྲི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ལན་གྱི་ངག་རྣམས་ལ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ན་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤྱོད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ནི་མགུ་བར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སླར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། སྔོན་གྱི་སྟོན་པ་ཉིད་ལ་མི་ཕྱེད པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྣམས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་གང་ཞིག་ཡང་ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ འདི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པས་སམ།འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་ཞིང་གླགས་ལྟ་བར་འདོད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

对于其一切义理的总摄，以开端的宣说而理解，对于喜欢简略的众生生起利益，因此宣说了《八千颂般若经》，若想为何不如是转变？应当如是了知，这是不应理的，因为有相违过。
在简略、中等和广大的一切《般若波罗蜜多经》中，都是宣说某些相同的义理。如同对姊妹恒河天女的授记，以及比丘们将成为名为'普散妙花'如来的授记一样。
其义理的解释在一切《般若波罗蜜多经》中都可见到。由于时间不同而有不同的教法，这如何能成立？因为若恒河天女在《十万颂》时得到授记，当时就已经获得了对佛土的摄受和授记。
又反复对其他诸多世尊母作开示，如何能在其他时间出现其摄受佛土等事？同样也应当说明对比丘们的授记。即使是为了调伏喜欢广说、执著文字的所化众生，
而在同一时间宣说《十万颂般若经》，以及为了喜欢中等篇幅者而后来宣说《二万五千颂》，当时《十万颂》的序分中提到某些世界中的某些菩萨集会诵持，他们怎么会在其他处也诵持？
即使在宣说《十万颂》时最先到来的那些人，也会来到宣说其他世尊母的场合，那时他们现见世尊的因缘是什么？
为了显示如来自身对事物观察无有厌足等这些对诸如来的提问，以及世尊与那些世尊们的回答语，其因缘是什么？在名为娑婆世界中有如来释迦牟尼住世，直至完全了知而行持，'善男子，愿你往生彼佛土'。
因为那些菩萨难以满足等，若问为何还会再次出现？因为是从前说法时就已经了知那些不坏世界和世尊释迦牟尼。
那些世尊也对他们作了随顺开示，这是先前所作。对于圣者舍利子等的分别念，'具寿善现是以自己的辩才还是以佛陀的威力而宣说般若波罗蜜多'等这些，为何也会反复出现？
同样也应当说明关于寻求过失、欲察破绽的外道欲近前等事。

།གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་གཅིག་ན་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ནི་སླར་སྟོན་པར་མི་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔར་གང་རྣམས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་སྡུད་པའི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཛད་ཅིང་མཛད་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཅུག་པ་ཞེས་ བྱའོ།།ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་བསྟན་པ་ཡང་བསྟན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་མ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་གཞན་མ་རྣམས་ ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་སྔར་ཐོས་པ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་གཞན་དང་འདྲ་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། འདི་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣམས་ ལ་ཡང་གང་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་གང་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཕལ་ཆེར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དུས་གཞན་ལ་སླར་ ཡང་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྟོན་པར་བཞེད་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་ཚིག་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གོ་རིམས་གཞན་གྱིས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་སྔར་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སུམ་བརྒྱ་པའམ་བདུན་ བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་གླེང་གཞི་གཅིག་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཞེས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་པར་ཉེ་ བར་དམིགས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཤད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་དུ་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་ བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཉམ་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གླེང་གཞི་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་འདི་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་མཉམ་པ་ཡང་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུས་ པའི་དབང་གིས་གླེང་གཞི་ཡང་བསྡུས་པར་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ།།གང་ཞིག་སླར་འདིར་གསུངས་པ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གླེང་གཞི་ལས་ཇི་ལྟར་གཞན་ཡིན་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ ཙམ་གྱིས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་འདུས་པར་བཤད་པ་ནི་གླེང་ གཞི་ལ་འདུས་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་མང་བའི་གྲངས་ཀྱི་འདུས་པ་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

此外，世尊在某一时间所宣说的经典，之后便不再重复宣说。即便如此，对于先前已经听闻该经典的人们来说，这就成为集结的教法。
这就是所谓的世尊所作以及一再重复所作。世尊具足一切法、义、词句和辩才的无碍解智。因此，如果世尊想要重新宣说先前已经宣说过的教法，那时就会以其他词句和其他次第来宣说。
对于那些所化众生来说，先前所听闻的缘起等教法，他们会以不同的方式思维。诸位论师解释说，这也不是以异门重复宣说的理由。
在诸般若经中，名身、句身、文身等，大多在其他经典中也以相同的方式出现。
因此，世尊所说的义理，是针对喜欢广说的人而宣说的，在其他时候又为了喜欢略说的人，以其他词句和次第重新宣说。
并非是对已经听闻过的人重复宣说简略版，就像宣说三百颂般若或七百颂般若等那样。
因此，所有般若经都是以同一序言开始宣说的。有些人认为，就像预言恒河天女等开头部分那样，所有内容都是同时宣说的。
同样，在所有经典中，名身和文身等都是相同的，就像对须菩提菩萨摩诃萨说'关于般若波罗蜜多，你要生起勇猛'等这样的话。
如果是这样的话，在菩萨众会等序分中所见到的内容，在这里并未完全相同地宣说，因为根据略说的原则，序分也应当简略，这是合理的。
如果有人问，为什么这里说的'比丘僧众一千二百五十人'与大部般若的序分不同？这是因为在那些经中说'约有五千比丘'。
这里的含义是，现在这个版本是为了喜好简略的所化众生而作的集结，就像菩萨众会的序分那样简略。
同样，声闻众也不喜欢说明过多的数量。

 །དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཙམ་པོ་འདུས་པ་རྣམས་ལ་གཞན་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འདུས་པ་ལ་དགའ་བའི་གདུལ་ བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།།འོན་ཏེ་སྟོན་པ་འདི་གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་གཏམ་དེ་ཉིད་འདོན་པ་མ་ཡིན། རྒྱས་པ་ ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་དེ་ཉིད་ལ་སྔར་གྱི་སྦྱོར་བའི་གཏམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཇི་ལྟར་དད་པར་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་ཇི་ལྟར་དད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་གྱི་གཏམ་ཉིད་སྤྲོ་བར་མི་མཛད་སྙམ་ན། གང་ཞིག་བསྡུས་པ་ ལ་དགའ་བ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ཉིད་གཙོར་བྱས་པ་འདིར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།སྔོན་གྱི་གཏམ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་སྡུད་པ་པོའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་སྔོན་གྱི་གཏམ་འདོན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་ཡང་ འོངས་ནས་འདོན་པར་བྱའོ།།ཁྱད་པར་ནི་གཏམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སླར་མི་འདོན་ནོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་རྫོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ཤིང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བྱམས་པ་ པ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་།ཇི་སྲིད་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་རྫོགས་པའི་ངག་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་བྱེད་གཉིས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་ རྫོགས་སོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།བསྡུས་པ་བཤད་པ་ལས་སྔོན་གྱི་གཏམ་བླངས་ནས་ཀློག་པར་བྱ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་དགོངས་པའོ། །གང་ཡང་བཟང་པོའི་ཞུས་གཏུགས་བྱས་པའི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་རྫོགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་ སྩལ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྡུད་པ་པོའི་ངག་ནི་མ་བྲིས་པ་ལ་དགོངས་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་བས་ན་རང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མང་བ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་རང་གིས་བཞག་པ་དང་བཟློག་པ་དང་འདོན་པ་ལ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་འདོན་པའི་སྣང་བ་ལ་ངེས་ པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཅི་མ་ཡིན་སྙམ་ པ་ལ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་བཞག་པར་བྱས་ནས་སྤྱིར་སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བརྗོད་པ་སྤྱིར་གསུངས་པ་ལ་ཁྱད་པར་བཤད་པའི་དོན་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་མ་ཟད་པ་གཉིས་ཏེ་བཤད་ པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་བསྐོར་བའི་བདུད་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆར་རྣམ་པར་འབེབས་པ་ལ་བྱམས་པ་སྟོང་གིས་ རྒྱལ་བར་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་ལ་ཞུས་པ་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་འཇུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་པ་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，对于聚集的约五千阿罗汉众，为了那些喜欢不与他人共同的决定性集会的所化众生，宣说了二千五百颂。
若有人问：如果这位导师是同一个，那么对于两位大士，为何不像之前的因缘那样，为了令所化众生生起欢喜而宣说常啼菩萨和法上菩萨的故事？对于喜欢广说的眷属，为何不讲述往昔因缘故事呢？
对此应当如何理解？因为对于那些喜欢广说的人，为何不为了令他们如信解般极为增长而宣说往昔故事呢？
这里应当说明，对于那些喜欢简略、略说即可理解者为主。往昔故事的教导在所有般若经中都有，但结集者的意趣是：在简略教授中宣说往昔故事的，在此处也来宣说。
差别不在于故事，因此不再重复宣说。确实如此，因为在十万颂般若圆满之后，世尊欢喜并如是宣说，以弥勒菩萨为主的诸菩萨，乃至天、人、阿修罗、乾闼婆等世间皆欢喜赞叹世尊所说的圆满语并未宣说。
第二种诵本二万五千颂的圆满也是如此。从略说解释中取出往昔故事而诵读，这是此般若圆满的密意。
又如善现请问的二万五千颂圆满中说：'世尊如是宣说已'，这是结集者的语言未写入的密意，因此是自行安立的。
对此，多数是通过现证而自行安立、颠倒和诵读而混淆，这是在清净诵读的显现中决定行持。
除一补特伽罗，即具寿阿难陀外，其义是这样的：若说一切皆是阿罗汉，那么圣者阿难陀是否也具有如是功德，还是不具有？
对此说'一'等，'除外'是排除后，一般而言，对于有情本身功德与过失的差别解说中，补特伽罗是一般所说，为了解说特殊含义，以'即是'等未尽的两种解释即是阿难陀。
世尊现前圆满成佛时，欢喜的天女众以三十三亿眷属围绕的魔军降下各种武器雨时，以千种慈心战胜，世尊现前圆满成佛，这是向净饭王禀告时，因生起大欢喜而入，故立名为阿难陀。

།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བརྙས་པ་སྤངས་པའི་ དོན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གདུལ་བ་ལས་རྒན་པོའི་མིང་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ།།གཞན་དུ་ན་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཡང་འདུལ་བ་ལས་ངེས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་རྒན་པ་ལ་བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་འདིའི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གཟོད་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྒན་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་ད་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དུས་རིང་པོ་ནི་རྒན་པོ་ལ་བཙུན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ།འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་གླེང་གཞི་སྔར་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུའོ། །བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྡུད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་འདི་ཉིད་དང་།གླེང་གཞི་དང་གནས་སྐབས་དང་། ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང་། མདོའི་ལུས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གླེང་གཞི་སྟེ། ཡུལ་འགའ་ཞིག་[(]དུ་[,]ཏུ་[)]སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་པོ་འདུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་སྐབས་སོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་ བར་བསྡུ་བ་སྟེ།ལྷག་མ་གཞན་ནི་མདོའི་ལུས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མདོའི་ལུས་དེ་ནི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་སྡུད་པ་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་བསྲེ་བར་བྱས་སམ། ཅི་ཞེ་ན། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གང་ཞིག་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྡུད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ན་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་བཀའ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་རོལ་པ་གཉི་ག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ཉེ་བར་སོང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། དེ་དག་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།འདིར་གཅིག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྡུད་པར་བྱས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མི་མཁྱེན་པ་དང་མི་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་སྲིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལ་ཞིག་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལུགས་དང་མཐུན་པར་ཡང་ དག་པར་བསྡུ་བར་མཛད་དམ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་དང་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།


'具寿'这一特殊称谓是为了避免轻慢之意，因此对于年长的调伏对象，应当采用这种特殊称谓。否则就会产生过失。关于这些特殊称谓，在律部中也有明确规定，对年长者称'尊者'而不用'具寿'。即便如此，在说'大德僧众请听'之后，其余部分才用'具寿'来称呼。因此在经中说'圣者具寿舍利弗'，以及'圣者舍利弗也称具寿罗睺罗'。否则，为何对年长的舍利弗称'具寿'呢？现在佛陀涅槃已经很久了，对年长者称'尊者'而不用'具寿'，这是确定的说法。这些都是结集者前面已经正确结集时所示现的。'如是'是指完全按照应当结集的方式。'我闻'表明结集者对结集无颠倒的承诺，这些都是通过这个分类、因缘、场合、摄要和经文主体等来理解的内容。其中，因缘是为了说明教法的缘由，即在某处导师与听众聚集，从'薄伽梵'到'阿难'。'尔时'等词、'尔时以佛威力'和'作是语'等表示场合。'如是告'和'薄伽梵'等是摄要，其余是经文主体。如果这样，经文主体就是结集者的话语。那么结集者是否用非佛语掺杂佛语呢？如果是这样，为什么现在圣者罗睺罗等所说的不是佛语呢？为什么不是呢？因为是依靠佛陀加持而宣说的缘故。如果这样，结集也是由佛陀加持而成就的，所以也是佛语。如是在《正法结集经》中说：'尔时，无缘菩萨和游戏慧菩萨二人来到佛前，坐在一旁，对佛陀如是说：在此依一义而作法的结集，诸佛世尊无有不知不解，直至某位世尊对我等如法正确结集？'佛陀告曰：'善男子，确实如此。善男子，凡是任何菩萨们的言说和正说，都应当知道是如来的加持。'

 ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་བྱས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་དག་ལ་བྱས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་དག་ལ་ཆོས་སྡུད་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱེད་དག་ལ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཞེས བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པ་བྱེད་པ་བསྡུ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འདི་བསམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་འདི་ཅིའི་ དོན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། དད་ལྡན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །སྟོན་པ་འཁོར་དང་དབང་པོ་དང་། །རང་ཉིད་ཚད་མར་རབ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །ཡུལ་དང་དུས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །སྡུད་པ་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་དུ། །དུས་དང་ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན། །དཔང་བཅས་བརྗོད་ ཅིང་སྨྲ་བ་པོ།།ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇུག་པ་ཅན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྡ་མ་བྱང་བ་དེ་རྣམས་འདི་ལ་བདག་པོར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱ་ བ་བྱས།།དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བྱས་པ། །འདི་ནི་ཉན་པའི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཚེ་ལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་འདི་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་འདུས་པ་འདི་ཆེན་པོ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་ནི་བསྟན་པར་མཛད་པ་གྲོལ་ནས་གྲོལ་བའི་འཁོར།དེའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་པའི་འཁོར་དང་ལྡན་པ་ངེས་པར་ཕ་རོལ་མེད་པའི་འཁོར་བའི་དགོན་ པ་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སམ།ཐབས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར་གྱུར་པ་ཡང་། འདི་སྐད་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་མདོ་ལས་ཐོག་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ངག་ཉེ་བར་ཐོས་ནས།གང་རྣམས་སྔར་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚོལ་བ་དང་།གང་ཞིག་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་འདོད་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་བསྟན་པ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་མང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འོངས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཡང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གླེང་གཞི་རྣམས་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་ པར་མཛད།བདག་གི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེར་འདུས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས། འཇིག་རྟེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཆོས་ སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་སེམས་པར་བྱེད་དོ།

善男子们，善哉善哉！如是集法，如同为你们所作。善男子们，以此集法对你们所作的佛事，我随喜赞叹。这称为如来为你们所作的集法。如是从佛加持而出家，诸佛随喜，作佛事的集法即是佛语。
现在应当思维：此缘起语句有何含义？此处所说：'为令具信者趣入之支分，说示导师、眷属、根基，为成立自身为量，而说处所与时间。结集者于世间中，标示时间与处所，具证而说者，即成为量。'
若有人执着于干枯的理论，心入颠倒，于一切时未熟悉名言，彼等不应成为此法的主人。如所说：'于诸佛作事业，由此生善根，善知识摄受，此是闻法器。'
然而，由于未说所诠等，其差别时分作障碍者如何趣入？首先，彼等应当如是了知：此诸漏尽者的大众会，是三界至尊世尊在此处所教示，已解脱者的眷属。
因此，具此所说眷属者，必定是度越无边轮回旷野的方便或非方便之开示者。如是领受而趣入。趣入者复次，如经中最初世尊开示之语：'如是我闻：须菩提，对于诸菩萨摩诃萨的般若波罗蜜多，汝当宣说诸菩萨摩诃萨如何于般若波罗蜜多中决定出离。'
闻此语已，无论是先前即寻求菩萨决定出离成就方便者，还是当时听闻后生起欲求者，彼二者皆得趣入。
现在住于教法时分而说：'尔时，世尊告长老具寿须菩提。'其中虽众多皆来集，为何唯对一人开示？又于诸大德缘起中宣说：'于我前如来安住说法，于我前如来安住说法'，此说相违。因为一切众会集于彼处，如来唯对我作意，依世间而说法，如是思维。

།གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུས་སུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འགལ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ བརྩམས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་མཛད་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་འོན་ཀྱང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བཀའ་སྩལ་པར་གྱུར་པ་དེའི་སྟོན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་མཛད་དེ་སྡུད་ པ་པོ་ནི་རིམ་པ་དེའི་སྡུད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པའི་རྔོམ་བརྗོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བའི་རིམ་པ་གཅིག་བཟུང་ནས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཚུལ་ འདི་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནང་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ཉིད་ལ་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་སྟོན་པ་ལ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལ་བཀའ་སྩལ་སྙམ་ན།གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པ་འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་ དོན་དུ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་སྒོ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གཅིག་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་གནས་སྐབས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་ཟབ་མོ་སྟེ།བདག་ཅག་ལ་འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་འཁོར་རྣམས་མགུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ལས་བརྩམས་ནས་གནས་སྐབས་བྱས་པའི་བསྟན་པ་ ལ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དུ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་དང་འཁོར་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ སོ་སོར་ཐོས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱས་པ་དོན་ཆེ་བའི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་གནས་སྐབས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བརྩམས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ཡིན་ཏེ་བྱ་བ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་འདི་ལ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འདི་ལས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་གནས་སྐབས་སུ་བྱ་བ་ནི་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེར་ནི་བདུན་པ་འདི་ཡོད་པ་ལ་སྟེ། གནས་པ་དེ་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྟེན་ལ་སྟེ་དགེ་འདུན་དེའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如果世尊在所有人中只对一人宣说时，为何众眷属的心不会产生违逆呢？对此回答说：虽然如来是对一切众生而宣说，面向一切而说法，但是当对长老须菩提宣说的那一刹那，也是对一切众生宣说的那一教法刹那。
对一切众生也以种种方式显示种种法，结集者因为不适合按照那个次第结集，所以舍弃坚固的傲慢语言的智慧，采取一个适合所有众生的次第来如实结集。如来是从须菩提开始宣说的。
这个方式也是如来随许的，为了正法久住的缘故，结集者们依此道路而宣说。那么，在宣说菩萨乘时，舍弃了最胜教法的诸菩萨，为什么偏偏对须菩提宣说呢？
应当这样理解这个场合：般若波罗蜜多的教法是共同宣说的，不是仅仅为菩萨而建立的。为什么呢？因为在宣说般若波罗蜜多时，是从三门入手，即一切相智性、道相智性和一切智性。
如果世尊对一位菩萨宣说而作为场合，那时众人会想'这太深奥了，不适合我们'，因而不会生起欢喜心。以须菩提为开端而作为场合的教法，是与一切众生共同的，他人不会认为太过深奥，因此以须菩提为开端而作为场合。
比如，在对比丘们和其他眷属宣说各自所闻的法的证悟时是这样的。即便如此，为什么长老须菩提已经完成所作、意义重大的教法中，以他为开端作为场合是不合理的呢？
这不会成为过失，因为长老须菩提是大菩萨，在无数劫中积累福德智慧资粮，具有通达甚深法的忍辱，这是《二万颂光明释》中所说的。因此他是长老，但并非已完成所作，在一切方面断除一切烦恼障和所知障才是他唯一的所作，因为他是大菩萨的缘故。
因此以他为开端而作为教法场合，如经中所说'于彼'等，'于彼'是第七格，意思是在那个处所。或者是依止处，意思是包含在那个僧团中。

 །ཡང་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མིང་གིས་སོ་སོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་ལ་ཞེས བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་ཤཱཎྜི་ལཱ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅིག་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ། གནས་བརྟན་གྱི་ཚིག་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལ་བསྙེན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་ པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་རྣམ་གྲངས་བཅུས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་སྒོ་དང་བར་ མའི་སྒོ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་དང་ཚིག་ལ་འཆེལ་བའི་གདུལ་བྱ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་སྒོ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་ཏེ་ ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ།།འདི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ན་གོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། ཅི་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བར་མ་ལ་གནས་སྐབས་བྱས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གང་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞིས་གནས་ བརྟན་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་གང་ཅི་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་ པར་བགྱིའོ།།འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གནས་ན་དེ་ཉིད་འདིའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བཤད་པའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟར་བསླབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསྟན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་བཤད་དོ།།དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གང་ལགས་པ་འདི་ཉིད་བདག་གིས་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་ དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པའོ།

或者是对于出离，由于'从那些比丘中'这句话是从比丘僧团中分出一部分并以名字分别而言。'对于罗布朵'这句话，就如同对婆罗门们说'带上商底拉来'一样。'具寿'这句话如前所述，长老的话语是为了表示尊敬，因为已获得智慧亲近和禅定等的最胜故而宣说。
如何所说，'须菩提，诸菩萨摩诃萨从般若波罗蜜多开始，如诸菩萨摩诃萨于般若波罗蜜多中当得出离，你当如是发起勇猛'，这是由世尊以般若波罗蜜多教法的三门和十种方便而入的安立。
因为此般若波罗蜜多是从略说门、中说门和广说门，以提纲、详细解说和文句解释三种所化根机而开始，以三门宣说。即是世尊对长老须菩提宣说教法义理后确定安立而默然。
这即是世尊所说的略说般若波罗蜜多教法，因此称为略说般若波罗蜜多。其后长老舍利子为详细了解者宣说时，以'具寿须菩提此'等作为中等阶段。
因此出离教诫、出离功德、出离分类以及所说的出离教法，以此四种确定由长老和世尊解说。其中从'具寿舍利子，世尊声闻等所说'开始，乃至'此即是彼菩萨摩诃萨的般若波罗蜜多当知。此即是般若波罗蜜多之教诫。若如是安住，此即是其教诫和随教'为止，解说出离教诫。
其后世尊又说'复次，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多，修习般若波罗蜜多，如何学习'开始，乃至'于此般若波罗蜜多中，菩萨摩诃萨所应学习和修习的一切佛法广说'为止，解说出离利益。
其后从'世尊，此菩萨名我不知、不得、不见'开始，乃至'此等当知是菩萨摩诃萨善知识'为止，解说出离分类。

 །དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཞིའི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཇི་སྲིད་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་གནས་པ་ འདིས་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་དང་པོ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་དྲི་བ་རྣམས་རྣམ་པར་བརྩམས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་བརྟན་གཉིས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་འདིའི་ཚིག་གི་དོན་དང་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།རིམ་པ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་བར་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ།བར་མ་ལ་བསྟན་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ།རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གོ་རིམས་ནི་གོང་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་ནི་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་བསྟན་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་གོ། །དེ་ནས་ཕྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ སྩལ་ནས་དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང་།དེ་ནས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དང་། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང་། དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང་། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང་། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་རྟག་ཏུ་ངུ་དང་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་གཏམ་ གྱིས་སླར་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མདོའི་རིམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་སླར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ གླང་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་མདོའི་རིམ་པའི་བཤད་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དེ་དང་དེའི་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་དེ།རྟེན་དང་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། །ལས་དང་སྒོམ་པ་ལྷན་ཅིག་པའི། །རབ་དབྱེ་རྟགས་དང་ལྟུང་བ་དང་། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་ཡང་དག་ བརྗོད།།ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་བསྟན་པ་འདི་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའོ།།ལས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གང་ ཞིག་བསྟན་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

其后，世尊说'任何菩萨大菩萨'这句话时，从'何为菩萨之名称的含义'开始，直至'长老舍利子，菩萨大菩萨以如是本性作意，以此而住'这第一品结束为止，对这些问题进行了详细阐述，并通过两位长老的道次第来归纳，确立了此教法的词义和特征。
以此次第，般若波罗蜜多中品未完，此中品所说也是从一切种智开始，执持无分别般若波罗蜜多，以胜义谛方式宣说。
其后，广泛宣说从菩萨道相智开始，从有寻伺和无分别般若波罗蜜多开始，为所化众生之利益，依世俗和胜义二种方式广说，其次第将在上文该处详细解说。
其中十种差别：对须菩提所说的略说教法是第一种。其后长老须菩提所说的教法是第二种。其后对帝释天所说，然后长老须菩提，然后圣弥勒，然后长老须菩提，然后帝释天，然后长老须菩提，然后对长老须菩提本人所说，以常啼菩萨和法上菩萨的故事，再对长老阿难所说的付嘱，如是依随二万五千颂般若注释的次第来说明经文时，是依据一切而作。
略义解释是法称论师以般若波罗蜜多略义门中，不依经文次第解释，而是以其词义来作：'所依及所摄，事业与修习，差别相过失，及功德宣说。'
其中所依是宣说般若波罗蜜多的佛世尊，因为圣者须菩提等也是依佛加持而宣说的。所摄即此教法中的菩萨等。事业即所作。如是应行即是宣说行为。修习是为了断除十种分别妄念而宣说的。
十种分别是菩萨应当完全断除的：无实体分别，以及与此相对，此处说'菩萨确实存在'。

 །དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་ཞིག་གཉེན་པོར་སྟོང་ པ་ཉིད་ལས་གཞན་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་གང་ཞིག་འདི་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་འགག་པ་མ་ཡིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།མིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་ཞིག་གཉེན་པོར་མིང་ནི་བཏགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མིང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བས་གསུངས་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་།འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དང་མདོ་དང་སྦྱར་བ་ནི་འོག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟགས་ནི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཕྱིར་མི་ལྡོག པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྟུང་བ་ནི་དོན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་འདི་རྣམས་ཀྱང་མདོ་ལས་གོ་རིམས་སུ་བཤད་ནས་ཟློས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་དོན་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། །སླར་ནི་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་སྟོང་ཕྲག ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་འདི་གཞན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མི་བྱེད་སྙམ་ན། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་གྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གཞུང་གི་ ཚོགས་ལ་འདིར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于'有事物的分别'，作为其对治，说'菩萨不见真实随行'等。对于'增益的分别'，作为其对治，说'色以自性空'。对于'损减的分别'，作为其对治，说'非空性空'。对于'一性的分别'，作为其对治，说'若是色之空性，彼非是色'。对于'异性的分别'，作为其对治，说'空性之外无色，色即是空性，空性即是色'。对于'自相的分别'，作为其对治，说'此唯是名，即所谓色'。对于'差别的分别'，作为其对治，说'因为色非生非灭非杂染非清净'。对于'如名执著义的分别'，作为其对治，说'名是假立'等。对于'如义执著名的分别'，作为其对治，说'菩萨不见名亦不执著，如义'，此中'如义'是指'如义性'之意。
分类为十六空性：内空性、外空性、内外空性、空性空性、大空性、胜义空性、有为空性、无为空性、超越边际空性、无始终空性、无舍空性、自性空性、一切法空性、自相空性、不可得空性、无事物自性空性。空性的含义解释及与经典的对应将在下文阐述。
标相即是相，由此可知菩萨是不退转等。过失即是非义，如魔业等。这些义理在经中是有次第地说明，而非重复。如所说：'彼义即轮回，复依于异义。'然而，'遍知性道智性，其后一切智性，遍知现证觉悟，至顶及渐次，刹那一现证菩提，法身等八种。'如同二万五千颂那样，此处也应显示这些摄义，为何不显示呢？因为与经论相违。因为在此教法中不可能有渐次等三种现证的教法。

།གང་ཞིག་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལྔ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་གཞུང་གི་ཚོགས་རྣམས་མདོ་འདི་ལ་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ངག་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དང་པོར་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་གདམས་ངག་བརྒྱད་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་གི་ཚོགས་དེ་ ཙམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྡེའི་འགྲེལ་པ་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་གདམས་ངག་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ལ། རབ་འབྱོར་འདུས་བྱས་ལས་ཐ་དད་པའི་འདུས་མ་བྱས་ནི་བསྟན་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དེ་ཡང་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་མང་པོ་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སོ་སོར་མདོ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།ཇི་ལྟར་དེའི་བཤད་པ་དང་མི་འགལ་བར། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་བླངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲས་ སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་འདིར་གདམས་ངག་རྣམ་པ་བཅུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལྟར་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་དེར་ཡང་བརྡས་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ།བརྡ་ཡང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ ལ་མངོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་ལ།འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་དེར་ཡང་གནས་གཅིག་ལ་གདམས་ངག་རྣམ་པ་བཅུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་བསྟན་པ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་བརྡ་མཛད་པ་སྟེ།གང་གིས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལས་སྒྲའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཅག་ཁོ་ནས་ད་ལྟར་ནི་བརྡ་བྱའོ། །དེ་ལ་བཀའི་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བདེ་ལེགས་ཇི་ལྟར་ སྨྲ།འོ་ན་བསྡུས་པའི་བཤད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། རྟེན་ལ་སོགས་པའི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །གང་ཞིག་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་མི་ཟད་རྣམས་ཀྱིས་འདིར། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞར་ལས་བྱུང་བའི་དོན་དེ་ཉིད། ། གཙོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཉིད། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་སྟོང་པ་འདི་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་དོན་གྱིས་ཉུང་མིན། །ཡུམ་ནི་བསྡུས་པ་འདིར་འདོད་དེ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་དེ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ།

凡是以显示五种现观而广说的诸多论典文句在此经中出现的那些，也并非由显示彼等现观支分的一切语句所圆满。即如：在广说中，最初对舍利子宣说时，也说了二十二种发心和八种教授。
如此多的论典文句在此《般若佛母》中并非完全具足。即便如此，在圣解脱军论师的注释中，已说明了六神通的教授。关于见道教授，说道：'须菩提，关于诸菩萨摩诶萨的般若波罗蜜多，你当如是宣说，使诸菩萨摩诶萨如何于般若波罗蜜多中决定出离'等。
又关于修道教授所说：'须菩提，有为法之外的无为法是不能显示的'等文句，在后面也不存在。同样，显示诸多现观支分的论典文句，在此经中并非各自分开存在。因此，为了不违背其解释，取'须菩提，你当宣说'等经文，以'如何'之声说明二十二种发心，以'般若波罗蜜多'之声说明此处十种教授。
如此一来，经典与论著也是相违的。若欲说明某种表述，应当依据他人的意愿来解释这些声音的含义，并以约定俗成的方式表达其所要表达的意思。约定俗成是针对共同对象，这也应当由论著作者来确立。如同'色蕴'等声音在阿毗达磨等中由世尊所建立一样，是为了世俗言说的缘故。
在《八千颂般若经》中，并非说以'般若波罗蜜多'之声在某一处应知十种教授。世尊在任何处宣说之前都先立名言，由此令所化众生如是了解。古代诸论师中并无声音的确定，唯有我们现在当立名言。对此，怎能说是通达佛语之义呢？
若问此略说如何？是依止等二十二种义。如说：'此中以诸无尽，闻等极闻名，随附所诠义，主要三十二。如是此八千，非以所诠少，此许为略母，即如所说义。'

 །ད་ནི་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རབ་འབྱོར་ཞེས བྱ་བ་ནི་བོད་པ་སྟེ་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དུའོ།།ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཤོད་ཅིག་པའོ། །གང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དྲུག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ནི་བཞི་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་དང་པོར་འཇུག་པའི་སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཀྱེ་མ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི བདེན་པ་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ།ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སློབ་དཔོན་ རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་གསུམ་ལས་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་དང་།དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ དང་།ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་མིང་ཐམས་ཅད་པ་དང་མིང་ཐམས་ཅད་ བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ གནས་སྐབས་ལ་གཅིག་ཏུ་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་རིགས་སོ།།རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །སྨོན་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།།བརྩོན་འགྲུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་དུས་སོ། །དུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཚོགས་སོ།

现在对简略教法以词义作确定，其中'善现'是呼唤语，为了确定教法之义而言。'请你发起勇气'是说你面对佛陀时请说。为何要发起勇气呢？说'为诸菩萨'，意思是为了他们。
因为其义理的事物是关联的，所以想要表达关联时，第六转成第四转。菩萨有两种：世俗菩萨和胜义菩萨。
为于正等正觉成佛后，我当令诸有情安住于究竟涅槃中，如是缘于正等菩提及诸有情而初发心的菩萨们的所缘，因此称为菩萨。具有此心者也称为菩萨。
啊！我成就无上正等正觉成佛后，当令一切有情安住于究竟涅槃中，如是缘于菩提和有情，安住于世俗谛和胜义谛二谛，由智慧和悲心所生的珍贵心，因具此故称为菩萨。
极喜等十种发心称为胜义菩萨。诸大师说，从'一切有情具如来藏'之语中，一切有情从真如中生起，而真如有三种状态：不清净状态、清净不清净状态和极清净状态。
其中在不清净状态时，一切凡夫无有菩提状态，唯一是有情状态。此真如是具一切名及诠说一切名，在清净不清净状态时，诸圣者具有菩提状态和有情状态二者，因此称为菩萨。
在极清净状态时，唯一是清净状态的真如，此时以如来之名称呼，如经中所说：'善现，如来是真实真如的异名。'
'大菩萨'是种姓及随顺种姓。随顺种姓是增上意乐。随顺增上意乐是所依。随顺所依是愿。随顺愿是行。随顺行是精进。随顺精进是时。随顺时是资粮。

 །ཚོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའོ། །ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །འབྲས་བུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་དབང་དུ་མཛད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་སྨོན་ལམ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་ ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་འཁོར་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཤེས་བྱ་སྟེ།དགུ་པོ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མེ་ལོང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུས་བཏགས་པས་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཐར་ཐུག་པའི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་ བསྙེན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་མངོན་པར་འཕེལ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ལམ་གྱི་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་མཆོག་གི་དོན་དུ་མཆོག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས།ས་དང་ས་ལ་རྟེན་གྱི་དག་པ་མཆོག་དང་མཆོག་གི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ རྣམས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་ས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞེན་པ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཞིག་ཡང་འདི་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ལ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་ལ་ལ་ཞིག ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཚུལ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ལ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

随顺资粮即是真实生起。随顺真实生起即是果。随顺果即是利益有情。具足此十一种大性而称为大菩萨。
若问是依何而说,答曰:'依般若波罗蜜多而说'。此中,就胜义而言,发愿及精进,烦恼、业、苦、轮回、分别、功德及所知等九法,为到达彼等彼岸故,以出世间无分别金刚三昧所摄诸如来智慧,称为般若波罗蜜多。
从彼所得之后得智,有分别及无分别,即镜像智、平等性智、妙观察智及成所作智等,因为是彼之因,故以因名果,而得般若波罗蜜多之名。
声闻缘觉以最后地所摄阿罗汉道之诸智,因与般若波罗蜜多随顺,故亦得般若波罗蜜多之名。
诸菩萨依止胜解行地乃至法云地,以闻思修次第增长,为清净法界之方便道所摄诸法,于一切处为最胜义,以现证如是等真如之差别,为获得地地依止清净之最胜事,而得殊胜证悟之诸智慧,彼等亦因是得般若波罗蜜多之因,故得般若波罗蜜多之名。此等于道、观察及究竟地,因是遍计执一切事物差别之因故。
复次,此由名身、句身、文身所成之法教,亦以般若波罗蜜多之名而说。
如是乃至于此等相中明显显示之一切大乘法,皆称为般若波罗蜜多。如是于此等般若波罗蜜多所诠中,此处以佛子所摄无分别出世间般若波罗蜜多而说。
是故此处说'依般若波罗蜜多而说',意为远离一切分别,极为清净,应从般若波罗蜜多而了知之义。

 །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདིར་ནི་ ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།དེ་ནས་དེ་ལ་བརྩམས་ནས་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པའི་དོན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོན་པའི་དོན་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་རྟེན་གྱི་བདུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ ལུས་པར་སོང་བའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་ངེས འབྱུང་སྟེ།དེ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་འདིས་དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། གང་དུ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་གང་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདི་གསུམ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དེའི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པས་ ངེས་པར་འབྱུང་བ་འདིར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲའི་སྒྲུབ་པ་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་ལ་ནི་ཉེ་བའི་ཚིག་ལ་མི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཧེ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་འམ་དངོས་པོ་ལ་སྟེ་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བའི་དོན་ལ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་གཞལ་བར་ བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་ན་མི་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་ལ་སྟེ་དེའི་ཕ་རོལ་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །ཌུ་མི་ཉ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གཞག་པ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་གཞལ་བར་བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །ཊུ་མ་སྫོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དག་པ་ལ་སྟེ།དེའི་ཕ་རོལ་ལ་མཛྫ་ཏི་དག་པར་བྱེད་པས་ན་པཱ་ར་མི་ཞེས་བྱའོ། །མ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིང་བ་ལ་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་མརྡཱ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་པཱ་ར་མི་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བའི་བྱ་བ་ནི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

有人说，此处以'大乘般若波罗蜜多'之名而说，舍弃声闻乘和独觉乘，从大乘开始，此为其义。
有人说，一切种智即是般若波罗蜜多。
其后，以此为基础而说'于我作何等胜解'，即'如何'等，以闻思修等次第如何于般若波罗蜜多中决定出离。
其中，当无分别智或一切种智被称为般若波罗蜜多时，'于般若波罗蜜多'应理解为第七格因位，即于般若波罗蜜多及般若波罗蜜多之义、无分别智性及一切种相之义中决定出离。
当指大乘时，则'般若波罗蜜多'唯为第七格所依。
'决定出离'即完全趣入。
决定出离有三种：于学处决定出离、于行持决定出离、于正决定出离中决定出离。
其中，于闻思等时为于学处决定出离。
其后所说'应学般若波罗蜜多'，即于修行时作于行持决定出离。
'应行般若波罗蜜多'即于观察时正出离之决定出离，其后所说'应修习般若波罗蜜多'，故此理中将显示所决定出离处、所决定出离境及决定出离此三者。
因声闻乘和独觉乘者非决定，故唯菩萨决定出离。
因是一切道之根本，故于般若波罗蜜多应常恭敬决定等而出离，此中波罗蜜多之词根据诸论师解释：
邻近'彼岸'之词根'mi'等之词缀为'he'，用于作者或事物，'mi'即度量义，因度量其彼岸故称'pārami'。
或'miñ'为损害义，因损害其彼岸故称'pārami'。
'ḍumiñ'为安立义，因度量其彼岸故称'pārami'。
'ṭumajjo'为清净义，因令其彼岸'majjati'清净故称'pārami'。
'mahā'为束缚义，以其彼岸'mardāte'故为'pārami'，即到达彼岸之义。
其体性即波罗蜜多，到达彼岸之行为即波罗蜜多。

།གང་གི་ཚེ་སླར་ཡང་དངོས་པོ་ལ་རྐྱེན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ནི་པཱ་ར་མི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །པཱ་ར་མི་ཉིད་ནི་པཱ་ར་མི་ཏ་སྟེ་དེ་བ་ཏ་བཞིན་དུའོ། །རང་གི་དོན་ལ་ནི་ཏ་ལའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་པཱ་ར་མི་ཏ་སྟེ་གྲཱ་མ་ཏ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དུའོ།།ཚོགས་ལ་ནི་ཏ་ལའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་པ་སྟེ་འདོན་པ་ཙམ་ལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །ཇི་ལྟར་སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་གཡོ་སྒྱུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ།།ད་ནི་བར་མ་བསྟན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ་འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ལ་བསྐུལ་བར་བྱས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།སྟོན་པ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ལ་དོགས་པར་གྱུར་ན་དེ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་དོགས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། ཉན་ ཐོས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིར་ནི་གསུངས་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུའི་མ་ནི་མིང་གིས་ཤཱ་རིའི་སྟེ་ རིགས་ཀྱིས་ནི་ཤ་ར་དྭ་ཏི་ལ་དེ་བས་ན་འདིའི་མིང་གཉིས་ཏེ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ལ་རག་ལུས་པས་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ ལ་སྤོབས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་སྟོབས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའོ།།དེའི་བསྐྱེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་འཇུག་པའོ། །རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པའི་སྟོབས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་དེར་སྔ་རོལ་དུ་ཀུན་ལ་བརྟགས་ནས་སྟོབས་དེ་ཕྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ ནས་ནི་རབ་ཏུ་སད་པའོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་པར་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཉིད་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པའི་སྐྱོན་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཡིན་ཏེ་བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ།།དེ་ཤེས་ནས་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ངག་གིས་མ་ཡིན་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ལན་ནོ། །ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

当再次成为事物的缘时，彼时到达彼岸即称为'波罗蜜'。波罗蜜性即是波罗蜜多，如同提婆多一样。对于自义则是'多'。或者，到达彼岸性的聚集即是波罗蜜多，如同'村庄多'等一样。对于聚集则是'多'。在某些地方读作'决定出'，有些人说仅仅读作'出'。如同先前所说'诸菩萨决定出'是另一种说法。如是，简略般若波罗蜜多教法以诱导须菜菩提的方便已圆满后，世尊默然。
现在以中间所说决定出的教诫等四种方式，其中长老须菜菩提应当宣说决定出的教诫，然而有些人怀疑：当世尊劝请长老时，是由他自己宣说此法，而非导师宣说。为了断除此疑，舍利子生起分别而说。
尔时，具寿舍利子如是思维：'具寿须菜菩提是否以自身智慧的辩才力而生起'。为何疑惑生于舍利子？因为声闻知晓声闻境界。此处所说的是大菩萨，称为安忍甚深者，如是宣说。因此会产生如是疑惑。
舍利子之母名为舍利，种姓为舍罗德瓦帝，因此他有两个名字：舍利子和舍罗德瓦帝子。'自身'是指从自相续中生起。'自己'是指依靠自己，不依赖他人加持。既是智慧又是辩才，其力即是生起的能力。其生起即是趣入。
有些地方读作'以自身智慧辩才力加持'，于彼处先观察一切后，后来加持彼力而宣说。'抑或'是指'或者'之义。'以佛陀威力'是指以加持者佛陀的威力。
然后以'以佛陀威力'等语，为了断除须菜菩提自身言语不应执取的过失，此是世尊之语，而非我说，如是作答。寻求意的表述即是分别，彼即是遍计住于心，并非明显显现。因此是心的遍计。
了知彼即是以了知而了知，意即不是以语言也不是以相状。'如是说'是指将要解说的答复。因听闻而成为声闻众。意为随顺世尊语言。

།སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ནི་དྲུག་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བསྡུས་པ་དང་བར་མ་དང་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །གཞན་གསུམ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་གཞན་ གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་གཉི་གའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་གནས་སྐབས་ལས་འོངས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་སྨྲས་པ་མདོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་བར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དངོས་པོ་གང་ཅི་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའོ།།སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲར་འཇུག་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སོང་སྟེ། དེ་རྣམས་ ལ་སྨྲ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཅུང་ཟད་དངོས་པོ་རྗོད་པ་སྟེ་བཤད་པར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་ བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བྱིན་རླབས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་རང་དགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྨྲ་བར་འདོད་ པས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྒྱུ་སྨྲ་བ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའོ། །སློབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ།།ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའོ། །འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའོ། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་དེའི་དྲན་པའི་ས་བོན་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ ཞིག་ལས་འཛིན་པ་ཞེས་མི་འབྱུང་ངོ་།།ཆོས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་འོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་འདྲ་བའི་ཟག་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རང་གི་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པས་སོ།།འདིར་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་གསུངས་སོ། །མི་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཡང་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་གཟིགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཚད་མ་སྟེ།གང་གིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདི་ཙམ་ཡང་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དེས་རྟག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་རང་ཉིད་དམ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་གི་བསྟན་པ་ལ་བྲལ་ བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱས་སོ།

'说'等词有六种，其中前三种是针对三类所化众生，以简略、中等、广说的差别而分。其他三种是由自己的增上意乐、他人的增上意乐以及二者的增上意乐的情况而来，故为三种。
其他人说，'所说'是指在世尊眷属中宣说经等，与经等正确相应。'宣说'是指在其中由他人以问答等方式引导宣说。'开示'是指前往各方，对所化众生开示。
同样，凡是稍有所诠释即为解说。'显明'是指在世尊眷属中由他人显明。'正显明'是指前往一切处自己显明。
这些都是说等。'如来士夫力'是指由其加持而生起，并非声闻们自作主张。
为说明此因，自问:'为何如此？'其因即'何法'等。'何法'是指声闻乘和大乘。'学时'是指闻思修。'彼等'是指声闻们。
'法性'是指如所闻。'现证'是指声闻乘者。'受持'是指大乘者。由三慧所显示的法义种子已植入故。某些版本中没有'受持'。
'法性'是指如所闻。'如来说法'是指如所闻相似的流注即是同类因。'彼法性'是指如所闻。'法性'是指自己的，即由自己所显。
此处以同类因之语说明如来士夫力。'无违'是说声闻们以如此大威德，怎能解说一切？唯有于一切时、一切处、一切法胜义中具见的世尊最为殊胜权威。
由其经常加持弟子们，故如是所说功德皆为正说。因此，凡是世尊自己或通过声闻等所显示的一切都是权威。
由此遣除了对即将由须菩提所作的出离教授显示不相应的过失。

།ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བཤད་པར་འདོད་ནས་གསུངས་པ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལས་བརྩམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།ངག་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རིས་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གཅིག་གི་ཚིག་གིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་ཞེས་ བྱ་བ་གོ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིང་ངོ་། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལའོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་གི་ཡང་ཚིག་བླ་དགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བའི་ ཆོས་དེ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་རྟག་པ་ དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་ཆོས་གཞན་དུ་ གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་མིང་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལ་རུང་བ་ཉིད་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བརྡའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་འདི་ནི་འདིའི་མིང་ཅན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཆོས་ སྐྱེ་བའི་དུས་ཉིད་ལ་མིང་ཡང་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་གཞན་བརྡ་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་འདིའི་མིང་ཅན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མིང་ནི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འགགས་པས་འགག་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འགགས་ཀྱང་དེའི་མིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དེ་འཇིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ན་འོན་ཀྱང་འདི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་མི་འཛིན་པས་བདག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་ བཞིན་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།ཇི་ལྟར་ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

现在想要对长老须菩提宣说出离的教诫而说道：世尊如是说道：'须菩提，关于菩萨摩诃萨的般若波罗蜜多，你要如同菩萨摩诃萨们在般若波罗蜜多中得以出离那样勇敢宣说。'
所谓'菩萨摩诃萨'，在第一句中已经说明了'菩萨摩诃萨'，为了重复表达同一意思而用一个词来说。在某些地方出现'菩萨菩萨'的说法，那是用两个词来表达'彼此'的意思。
增语是名称。所谓'法'是指事物。所谓'何者'是指不属于任何。有诸法，因此成为任何法的增语。
如是说道：'世尊，如是，我完全未见所谓菩萨之法。'对此这样思维：实有的菩萨是以名字的自性而生起的吗？还是以众生的自性？或者是以色等法常与无常等增语的自性？或是以色等法的自性？这是四个方面。
其中，所谓名称并非诸法的另一种法，因为如果诸法的名称是另一种法，那么当它与有名称的法生起时，它也会生起。但实际并不生起，因为为了适应言说，以施设的方式，其他人后来建立'这是它的名称'。
因为如果法生起的同时名称也生起的话，那么其他了解名言的人仅仅通过见到就能了解'这是它的名称'。但实际并不了解。因此，名称并非在法生起时生起。
也不会因法灭而灭，因为即使有名称的事物灭去，它的名称仍可用于言说而不会消失。因此，由于无生无灭，虽然不是另一种法，但这是仅仅言说的意趣。
众生的自性对菩萨来说也不合理，因为菩萨本身不执取自性，如同对我等的分别，分别有两种方式运作。菩萨是由自身执著而成为五蕴的自性吗？如同断见论者所计度的我那样。
或者是异于五蕴的其他什么？如同常见论者所计度的我那样。其中，首先五蕴具有所取能取差别的自性，所取是不存在的，因为所取的相不合理。

།འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་མི་རིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་སེམས་ ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཅིའི་ ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དོ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་པའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགྱུར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ མེད་པས་དེ་དང་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་དབང་རྣམས་ལ་མི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ ཞིག་གང་ལ་བལྟས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མིང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ནི་གཞན་ལ་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མཐོང་ན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་བཞིན་ ཉིད་དེ་ཁོ་ན་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡང་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་སྔར་དངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆུ་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་དངས་པ་ལ་ཆུ་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་ཡང་སྔར་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་དྲི་ མར་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་ཕྱིས་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ནམ་མཁའ་དེ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཞི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ཞེས་བགྱི་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཟས་གཙང་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུགས་ཞེས་བྱ་བའོ།

执持者也是不存在的，因为对于无所执取的对象而言这是不合理的。
由于五蕴不存在，其自性的众生即是菩萨。
即使有异于诸蕴的众生存在，那也只是如此认知而已，实际并非如此认知。
因此，对于如同兔角、石女儿等相似的众生，为何称其为菩萨？
色等五种的常与无常等言说的自性菩萨也是不合理的，因为色等诸法完全不存在，是遍计所执的缘故。
为何这些言说完全不存在的菩萨会成立？
色等诸法的自性也不合理成为菩萨，因为色等诸法是遍计所执性而无体性的缘故。
由于彼不存在，彼与显现的识的体性也在依他起性中因为仅是不真实的显现而不存在，其余圆成实性的体性是由彼等产生的。
一切法在圆成实的状态中即是真如的自性，因此依何观待何而以名称说为菩萨。
为何说他见于他处？抑或有为法见于无为法界中，这也是不存在的，因为无有差别的缘故。
譬如，真如在不清净状态时称为诸有为法，而同一真如在清净状态时称为诸无为法。
如同先前不清澈的水后来变得极为清澈时称为同一之水，又如先前被云等染污的虚空后来成为无垢时称为同一虚空。
同样，先前不清净的真如后来极为清净，仍是同一真如，由此说明有为法与无为法在自性上并无差别。
因此，何者见于何处将成为何者，因为不说自身于自身如实随见。
这些也唯是从四方不可得的修行中大德们所说的。
其中'我'等，所谓般若波罗蜜多者，般若波罗蜜多也将成为异于名等的体性，因此彼如何能如同菩萨般被见到，此为其密意。
'所谓'一词是广为人知的，如同出现的净饭王所说的清净传统。

 །གཉི་ག་ཡང་མ་མཐོང་ན་ཇི་ཞིག་འཐད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། བདག་གིས་མ་འཚལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཆོས་དེ་ལའོ།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ནི་མ་འཚལ་ཏེ་བི་དལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པའི་དོན་ལའོ། །རྙེད་པར་ གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་མ་དམིགས་ཏེ་དེ་བརྫུན་པ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ལ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མ་འཚལ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་མི་ཐོབ་ཅིང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པས་སོ། །དཔྱད་པ་ལ་ཡོད་པ་ ན་མི་རྟོག་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་འཐད་པ་རྣམས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ་རིགས་པས་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་རྟོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ ལུང་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་གོ།།དེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདམས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཤེས་ནས་གལ་ཏེ་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ན་དེའི་ ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བཟུང་བར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གདམས་ངག་ བྱའོ།།གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྲིད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་གལ་ཏེ་བསྟན་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ཤེས་པ་ནི་སྒོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། མ་བསྒོམས་པས་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོ་དང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཞེས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ།

当说到'如果两者都未见到，那么什么是合理的'时，'我不知道'等等这些话，就像菩萨未见到时，名等诸法怎么会成为菩萨呢？所说的'菩萨之法也'，即菩萨自性之法就是菩萨之法。
因为菩萨是以遍计所执性而存在，还是以依他起性而存在，抑或是以圆成实性而存在？对此，遍计所执性是不知道的，'毗达'是指获得的意思。不是已经获得的。如同兔角一般，因为完全不存在的缘故。
依他起性也未见到，因为它仅是虚妄显现，以此本身就是不存在的缘故。以圆成实性也不能如实见到，因为在那个状态中一切法与真如是一味的缘故，何者能见何者呢？
其他的如前所述。不知道是在观察之前，即不能如实获得其性相，为什么呢？因为未见到的缘故。在观察时不分别且不如实见到，是指以极其专注的无分别智慧。
说到'般若波罗蜜多也不知道'，是指如同菩萨一样合理的诸法。'何者'是指任何都不是，因为以理智见到时已被破除的缘故。'于何'是指于任何都不是，如同菩萨性一样。
为了了知，即为了证悟而说的是教授。随顺随后所示证悟的诸行为本身，对教法造成障碍应当舍弃的口诀。
因此，以胜义谛方式来说，于般若波罗蜜多和菩萨二者是没有见到的。因此，知道无教授后，如果不说法，那时就会舍弃众生利益。
因此，为了成熟众生等利益，以善巧方便唯取遍计所执相后，以世俗谛方式对众生们作般若波罗蜜多的教授。否则，将会成为众生利益的大损失。
因为如果这些一切法的胜义谛空性不以近似的世俗谛来教示的话，那时就不会了知。不了知就不会修习。不修习就不会现证。
因此，众生们将会安住于从无始无明所生的一切烦恼、恶趣、恶道、生、老、病、死、忧、悲、苦、恼、烦乱之因的执著状态中。
因此，应当以世俗谛方式来教导'一切法唯是名言，胜义中与空性一味'这一道理。

 ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདམས་ངག་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་རྫོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བདག་གིས་བསྟན ཞེས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་དགོངས་པའོ།།ད་ནི་གདམས་ངག་འདིའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འོན་ཀྱང་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཟད་པ་གཞན་གལ་ཏེའི་དོན་ལའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གདམས་ངག་མེད་པ་ལའོ། ། སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་དུས་ལ་ལ་ཊའོ། །སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པའི་དོན་ལའོ། །བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ།།མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་དང་དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའོ། །ཤེས་རབ་མངོན་པར་འཕེལ་བས་སེམས་ ཀྱི་བསྐུམ་པ་མེད་པའོ།།དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བས་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་གནས་གསུམ་ལ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཡང་ངོ་མཚར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །འདི་རྣམས་མདོ་ ལས་འབྱུང་བའི་ཟབ་མོའི་གནས་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་སེམས་བསྐུམ་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གནས་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་མ་དད་པར་བྱས་པས་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་བསྐུམ་པ་ནི་འགོང་བ་སྟེ་བར་མའི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་ ཏུ་ཞུམ་པའོ།།ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་བག་ཚ་བའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་རྟོག་པ་ལ་ཡང་དེར་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ནི་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །སླར་ཡང་གང་དུ་བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཆེན་ པོ་ནི་བག་འཁུམས་པ་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་བག་ལ་འཁུམས་པ་ཐོབ་པའོ།།མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ནི་བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱས་པ་དང་དད་པ་མེད་པ་དང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་གསུམ་སྦྱར་ བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གདམས་ངག་གི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་པས་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཉིད་འདིའི་གདམས་ ངག་སྟེ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་བོ།།འདི་ནི་གདམས་པ་སྟེ་གང་ཞིག་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་འདིའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨ་ནིའི་རྐྱེན་ནི་ཨོ་ན་ལ་སོགས་པས་འབྱུང་སྟེ། དྷཱ་རི་ནི་བཞིན་དུའོ།

如是，般若波罗蜜多和菩萨教诫等在胜义中是不存在的。当以圆满世俗宣说时，必定宣说一切法无所缘修习的教诫，这是我所说的，这是圣者须菩提的密意。
现在为了显示此教诫的果而说：'然而若彼'等。'若彼'是指其他不尽，是'若'的意思。'如是'是指胜义中无教诫。'说'等是现在时，因为是现在近时，所以用现在时语法。'说'是说的意思。'宣说'是闻所成慧的相。'开示'是思所成慧的相。'趣入'是其差别。
因为这一切无所缘修习的果是智慧增长和信心增长。由智慧增长故无心怯。由信心增长故无怖畏等。此智慧于三处增上：甚深教法、极为苦行成就、极为稀有佛法。
对于这些经中所说的甚深处，不会生起由智慧所作的心怯。对这三处不会因不信而生起怖畏。最初生起时的心怯是退缩，中等阶段是畏缩，大阶段是怯懦。以何种方式思维，心不欢喜即是意志退转。
又说'何处不被摧毁且不退转'是增说，于彼大者是获得恒常性的怯懦习气。恒常的不欢喜是摧毁和退转。如是，应当配合非处所作、无信心、小中大三个阶段。
如是显示教诫果后，为作结语而说'此即'等。'此即'是指胜义中一切法无所缘而离心怯等。有些版本中读作'此即是其教诫'，'此即般若波罗蜜多'是指一切法无所缘相的智慧。'此是教诫'即是于彼等正修习。'如是安住'是指安住于一切法无所缘性。'此即是其教诫与开示'，其中ani词缀由ona等而来，如同dhari一样。

 །དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱས་ནས།གཉིས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དམིགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས པའི་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་ལ་མེད་དེ་ཕན་ཡོན་རྣམས་ལ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་པ་བཤད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་པ་དེར་གསུངས་སོ། །འདིར་ནི་བསྟན་པ་ལ་བསྡུས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་རློམ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་ རྣམས་ལ་སྤངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཕན་ཡོན་དོན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་གཙོ་བོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་ལ་ ལྟོས་ནས་གཞན་ཡང་གི་ཚིག་སྟེ།སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་ལམ་གྱི་དུས་སུ་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། ། ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་དོ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་གང་ཞིག་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་གི སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཡང་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ་དེ་ནི་དེའི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་སོ། །ལན་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་སེམས་ནི་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是首先圆满宣说了决定出离的教诫后，其次宣说决定出离的利益，即'复次'等。对于诸大士宣说四种利益：即于应遍知的色等诸法遍知，于应断除的贪嗔等诸法断除，于应圆满的波罗蜜多等诸法圆满，于应现证的三摩地等诸法各别缘取而现证。
于此等所缘的见解皆无，即是于诸利益成就之义。宣说于一切法不生慢心后，乃至于菩提心亦不生慢心皆已宣说。此中由摄略教法故，说菩萨于菩提心这极为慢心之境亦不生慢心，由此即成就于一切法不生慢心。
由此亦成就于应遍知诸法遍知，于应断除诸法断除，于应圆满诸法圆满，于应现证诸法现证等利益之义。以菩提心为主而说不生慢心，即'复次'等。相对于决定出离的教诫而言为'复次'之语。'行'即说明在道位时的行持。'修习'即说明在各别证悟时正确生起。'如是应学'即以不生慢心而如是学习。
云何于菩提心'亦不'生慢，'亦'字是缘于诸菩萨，凡是趣入之心即名为菩萨，由具此故，有情亦称为菩萨。'亦'字表示差别义。因为彼较一切有情殊胜，诸菩萨所欲求者尚且不应生慢，何况其他诸法，此为其义。
'何以故'即是其不生慢心。以何种方式？答曰：'如是彼心即是无心'。心之声词表诸遍计及分别。于圆成实中，无上正等正觉之心法性体性超越一切遍计分别之相故，无有心之体相，因此说为'无心'。
故而宣说：'心之自性即是光明'。法尔心之自性即是光明，因此彼即是无心，意为无有遍计分别之心。

 །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སླར་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སེམས་དེ་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་སླར་དེའི་དྲི་མ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྲིན་ལ་སོགས་ པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མ་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྔ་རོལ་དུ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་སེམས་གང་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལ་དགོངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དྲི་བར་བྱེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྐད་སྨྲ།འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གནས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་དུས་སུའོ། །གཞན་དུ་ན་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྔོན་གྱི་ཤུགས་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་ཅེས་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པའམ་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་རམ་ཞེས བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྨྲ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།མཐའ་གཉིས་ལ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་སླར་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་ལ་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདྲི་ཞེས་གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་རིགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་ པ་རབ་འབྱོར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བདག་དེ་ལ་སེམས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་མེད་པ་ཞེས་སྨྲ། འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་སྔ་རོལ་དུ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འགྱུར་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་དེ་ལས་སྐྱེས་པའོ།

如何了知？心的自性是光明的，因为此心既不是真实具有贪欲等，也不是不具有。在凡夫阶段，即使在生起贪欲、嗔恨等的时候，也如虚空一般不为一切垢染所染污，因此说不是真实具有。
而后成佛时，由于此心不具有暂时性的烦恼，安住于自性清净中，不再生起那些垢染，所以是光明的。如同未被云等所染污的虚空一般，说是不相离的。
因为如果最初是真实具有的话，那么就会有离开的情况。因为即使在先前有垢染的阶段，由于自性清净的缘故，也不是真实具有那些垢染，所以后来也不是不具有那些垢染。
具寿罗汉，'是否有无心之心'这句话是什么意思呢？这是说，由于在长老罗汉的境界中也用'心'这个词来表达，所以说有以无心为特征的心。因此提出问题，所以长老罗汉说：'心的特征或菩萨的特征是存在的'。
然而，由于是不可言说的自性，在其境界中是以极为清净的言说而表达的。否则就无法进行言说。如果随顺前势而说'心即是无心'的这种意趋来表达的话。
具寿舍利子又问：'无心性本身的有性或无性在其中是否存在或可得？'这是说在无心的境界中，不应说有或无这两者任何一个，因为依附于两边的缘故。
正因为如此，所以说：具寿罗汉说'那是没有的'。如果在那个境界中因为怖畏两边而不能说这两者任何一个的话，为什么要这样问呢？说：'你的质问是否合理？'
对此，长老舍利子想到：如果有性和无性都不存在，那么无心的特征也将不存在，为什么要说无心呢？基于这种想法而说：'具寿罗汉，那无心性又是什么？'
然后长老罗汉考虑到另一种无心的特征而说无心，但是由于在先前有垢染的阶段是变化的缘故，以及有分别思维的缘故，无心性是从那里产生的。

 །ད་ནི་དེ་ལ་མེད་པ་ཞེས་སེམས་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་དུ་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་མེད་པ་ཞེས་སྨྲ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་ པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔར་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལྟར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མེད་པས་འདིར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ ཆུ་ནི་བསྐྱོད་པས་དངས་པ་ཅན་ལ་ནི།།དངས་པ་ཉིད་དེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་བསལ་བས་ཡིན། །རང་སེམས་དག་པ་ལ་ནི་ཆོ་ག་འདི་དེ་བཞིན། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་འདོད་པ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་དེ་ནི་གློ་བུར་ སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་བྱས་པ།།ཆོས་ཉིད་སེམས་ནི་སྤངས་ནས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་ནི། །འོད་གསལ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་དག་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་གློ་བུར་བའི་རྙོག་པས་རྙོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཡང་གློ་བུར་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་རྟོགས་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་།གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འདིར་སེམས་ནི་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བཤད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསལ་བ་དེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་འདི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བཟློག་པར་བྱས་པའོ། །གང་ཞིག་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་མི་བཟློག་པར་ནུས པ་དེ་ནི།ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནུས་ཤེ་ན་གང་གི་ཚེ་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་ལ་བརྩེ་བར་གྱུར་པ་ན། དགེ་ བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་རྣམས་དགེ་འདུན་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེར་རྙེད་པར་སླ་བའི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྲལ་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་ཟས་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཕྲད་པར མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་ལྟ་བ་ལ། །ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་མེད་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་བྱམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དག་གོ།།གང་ཞིག་ཡང་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

现在对于这个，承认仅仅是无有心识而说无心。因此所说：'具寿舍利子，无心即是无变化、无分别'，即是说前如心的状态无有变化性和分别性，此处即是无心的含义。
圣者怙主弥勒也如是说：'如水被搅动后变得清澈，清澈并非从他处生，而是因为垢染被去除，如是清净自心亦复如是。心以自性光明为所欲，恒时彼为客尘过失所染，法性之心若舍弃，于他心中，光明性于自性清净中得以成就。'
如水以自性清净而被暂时污浊所染污，如是心虽自性光明却被暂时过失所染，由于未证法性之心而于他心遍计，不能成就依他起相之自性光明性。
因此，此处应当了知心之真如即是心，此为密意。
其后，长老须菩提对无心性正确宣说之后，长老舍利子即说'善哉'，即'善哉善哉'。'复'字此处意为'明显'。
何为明显？如你世尊所说安住无烦恼之最胜所说，何为此无烦恼？烦恼即是烦恼，一切阿罗汉已从自相续中极为遮止。
若能不遮止他相续中烦恼者，即称为安住无烦恼。云何能？当知自所缘等时，对无量瞋恚等烦恼，于彼有情生起悲心时，随顺善品彼等舍弃僧团及园林等处易得之资具，前往无有情之处受用饮食，不与涅槃有情相遇。
如所说：'声闻见烦恼，非为永断烦恼'。
如是，于他相续中无烦恼性随顺体性之智慧即是无烦恼，有情烦恼障碍之慈心相之三摩地，他说为无烦恼。
复次，二万颂注中说，以声闻乘于无烦恼境清净等持，即称为无烦恼等持。

།དེར་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་གསུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་ པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བཤད་པའོ།།འདིར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་མཁྱེན་ནས་ཐོག་མར་དགྲ་བཅོམ་པ་ ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རུང་བའི་བསམ་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ངེས་པའི་བསམ་པ་ཅན་སོ་སོར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ས་དང་པོར་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ལ གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་བརྟན་ཏེ།དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་མི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ བཤད་པ་ལ་གནས་བརྟན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟར་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པའི་ཡུལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལ་འགའ་ཞིག་ཡང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཕན་ཡོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཉེ་བར་བརྟག་ པར་བྱའོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཛིན་པར་བྱའོ། །ས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མིང་ཅན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདས་ནས་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ།

在此还应当了知'与他人相续中的烦恼境相违'之义，否则对于无烦恼安住者们有何差别而说法呢。
这是依声闻乘对无烦恼所作的解释。此处一切分别妄想的戏论即是诸烦恼，由于无彼等故，远离分别的等持即是无烦恼，由彼安住故称为'安住于无烦恼'。
其义是这样的：如来了知某些众生是不定种性、根器钝劣者，对于尚未断除烦恼境的正等菩提行不具缘分，首先令其安住于阿罗汉果位。
然后为彼等宣说菩萨乘，由此彼等生起圆满堪能修行菩萨行的意乐，其后渐次获得甚深法忍。
如是对于决定趣向佛地、各别证得甚深法界法忍的众生，如来为其授记必当成佛，彼等于初地见道位即是安住第八地。
如同在声闻乘中，以出离道断除欲贪者于见道位即是不还果。如是在《圣妙法白莲经》中说：'授记于正等菩提的第八地安住者，任运成就、无分别的大菩萨长老。'
从此以不生烦恼境故，较安住无烦恼的声闻们更为殊胜。如是由无心性故，经中说长老是安住无烦恼中最胜者，称其为'坚固'的赞叹是合理的。
由不生烦恼境故，对主尊也无所需求。
现在长老舍利子以'善哉'等赞叹，显示精进菩萨不退转相的功德，以'是故'等词表明应当观察不退转。
应当以不退转摄持。依止欢喜地名称的初发心，为了通达空性、无相、无愿一切法相，超越声闻缘觉地而成为不退转。
应知不离般若波罗蜜多而于一切法无所执著即是其自性。

 །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕན་པ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱེད་དེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒོམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་ཡུལ་ཡང་རུང་བ་ནི་སའོ། །གང་གི་རྟེན་གྱིས་ དེ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བསླབ་པ་སྟེ་སླར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལས་སོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཟློས་པར་བྱ་བའོ། །བཅང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའོ། །བཀླག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ ནི་མི་བརྗེད་པའི་དོན་དུ་གདོན་པར་བྱའོ།།ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཀུན་ནས་ཟློས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་གཞུང་དང་དོན་དག་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་དུའོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དག་གིས་སོ།།རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་བྱའོ། །དུས་དང་དངོས་པོ་དང་ལམ་དང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལས་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ལས་ཀྱི་ས་ལས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་རྐྱེན་ ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ནི་བཅུ་སྟེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐབས་ནི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ རྣོ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།།དེ་ཡང་རྒྱས་པར་རྣམ་པ་མང་བ་སྟེ་དེ་དང་དེར་གསུངས་པའོ། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱིས་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་ པས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་ངེས་སོ།།འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ།

现在对于般若波罗蜜多，对于声闻、独觉、菩萨地以及圆满正等觉的一切学处都能建立利益。关于'声闻地'等，即修习声闻菩提行者的诸法，声闻地或境界即是地。由此依止而生起彼等智慧。同样也是独觉地。
在此，为了使诸菩萨生起对三乘的善巧，而非为了出离而学习。此中菩萨是主要的，如是虽然如此，欲学声闻乘者，大菩萨从大智慧中所欲求。
'应听闻'是从经典中。'应受持'是应诵读。'应持'是应记于心。'应读'是为了不忘而诵读。'应通达'是从义理中。应当完全了知、反复诵读，为了向他人解说经典和义理。
摄受他人是为了使他们圆满福德智慧资粮而趣入、成熟和解脱。有些地方出现'应当宣说'的说法。'应学习'是通过学处而出离。'应修习'是通过思维和观察而出离。
瑜伽即是止观，应当修习。以时间、事物、道路和所行而言是瑜伽业，然而由于不是众所周知的业处，故是事物的缘。
'以及菩萨地'中，菩萨地有十地，从极喜地乃至法云地。这就是所说的道智。
'具足方便善巧'中，方便即是诸因。为圆满佛法、成熟众生、速疾现证圆满菩提，即是布施波罗蜜多等。其中'善巧'是敏锐，如实正确修行。
这广说有多种相，在彼彼处所宣说。略说即是，一切菩萨法由世俗智而清净，后由胜义无所得而清净，因此极为圆满、极为清净。
此处称为方便善巧，具足彼即是'具足'。'为获得一切佛法'是为了菩萨圆满成就佛法，一切瑜伽决定。此处广说菩萨法，由此说明此处无有相违，因为有些地方说'为获得一切菩萨法'。

།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ས་བཅུ་ཐོབ་ནས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་གོམས་པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡུལ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མཐའ་གཉིས་ལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཉེ་བར་གདགས་པའི་སྒྲུབ་པ དང་།རིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་འོག་ཏུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གནས་གནས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ལ་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་ བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ།གང་ཞིག་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་འཚལ་ལ་འོན་ཀྱང་མིང་ཙམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི་འདིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པར་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་དབང་གིས་ཚད་མ་གསུམ་པོས་མི་དམིགས པའི་གདམས་ངག་དགྲ་བཅོམ་པའི་གང་ཟག་གདམས་ངག་ཏུ་རུང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བ་སྟེ།གང་ཟག་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བགྱི་ཞེས་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ལ་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་གིས་སོ།།དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ངེས་ པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བརྗོད་པ་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་བརྩམས་ཏེ།མཐའ་གཉིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་བདག་གི་བློ་ལ་གཅགས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ངན་པ་བྱས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གློ་བ་ལ་གཅགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པས་བྱས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དངོས་པོ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་དོ། །མིང་ཙམ་བཟུང་ནས་འདུ་བ་དང་འགོད་པར་ཇི་ལྟར་བགྱི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་མོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འདུ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་འགོད་པར་བགྱིད་དོ།

所谓'无上正等'等词，是指诸佛以金刚般三昧正等摄持的出世间智慧，即是正等正觉。其中'学习'是指获得十地后为了获得佛地而修习加行道。这即是正等菩提，即具有加行道的一切种智。如是，此中显示般若波罗蜜多中，菩萨摩诃萨应当学习和修习的一切佛法，以此显示了境界决定出离的功德。
现在，若问以何种方式决定出离，为显示决定出离的分类，即有六种决定出离的修行：不取两边的修行、无住的修行、无执的修行、假立的修行、如理的修行、速疾现前圆满成佛的修行。这些将在下文各处如次第解说。
为了生起长老须菩提对此六种修行的契机而说：'若我'等，'菩萨名'是说一者非他法，既不见菩萨，但是连菩萨之名也不见的差别。此中显示四个方面：菩萨与般若波罗蜜多皆不见、不得、不现前证见，即以现量、比量、教量三量不得的教诫。阿罗汉补特伽罗堪为教诫对象，不现前证见般若波罗蜜多。
如说：'何等补特伽罗于何般若波罗蜜多中决定修习'，乃至'何等菩萨于何般若波罗蜜多中教授开示'等文。如是长老须菩提为宣说决定出离的分类，故说前述一切法无所得为相的决定出离教诫，开启契机，宣说远离二边寂静为相的决定出离修行：'我心执著'等。
非说后悔，因为未作恶事。执著于心是由无知所造过失，此为所密意。'不见事物'是说一切法皆以理相等。执取名相而如何聚集、安立，'菩萨'仅是假名而已。'般若波罗蜜多'亦当观察，因为是主要的缘故。于无法增益称为聚集，于有法诽谤称为安立。

 །དེ་ལ་གལ་ ཏེ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྟུང་བའོ། །ཡང་ན་ངོ་བོ་ ཉིད་གསུམ་ཡང་ཆ་གང་གིས་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་བསྙོན་འདེབས་པ་ན་སྐུར་པའི་མཐའོ།།གང་གིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བ། ། གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དེས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་སྟེ། །སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དེས་ནི། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨྲ་བར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གང་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་པས་ དེའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་གི་གཉིས་མེད་ཚུལ་གྱིས་ཡོད། །གཉིས་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེས་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ། །ཡོད་དང་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད།།ཅེས་བྱའོ། །སླར་ཡང་མིང་ཙམ་དེ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་ཤིང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། བཤད་པ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ ནི་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོས་སོ།།རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ལགས་ཤིང་ནི་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུའོ། །མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཇུག་ སྡུད་པར་བྱེད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལའོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པར་དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །བཤད་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཞུང་གིས་སོ།།བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀློག་པར་བྱེད་པས་སོ། །སེམས་མི་འགོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ།

对此，如果说遍计所执和依他起在胜义中是有自性的话，就会落入增益的边执。对于圆成实法性的自性，若说胜义中是无，则会堕入损减的边执。或者，三自性中任何以有为相的部分若否认，即是损减边；以无为相的部分若执为有，即是增益边。如经中所说：'由于有相所执，唯是一向无，遍计所执自性，许有无二相。'
依他起自性也非如是有，因为显现为二取而可知。但也非一切种都无，因为仅作为迷乱而有。如经中所说：'迷乱体性有，现相非如是，由此依他起，许有无二相。'
圆成实自性也不能说是有，因为是遍计所执的所取能取二者皆无的体相。具无相者不能说为有。也不能说为无。因为以离彼之体性而有，若说如是为有，则因得到实体性之有而成增益边；若说为无，则如兔角般完全无有，因此成为损减边。所以二者都不能说。如经中所说：'由无二理有，二取唯是无，故圆成实性，许有无二相。'
复次，说彼仅名亦无，世尊虽然等，'非住'是指非如有为法般安住。'亦非不住'是指非如虚空等无为法般安住之义。某些经中出现'非离住亦非非离住'的说法，解释为：'非住'是就相续体性而言，因无常等故'亦非不住'。'非离住'是就与相续不同而言，'亦非非离住'也是如此。
总结不取二边的论证说：'世尊，若彼'等。'如是'指不取二边的论证相。'甚深'指难以胜解的般若波罗蜜多。'解说'是就教法而言。'开示'是就义理而言。'宣说'是从思维义理而生慧的自性。'演说'是就读诵而言。'心不怯弱'等如前所述。

།མོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་བསལ་བས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །བསམ་པ་ལྷག་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་དེས་སོ། །མཐའ་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་རིག་པར་ བྱའོ།།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ངེས་པས་དེའི་དོན་དུ་ཕན་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་ པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གནས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་ཞིག་ལེགས་པར་གནས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་གནས་པའོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ངེས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་བསྟན་ ཏོ།།དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ནས། འོག་ཏུ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་གིས་སོ། །མཐའ་གཉིས་ཁས་མི་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཐར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལེགས་པར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་མཐའ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱི ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན།ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འཐད་པ་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་གཟུགས་མེད་ལ་གཟུགས་ཉིད་ ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་ པའི་གཟུགས་དང་།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་འདི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཅན་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་དོན་སྣང་བ་ལ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་འདི་ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན།དེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་གིས་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མི་རིགས་ལ། ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་གཟུགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ཞིག་གསུངས་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་མ་དག་པའི་ཆུ་ནི་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་འདམ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆུ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

所谓'胜解'是通过遣除二边而确定。'增上意乐'即是殊胜的意乐，以此而成。这是'一向'的含义。'不离般若波罗蜜多'应当以遣除二边的特征来了知。
关于'住'等所说的'不退转'，不退转是以不退转于圆满菩提的决定而为利益。若问如何安住，所说'以无住方式善住'，即是以不执著于住的方式而善巧安住，即是正住。这即是住于彼中。此说明在此修行中必定以不退转于圆满菩提的决定而出离。
如是解说了不取二边的修行后，下文解说无住的修行，即从'世尊，复次菩萨摩诃萨'乃至'不住于识'的经文。不取二边的修行最后说'以无住方式善住'这句话，由此处境而应当理解无住的修行。
'不住于色'，为何不应住于色？大德们解释其理由说：'譬如，色以色性空，若是色的空性，彼非是色；离空性外亦无色，色性即是空性，空性即是色。'
意趣是：不应住于色，因为色以色性空。此中色有三种：遍计所执色、分别所执色和法性色。凡是凡夫们以色等相执取为实有的，那是遍计所执色。
以某种行相显现为境的，那是分别所执色。远离彼等行相的圆成实如是性，那是法性色。其中，此圆成实法性色是遍计所执性空，具有真如圆成实相的彼非是色，彼非色的自性，因为完全远离色的一切行相。
若如是，则完全无色，为何说此是空性？因为离开所依的空性是不存在的，离法外的法性不合理，离法性外的法亦不合理，对此疑惑而说：'离空性外无有色'。
这说的是什么？如同不清净的水，在不清净状态时称为浊水，在清净状态时称为水。

 །ཇི་ལྟར་མ་དག་པའི་གནས་ སྐབས་ལ་ནམ་མཁའ་ནི་ཡུལ་ངན་ཞེས་བརྗོད་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སོ་སོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ་སོར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དག་ཐ་མི་དད་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ དུ་བརྗོད་དེ།གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བརྗོད་པར་འདོད་ན་བརྒྱ་ལམ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ཡང་དེ་ན་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དེ་སྟོང་པ་ ཉིད་ཁོ་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཁོ་ན་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་གནས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་གནས ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཐབས་མི་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ལ་མ་ཤེས་ཤིང་བདག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེའམ་བདག་གི་འདི་གཟུགས་ཤེའམ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་ལྟུང་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ།ཡོངས་སུ་མི་བཟུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་ སུ་མི་འཛིན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ།གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་མི་འཛིན་པའི་དུས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།།མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་དུས་ནི་མཚན་མར་བཟུང་བ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།

就像在不清净的状态下称虚空为'恶处'，而在清净状态下称为'虚空'。同样地，对于凡夫而言，在不清净的状态下，这空性是以不同的色等声音来表述的，而在清净的状态下则称为'空性'。因此，意思是说空性与各别的色等法不是分离的。
如是，法与法性是不可分离的，有时说色即是空性。当想要用法性来表述法时，有时说空性即是色。当想要用法来表述法性时，也说色即是空性，即法性的色即是空性，也就是说空性即是色。空性就是如此，是在表述法性的色。
此时，由于遍计所执和分别的色都完全不存在，因此也不应住于圆成实性，故说'不应住于色'。同样地，也应当应用于受等。如是显示了不住的修行后，接着显示住着的过患。
为什么呢？'若住于色'是指以不善巧方便执取色法，不了知诸法无自性的特征，认为'我是色的自性'或'这是我的色'或'这是色的特征'，这就是住于色。这是随顺色的造作、色的分别的有为法的行为，而不是随顺空性特征的般若波罗蜜多的行为。
对于造作的行为也显示过患，'若行于造作则不能摄受般若波罗蜜多'，这是说为何落入我执和我所执的造作之中而行，不能获得摄受般若波罗蜜多、获得瑜伽、圆满和出离。
所说'以执取无所执取'，即如何执取不应执取之义。'无所执取色'等，这就是所说的无执取的修行。这种修行也分三种来显示：不执取法、不执取智慧、不执取相。
其中，不执取法的时候是从'于般若波罗蜜多中无所执取色'开始，直到'乃至一切智智亦无所执取'为止。不执取相的时候是从'不以相执取'开始，直到'不执取识'为止。

 །ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ནི་དེ་ལ་ ཤེས་པ་དེ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཇི་སྲིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ལ། གཟུགས་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་ལྟུང་བའི་རྒྱུད་གང་གིས་ཀྱང་གཟུགས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དོན་དམ་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིར་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྔར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཕྱིས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སྟོང་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གང་ལས་ཡིན།དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་བརྗོད་པ་མིང་ཙམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་གང་ལ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ།།ཡངས་པ་ནི་ཡངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མདུན་དུ་བགྱིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པར་ ངེས་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབྱུང་ བ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་མར་བཟུང་བ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མས་རྣམ་པར་བྲལ་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་ པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པར་ བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ཀྱང་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་དུས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའོ།

在不执著智慧的时候，即不见彼智有喜乐等，乃至应知般若波罗蜜多为止。其中首先在不执著诸法的时候，'无执取色'者，由于法性之色不堕于我执和我所执的相续，任何都不执取为色性，因此不行于造作而不行于胜义般若波罗蜜多之行。
为何说不执取色？'无所执取色者即非色'，此处'不执取'是说圆成实相，凡是于法性之色不执取的圆成实性，非是遍计所执色之自性。因此应配合'不执取法性之色'，此是其义。
并非先执取某些色等法相，后由他者使其成空，而是空性即是其自性，因此于彼何处会有真实执取生起？受等诸法亦当如是配合。此亦如'菩萨'等所说彼之法语唯名三昧中所说：'于一切法无所执取者，即如是称之'。
广大者，缘于广大法界故。现前者，为一切佛所赞叹故。无量者，即是佛性，决定于彼故而定为无量。一切智性亦无所执取，因为由一切空性极为清净的智慧、无缘一切法而究竟的一切相智性生起，因此说彼亦无所执取。
正因如此而说：'非为相执'。意为一切智性亦离一切智性之相，于一切方面皆是无相之相。正因如此，诸菩萨称为有相烦恼，即是分别之相于相续中为烦恼，故称为烦恼。
此亦显示不执取相之时。由'若'等生起无相道，'游行'即是游行。

།མོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ཅན་ཏེ་སྔར་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ།གཟུགས་བཟུང་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཟུང་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དེ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །འདིར་རྒྱུ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དེ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་ མ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།།དེ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ལའོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཤེས་ པ་དེ་སོ་སོར་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ པའི་དུས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཤེས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་གསུངས་པ། ནང་གི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་མ་མཐོང་བའི་གནས་ སྐབས་སུ་བྱས་པ་ལ་མི་མཐོང་བ་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ཅན་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བཟུང་ནས་བདག་འདིས་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ནང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིར་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་གཉི་གར་གནས་པ་མ་ཡིན།དེ་ ལས་གཞན་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།འདི་ཉིད་ནི་སླར་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །མོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་སྐྱེས་པའོ།།འདིར་ནི་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ སྐབས་མ་གསུངས་པ།འདི་ལ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ བའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འདིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་དོ། །འདི་ནི་འདིའི་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

所谓'信解'，是指因为持鬘者先前缘于无相之道而对此生起信心，由于那个信心而获得能生起无相智慧的各别证悟，由于那个无相智慧对一切法都不是境，所以以偏向一方而趣入诸法。
当执取色而作观察时，不能缘取色的相。同样，当执取受等诸法而作观察时，也不能缘取受等诸法之相。
因此说'趣入后也不执取色'，同样也适用于受等诸法。此处说明原因：'于此智慧喜乐'，即于无相的执取。'于此'是指于无相的不执取。喜乐是由三昧所生，具足正确的智慧也不见有真实的执取。
由于那个无相智慧完全趣入无相的行相，了知一切诸法以自相而空，因此也不能缘取执取无相的不执取智慧。这表明了不执取智慧的时机。
再次说明为何'不见真实'的原因：'内色'等，这是说明在不见色等一切法的境界智慧的状态下不见，因为持鬘者执取自身的智慧，认为'我以此见到这个'的遍计所执智慧，既不住于内，也不住于外，不住于两者，也不住于其他处，所以'不见真实'。
这一点又进一步明确：'于此语词异门'，即安住无相三昧的差别。'信解'即生起决定。此处'于此一切'是总说，'于此一切智智'是指在证悟之前的增上信解。
未说闻思等阶段，'于此说'是指在某处出现。与'以信随行'相连。对说法性的教法作为量而如是增上信解。'所缘'即以事物本身所见。
涅槃是一切法中最殊胜的，他对此也不生起执著。应知这是他不执取的修行相的般若波罗蜜多。

 །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ནི་གང་ཡིན་ ན།གསུངས་པ། གང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲེང་བ་ཅན་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།འོན་ཏེ་དེའི་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་ མེད་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ།འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བྱ་བ་རྩོམ་པ་གཅོད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཙམ་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སླར་ཡང་ཉེ་བར་དཔྱད་ པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱའོ།།ངེས་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ ཏེ།འདི་གང་ཡིན་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འདྲི་བའོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་དྲི་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ གསུམ་སྟེ།གཅིག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སླར་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་རྒྱུ་ལ་དྲི་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ཡང་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་དྲི་བའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་སྔ་མའི་དྲི་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ།ཅི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དེ་ལ་མཐོང་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ དག་པར་མཐོང་བ་སྟེ།གང་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

什么是完全不执取？如经中所说，所谓不执取色等，中阴不般涅槃是指，由于那串珠者是佛的境界，因此不在中阴般涅槃，因为尚未圆满诸力等。
若问此中阴涅槃究竟是什么？不是声闻菩提，因为它是入于一切法不执取相的三昧，如何能以了悟人无我为相的声闻菩提而般涅槃？这应当解释。
不住于轮回和涅槃之相，具三身本质的佛性，只要轮回存在就利益众生，由于未获得诸菩萨所应成就的果位，仅以法无我智慧而断除为利益众生所作的事业，专注于涅槃而已。那涅槃也如同声闻的涅槃，将会如此解释。
'这也'是指总结三种不执取相的特征。如是圆满完成不执取的修行后，复又开始观察的修行，'复次'等是指如此观察即应当观察。'应当思维'是指应当确定。
以两种方式显示观察的修行：'这是什么，这是谁的'，其中'这是什么'是问自性。对此应当这样回答：了悟即是般若波罗蜜多。'是谁的'是问关系。
这又有三种：一是与体验相关。对此应当回答：'一切法'。其次是问为何这是般若波罗蜜多的因。'为何这称为般若波罗蜜多'是其意思。
对此应当回答：'如实了知相故'。复次'为何'是问原因。问什么原因使这称为般若波罗蜜多，对此应当回答：'由于确实出离故'。
为了回答前面'这是什么'的问题而说明一切，即'任何法'等。其密意是什么呢？所知一切与能知的自性远离遍计所执和依他起，是圆成实的状态即般若波罗蜜多。
而且那时一切法都是不可得的自性，如同虚空。因此，若以空性自性的智慧见到它，以其本性见到的，即是真实见到，因为在那种状态中一切法都是不存在、不可得的。

 །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པ་མཐོང་ཞིང་གང་གིས་ཞུམ་པ་དང་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ།གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་མ་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྲིད་པའི་དོན་དུ་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་གང་གི་ཚེ་གནས་ བརྟན་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྲལ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདི་མཐོང་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ཀྱང་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་དོན་གཅིག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྲལ་བ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་གང་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་འདི་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ལ་འདྲི་བ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ལན་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་གང་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་ བརྟགས་པ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་འདི་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་ལ་འདྲི་བ་དེ་ལ་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་ དང་བྲལ་བའི་གནས་སུ་སྐྱེད་པ་མེད་དེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངག་གིས་རྒྱུ་བ་དེའི་སྤྱོད་པ་དེ་ཞེས་དེས་ན་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

如此这般，见到一切色等诸法皆无所有，且不生起怯弱、恐惧等，当知此即是不离般若波罗蜜多。这是长老须菩提所说的。对此，长老舍利子为了了知不离之相的意义而问：'为何说不离？'因为当时长老说一切诸法本性皆离，因此如是见到此理，当知不离般若波罗蜜多。
以此'舍利子，色本身离于色的自性'等言说，是以一义解释'此般若波罗蜜多是谁的'这一问题。即是说，一切诸法本性皆离，无有自性。如是存在时，通过了知何法而了知般若波罗蜜多，以此而说明。
当问'此是谁的'这一因时，回答说：'般若波罗蜜多与相'等。由通达一切法相之因而安立般若波罗蜜多。当般若波罗蜜多本身离于自相时，于何等相中通达？如是而说。一切相皆是遍计，成为无有时，法性自性般若波罗蜜多即称为离相。
现在，当问'此是谁的'这一作者时所说：'具寿须菩提复次'等。决定出离的修行即称为般若波罗蜜多。此出离于一切诸法中亦不存在，因为一切诸法皆无出离，即是未生。因此出离本身亦不存在。
此义即是：在圆成实位中，具法性体性的诸法中，因于自性无颠倒故，无有暂时的出离，因为本性清净故，因为法性无变故。在轮回位中，诸杂染遍计自性事物的诸法以法性体性无生起时，如是非出离。
于离垢位中无生起，于有垢位中，如是显示后总结出离性：'具寿舍利子，如是行'等。'趣近一切智性'即是以自语行持彼之行为，故如是而说。

།གང་གི་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སླར་ཡང་ཡང་དག་པར་ནི་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་བར་དུ་བཀླགས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་འདོན་པར་བྱེད་དེ་འགྲེས་འདི་ཡང་ནི་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བཞག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བའི་བརྟགས་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་ནས་རིག་པའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་གིས་སོ། །རིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། ཐབས་ལ་བསྙེན་པའོ། དེ་ལ ཐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐབས་མི་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གལ་ཏེ་ སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་མཚན་མ་མེད་པ་དོར་ནས་སྤྱོད་ཅིང་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ།།གང་གི་ཚེ་ན་ཡང་འདིའི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་མཚན་མ་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པས་མཚན་མའི་ སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོ་སོར་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མཚན་མའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་ཉིད་མཚན་མ་ཞེས་གཉི་ག་ཡང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལ་འབྱུང་བ་ལའོ་འགག་པ་ནི་བྱུང་ནས་ལོག་པ་ལའོ། །འཇིག་པ་ལ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལའོ། །འོ་ན་གཟུགས་ ནི་སྟོང་པ་ཡིན་མོད་ཅེས་བྱ་བས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་གསུངས་པ།མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྟོང་པ་འདི་ལ་འདིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མཚན་མའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ འདི་སྙམ་དུ་གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་འགག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་སྤྱོད་ཅིང་འགག་པའི་མཚན་མ་ཉིད་རང་བཞིན་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ སྟེ།དེའི་ཡང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ནི་ཐབས་སོ། །ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་ལོག་པ་ན་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དང་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྤྱིའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་ལྡན་པ་ས་དང་པོ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

当精进等圆满的菩萨具足精进而行菩萨行时，想要称之为'行行'，为此而说'将近于一切智性'。
再次，如何如何近于一切智性等中间的文句，反复诵读并一再归纳，这段文句在以前的经函中是没有的。
因此，为了与现观相应的意义而安立，将会出现。如是解说了近分观察修行后，将解说智慧修行。
从'若行于色'等开始，直至'不应认为是所行亦非不所行'的经文。此智慧修行以二种方式显示：舍离非方便和依止方便。
其中非方便即是行相，说此即从'若行于色'等开始，直至'应知是不善巧方便'。'若行于色'是指若行于遍计所执性时，执著'此是色'，舍离无相而行，即行于相。
当舍离此色而行于色相时，即以相为量度，由执著而成为相行。若于色别别行于色相时，相应即是相行，将色性与相二者合一而行，即说'若行于色相'，如是亦是相行，即是说'行于相'。
如是，色生即是未生而生。灭即是已生而灭。坏即是刹那刹那坏灭。若说'色是空'，以此说明无相行，也说'行于相'，若执著于'色空'这空性，那也是相行的意思。
若又作是念'若如是行者'，是指于色等相灭门中而行，即行于灭相自性的意思。'不善巧方便'即是一切种智之果，其遍计所执性的观修即是方便。
无遍计的智也是依他起性虚妄相而已。迷乱性若灭时，二取显现与无性共相性的遍计与依他起性一切，以及自相皆不具足，显现于初地。

།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོགས། །ཅིག་ཅར་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྤང་བ་དང་། ། ཐོབ་པ་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་འདོད། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ནི་མི་དམིགས་འདིར། །སྤང་བ་མི་སྣང་འདོད་པ་སྟེ། །ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནུས་པ་ལ། །ཐོབ་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། །གཉིས་པོ་ངག་ནི་མི་དམིགས་པས། །གཉིས་མེད་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །རྣམ པར་བྲལ་བས་དེ་གྲུབ་པ།།གཉིས་སུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གླང་པོ་ཆེ་ནི་མི་དམིགས་དང་། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་རྣམ་བྲལ་བ། །ཞིང་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི། །ཅི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྱུ་མ་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པས་གཞན་དབང་མ་ཆད་ པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གལ་ཏེ་ཡང་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་སྟེ།དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྣང་བ་དང་། བྲག་ཅ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་ཆུ་ཟླ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཆོས་ རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཉིད་དོ།།ད་ནི་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་དམིགས་ པའི་སྤྱོད་པ་ལས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་ དེ་སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིས་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་ཏེ།ཉེ་བར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་བཤད་ནས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཤིང་མ་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྒྲུབ་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ བསླབ་པ་དང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསླབ་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཆོས་གང་ ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ ནས།དབང་པོ་དྲུག་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསླབ་པའོ།

如是所说：'对于真实义分别了知，顿时三种相，完全了知断除及，获得依次如是许。完全了知无所缘，断除无现为所欲，近缘于功能之上，获得即是现前作。二者语无所缘故，无二相将得通达。以离相故彼成就，无二将得以通达。譬如大象无所缘，及彼相之诸离相，于田地中近所缘，如何顿时如幻化。'
其后以后得智，虽然依他起未断习气种子显现如是，然于见道中以空性体性所见之体性即是智慧。正因如此，对于入无分别者所说：'安住于无分别界的菩萨，以与所知无差别的无分别智慧，见到如虚空界般的一切法。其后得智见到如幻、阳焰、梦境、显现、回声、影像、水月、化现等相似之诸法。'
如是现证法界离垢故，于佛地称为一切种智。执著于相而未超越遍计所执体性，为何称为见空性，即是不善巧方便。
今以教证成立正理所说：'具寿舍利子，若'等。方便成就亦有二种：于诸法无所缘行及缘相之行。其中初者即从'具寿舍利子，若菩萨大菩萨于色不行'开始，乃至'行于般若波罗蜜多'为止。第二所说即'彼虽行亦行'等，此亦显示于无相行中不生七种增上慢：'不作意'即是不执著之义。
如是解说理证成就后，显示速疾现证菩提之修行。何以故？以'一切法皆未证得未得'等。此修行亦以四相显示：修学三摩地、修学一切法无所缘、修学如幻、善巧方便。何以故？从'一切法'开始直至'修学般若波罗蜜多'为止是三摩地之学处。如是修学时，从'于任何法亦不修学'开始直至'决定出生一切智性'为止是一切法无所缘之学处。从'世尊，若有如是问'开始直至'六根与五蕴是也'为止是如幻之学处。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་གསར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།མིང་བཤད་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བཤད་པས་སོ། །དེ་ལ་མིང་གི་བཤད་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་ཉིད་དང་བདག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་ནི་སྔོན་རོལ་དུ་བཤད་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མིང་ལ་དོན་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་དོན་དུའོ། ། ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །མ་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལེན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང ཆུབ་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་ལུང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་མེད་པས་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་ཞེས་སླར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཁྱད་ པར་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་པ་བཤད་ནས་སླར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་རྟོག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་མཉམ པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡངས་པ་མདུན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་རྣམ་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ གནས་པར་བྱེད་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲི་བར་བྱེད་དེ།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བསྟན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ དེས་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བྱས་ནས་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མི་ཤེས་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ དང་མངོན་སུམ་གྱིས་སམ་མན་ངག་གི་སྟོབས་སམ་རང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།

从'世尊新乘'开始，乃至'应当了知诸善知识'之间是善巧方便。其中，三摩地学处以二种方式宣说：即名称解释和无分别解释。其中关于名称解释，首先解释一切法的领受性和我执性，为了显示三摩地名称的意义。'未了知'是教示。'未获得'是解释。三摩地中领受一切法遍计和依他起无自性，这是所说的。这也是迅速圆满菩提之因的三摩地，如此所说等。此三摩地也是授记之因，由于在显示此时也无佛陀威力，他人不能做到，故再次特别说明'以佛陀威力'而说。
'授记'是以真实名称宣说三摩地的安住，复次为分别而说'彼亦不见彼三摩地'，因为在圆成实位中于一切法唯得真如故。此三摩地无有'此是三摩地'等极细分别故，三摩地分别、等持自性分别、依时入定分别这三种分别都不会真实生起。
'一切'是指一切'此是广大三摩地'等一切差别。'一切'是圆满。'一切种'是以极微细行相。'一切'是从获得三摩地开始一切时中都无有的意思。对'以三摩地安住亦不见'之句作疑问，即'由何'等。'能说示彼三摩地耶'是如此思维：若不能差别说示三摩地，则如何说由彼安住？若能差别宣说，则如何说不见三摩地？
须菩提说：'非也'，如此思维：在圆成实位中一切法唯以真如为一性，如何能区分三摩地而说'此是异三摩地，菩萨亦'？'不知、不真知'是以比量、现量或教授力或自力。

།དེའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ བས་ན་རབ་འབྱོར་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཞན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསྟན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་བྱ་བ་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་པ་བཅས་ནས་གསུངས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དེའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མེད་ན་སྤོབས་པ་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་གསུངས་པ།ཇི་ལྟར་ཡང་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།།གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ངག་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་ པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བར་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་གསུངས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐབས་ཐོབ་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ལན་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དང་འགག་པ་ཡིན་པ་ དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བསླབ་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སློབ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཆོས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱིས་པ་ནི་ངན་པ་བསམ་པ་རྣམ་པར་སེམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཤེས་པ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་ པ་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

因此，舍利子以'如果所谓禅定是不存在的，那么如何能真实了知它'的意趣而提问说'不知'等。因此，由于须菩提无有禅定分别，故说'不知'等。或者，由于在其他方面见到禅定的教法以及见到其他作用，怎么会不真实了知禅定呢？
当问'为什么如此'时，带着疑问而说'因为彼禅定不存在'。禅定及其作用以遍计所执的本性而说是遍计所执的本性，意思是由于断除遍计所执相而以不存在性故不能缘取。
对于此禅定学处，世尊授予'善哉'后随即教导。其后'世尊'等，若无如来加持如是禅定学处，则为了获得辩才及为他人而宣说。如说'如何你'等。'如是于此'是总结。
长老舍利子为了明了而重复总结语，即以'如是学习'等。仅此即已说明禅定学处。现在为了宣说无所缘学处，令舍利子提问，为此重复前述所说，即'如是学习'等。得到机会的舍利子为了宣说无所缘学处而向世尊请问说'如是于何法学习'。
答复是'于任何法皆不学习'。意趣是这样的：在真如有垢位时，分别中诸法是生起的、是灭尽的、是杂染的、是清净的，对此而言学习是合理的。在离垢位时，于彼真如，生等诸相于一切法的一切方面皆不存在。
因此，在彼位中由于不见一切诸法而说'于任何法皆不学习'。为了明了此义而说'为什么如此'，即为什么于一切法皆不学习？答复是'不存在'等。
'彼等诸法'是指色等。'愚者'是由于具有恶劣思维故而有无知、疑惑知和邪知。'凡夫'是非圣者，即不具足闻法者所产生的。因此，由于无有闻思修本性的智慧的分别，而明确说明是愚者。彼等如何执著，即以真实性。

 །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འདིའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགག་པའི་ཚིག་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དགག་པའི་ཚིག་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཐོས་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། འོ་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཆིས་ ཞེས་བྱ་བའོ།།ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་གཞན་དབང་མེད་པའི་རྒྱུས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་སྤྱིའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་གསུངས་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་ བའོ།།མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོད་པ་ནི་ཤེས་པར་གྱུར་པ། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ཡོད་པ་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་འདི་ཉིད་ལ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའོ།།འགའ་ཞིག་ལས་དེ་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་རྣམ་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་སྟེ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དག་ལ་ཆགས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་ཤེས་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་དང་རང་གི་སྟོབས་དང་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་ཆོས་བདེན་ པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དད་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་དུས་དང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུའོ། །དེའི་གཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྩ་བའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ ཤེས་པའོ།།གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་ནས་སོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དུས་གསུམ་ལ་ཡང་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་བདག་གནས་པས་རྟག་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་གསུངས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ ཆད་པས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བའི་རྩ་བ་གསུངས་སོ།།མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་མིང་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པའོ།།གཞན་དག་ནི་མིང་དང་གཟུགས་རྣམས་ལའོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་ལྟུང་བའོ། །ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་བདག་མེད་པའི་ ཡེ་ཤེས་སོ།

同样地，以此自性也是不存在的。此处说明遍计所执和依他起的特征是不存在的。如是说明否定语词的不确定性。听到如是否定语词的不确定性后，舍利子问道：'那么这些是如何存在的'。
如同不存在那样也是真实存在的，这是说明由于遍计和依他起不存在的缘故，不可言说的自性、共相的本质以空性的特征而存在。为了显示该共相也是无二的本质之义，故说'如同不存在'。
'如是'是指依照刚才所说的次第而不存在，因此称为无明。如同梦中的识一样，由于自身非真实的缘故，执取不存在的义，称为无明。不存在是由于非真实性。存在是已成为了知，因此称为无明。
意趣是这样的：色等诸法的不存在即非存在，却如同存在那样执为存在，因此由于它的不存在而了知，由于不存在而成为了知，这就称为无明。
为了使这个意义明了而说：'于彼等'等，'彼'是指所说相的无明。某些经典中出现'彼等'，'彼等'是指由于种种无明的力量，对不存在的诸法以存在的相而执著，即执著常断二边的意思。
'不知不见'是指通过比量、现量、自力和他力。如是总的显示执著的过失后，又以三种方式显示彼义。由'是故'等来说明。
从'是故彼等'开始直至'执著'为止，说明是以无明为根本。从'彼等'开始直至'趣向'为止，说明是以分别为根本。从'彼等于真实法不信'开始，也显示是以信为根本。
其中，'最初时执著'是指在二边的阶段。'彼之所依'是指彼之根本。'所缘'是指错误的认知。'住于'是指依止。从'过去等'开始，由于三世中也以一性的本质我而住，故说是常见的根本。由于未来时无有道路的缘故我断灭，故说是断见的根本。
关于'名与色'，名是指无色蕴，色是指色蕴，对此执著。其中，从无色界所生者执著于名。其他则执著于名色。
第二种所说的是'彼等'等，彼等是指堕入二边。'如实正道'是指无颠倒之道、无我智。

།ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ། ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་རྩེ་མོའོ། ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གྲངས་ནི་རྩིས་སོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བྱིས་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །ཆོས་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཡོད་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ནི་གུས་པར་མི་བྱེད་པའོ།།དེས་ན་དེ་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་བྱིས་པའི་གྲངས་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ ཆེས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས། མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་གང་ ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བའི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་གནས་པ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞུ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེས་གོ་བར་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་དོན་འདི་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་སློབ་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སློབ་བོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་དེའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་མི་སློབ་སྟེ། དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡང་འདི་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས ཅད་ལ་སྟེ།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པས་སློབ་པར་བྱེད་ན། མངོན་པར་མི་ཞེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སློབ་པ་ལ་ མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ།མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་ཡང་གནས་བརྟན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སྦྱོར་བས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན།འོ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་སྒྱུ་མར་བགྱིས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པས་བསླབས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཞིང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱ་བའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་འདི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མི་འདོད་པ་རྒྱུ་དེས་སོ།

所谓'不从三界出'是指以声闻菩提或独觉菩提。为何不能通达真实边际呢？即真实诸如是。彼等之边际即顶点。真实边际即空性，所谓不能通达是指佛地的密意。
数即计数。说第三即'彼等法真实'，彼等即愚者与凡夫。'法真实'即对于有实义一切法空性不信任即不恭敬。因此彼等归入愚者愚者之数，应观待前文。此说明归入愚者之数，即由于相信真实法而执著一切法。
如是显示所缘过患后，开示无所缘之学处，'舍利子，诸菩萨大菩萨不执著任何法'，密意为因无执著根本所缘故。如是安住时，舍利子请问'如是学时'等，应知如何分别，如是义为：若学一切法无所缘时，则于一切智性亦不学。于彼不缘故，此中一切精进皆为彼义而生慢心。
世尊开示'不学'，密意为以有所缘加行。'如是学'即若以如是无所缘加行而学无颠倒自性一切智性，即于一切诸法，因彼等为空性自性故。'如是'即由一切法无所缘而学，不执著而学一切智性，此为无所缘学处之总结。
宣说无所缘学处决定出离，即从'如是学'至'决定出离一切智性'。今为显示如幻学处，故说'世尊，若有如是问'等。此中长老之密意为：世尊，若以无所缘加行，由无实法于无实法学而出离，则极无实法性如幻士亦以无所缘作意学习幻化诸法，将决定出离并获得一切相智，应如是说。'善现，因此'即由不欲此与如幻士平等性之因故。

 །གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ནོ། ། ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་འདོད་པས་དྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ་སོ་སོར་དྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་དྲི་བའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །སྟོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ལ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱས་པའོ།།དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་དྲིས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་ལའོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་རྣམས་དང་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་དང་དེ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་སྒྱུ་མ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་གཟུགས་དེ་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་ པ་མཐོང་བའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོ་སོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་དང་ཐ་དད་པ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྒྱུ་མ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། འདིར་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་གི་ཡང་འགའ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་ཏེ་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་མང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲངས ཀྱིས་དེའི་དོན་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འདུ་ཤེས་ལ་བ་ལང་གི་རྫས་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་མཚུངས་པའོ། །ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཀུན་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བར་འཛིན་པའི་བློ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བ་ལང་ཁྱེར་ལ་ཤོག་བ་ཞོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིར་ཞེས་ བྱ་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ་བར་མའི་ཚིག་མི་སྣང་བས་སོ། །ཡང་ན་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ ཡང་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པས་བདག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ།

由于'为'字是语言的装饰。想要向您询问而提出问题，即个别询问之意，在某些情况下出现的那些也是作为个别询问对象的意思。'尽可能'是指各自显现。'请说'是指对一切说。'如世尊所闻'是指承诺。'您认为如何'是指世尊个别询问。'彼'是指语言安立。'何'是指询问。其密意是这样的：幻化诸法与色等诸法之间没有任何差别。
如同幻化诸法的学处或出离，同样菩萨对色等诸法也没有学处、从彼等出离及获得一切智性，这是显示与幻化相同的意思，即'那幻化是一个，色是另一个吗'之意。
须菩提是通达一切法无实性的菩萨，见无所缘，显示遍计所执的色等诸法与幻化无有差别，'非如是'是指以遍计自性一切皆无实性自性，与幻化无有差别之意。
显示彼差别即'非如是'，显示色等与幻化无差别后，为显示幻化人与菩萨无差别而说：'此中想等'等，想等诸法的任何异名即了知，因此近显多数。其他诸人在彼时散乱者，以异名闻彼义等，从解说道理以异名显示所密意而说。
或者，对想而言，在牛的事物上说'牛'的名称是相等即相同。以犄角、喉垂等相而了知之意。遍知是执相似因相的心，了知是一切言说。'牵牛来，挤牛奶'等是世俗。
'此中'的广说是指此五取蕴。取即烦恼，与彼相应的诸蕴即取蕴，因中间词不显故。或者，也是第六收摄，因为被取执为我，故说'于彼等'。
想等的广说即'菩萨'等。对如幻无自性的五蕴，说'菩萨'是了知。因此'菩萨即是幻化人'是总义。

 །འདིར་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལན་ཏེ་དགོངས་པ་དེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བགྲང་བར་བྱས་པའི་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན།གང་གིས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟར་གྱི་དོན་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས། ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར། གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེས་གང་དང་འདྲ་བ་གང་གི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དབང་པོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ ལུས་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དབང་པོ་དྲུག་པོ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་ཐོབ་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཟད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཡང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ལ་ རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟོན་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསར་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཐབས་གང་ཞིག་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའོ། ། གལ་ཏེ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ།

在此对前前论点作答，以此密意故，须菩提启问。'以此'等，在某些地方说'如是启问'，紧接着说'世尊，如是如来，善逝如是'。
'以此'是指通过显示菩萨如幻化人，菩萨是在修学般若波罗蜜多，因为具有心识。幻化人则不然，因为离心识。'如幻化人'是指如同幻师所化现的人一样看待自己的意思。
若想：既然菩萨所计数的诸蕴无自性，那么此处所说的具有心识又是什么？由于说'如幻化人'中'如'的含义，对蕴的执著即是其具有心识，而非蕴等。幻化人也无执著，以此说明极其不存在的菩萨对极其不存在的诸法，以何者不执著的修行而修学，即是修学正等菩提，这是近显之义。
'何以故'即是说，'此'是指菩萨如幻化人般看待自己是为何？'应当执取'即是'应当决定'之义。'色如幻'是因为色无实性自性的缘故。
'于彼等'是指凡是与幻相似、具有幻化性质的自性之义。'具有彼类六根'即是眼、耳、鼻、舌、身、意。六根也因能了别自体而如是宣说。
'彼亦'即是如是成为如幻之义。同样应解释受等经文。对一切法无实性体性，于此有增上胜解者，无有任何穷尽。
若有初入大乘者，则可能有怖畏等。因此，为了令他们断除彼等，专一显示方便善巧分别处所而说：'世尊'等。新学即是正入最胜乘者。怖畏等已经解释过。
对此怖畏等，世尊于彼处所显示何种方便，以二种方式显示方便善巧：断除恶友及依止善知识。若落入恶友手中将生怖畏，因能显示恶友过患故，应当断除。

 །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཐབས་ལ་མཁས་པ སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལན་ནི་གང་དེ་ དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སོ། །བདུད་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་ལས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཞེས བྱ་བ་ནི་གང་རྣམས་བདག་གིས་ཡོད་པ་ལ་བཤད་པའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་ནས་གང་ཞིག་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམས་ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཞེས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདི་ལྟར་གྱི་དོན་ཏེ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ།།འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ངེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོ་སྐབས་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་འདིར་སྐབས་དབྱེ་བའོ།།གཏན་ལ་དབབ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞིའི་དོན་དང་། མཚན་ཉིད་དོ།

通过完全断除恶友来显示善巧方便，应当了知善知识等，关于依止善知识的善巧方便所说的是：须菩提询问善知识的特征，'何者'是问，'于彼等'是答。
'显示魔业'是指此处魔的过失也是魔业，因为从魔的行为中产生，也因为是业本身。对于如何显示所说的，'如是'等，由魔加持而生起的诸菩萨身业等行为是魔的过失。'如是'是指以障碍菩提行为而应当了知彼等。
'此等是魔的过失'是指我所说的那些存在的过失。'魔业'是指魔自身化现佛陀身相等形象后所显示的非正道。'此等'是指以远离菩提行为而应当了知彼等。
'此等'是指我对你所显示的那些，'魔业有二'这个词的意思是如此，与'显示'相连。如是即是依止善知识的善巧方便。
以'此等'等作结语，'正入'之后，某些经典中没有出现'安住大乘'的说法，如是以出离的分类而显示。
现在，对于此教法何为决定？当说：以'于此汝当生起勇猛'等对须菩提作决定，世尊最初开示的确定及此处分类。彼确定也有二种：基础义和特征。

 །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ ན་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། ཐེག་པ་དེ་གང་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐེག་པ་དེ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་གང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཐེག་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐེག་པ་དེ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་དབུས་རྣམས་སུ་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན་ཆོས་གང་ཞིག་གིས་གང་ལ་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་ མངོན་པར་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ན་གཟུགས་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། གང་ཞིག་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཆོས་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པར་བགྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གུད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ དང་།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དངང་བར་མི་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དུས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཆོས་འདི་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།རྒྱུ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་གང་ ལགས་པ་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་གྲངས་སུ་མི་བགྲང་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་མང་བ་སྟེ། འོག་ནས་གནས་བརྟན་དག་གིས་དྲིས་པ་དང་ལན་བཏབ་པ་ཞིབ་མོ་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་དག་ ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དང་པོར་བསྟན་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

关于菩萨这一基础含义是什么，大菩萨的基础含义是什么，如何披上大铠甲，如何正确趣入大乘，如何安住于大乘，如何成为大乘，从何处出离此乘，此乘安住于何处，此大乘将从何处出离，超胜天人阿修罗等世间而出离于此乘，此乘等同虚空，是随顺般若波罗蜜多的大乘，菩萨不执著前际和中际，由于色受想行识等无边际故当知菩萨无边际，色受想行识等非是菩萨亦不可得，如是我于一切处一切种中皆不得彼法亦不见彼法，以何法对何者教诫开示，世尊佛陀仅是名称，所谓我我实不成立，如是一切法无实性时色为何物乃至识为何物，若诸法不成立则非诸法，何以故，不成立即是不成立，应以般若波罗蜜多教诫开示，除不成立外一切法皆不可得，若如是宣说时菩萨摩诃萨不会退怯不会恐惧的菩萨摩诃萨即是行般若波罗蜜多者，何时菩萨于般若波罗蜜多中观察此等诸法，以何因色等无生即非色等，何故色等障即非色等，何故彼等色等不计入不二数中等众多问题，以下长老们的问答将详细阐述这些内容，应知从此直至帝释天品之间皆是抉择。首先为显示了义，宣说长老须菩提的提问，即'作如是请问'等。

 །ངེས་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་སྒྲ་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གསུངས་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ དབྱེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངག་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གསུངས་པ།དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་ནི་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲས་གཞིའི་དོན་གང་ བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞིའི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།།དེ་བཞི་ཆར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞིའི་དོན་ནི་གཞིའི་དོན་མེད་པ་སྟེ། གཞིའི་དོན་མེད་པ་ནི་གནས་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་བས་ན་གཞིའི་དོན་མེད་པ་ལ་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ནས་དེའི་གཞིའི་དོན་གཞི་དང་བཅས་པ་གནས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའི་གཞིའི་དོན་ནི་གཞི་མེད་དེ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་སེམས་ཅན་དང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སློབ་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞིའི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་མེད་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་ བཞིན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་གི་དོན་གང་ ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡང་སྨྲ་བའི་ཚིག་སྟེ། དོན་འདིས་བརྗོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའམ། ཚིག་ནི་བཞི་སྟེ་དེའི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་དྲི་བའི་དོན་ཏོ།

为了确定菩萨之名的真实含义，先说明其缘起。世尊说此等为菩萨等义理是这样的：为了分别其义理，世尊说'菩萨摩诃萨'。世尊最初说'菩萨'时，其中两个词即是'菩萨'，以菩萨之名表达何种基本含义。
世尊开示道：'无有基本含义'等义理是这样的：菩萨有四种含义：菩萨、蕴体的世俗菩萨和胜义菩萨。这四者都是无实体的自性，因此菩萨之名的基本含义是无基本含义，无基本含义即是无住。因此说是无基本含义。
假如菩萨仅是实体性的存在，其基本含义就会有基础和住处，但由于菩萨和菩萨二者都不存在，所以菩萨的基本含义是无基础、无住处的意思。
对此说明理由：'为什么呢？一切法'等。其中'一切法'是指由于是无为法的自性，故是真如体性的菩提；遍计所执和依他起性的有情、蕴、界、处、缘起等有为法性相的世俗菩萨；通达法界体性的胜义菩萨。
由于对这一切法无有执著，即是无，因此称为无基本含义。其中菩提是真如自性，以无二自性故称为无相。
由于无实质故成为无的众生，世俗菩萨也以遍计所执和依他起性而无。胜义菩萨也是如此通达的体性，如虚空般见一切法无二自性，故说从真如中成无。
在古代的经典中见到这样的文句：'世尊，菩萨之名是何义？世尊回答：于一切法等'。对此的解释是：以此义表达，或问四句之义为何。

 །ལན་ལ་ཡང་དོན་གཞི་ མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བཤད་མ་ཐག་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་ཏེ་ཐབས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་སློང་བ་འདིས་ཞེས་བྱས་ནས་དེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པས་སློབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ།བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པ་ལའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དོན་དེ་འདོད་པ་དེས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སློབ་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་འབྱུང་ཞིང་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་མ་བརྗོད་པས་རབ་འབྱོར་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དགོངས་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ལ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའ་ནི་མེད་པ་དམིགས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ ལ་ཡོད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྔར་གནས་བརྟན་གང་པོ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་དེ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་དེ་ནས་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་སུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ལས་མང་པོའི་རང་སངས་རྒྱས་ལས་ཡོན་ཏན་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བཟུང་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས བཟུང་བའོ།།མཆོག་ཉིད་དེ་ཡང་བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོན་ཏན་ལྔས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ངེས་པར་འཇོམས་པ་དང་། རིན་ཆེ་བ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། མི་ཕྱེད་པ་དང་། དོན་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།དོན་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བའི་ཉེས་པ་ ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ།།རིན་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མྱོང་ བ་ཁས་ལེན་པས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བཟུང་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པས་སོ།

对于回答，由于无有实义之故，即是学习无执著性，此义已如上所说。'一切法'等，即是遍计、依他、圆成三种自性的次第了解即是随觉，于一切法中所随觉即是方便。由此所求之义，即是由此。于一切法无执著性而现前圆满证悟无上正等正觉。'由'字表示因由，即是由于如此，故于一切法学习无执著性。由于此于一切法无所缘而修学，即是现前圆满证悟正等菩提。
为此而说：'为求菩提'等，'故'字表示决定。对菩提的追求即是希求彼义。以无所缘加行而修学时，即成为菩萨，并称为大菩萨。因此，由于未说大菩萨之名的缘由，须菩提问道：'复次'等。
此中有四种密意：首先，世尊说一切众生皆为大菩萨，故称大菩萨。长老舍利弗说一切法中无大菩萨可得。长老须菩提说大即是无执著性与无碍性，由此故称大菩萨。先前对长老满慧说，由具大铠甲性、大修行性，以及趣入大果性，此菩萨具有大性，故称大菩萨。
其中，于世尊教法中，'大众生蕴'即指超胜独觉功德的众多补特伽罗种性之众生蕴。'大众生类'即指菩萨种性。其殊胜性是由于大意乐性与大修行性。
其中大意乐性即是具五种功德的金刚发心：决定摧破、珍贵、无过、不可坏、成办义利。决定摧破义利即是能舍一切所有，为摧破悭吝等。为摧破贪嗔等，故心平等性；如是为摧破一切见过，应知破恶趣等。
珍贵性即是以悲心力，为利益每一堕入一切恶趣的众生而不入涅槃，自愿各别领受彼等苦痛。无过性即从初发心起，远离贪等过失，以及声闻等心的过失。

 །མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དོན་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དག་གིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ པ་ཞེས་སོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱའོ། །དེའི་ཀུན་དགའ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་སྒོམ་པ་མང་བ་ཉིད་བྱས་པས་སོ། །ཆེན་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ མཆོག་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་ས་འོག་མ་གནས་པ་ལས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལ་གོང་ནས་གོང་གིས་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་བཤད་པ་གསུངས་པའོ།།དུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དོ། །ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལ་ཀུན་ནས་བྱས་པས་ན་བདག་གོ། །སེམས་ པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཅན་ནོ།།སྲོག་གི་དབང་པོའི་དབང་གིས་གནས་པས་ན་སྲོག་གོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐིམ་པས་ན་གང་ཟག་གོ། །ཡང་དག་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བས་འཇིག་པའོ། །ད་ལྟར་མེད་པ་ སྔར་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆད་པའོ།།གང་ཞིག་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ནི་རང་གི་ལུས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་རང་གི་ལུས་སོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་འདི་ རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་མཆོག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློའོ།།ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་ཉིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྟེན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྟ་བ་འདི་རྣམས་སྤངས་པས་གང་ཞིག་ བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའོ།།གང་གི་ཚེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་བདག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་བཟུང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ མེད་པའོ།།དོན་འདི་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཐ་མར་རང་གི་ལུས་ལ་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་རྣམས་ལའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དང་གི་སྒྲ་ནི་མེད་ཀྱང་དང་གི་ དོན་གོ་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐོང་བ་རྣམས་མེད་པའི་དོན་དུ་གཞན་རྣམས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤང་བ་བརྗོད་པ་ལ་བསྟན་པས་ཅི་ ཞིག་བྱ་སྙམ་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཐའ་ཅན་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསུམ་པའི་མཐའ་བཅད་འདོན་པའོ།

不可分即是不被魔等违品所分裂之故。
成办利益即是以救护一切有情及不舍离而成办利益安乐之故。
此大修行有三种：即是于法欢喜、安住空性、安住三摩地。
其中所谓法即是一切白法，因为无有差别故是法身。
于彼欢喜即是由多修习彼故。
由此等大故而胜于独觉、声闻等，因为彼等无有此等故。
菩萨种性下地住者由此等大而有上上差别故当为最胜，此是所应修习。
从'其后'等乃至舍利子所说之说。
时即是时机。
由我见等显示人无我及法无我。
大我慢即是于此普遍造作故为我。
由思维故为有情。
由命根力而住故为命。
由数数沉没故为补特伽罗。
由真实所欲体性生起故为生。
由离自体及相故为灭。
现在无而先前有故为断。
若以种种自性而有者即非无故为常。
如是相之我即是由执著唯自身故为自身。
此等我等之见即是执为最胜之心。
大性即应知由遍三界性及住于轮回之际性及一切烦恼及大所依性。
由断此等见故，若时由我等异于蕴等之我等执为最胜时即是人无我。
若时即蕴等以我等体性所执取时即是法无我。
为显示此义故最后说观自身。
彼等即是如所说者。
如是等即是于其他所缘见虽无'及'字亦表'及'义。
说法即是由于诸法自见无事故为无我见等分别见故为他说法之义。
若念说所断有何用？为显示菩萨一切功德以圆满利他为边际故如是说。
大我见即是于某处诵读第三边际。

 །དེར་ནི་ ལྟ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་ཉིད་ལ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།།རབ་འབྱོར་གྱི་སྤོབས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རབ་འབྱོར་བགྱི་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་དེའི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་ལ་ཡང་སེམས་གང་ཞིང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ་མཉམ་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་མཉམ་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སེམས་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་འདིར་ནི་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་སླར་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཆགས་པའི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་བཤད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འདི་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཞར་ལ་འབྱུང་ བ་གཞན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དྲི་བ་ལ་གཞན་ལན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐབས་གཞན་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ། གང་པོ་ལ་བཤད་པ་གསུངས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ པོ་ལས་བརྩམས་ནས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་བཤད་པའོ།།དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་བདུན་པ་ལ་འབད་པ་དང་བཅས་ཤིང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་བཤད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པའོ།།དེ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྩོམ་པས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལ་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་རྒྱ་ཆེ་བས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་འདོན་པ་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་གི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་བསྟན་པས མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའོ།།སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

在此，为了断除这些见解本身，以这些见解为因缘而宣说法，即是说由诸因缘而宣说法的意思。应当解说须菩提的辩才，即'尔时'等等。'须菩提白言'等等阐明其无碍之相。'菩提心'即是从极喜地等开始，无分别心称为菩提心。
由于此即是一切智性之因，故为一切智心。无漏是因为远离烦恼相应的缘故。于彼地中，以等同虚空之心见一切法，以无等如是之体性平等见一切法，因此称为不等与等心。
'无等心'一词有些是殊胜的意思，此处无等即是不等，因为菩萨一切圆满都依赖于此。'于彼'是指于所谓菩提心之心无执著。以'亦'字表示更何况其他诸法。
'不摄受'是说由于恒常安住于无执著的状态本身而获得，以及因为无圆满之相，故称为不摄受。因为获得的体性无圆满的缘故。其余易解故如前所说。
刚说过的这个意义是由他人顺便所说的。对于如此的问题，因为他人无法回答，所以为了显示别无他法，而说'告象王'等。
'披大铠甲'是说从初发心开始解说广大意乐。'正趣大乘'是说从胜解行地开始直至第七地有勤作有分别观察的阶段。'安住大乘'是说从第八地开始解说胜义行。
其中大铠甲以二种方式显示：以为一切众生利益而发起的广大意乐，以及以不缘众生而令般涅槃的广大修行。其中宣说广大意乐即'我当度无数众生'等。
'无数'是说因为无法以广大数量限定的缘故。'不可量'是说因为无法以境域广大限定的缘故。'无量'应当依下文理解，是说因为无法以补特伽罗限定的缘故。
'令般涅槃'是说以开示道而令安住于涅槃。宣说广大修行即'彼等亦无所有'等。

 །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསམ་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྫོགས་པ་ ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ ན་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་གང་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་གཉི་གས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པའོ།།སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ ལས་འདའ་བ་བསམ་པའི་དུས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ལ་ཡང་།མཚན་མ་མི་དམིགས་པ་གསུངས་པ། དེས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ ཅན་དེའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཆོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཉིད་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ལྟར་འདི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེས་གསུངས་པ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ལྟར་གྱུར་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གྲགས་པ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིང་གི་སྒྲ་ནི་གསལ་བ་སྟེ་མཁས་པ་ནི་རྣོ་བའོ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་སྒྱུ་མས་འཚོ་བའོ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་ཉེ་གནས་ནི་གང་ཞིག་དེའི་སློབ་མ་གོམས་པའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ཅིང་སྒྱུ་མས་འཚོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ནི་སྐྱེ་བོའི་ ཕུང་པོའོ།།མི་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་བ་སྟེ་སྤྲུལ་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་ལྟར་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྤྱིར་དྲིས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསད་པ་ནི་སེམས་ཅན་བསད་པའོ། །ཤི་ བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སེམས་ཅན་གྲངས་མ་བྱས་པའི་གོས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་བཤིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའོ། །མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤོབས་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདི་ནི་གོ་ཆ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་བ་ལ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་ པའི་གོ་ཆ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གོ་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གོ་ཆ་བགོས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

这是说明当思维众生涅槃之时，不执著于为一切众生所作的六波罗蜜多等共同事业的众生相。即使在不舍弃世俗谛而将布施等回向菩提，以及不舍弃胜义谛而作无所缘的修行，具足作意布施等相、菩提相以及菩提相的无所缘，然而因为菩萨是为了众生利益而作事业，所以主要说明众生相。
或者'由何等'是指菩萨以何等圆满成就的布施等，即以能作者和所作二者都想说明是因的一个意思来解释。如同思维众生涅槃之时，在涅槃时也说明无所缘相，以'彼众生'等来说明。
有些地方读作'彼等亦不存在'。'何以故'是说明众生彼相等无所缘的原因，'此是诸法法性'中，诸法是指蕴等。彼等的此即离一切相的法性是自性，如是说明此一切法无所缘相的菩萨广大修行即是大铠甲。
以世间成立的比喻来说明此义，以'譬如'等来说明。如是非为无有。'如何'是指如何的意思。名声即是比喻。名声明显，智者敏锐。幻师以幻术谋生。幻师的侍从是为了熟习而变化，不是以幻术谋生。众人是指人群。不显现是指真实不见，因为摄收变化的缘故。
'须菩提于意云何'是总问后别问。'复'是指然而的意思。杀是杀害众生。死是自然死亡。破坏是指无量众生的衣服等众生受用。消失是自然毁灭。'名等'等已经解释过。
然后长老须菩提坚定由幻化相应因而生起的自信说'世尊奇哉'等。'此是无铠甲'中，'奇哉'声表示欢喜，因为是胜义谛所说，故如前所说的铠甲是遍计所执性。因此以无铠甲的体性而披如来性自性的铠甲即是菩萨的意思。

 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་གང་ཡིན་སྙམ་ན། འཇིག་རྟེན་འདིར་གོ་ཆ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་གོ་ཆར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་བྱ་ལྷ་ཁང་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་བགོ་བར་བྱེད། ཇི་ལྟར་བདག་ནི་གྲོང་འཇིག་པར་བྱེད་གྲོང་ཁྱེར་ལྟུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་བྱེད་ཅིང་ བགོ་བར་བྱེད།ཇི་ལྟར་བདག་ནི་གྲོང་མཛེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བྱས་པའམ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའམ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་མ་བསྒྱུར་བ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྒྲའི་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྣམ་པས་བཟུང་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་ ཉིད་འཛིན་པའི་རྟགས་ཏེ།དེས་ན་བདག་ཉིད་ལ་སེམས་ཉིད་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅིངས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཕྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅིང་བ་དང་ཐར་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་དག་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྒྲའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྣམ་པས་བཟུང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་དེའི་རྣམ་པས་མེད་ཅེས་དེ་ ལྟར་བརྗོད་དོ།

如果问为什么这样说，那么其含义是什么呢？在这个世间，铠甲有三种形式：稍作而成为铠甲，就像说'要建城市'、'要建寺院'这样，虽然尚未建成但称为铠甲。
如说'我要毁坏城市'、'我要摧毁城市'这样，完全不存在却称为铠甲。
如说'我要使城市美丽'这样，稍微显现而称为铠甲。
同样，如果一切智性是由某者所作、所转变或所显现，那么为了一切智性而成为铠甲。
因为一切智性是无作、无转变、无显现，所以为此而穿铠甲是不合理的。
因为一切智者唯是如此性的清净，当如此性以'色的如此性'、'声的如此性'等遍计的形式来执取时，那时它以那种形式是不存在的，如是宣说。
'世尊，确实如此。善逝，确实如此'这样重复两次，是心执持的标志。
因此，为了完全显明自己的心执持，为了显示这一点而说'如是'等。其含义是什么呢？
有人会这样想：'非所作、非转变'这并非对任何事物而言，因为五蕴是有漏的，为烦恼等所束缚，
这些被束缚者又因业和烦恼而不断轮回。无漏者后来获得解脱时，那时是转变的。
因此说：'色既非束缚也非解脱'等。因为束缚和解脱存在于有的事物中是不存在的。
因为色等本来就不存在，这些怎么会有束缚和解脱的成立？依遍计而说彼等，但胜义中并非如此，这是其密意。
'色的如此性也'，当如此性以'色的如此性'、'声的如此性'等遍计的形式来执取时，那时它以那种形式是不存在的，如是宣说。

།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། གང་པོས་སྨྲས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་གཟུགས་གང་མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་བཅིང བ་དང་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ།འོན་ཏེ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དོགས་པར་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་གང་ཞིག་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་བཅིང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་ཞིག་ཡང་འདི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ བརྟགས་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་དག་མེད་དོ།།གང་ཞིག་ཡང་དེར་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་དེ་ནི་སྔགས་དང་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་དབེན་པ་གསོ་བ་སྟེ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅིང་བ་ལས་གཞན་དབང་གིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ ཕྱིར་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེ་སྐྱེས་བུ་སྣང་བའི་ངོ་བོས་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཀུན་བརྟགས་ པ་དང་།གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བཅིང་བ་དང་། གྲོལ་བ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་གོ་ཆ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་འདི་ཙམ འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་ལ་ཡང་གང་པོའི་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པ་གསུངས་པ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རབ་འབྱོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་དྲི་བར་བྱེད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡོད་བཞིན་པ་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངེས་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཉིད་དག་ཀྱང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果由于色等诸法不存在而无有束缚和解脱，那么色法既不束缚也不解脱，如此真如也因此不合乎世俗言说，考虑到这一点，以随顺复述须菩提语言为前提，象贤说道：'然后'等等。从'若色不束缚'等等乃至'乃至识之真如'为止的意趣是这样的：如果色等诸法存在，那么彼时于彼等确实会生起束缚和解脱；然而若不存在，则彼时'色不束缚不解脱'等世俗言说是不合理的。对此须菩提的回答是'如幻士'等等，意思是就像对幻化人而言，虽无色等诸法却可以作为世俗言说一样，这里也是如此。'此'指的是不束缚不解脱性。为了说明'为何'这一道理而提出疑问：因为色等诸法是遍计所执，而且彼等的真如也非束缚非解脱，因为是不存在的。
又如同对幻化人而言'士夫'这一意义是增益的并不存在，同样由于此遍计所执不存在，故无束缚和解脱。又如彼处显现为士夫相的显现是由咒语和仪轨所作。彼离于空性，因为以彼显现的体性是空的缘故。由于远离束缚等依他起性，故无束缚和解脱。又如木等事物是幻化的因缘，彼亦不生，以彼士夫以士夫显现的体性住于自性，木等彼不生性即是圆成实性，是不生的遍计所执和依他起性，因此于彼等也无束缚和解脱。'此等'等等是总结。
关于所说的'披大铠甲'这些，对于'趣入大乘'和'安住大乘'这些词，应当理解为在趣入等时也不舍弃铠甲的意思。有些地方只说'趣入大乘'这些。须菩提对此也说明了象贤的满意，'说此已'等等，如是完整地解说大铠甲后，须菩提以'于趣入大乘'等询问确定的意义：'世尊如何'等等，意思是说虽有披大铠甲却如何与趣入大乘和安住大乘相联系。由于大乘的意义不确定，故趣入彼和安住彼的性质也不确定。

།དེ་ལ་ཡང་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འཕགས་པའི་ལམ་དང་གནས་དང་འགྲོ་བ་པོ་དང་སྒྲུབ་པ་རྣམས་མེད་པས་དེ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པས་དེ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་སླར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བླངས་ནས་འདི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་འདོན་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གང་ལགས། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བར་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །འོག་ནས་ཀྱང་དྲི་བ་དང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ངག་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འོན་ཀྱང་ གང་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན།གང་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན། གང་དུ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གནས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོན་པ་འདི་ཐམས་ ཅད་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མེད་དེ་ལེགས་པར་འབྲེལ་པའི་དོན་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བཞག་པ་ཉིད་དོ།།སླར་ཡང་བཞག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེའི་འགྲེལ་པ་ལས་དྲི་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གང་ལགས། ཇི་ ལྟར་ན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་བདེ་བླག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོན་པ་དེ་དེར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་དྲིས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་ཉིད་དུ་དྲིས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་བསལ་ནས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བཞག་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་དང་གནས་རྣམས་ཞུ་གཏུགས་བྱས་ པ་རྣམས་ལ་འདོན་པ་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་བཞག་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་དྲི་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་[(]ལེན་[,]ལན་[)]་ འདེབས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དང་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པ།གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་དང་དུས་དང་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཞེས་དང་པོར་ཡང་གཞལ་ དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ།སྤྱོད་པ་ནི་དཀའ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དེའི་མདོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བསམ་པའོ། །དུས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །རྟེན་ནི་བསོད་ནམས་དང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་སྐལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།

对此又提问道：'大乘是什么'，即是问其自性之义。对此，由于能行故称为'乘'，由于无圣道、处所、行者及修行，故其趣入等不应理，对此等确定义而问：'从何处'等。其他人则在'世尊，如何'这里，取'如何'二字而作如是读诵：'大乘是什么？于此如何能知正趣入？'如是读诵。
下文中对问题及重述等语句中也都应知'如何于此正趣入'等，如是诸波罗蜜正趣入，如是菩萨摩诃萨决定出离，然而从何处亦非决定出离，以何亦非正趣入，于何处亦不安住，然而以无住之理而安住于一切智性。
此等读法在先前诸版本中皆无，且无善妙关联之义，故而舍弃。若问舍弃之因为何？圣解脱军论释中有五种问：'菩萨大乘是什么？如何能知正趣入于此？'等如是读诵。
如是与现观相配更为容易，故彼处此读法为合理。在《般若经》中，因先前未曾问及大乘正趣入，而此处已先问'如何正趣入大乘'。即使去除'如何'而置'如是'，仍无关联。如是于处所等校对本中，可见读法不相关联而被舍弃。
世尊之答'大乘'等，即使最初问'如何正趣入大乘'，然若不说大乘自性，则无法作答，故首先宣说大乘自性：'不可量'等。'不可量乘'即其义。行为、发心、时间、所依、利益有情及果报皆不可量，故称不可量。
行为即种种难行，此于经中所说。不可量发心即是涅槃之发心。时间即具三无数劫之相。所依即由福德智慧二资粮所摄。利益有情即随其根机而趣入、成熟、解脱之相。

 །འབྲས་བུ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཐེག་པ་གང་ཞིག་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན ནོ།།འོན་ཀྱང་གཅིག་དང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་ནས་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེར་དོར་བར་བྱ་བ་དེ་གསུངས་པ། ཁམས་གསུམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །འདོད་ པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སོ།།དེའི་ལམ་གསུངས་པ་ནི་གང་གིས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པས་མི་དམིགས་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ལམ་གང་གིས་འགྲོ་གང་གིས་འཇིགས་ པ་མེད་པ་དེས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་གསུངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་ པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །རིམ་པ་འདིས་ཀྱང་ གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེར་ཡང་གནས་པར་གྱུར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ལམ་གཞན་གྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཡང་སོང་ནས་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། གཞན་ལ་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་གང་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པས་ཞེས་འདིས་བསྟན་ནོ།།འདི་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བདུན་པའི་བར་འབད་པ་དང་བཅས་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་སྲིད་རབ་ཏུ་ འཇུག་པར་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

果即是三身自性，不住于轮回和涅槃之相的佛陀。其中法身是无量法界自性的证悟。圆满受用身也是无量的，因为在无量佛土中以无量色身显示无量圆满。化身也是无量的，因为有无量的差别。由于具足如是等无量功德，所以是无量乘，其言词是能诠。
若问：如果是无量，那么如何趣入诸佛所行境界？答：所谓无量，是因为无法计量，这不是说智慧境界不可测量，而是说不能以一二等数目来计量的意思。
如是解说大乘后，宣说于大乘中应当断除的：'三界'即欲界、色界、无色界的特征。其道路所说的'无所缘'，即以无所缘而无所缘故为空性。如何正入，譬如以何道路行进则无所畏惧，即是正入。此说明因果所成的一切大乘法都应见为空性清净，即说住于趣入大乘。
'将安住于一切智性'，此说明与声闻缘觉乘的差别。彼等虽有出离三界，但不安住于一切智性。以此次第也显示如何正入大乘并安住其中，即是对菩萨显示正住大乘。因为不可能在一个道路上趣入另一乘，安住于另一乘，或者从一处去往另一处安住。
其中菩萨以布施等行正入大乘，一切皆由空性清净，此由'以何所缘'而显示。这是从胜解行地直至第七地，宣说勤行有相之行。如是以正入的广大性而说为大菩萨。

 །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ས་བརྒྱད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབད་པ་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིས་སོང་ནས།འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་ པར་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་གང་ཡང་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་ལ་ལན་གསུངས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་གནས་གང་ནས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་ པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་པོ་ནི་དོན་དམ་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་མ་ཕྱུང་བའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གམ་ཆོས་སོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་ནས་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ངག་གོ། །འདིའི་འདོན་པ་ནི་རིགས་པ་ཁོ་ན སྟེ།འོན་ཀྱང་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་འདོན་པ་འདི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐབས་གང་ཡིན། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་ སྔར་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ནི་བདེན་ཏེ། སྔར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་སྟེ། ད་ལྟར་ནི་ཁམས་གསུམ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་ ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་འབྲས་བུའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྐབས་འདི་ཡིན་ནོ།།ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་སོང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་ བྱ་བ་སྟེ།རྒྱུ་གསུམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། གོ་འབྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དུས་གསུམ་དུ་མ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་ བར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་པ་ན་གནོད་པ་མེད་པར་ཆེན་པོའི་གོ་སྐབས་དེ་བཞིན་དུ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཅིག་ཅར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོངས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བར་གནོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གོ་སྐབས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

'将安住于一切智性'这句话是从第八地开始，说明无功用、无分别智慧的果位，此处在一切道的本质上，以此大乘道而行，安住于作为果位的一切智性之特征无分别智慧的本质，以此称为'安住于大乘'。这里以真实安住的伟大性而说明'大菩萨'。
对于'是何者何'这一提问的回答是'然而从任何处都无有决定出离'，究竟而言没有任何出离者，因为无有补特伽罗和法的缘故，这是其密意。
有些说'菩萨决定'等是多余的，'彼'即是未出离。为何？'何者'是指补特伽罗或法，'以何'是指通过了知法。
如是须菩提所说'菩萨摩诃萨'等，这是总结语。这种读法是合理的，但在古老的经典中未见此读法。
'世尊，所说大乘大乘者'是指何种情况？如果说前面已经以'无量言说'解释了大乘，这是对的。前面是主要解释道的本质大乘，而现在是在决定出离三界的语境中解释佛说的大乘。因此，现在是解释这个大乘果位的词义的语境。
'超胜天人阿修罗等世间'，此处'乘'表示'行'，具有大出离者即是大乘。因为超胜三界而出离一切，所以其出离是大的，因此称为大乘。
这正是成立其大性，应知如虚空般具大性。以三因说明虚空无形：以大开显性，即无生灭等；以不摄于三时；如同虚空对一切众生同时随意行住无碍而具大空间，如是于此大乘中，一切众生同时前来安住于一切智性、道相智性、一切相智性等，安住其中毫无障碍，因为具有大空间性。

 །དེ་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་དུས་འདི་ལ་འོང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཞེས་སམ་འགྲོ་བ་ནི་འགག་པ་ཞེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གནས་པའི མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དུས་འདི་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། དུས་འདི་ལ་དབུས་ཀྱི་མཐར་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་སྒོ་གསུམ་ནས་བསྟན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་གྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པར་བྱེད་དེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གང་པོའི་དྲི་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བསྟན་པ་བརྩམས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ འབྱོར་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སླད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལྟར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་བྱས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དགོངས་པ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཛད་དེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱོད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱེད།རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ས་བོན་གྱི་ངག་རྣམས་ འཆད་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པའི་སྐབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་ཡང་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ཞེས་གསུངས་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་མཐའ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐའ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུ་མ་མཆིས་ཞེས་སྟོན་ཅིང་འོག་ཏུ་གཟུགས་མུ་མ་མཆིས་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མུ་མ་མཆིས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐའ་གསུམ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མུ་མ་མཆིས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན།འོ་ན་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའོ་ཞེས་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཡང་མ་མཆིས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，就像虚空不能说是此时生起称为生，或消失称为灭，也不能说因为无有之性而住，同样大乘也是如此。就像虚空不能说在过去时存在，在此时将来际存在，在此时中际存在，同样大乘也是如此。
以此次第从三门显示。此时，世尊赞叹长老所说的道理，以'善哉善哉'等词。
为了断除般若波罗蜜多品中非其他大乘品的疑惑，而有象王的提问。'长老须菩提'等，首先是开始宣说时，世尊以'须菩提，你要勇于宣说'等语加持宣说般若波罗蜜多，如是询问是否已作大乘的解说。
世尊'我'等，由于般若波罗蜜多与大乘无别，故解说大乘即成为解说般若波罗蜜多的密意。世尊明显作此密意，随顺显示，即是你于大乘中显示一切法无自性，了知无自性即是彼等的般若波罗蜜多。
长老须菩提以'世尊，复次'等语句解说教法的种子语，并开启教法的机会。以'菩萨于前际亦不可得'等。说菩萨于过去、未来、现在三时皆不可得。
因为以此三际不可得菩萨，所以以无边际故说'菩萨无量'，下文说'由色无量故，当知菩萨亦无量'等。一切色等诸法以三际及无性故无量，如是当知菩萨亦无量，此为其义。
若说由色等无量故菩萨无量，则如是色等即成为菩萨。为此所说'色'等，色等非菩萨，不可得即是不可得。因为此亦无有不可得。'如是'即是由于三时不可得菩萨，于色等中亦不可得菩萨故。

 །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཞེས་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་དེ་རྣམས་ལ་གཅིག་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གིས་གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མི་ནུས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ གསུངས་པ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མང་བར་འགྱུར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་བཤད་ པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཆད་པར་བྱེད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཆོས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱའོ། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །གདམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ པའི་དོན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་ཀྱང་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ པ་ཙམ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་འདི་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་བདག་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་བདག་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐའ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་དང་སྐབས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་པ་གསུངས་སོ། །འོག་ནས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་མ་བཟུང་བ་ཉིད་དང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལ་མི་ནུས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

所谓'菩萨不可得'，即是指菩萨的色等。在'菩萨法'的读法中也是这个意思。'一切'是指蕴、界等诸聚的一切差别。'以一切'是指为了圆满一切诸聚支分的缘故。又'一切'是指在那些聚集中，一即是一切。'一切种'是指各自对其他一切的不可得，因为由彼等而空。
如是显示'以菩萨不可得故不能诽谤'之后，又说依境也不能，即'般若波罗蜜多等'。依果也说，即'一切智性等'。说般若波罗蜜多等增多。如是由菩萨等不可得故，无有教诫、开示等。
解释前说之义，即'世尊，我'等。'此法'即是所谓菩萨，般若波罗蜜多及一切智性等应依上下文理解。'法'即是所谓菩萨。'以法'即是指作为道的般若波罗蜜多。'于何法'即是指作为果的一切智性所应证得。
'教诫'即是为了证得而全无，意思是谁亦不能于何处。'佛'即是佛性，意思是一切智性。'此唯名'即是显示此一切智性及菩萨等仅是遍计。
如是显示这一切胜义中无后，说相顺性即'如我我等虽说而我极'等。以一向性无故，无生故不成立。如是由'如'字及上下文，应知菩萨等亦然。此说有相成立之相。下说无相不成立之相。
'如是于无自性'等，即不为凡夫所执之性所摄及不成立相即是圆成实相。意为非由遍计色等。如是由无遍计自性故，显示于教诫不能。

།འོ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ དེ་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་ན་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡང་རྟག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་འདིའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། མིང་ནི་གང་དང་གང་གིས་ཀྱང་། །ཆོས་ནི་གང་ཞིག་མངོན་པར་བརྗོད། །ཀུན་ཏུ་ བརྟགས་པ་ཉིད་འདི་སྟེ།།རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་དབང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཡི་སྔར་དུ་ཡང་། །རྟག་ཏུ་གང་ཞིག་བྲལ་བ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། །མི་གཞན་མ་ཡིན་གཞན་དབང་ལས། །བརྗོད་ བྱ་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞིན།།ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་དེའི་ཕྱིར་གྱི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དབང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གསུངས་སོ།།རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་གཞན་དབང་ཆད་པ་ཉིད་དེའི་དམིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐ་སྙད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གླང་པོ་ཆེ་ནི་མི་དམིགས་པས། །དེ་ཡི་རྣམ་པའི་ རྣམ་པ་བྲལ།།ཞིང་གི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྱུ་མ་ལའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་བརྟགས་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཡོད་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད། །དེ་ཟད་པས་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དབང་ དེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལའོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ལ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་རྣམས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའོ།།འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

那么，为了消除'由于圆成实性存在，因此教诫有作用'这一疑虑，首先说明圆成实性的本质。关于'如是一切法'等，'如是'是指由遍计所执性而言诸法无自性空性，即是不成就，这就是圆成实性的含义。
若说空性即是法性，如果它与遍计所执不相异，那么当迷惑消尽时空性也应消尽。若说空性是常住，那么由于与之不相异，迷惑也应成为常住。为此而说'何者'等。意思是说，凡是圆成实性的本质，都不是迷惑本性的遍计所执诸法。
如经中所说：'任何名称所说，任何法所表，此即遍计性，自性实非有。另一依他性，从分别缘生，圆成实于彼，常时即离性。正因此非他，非不他依他，如所说无常，等等诸法性。'
所谓'依他性远离遍计所执'是指依他起法。因此，圆成实性的法性本质不可说是异不异，这是就染污位而言。在清净位中，依他起性断灭即是其所缘。此时仍称为法性，是随顺往昔的施设。
如经中所说：'由不见大象，离其诸行相，如是亦可见，如幻即刹那。'论中也说：'非真遍计性，故此即所成，一切有故无，尽此故解脱。'
所谓'依他起性灭尽'是指在显示空性与遍计所执有别时。就圆成实性而言所说的'何者'等，是指从胜义谛而言，菩萨等诸法因为是法界自性，故具不成就相。因此，由于超越一切戏论，意趣是说于教诫无作用。
为了说明刚才所说的义理而说：'若异于不成就'等。'一切法'是指蕴等所知法。'佛法'是指所证得的智慧、无畏等功德。'菩萨法'是指已获得的功德。'行菩提者'即是菩萨。这一切在胜义谛位中，都不能离开不成就而别有所缘。

 །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དེའི་ཚེ་འབའ་ཞིག་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གདམས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །སྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་ངེས་པར་བསམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཞི་གནས་སྨྲས་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་ ལྷག་མཐོང་ངོ་།།ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དེའི་འབྲས་བུ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་འདོད་ཅིང་དོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དོགས་པ་གང་གིས་སོ།།ཆོས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་པའོ། །གཟུགས་ཉེ་བར་མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་རོལ་དུ་མིང་གིས་མི་རྟོགས་སོ། །གཟུགས་ཉེ་བར་མི་འཛིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་རྟོག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་པ། གཟུགས་སྐྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་མི་མཐོང་ སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ཀྱི་འཇིག་པ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་བརྟགས་པའི་འཇིག་པ་ དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ།།མི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་འཇིག་པ་ནི་འཇིག་པ་སྟེ་དེ་མེད་པས་ན་མི་འཇིག་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་གཟུགས་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་སོ་སོར མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་འཇིག་པ་དང་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཡང་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཟུགས་དང་འཇིག་པ་ཡང་གཉིས་ཀ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་མི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

唯有在那个时候，极其清净的法界自性空性单独显现。因此，由于超越一切戏论，故说没有真实的教诫。如是显示了胜义自性的菩萨们之后，将宣说胜义行为。'世尊，假如'等，'行持般若波罗蜜多'是略说。'修习'是广说。有些地方读作'寻思和决定思维'，其中'修习'说的是止，'寻思'是观，'决定思维'是止观双运。
如是显示了无分别作意之后，想要广说其果而生疑问。为什么呢？那是对无分别作意的疑问。'这些法'是指一切诸法。'于般若波罗蜜多中正确趣入'。'不寻思色'是指最初不以名言寻思。'不执取色'是指之后也不以意识执取。
为何如此思维时，说理由即为要义：'色生'等。因为在遍计所执的色中不见生灭，所以不寻思，这是其义。'色无生即非色'，圆成实性是无生自性，因此对无生说遍计所执相非自性。'色无灭即非色'是说无体性上遍计所执相的变化，所以称为灭。因此遍计所执色上所计度的灭，不是法性之色。
在'不灭'的读法中，灭即是灭，由于无有彼故为不灭，即圆成实自性。说彼无遍计所执相。因此'无生与色'这二者无二无别，是说法性之色由于无生自性故，无生也由于是法性自性故，所谓色与无生唯一而非各别之义。
因此'灭与色'这二者也无二，是说色与灭二者都是假立，以无性故为一性之义。在'无灭'的读法中，法性之色由于不灭自性故，不灭也由于是法性自性故为一性之义。'所谓色'是说在无二中由于法性故为一性之义。

 །གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་ འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའོ།།དོན་དམ་པ་དེའི་གྲངས་འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཅི་ཞིག་གསུངས་པར་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཚོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལས་གཞན་ དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།གནས་བརྟན་དག་གིས་སྨྲས་པའི་དྲི་བ་དང་ལན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའམ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བའི བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས།གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡང་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁས་བླངས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་རབས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མགོ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་སམ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གསུངས་སོ།།འདུ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་དང་ བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ།།དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པར་བྱའོ།

所谓'色'是属于不二数的，'不二'即是法性胜义。在胜义中，这个数目，也就是说色、受等等，由此说了什么呢？法性之色和法性之受乃至法性之识等等这些词语，是将一性、不二之胜义以多种形式表述的意思。
总结所说的是'如是一切法'等等。除此之外，'尔时具寿舍利子'等等，显示长老们所说的问答。'菩萨也是无生'，以菩萨之名表述菩萨之真如。由于那与菩提本性是一体的缘故，称为菩萨所证。
行苦行或内在自性、外在一切事物的舍弃等特征都将成为障碍。显示加行精进的苦行之后，又说装甲精进：'凡是苦'等等。'为了体验那些苦而有何欢喜'是指为了每一个众生从一切恶趣中出生，为了他们也不入涅槃的缘故。
自己承诺体验种种痛苦，为了众生的利益，为什么要体验那些呢？为了证得菩提而非苦行，那也不是安立的意思。
'我不认为菩萨行苦行'，由于诸菩萨胜义中没有如是分别的缘故而说：菩萨在第八地获得无生法忍，当一切法不可得时，才开始通过前世等所作的苦行。
即便在那时，具有不执著作意的菩萨也不会对断头等苦行生起苦行想或痛苦想。'又'等等是第二个答复。'非行'是指不成就的意思。
说理由是'为什么呢'，至于如何是乐想，所说'对一切众生'等等，是因为从无始轮回以来，一切众生都真实生起母性等的缘故而如是说。
说想的殊胜性是乃至于对自身也应生起想：'如我'等等。一切苦即是一切有漏五蕴。应从那一切中解脱。

 །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཐར་བར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྤུངས་པ་ལས་སོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་ པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་ནི་དོན་དམ་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་སོ།།ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་མཐོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ལའོ། ། ཇི་ལྟར་བདག་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་ཉིད་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་གང་གིས་གསུངས་པ་དེའི་ ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ།གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་མོད།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་སྲིད་པ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་མོད། འོ་ན་གྲུབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལའང་དེ་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ།འོན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། སྔར་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་འདོད་པ་འབབ་པ་བསལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གདོད་མ་ནས་རྟག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནོ།

'一切'是指除了其他众生之外的一切分类。'一切'是指三种苦。'一切种'是指一切分别。'一切'是指无余。'解脱'是指从苦蕴中解脱。'苦'是指积聚。'害心'是指嗔恨。这是显示在世俗谛中也无有困难想。前面是就胜义谛而言无有困难分别的显示。
以譬喻明显的是'复次'等。如同无我一切是指我、众生、寿者等一切分类。'一切'是指应见与不应见等分类。'一切种'是指从蕴界等中差别与无差别。'一切'是指一切时。
如同无我，如是一切法亦不存在。'一切'是指蕴界等聚合的一切分类。'一切'是指如实于诸聚中支分圆满故。'一切种'是指从一切差别中对自己和他人一切与非一切的意义。'一切'如前所说。
先前长老舍利子说菩萨亦无生，为了回答此意趣而明显故，须菩提说：'若'等，色等是由于色等未被般若波罗蜜多摄持故是无生体性，菩萨离果体性故。虽然一切智性是果性，因此如何是无生，对所化众生而言显示不可能性而说：'若一切智性亦无生'，一切智性诸法是力、无畏等。
虽然所成就的菩萨等是无生，那么已成就的凡夫等中亦有彼，则应无菩萨行等过失而说：'若凡夫亦无生'。如是显示一切法无生体性已，为除前面所欲的不欲生起而说：'具寿须菩提，若尔'等。
'是随得耶'是指最初由于一切是法界自性无生故，法界亦是自性一切时本来常故，从如实了知色等即是如实了知法界，意趣是一切众生胜义中将成见。'作是语已'等是须菩提的回答。

 །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱེད་པ་པོར་བྱེད་པ་ལའོ།།ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཐོབ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་ པའོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་བདག་ལ་མི་འདོད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བདག་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བདག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་འོན་ཏེ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་པ་བྱས་ནས་དེ་གཉི་ག་དྲི་བར་བྱེད་དེ།ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྲིད་པའི་འདོད་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་ ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་རེ་ཞིག་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན།གང་ཞིག་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དག་གཉི་ག་ཡང་སོ་སོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཀུན་ བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྨྲ་བར་མི་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྨྲ་བ་ནི་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་སྔོན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།

所谓'对未生之法'是指将菩萨称为法界的造作者。
'获得'是指不愿获得一切智所说的法身之事。
'也非现证'是指获得的现证。
若是愿意，则以不生之体性的菩萨获得不生之体性的菩提，这样对我来说不愿意的过失就会产生。我不愿意如此，因此这样的过失是不合理的。
'未生之法不能获得未生之获得'，意思是我也不愿意说法界观察法界。
然后长老舍利子思考：'如果未生不能获得未生之获得，那么是已生获得已生之获得？还是已生获得未生之获得？'而提出这两个问题说：'又如何'等。
如果真如本性的菩萨获得遍计所执，如果是这样的话，则未生之法将获得已生之获得。
如果遍计所执的菩萨获得真如本性的正等菩提，如果是这样的话，则已生之法将获得未生之获得。
以存在的欲望来遣除这点，说'未生之法'等。意思是：无二之义即是真如，即便如此，如果未生和已生成为一体性的话，那时未生将成为已生，已生将获得未生之获得。
如果是这样，则两方面都会变成'未生之法是生'。这也不合理，因为未生之法是圆成实，怎么可能有遍计所执的体性生起呢？
如果未生之法就是未生性的话，那时就说得对了，意思是'未生之法不能获得未生之获得'。
长老舍利子为了显示已生和未生二者都存在而说'生之法性'等。意思是：首先，生对于有因者是现量所成，为何是空性的不生自性？
说某个不生之法是空性，这也不合理说它是生。因此生与不生二者都是各别的，这是其意趣。
长老须菩提说遍计性也无不生，说'生法或'等。
'不敢说'是指：不生也是言说，因为是遍计所执的体性，所以我根本不愿意说，这是其意趣。

 ། གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འོ་ན་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་མ་ཡིན ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།སྒྲ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་དེའི་ཚེ་ནི་སོ་སོར་སྣང་། འོ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཡེ་ཤེས་ཡོད་དེ་གང་དུ་འདི་སོ་སོར་སྣང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་སྤོབས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་གསུངས་པ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉམས་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ངོ་བོས་གནས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་དམུས་ལོང་རྣམས་ལ་གཟུགས་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི ཚེ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་།།ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་འདོན་པ་སྟེ། དེར་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། སེམས་མེད་མི་དམིགས་པ་ནི་འདི། །ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱང་དེ། །དེ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དགེ་བ་བརྟགས། །བདེ་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་སྐུ་འདི། ། ཆོས་ཞེས་བྱ་དང་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་འགའ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གློ་བུར་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ ཅན་དུ་བྱས་པ་དེ་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཟད་པ་ཡོད་ན་དེ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྔོན་ཆད་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ནི་གློ་བུར་བའི་ཁ་བ་དང་རྡུལ་དང་སྤྲིན་དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་དེ་མེད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ་དེས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་གློ་བུར་བའི་འཁྲུལ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྔོན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

如果有不生，那么获得和证悟也是不合理的，这是长老舍利子所说明的。'你的无生'等等，即是如此。须菩提说：'具寿舍利子，并非说无生'，这是说无生也是对色无生、声无生等本性的遍计执而已。那么，将证悟什么、获得什么？意趣是说：'无生本身各别显现'，即远离一切分别和戏论，那时唯一无生各别显现。
那么，对生等各别智慧存在，于何处说此各别显现？说'无生本身是胜解'，意趣是说智慧也在那时成为无生的本性。那么，对于'如何在那智慧中显现'的说法，意趣说：'如是极为各别显现'，即如是获得无生本性，远离所缘和能缘的安住，非能取所取的本性，无分别出世间智慧，对一切凡夫如同对盲人之色般非境界，那时各别显现。
'极为'是某些版本中的读法，即超越增益和损减的边际。因无遍计所执和依他起，故无增益边；因圆成实真如本性存在，故无损减边。因此说：'无心不可得是此，智慧出世间亦尔，即是无漏界，不可思议善所观，安乐解脱身，名为法及大牟尼。'
这是此处关要之义：所得和能得二者，因胜义中皆是无生自性，故任何法都无法为任何所得和证悟。一者，一切法的胜义即法界，其本性光明，无始无终。因此，本性光明的菩萨所说法界被暂时的障碍和垢染所染污，若彼等可尽，则获得以彼等灭尽为相的前所未有的清净。
譬如本性虚空被暂时的雪、尘、云、烟等障碍所染污，后得以彼等无为相的清净。如是，一切暂时迷乱远离时，获得前所未有的极为清净的一切法真如相。

 །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་བསལ་བ་ཐོབ་པ་དང་།མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་འཕགས་པ་ རབ་འབྱོར་གྱིས་སྐྱོན་མེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྤོབས་པ་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་བརྟེན་པའི་དོན་དུ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྔགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་སྟོན་པའི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་གདབ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ ཏུ་གཞག་པར་བྱའོ།།ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བགྲང་བར་བྱའོ། །གང་དང་གང་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དང་གང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འགལ་བར་ཡང་མི་ བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པའོ།།མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པ་ནི་མངོན་པར་མི་ཞེན་པ་ཆོས་གང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པར་གསུངས་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་གསུངས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ དགོས་པས་དྲི་བར་བྱེད་དེ།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བདག་ལ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་མི་གནས་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཇི་ ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ།ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་གསུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདམས་ངག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུམ་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ནེམ་ནུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །རྨོངས་པ་ཉིད་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་མེད་པའོ། །གཞན་པ་ཉིད་ནི་རྒྱབ་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོའོ། ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཉུང་བ་དང་ཉུང་བའི་ཚིག་རྣམས་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་ཡང་དེ་འདོན་པ་བཤད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན རྫོབ་ཏུ་གནས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པས་སོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཤཱ་རིའི་བུའི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གནས་པར་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

为了证悟彼清净性之本体，所获得和现证确实存在，仅仅是遣除遍计所执障碍而获得和现证，因为无有能取所取之体性。
此处圣者善现为了令所化众生对无过失法的宣说生起胜解，长老舍利子作如是赞叹：'于说法者中'等。由于对一切问题都能确定作答，故应置为最胜，应无疑计数。
'于何等'者，即于何等而住。'必定出生'者，即将超越。'不动'者，即不会失坏。'亦不相违'者，即不相违逆。
'无住法性者'即无住即不执著，由何等法而如是称说。'不越'者，即不恐惧。'如是说已'者，即宣说一切法无住。'此'者，即刚才所说。一切法无住，且因最胜故亦是波罗蜜多。
'何者'即问除般若波罗蜜多外其他的必要。善现答：'即是般若波罗蜜多'，即为解说而对我所说者即是此。因为于其他不应理无住性。
若问如何了知此？答：'一切乘'者，即如前所说'于声闻地'等，即是一切乘，故此即是此之密意。此即是对菩萨开示主要般若波罗蜜多之教授。
'如是'者，因为如是故。怯懦即是苦。'犹豫'即是疑惑。迷惑即是不专注。'异'即是背离之体性。
于某些处并非诵读一切文句，如是于其他处亦见到旧版经典中文句较少。仅此亦是讲说者们所说。
'此作意'即以世俗谛安住、善安住，以不舍一切众生作意而生起大悲心。'具寿善现如何'等，此处舍利子之密意是：分别念于一切方面皆与安住般若波罗蜜多相违。

།དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་འགལ་བ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དོན་དམ་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཡང་། །མཁས་པས་ཞུམ་པ་མི་བྱ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་ལ་ནི་ཐ་དད་ གང་།།དགེ་བའམ་ནི་མི་དགེ་ལ། །བརྟེན་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་མེད། །ཆེད་དུ་མེ་ཡིས་བསྲེག་པ་ཉིད། །ཙནྡན་ལས་འབར་དེ་ཡང་ནི། །རེག་པར་གྱུར་ན་སྲེག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལན་ཏེ། རྒྱས་པར་ཕྱོགས་ སྔ་མ་བརྒྱ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་ཉིད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་འདོད་པ་ཉིད་དེ་དོན་ལ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་ དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཚིག་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ་དེའི་བརྗོད་པས་སོ།།རྒྱས་པར་མི་འདོད་པ་འབབ་པས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོན་མི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཅེས་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཀླན་ཀར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་འདོན་ པ་འདི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ཀླན་ཀར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དོན་ཉིད་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཡང་དག་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་ འགྲེལ་ལས་བཤད་པ་སྟེ།ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་དོ། །ཚིག་ནི་ལེགས་པའི་རིགས་པས་ཀླན་ཀར་བྱེད་དེ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །ཀླན་ཀར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་རིགས་པས་འདི་ལ་དམིགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དོན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ་རིམ་པ་འདིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ཡང་འདོན་པ་ཉམས་པ་སྟེ། འདི་ཁྱོད་ལ་ཀླན་ཀར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་འདོན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླན་ཀའི་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ལེགས་པར་འབྲེལ་བ་མ་མཐོང་སྟེ། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པར་ཐལ་བ་ལ་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོས་པ་གསུངས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ དེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་དེ་དང་བྲལ་བའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དེ་དེའི་བསམ་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་མ་ཆུབ་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དྲུག་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།

因此，心中作意不舍弃一切众生也是有过失的。为此而说：'对胜义分别时，智者不应怯懦，分别中有何差别，善或不善，依靠差别而无差异。正如为此被火烧，栴檀木燃烧时，若被触及也会烧。'
在此，须菩提以'善哉'为前导而作答。由于广说前分故说'善哉'。
义理正是我们所许，因为是以义理为所许相。'以真实语言表述'者，即一切分别体性作意的般若波罗蜜住处相违性，真实语即真实事，由其表述故。
由广泛不许而说不许前分义理，于你也成过失。因为许可性由前分所说故。在诸大本中也见此诵文：'具寿舍利子，善哉善哉，于你也成过失。具寿舍利子，义理为具寿舍利子以真实语言表述所摄受。'
说此随说后，二万颂释中解释：以三语随喜。语以善理诘难：'善哉善哉'为第一。'成过失'为第二，义为以理于此当生诘难。'摄受义'为第三，以此次第于此薄伽梵母也有诵文损坏，即当生'此于你成过失'之诵文。
诘难义极善关联未见，因为于一切众生般若波罗蜜住处之过未遮故。
如何说随喜之必要，'何以故？由众生无自性故'，无自性性即自相空性，即无自性性及离彼。无自性即远离性、无性及不可思议性，因为彼之思维无境故。
'由未现证菩提故'即未证悟性。'众生非如实义现证菩提故'之第六语，于某些处也有诵文。

།དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཉིད་དང་བརྫུན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡུལ་འདི་རྣམས་ནི་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། ཆུའི་ཟླ་བ་དང་ མཉམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བས་ན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་གནས་པ་འདིས་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོགས་པས་སོ། ། གནས་པ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལེའུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུའོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་རབ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཆད་པར འགྱུར་བ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའོ།། །། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བར་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསལ་བར་མཛད་དེ་མདོར་བསྡུས་པ་དང་། བར་མ་དང་། རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གདུལ བྱའི་དབང་གིས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་བར་མའི་ཚུལ་དག་གིས་འཆད་པ་ལས་འདིའི་འོག་ཏུ་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དེ་ནི་ དམ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དུས་དེ་ལའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་བྱེད་པ་པོ་ རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།ཁ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ལའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ། །རྒྱས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དང་པོར་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ཡོངས་སུ་ དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འདུས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འོངས་པས་སོ། །འཁོད་པ་ནི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ལེགས་པར་བྱས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དེར་སྐྱེས་ པ་དེའི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རིས་སོ།

关于此，所谓众生的非如实义以及虚妄实体性的现前圆满菩提，其义是这样的：无自性等作意境界，这些于其他诸法中是不存在的。诸菩萨以出世间后得智见一切法如幻、如阳焰、如水月，因此见到一切众生皆不舍离的作意仅是虚妄显现，除此之外并无其他众生。
所说不住于般若波罗蜜多，正因如此而说：'具寿舍利子，菩萨摩诃萨欲以如是自性作意及住处而安住。'所谓'如是'即是各别了知无自性等自性。'以此住'即是以般若波罗蜜多而住，此语词是为了表示品章圆满之义。
所谓'须菩提品'是在古时经典中诵读的，因为显示须菩提为主要，故称须菩提品。正因如此而说'当从须菩提品中寻求所将解说的'。
行品，即一切相智行品，在某些版本中如是诵读。其中'行'即是行为，阐明此行的品章即是其品，为第一品。
如是，暂且完成中般若波罗蜜多的宣说。因为此般若波罗蜜多被如来以三种方式阐明，即所说的略、中、广。其中依所化机而以略说和中等方式解说，此后对未成熟的所化机通过遣除未生和已生的疑惑而令其成熟，对已成熟者则令其通达真实义。
以分别世俗谛和胜义谛两种方式，从菩萨道相智开始广说，即'尔时'等。'尔时'即是在那个时候。由欲说的缘故而有作者出现，因此是能作性。'khalu'声是语言装饰。'又'字是表示差别义。广说般若波罗蜜多是殊胜的。
'帝释'是首先解说的，因为他将对圣者须菩提作遍问等。'彼'即是为开示而对须菩提所作的开许。'集会'是由正来故。'安住'是由安坐故。共同造作善业而生于三十三天，因此称为三十三天，他们的群体即是天众。

།དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་ཐ་ཉ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། མིག་མི་བཟང་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཚངས་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་དང་པོ་བཤད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་མཐོ་རིས་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དུ་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེ་དེའི་བདག་པོ་ནི་ཚངས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་དེའི་རྗེས་ལ་གཞན་དག་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གླིང་བཞི་པ་དང་ཉི་ཟླ་དང་། །རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷ་དང་། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། ། མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཚངས་པའི་ཚོགས་དེ་དེ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིར་ནི་འོག་མའི་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའོ། །འདི་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་མདུན་དུ་གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ་མི་ཆེ་བ་དང མི་གདུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང་བལྟ་ན་སྡུག་དང་འོག་མིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གནས་གཙང་མ་རྣམས་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཉིད་དེ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཉིད་དོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་འཁོད་ པར་གྱུར་པ་གང་ཞིག་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དེ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ།།དུས་མཉམ་ཉིད་དུ་གང་ཡིན་པ་ཡང་དེ་གཞན་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུ་བ་བཤད་པར་བྱེད། གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སླར་ནི་གྲངས་སུ་བྱ་བའི་འཁོར་འདུས་པ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ། འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་ནི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འོད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་དོ།།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་སྙམ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ དང་ཉེ་བས་སོ།།གང་གིས་གང་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་མཐུ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ལྷའི་དབང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་མི་འདེབས་པར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་འདྲི་བར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་པས་འདུལ་ བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལའོ།

从此而生的意思是：四大天王是多闻天子、持国天、增长天和广目天。他们的眷属就是从此而生的。对于这些天王，之所以在解释梵天等之前先说他们，是因为他们掌管世间，通过各自观察世间众生是否适合获得善趣、解脱和增上，为了世间利益而流转。
这三千大千世界就是娑婆世界，其主宰是梵天。当众生初生于此世界时，他最先出生，其他众生随后出生，因此他生起主宰的慢心。第二禅天等并不包含在世界系统中，如偈颂所说：'四大部洲与日月，须弥山及欲界天，梵天世界数至千，此即小千世界界。此小千界数至千，是为中千世界界。此中千界数至千，同时坏灭及生成。'
梵天的眷属就是从此而生。这里是指下界的眷属。这些都是世间离欲者。第四禅天之上有五净居天，即无烦天、无热天、善现天、善见天和色究竟天。为何称为净居天？因为只有圣者才能生于其中。这五类天各有五千天众。
所谓'彼等'等，是说他们所住之处以及他们的光明都被遮蔽。'同时'的意思是表示'其他'。为何要说诸天集会？为何要说如来光明？因为这般若波罗蜜多法门前所未有。后面还要说明数量众多的眷属集会，放光也是因为宣说前所未有之法。放光是以'光明聚'一词说明。
所谓'光'是指欲求。业的异熟果称为异熟。从彼所生是指俱生，意思是非造作。由何因而被遮蔽？由佛威神力，即因亲近佛陀。由何遮蔽何物？由佛威德和佛世尊的光明。既然他们也具大威力，为何会被遮蔽？答：由佛力，意思是佛力能遮蔽一切威力。
'尔时'等，为何天主不直接向如来请问而向长老须菩提请问？因为当时的眷属应当由声闻教化。

།འཁོར་དེར་རབ་འབྱོར་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་སྒོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་གསོལ་བ་འདེབས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འབྲེལ་ལམ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་གདམས་པའོ། ། རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དང་བཅས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྔར་ནི རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བཟུང་སྟེ་བར་མ་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ།།འདིར་ཡང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མཐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་མཐུའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་གཞན་དག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གཟི་བརྗིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོབས་པའི་ནུས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་ མཐུས་སོ།།བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་དག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ངེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་གནས་པ་རིགས་ ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་རྣམས་དུས་ཇི་སྲིད་པར་ཡང་སྐལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལས་མཚམས་བཅད་པས་གང་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚམས་བཅད་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་ བའི་རྒྱུན་ལས་འདས་ནས་དེ་རྣམས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གལ་ ཏེ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣ་བའི་ལམ་དུ་སོང་བ་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་གཞལ་དུ་མེད་གྲངས་མེད་པར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྒལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་ བའི་ལུང་ལས་སོ།།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དགེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱོགས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ལྔ་པ་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །ཆེས་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའོ།

由于在那个法会上为了向须菩提宣说般若波罗蜜多的缘故，以祈请的方式向如来祈请。'般若波罗蜜多'是指菩萨们这一词与'遍智'的含义相关联。由于宣说故称为宣说，即是其义。为了证悟而说即是教诫。
以证悟相应之事而舍弃障碍，以宣说而随顺教导，这是'彼等'的总结。'彼菩萨应如何安住于般若波罗蜜多'，其中先前是从一切相智开始，执持无分别般若波罗蜜多而阐明了未说明的部分。此处也是从道相智开始，菩萨们有分别和无分别的修行波罗蜜多都是在掌控中。
力等是力的异名。其中'力'是略说，其他是广说。'威严'是指具有勇猛力量的作者之力。'加持'是指极为觉醒。'何者又'等所说的涅槃是真实性。其中'决定'是决定真实性。'入于其中'是指完全超越而住，非种姓者之义。
说彼等永远无缘分。由于他们已断绝轮回相续，因为彼等已断绝轮回相续，所以超越轮回相续后，他们能为众生利益而发挥力量之义。他们于无上正等正觉发心无缘分。因为彼等一再轮回之义。
然而，'若彼等也对他们随喜'是说，这些教法也入于他们耳闻，为了随喜的缘故。根据经典所说：'其他人也于无量无数百千万亿劫中度脱彼等直至成佛。'
'善分'是指胜义善即涅槃，其分即是随顺菩提心等。'殊胜'是指菩提心等。第五是于因。最殊胜法事即是真实性决定等。'当增上缘'是指应当获得。'因此不作障碍'是表因的词义。如是有些是为发菩提心而生起精进。

 ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔར་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཁྱོད་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཆེ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅག་གིས་ནི་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གང་ཞིག་བྱས་པ་དེ་རིག་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བགྱིའོ། །ཅི་སྨྲས་ པར་འགྱུར་རོ།།སྔར་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་སྔོན་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པར་བྱེད་པ་དེས་སྨྲས་པའི་ སྒྲུབ་པའི་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་གང་དེའི་ཕྱིར།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་འདིའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྣམས་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པར་བྱའོ། །སྔ་མ་དེས་ཁོ་བོ་ཅག་ ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཉན་ཐོས་བཀའ་དྲིན་གཟོ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བགྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྔོན་གྱི་ནི་སྔོན་ཉིད་དོ། །ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ།།དེ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་ཚིག་དང་འདྲ་བའི་མི་འཇིག་པ་ཇི་ལྟར་གྱི་དོན་ནོ། །གདམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ ངག་དུ་བྱས་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱང་བའོ།ཁ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ངག་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཛ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདམས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་བ་ད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྟེ་ཁམས་ འདི་ལ་དོན་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོག་མའི་ཚིག་དག་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བདག་ ཉིད་དང་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ལྷས་ཆར་འབེབས་ཀྱང་སྣོད་གསུམ་ལ་ཆུས་ཆུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་གང་དུ་ཁ་ཕུབ་པ་ལ་ཆུ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་མི་ གཙང་བ་ལ་ཞུགས་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་དུ་ཞབས་རྡོལ་ལ་ནི་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་ཀྱི་སྣོད་གསུམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབ་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུས་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ། །གང་དུ་མ་ཐོས་པས་ གཡེང་བ་ལ་སོགས་པས་མི་ཞུགས་པ་དང་།གང་དུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞུགས་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་ཡང་དྲན་པ་བརྗོད་པས་གནས་པ་མེད་པའོ།

对于先前已生起的菩提心，应当生起真实的欢喜。如是为了生起菩提心，由于彼等二者皆成为菩萨摩诃萨，故对于道智生起欢喜。
正因为此而说：'从此'等。'善哉'是因为做了广大利他之事。'我等当报答恩德'等，即先前声闻们对世尊所做之事，我等也当如是了知而行。
何所言说？先前我等在世尊为菩萨时，于过去如来的眷属中，由声闻们的教诫与教导而确实趣入修行，以彼所说的修行次第而成就，现证圆满菩提。
因此，我等也当在此眷属中，使这些菩萨通过教诫、教导而确实趣入修行。以前者对我等所示现的次第而证悟时，将现证圆满菩提。
因此说'我等当报答先前声闻的恩德'。'先前'即是过去。'梵行'即是涅槃，故'行'即是梵行。
'行彼'即是为菩提，意为为了菩提。意思是修行菩提行。'我所'是如作者词般不坏的意思。
'教诫'即是作为教诫而善加护持。'说'是对明显的语言，此亦是为了解释直至'遮'等。'已教诫'是从某处所生。'说'是对教示的事物，因为此界有多义。
'当摄受'即是当教诫。'当围绕'即是当教导。下文亦是真实义。'我等'即是声闻们对与自身同类者有自身的名言故。
'我为汝说，憍尸迦且听'是相连的。如同天降雨时，对于三种器皿，水不能起水的作用：其一是覆口者不入水，其二是入不净者成有过失，其三是底漏者不能存留。
如是，对于听闻者补特伽罗心器三种，虽降法雨，说法者的法水亦不起作用：其一是由于不听闻而散乱等故不入，其二是由于非理作意入而毁坏，其三是由于忆念诵说而无所住。

 །སྐྱོན་གསུམ་པོ་ནི་བསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ དང་།དེ་ནི་ཉན་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་གུས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྔར་གྱི་དྲི་བ་དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ།།གནས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལམ་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་སྟེ་དེར་གནས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ། ། ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ཟག་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་བཤད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་སངས རྒྱས་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཀྱི་བཤད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ནས་ཇི་སྲིད་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའོ། །གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པའོ།།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་མཐས་གང་ཟག་བཤད་པའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཀག་པ་ལ་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཀག་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་ པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་པ་བཀག་པའོ།།པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་མིག་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ།།མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་ཡོད་པ་ལ། གང་ཞིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ འདྲ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ནི་འདྲ་བས་རེག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བྱས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ ཏེ་རེག་པའོ།།ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། གསུམ་འདུས་པ་ལས་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ། ཚོར་བ་བསྐྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་རྟེན་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ།

为了断除三种过失而宣说的，请善加谛听并且牢记于心。这是说不要有三种听闻的过失，意思是要恭敬地听闻佛法。
对于帝释天之前所问'应当如何安住'的问题，为此而说：'应当如何安住'，即于空性，是说于一切法空性。以安住而住于般若波罗蜜多道智的本体。因为空性与般若波罗蜜多是同一相故。
以遮遣安住而显示住于般若波罗蜜多，因此等等。一切法无所得是菩萨大铠甲，住于此中。执著分三种来说：不应住于诸法是第一，不应住于法性是第二，不应住于诸补特伽罗是第三。
法行有二种：说法与法相行持。其中从'不应住于色'乃至'乃至于佛性亦不应安住'是说法。同样从'不应住于所谓色'乃至'乃至不应住于所谓佛'是说法相。
从'不应住于色是常或无常'乃至'乃至不应住于佛性是无为所分'是说法性。从'预流果是布施处'乃至'乃至以佛涅槃而般涅槃'是说补特伽罗。
其中遮遣法住，从色乃至'不应住于识'是遮遣杂染法之住。'不应住于预流果'等是遮遣清净法之住。
某些版本中，在'不应住于识'之后增加'不应住于眼'乃至'不应住于道支'等内容。其中'眼'等是显示界、处等差别。
眼触中有根、境、识和合，其中能决定随顺生起乐等受的根的变化，仅以相似性而生起乐等受，以及与之相应的心所即称为触。由根的变化是以相似而触故。因此由根的差别而有眼触乃至意触。
如阿毗达磨所说：'三和合而决定根的变化即是触，是生起受的真实所依，具有给予作用。'

 །འདོན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཞག་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་མདོར་བསྡུས་པ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་འཆད་པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གནས་པ་འདི་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་འདོན་པ་རིགས པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་བཤད་པའི་དུས་ན་གཟུགས་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་མིག་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོ་ཞེས་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལའོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང གནས་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་བརྟགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ ཡིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དག་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་པ་ནི་གཙང་བའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་མི་གཙང་བའོ། །གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་དམིགས་པའོ།།དེ་བས་ནི་འདི་གཉི་ག་ཡང་ངོ་། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་གནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་ཆོས་ཉིད་གསུངས་སོ།།ལམ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ལན་བདུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་མི་ལྡན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བདུན་ པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཆགས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འོངས་ནས་སོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འདོད་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལའོ།།འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་གང་ལ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་བརླན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལ་དེ་ བཟློག་པས་ལྷག་མ་མེད་པའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ཏེ། དམིགས་པའི་ངོ་བོས་འཕགས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ པ་མེད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདའ་བའོ།

这些诵文在以前的典籍中都未见到，因此才作此安立。关于这位薄伽梵母，在一切略说中讲法时都是诵说诸蕴，而不是界和处等。因此，按照所住的情况，这样的诵文是合理的。
另外，在解说法性时，说'色既非常亦非无常'等，唯对诸蕴一体显示法性。对于诸大德也是以'不应住于眼'等来诵说。
关于'不应住于法相'的开示，同样地，按照刚说的次第，不应住于'这是色'等诸法。'为何'即是'由于何故'。因此'色'即是具有变碍相的色，说'不应住于法相'。同样地，'色'即是'不应住于法相'的意思。
关于法性也说无所住，即'色是常'等，暂且不应住于法和法相。若对这些以颠倒本性而生起的法性观察，由烦恼和灭尽之因而非颠倒的增上慢，对于那些无常性也不应住着。因为色等诸法无自性故，其法性之体性皆不存在。
可意即是清净，不可意即不清净。'色空'也是不可得，因为是所缘故为所缘。此二者皆是如此。'由无为所分别'中，无为即是涅槃，由其所分别即是产生，因为是所缘的本性。
'布施处'即是说具福田本性的法性。对于住于道者，也说'能给予无量果报的福德'。'七有者'即是虽不具足业的修习精进，但由法性力故，于第七生即得阿罗汉果。
'因未究竟'即是未以一切行相断除贪欲故。'来此世间一次'即是一次返回欲界。'于彼'即是无欲世间。'于此'即是对于生处，于三界烦恼断除后所余的这些我执。因此，诸余即是诸蕴。
彼即是余，有余即是有余依，与此相反即是无余。涅槃即是法界，因为以所缘本性是圣者们生起的因故。'超越声闻地'中，随他音声而行即是声闻地。彼亦是无他人教授而自己证悟，故为独觉超越。

།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་གནས་ནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་བཅོམ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་ བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས། ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དང་ དུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བཟོ་ཡི་སྐྱེ་གནས་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །རྟག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་མཐོང་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་ཐབས་ཆེན་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་མེ་འབར་ཏེ། །སླར་ཡང་གཞན་དུ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་དང་མ་མཐོང་དང་། །སངས་རྒྱས རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཕྱོགས་སྔ་མར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་མི་འདའ་ན། །སྐྱོན་དང་དགོས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར། །དོན་མེད་ནུས་པ་མི་ཚང་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉན་ཐོས་ རྣམས་ཀྱི་མཉམ་ཉིད་དང་།།གདུང་རྣམས་ཀྱང་ནི་མི་སྲིད་པས། །གླིང་བཞི་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་ཡང་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །རིགས་ནི་མཐུན་པ་ཆད་པའི་ཕྱིར། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་འདའ། །མཐོང་བ་མྱ་ངན་འདས་སྐུའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་རྣམས། །གཞན་དུ་རིང་བསྲེལ་མེད་པ་ནི། །གནོད་ པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བས་སོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་ཉིད་ལ་ ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དུ་དུས་གཞན་ལ་སངས་རྒྱས་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ་འདི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་མི་འཐད་པ་ལ་ནུས་པ་མི་ཚང་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་དེ་རྣམས་གདུལ་ བྱ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་སྨོན་ལམ་དང་ཚོགས་པ་སོགས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གདུལ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་ ནི་ཉན་ཐོས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཤིན་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལས་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱས་ པའི་གདུལ་བྱ་ལེགས་བཟང་གི་མཐའ་ཅན་རྣམས་གདུལ་བས་འདུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ།

因此其智慧也将殊胜。所谓佛地，是指安住于普光之中。所谓佛陀事业，是指降伏魔众和转妙法轮等。
所谓佛陀般涅槃，是指在诸佛获得无碍菩提之前，对菩萨授记等一切必要之事都已完成后，在适当的地点和时间等处所示现涅槃，这就称为佛陀涅槃。所谓'将入涅槃'是指应当理解为化身。
如经中所说：'工巧生处大菩提，常见化身诸众生，佛陀此化身即是，解脱之中大方便。如同此处火燃起，复又他处得寂灭，真实所见未见等，诸佛亦复如是说。'
此处毗婆沙师立前宗：'若佛不涅槃，过失利益成。无义能力缺，非是所化机。声闻平等性，种姓亦不成，四洲彼等中，受生亦应成。种性断绝故，善逝入涅槃。见涅槃身故，如诸声闻等。他处无舍利，许为能害量。'
其义如是：若大牟尼住世直至轮回尽际，则诸世尊或同时或次第出现于诸世界。一切皆于一切时中以无碍智慧力能行佛事，故其余佛则成无义。若于他时有他佛出世，则此无碍智慧力不应理，故成能力不圆满。
亦不能说彼等非所化机。以一切愿力资粮等平等故力量亦等，且将导致一切佛皆无所化机之过失。对于自己所调化的众生而言，则与声闻平等。
如是则诸如来将不能获得无碍智慧力。如同声闻般，由于调化自己所成熟的众生，当所有自己调化的所化机都已调化完毕，便将入涅槃。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཛད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་སླར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གླིང་བཞི་ཙམ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མང་བ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་གོ་སྐབས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གསུམ་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་གླིང་བཞི་པའི་འབྱུང་བ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གླིང་རེ་རེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་གྱིས།གཞན་དུ་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སྙན་པ་སྨྲ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་དོན་དུ་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་མོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་འཐད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་ འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྟོང་གསུམ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གླིང་བཞི་ཙམ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གོ་སྐབས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པའི་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དུས་གཅིག་ནས་འབྱུང་གནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་མཛད་ནས་རང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་གདུལ་ བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རིང་བསྲེལ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།རིགས་ཐ་དད་ཕྱིར་དོན་བཅས་ཕྱིར། །ཚང་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐ་མི་དད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་གཅིག་།དྲི་མེད་གནས་ལ་མང་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་འདི་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་གཞན་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡིན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཚང བ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཚོགས་བསགས་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་པས་ཀྱང་ ཚོགས་བསགས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་གཅིག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མང་བ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了给其他菩萨创造机会，诸佛在其他世界不能利益众生，因为没有这个能力，所以不是这样的。如果是这样的话，即使佛只出现在四大洲，对于更多的众生也会创造极大的机会。
为了三千大千世界而出现在四大洲是唯一可取的。如果是这样的话，你应该承认在整个三千世界中，一位如来以化身在每一洲中利益众生。否则，就只是徒有如来无碍力的美名而已。
'愿我成佛以救度一切世间'也是诸菩萨的誓愿。因此，如来真实出现在其他世界，如来住世无量这一点是不合理的。
若不加区别地说'世间'时，并非指三千世界，因为这样的话连四大洲也会成为世间。如此一来，对于积累资粮的众多菩萨来说也会创造极大的机会。
因此，在轮回中存在的整个三千世界的盲目世间，同时只有一位如来出现和住世。诸佛完成一切佛事后，调伏那些已经成熟的众生，因为没有其他所化众生，所以示现涅槃。
如果世尊不入涅槃，为何能见到舍利？在此，关于诸佛无碍力而非多佛的偈颂是：
'因种性差别及有义，圆满及无碍，不二故佛一，无垢处非多。'
并非主张只有一尊佛。为什么呢？因为种性差别的缘故。因为诸佛种性无量，当其中一位现前圆满成佛时，为何其他人不能现前圆满成佛呢？
福德智慧资粮也将变得毫无意义，因为其他菩萨将不能现前圆满成佛。无意义也不合理，因此不是无意义，所以不是只有一尊佛。
利益众生的事业也不会圆满，因为没有任何人住于佛位。这也不合理，因为没有最初成佛者，也没有积累资粮，所以成佛不合理。
因为没有其他佛，所以积累资粮也不合理。以无始为由，一佛也不合理。也不主张有多佛，因为诸佛法身无别于无漏法界。

 །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འགའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་རྣམས་ལ་གཟུགས་བསྟན་པར་མི་མཛད་དེ་གཞན་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆུ་སྣོད་ཆགས་པ་ལ། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་སྐྱོན་བཅས་ལ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ བརྙན་མི་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མཛད་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ། །གྲངས་དང་ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དེ་ཤེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་མཛད་པའི་བྱ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་དང་གྲངས་དང་ཞིང་གིས་སོ། །གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ། སྟོང གསུམ་གཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་གོ།།དེར་སངས་རྒྱས་གཅིག་ནི་གླིང་བཞི་པ་སོ་སོར་དང་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་སྐྱེ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སྐྱབས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་བདག་སྐྱབས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེས་ན།སངས་རྒྱས་གཞན་ལ་དེར་བསྟན་པ་འཇུག་པ་ལ་གཞན་གྱི་ཞུགས་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ཕལ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། མང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གོ་སྐབས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནི་གླིང་བཞི་ཙམ་ལ་སྐྱབས་མེད་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕྱིར་བྱས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་འདི་ཙམ་མང་པོ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་གསུམ གྱི་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཉིད་ལ་ཡང་སྨོན་ལམ་བྱས་པ་ཚོགས་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་གོ་སྐབས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཁམས་གཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །གཞལ་མེད་ཚོགས་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ། །རིམ་དུ་འཇུག་པ་མི་ རིགས་པས།།སངས་རྒྱས་མང་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་སྒྲོལ་ཕྱིར། །བྱ་བ་ཡང་ནི་མ་རྫོགས་པས། །སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་འདའ། །འདོད་དེ་མྱ་ངན་འདའ་བའང་མིན། །ཐམས་ཅད་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ལས་ཅན། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་བཞིན་རྒྱལ་བ་ རྣམས།།བྱས་གྱུར་བྱེད་པ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་པ་མེད། །སེམས་ཅན་སྐྱོན་ཕྱིར་མི་མཐོང་བས། །ཆག་པའི་སྣོད་དུ་ཟླ་བ་བཞིན། །དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་འཕྲོགས་མཛད། །ཆོས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཉི་མ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སྟོན་མཛད་འགའ་ཞིག་ནི། །མེད་བཞིན་མྱང་འདས་ འགའ་ཞིག་ཏུ།།དུས་གང་ལ་ཡང་མེད་པ་མིན། །བརྟག་པའི་སྐུ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐུ་མཐོང་བ་དང་རིང་བསྲེལ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་སྤྲུལ་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

如来们在某些佛土中向某些众生显现身相而不向其他众生显现。为什么呢？就像破损的水器中看不见月亮的倒影一样，有过失的众生也看不见佛的身相。
即便如此，由于遍及一切处的缘故，对于非法器的众生也说不见佛的身相。如是说道：'诸佛成就事业差别，数量与刹土一切处，佛陀化身不可思议，一切方面皆应了知。'
佛陀的化身在一切方面、一切时中都应当了知是不可思议的，即通过事业的差别、数量和刹土。又说：'三千世界是一佛土。其中一佛在四大洲各处及阎浮提示现出生、正等觉等化身。'
其中的密意是这样的：即便如此，由于先前菩萨发愿'愿我成为无怙世间的怙主'，若其他佛在那里示现，则会被他人的发愿所障碍。
因此，当菩萨行菩萨行时，多数由如来亲自引导并令成熟的众生会转生在同一世界，那时他们会见到同一佛陀的身相、出生、成道等示现。因此称为'他的佛土'。
并非为了给众多佛陀机会。仅在四大洲范围内发愿成为无怙者之怙主的愿望将毫无意义。因为以极其艰难圆满资粮的诸多如此事极不可能发生。
由于三千世界也是无边际的，对于那些发愿并圆满资粮者而言，在佛土中有机会实现。如是说：'一界中无二故，资粮无量故，同时中次第，入中不应理，故成多佛性。'
即便如此：'为解脱一切障，事业亦未圆，佛极入涅槃，欲而实不灭。一切皆熟故，如海水诸佛，已作正作将，利他无作意。众生过失故，不见如月影，破器中如是，法光照世间，如日光普照。'
示现菩提有些处，无实涅槃有些处，任何时中皆不无，具化身如来尊。
见到涅槃身相和舍利子也仅是为了摄受所化众生而示现的化身而已。

།ཇི་ལྟར་ཡང་འདིས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་པ་སྐྱེས་སྙམ་ན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནས་ པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གནས་པར་བྱ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གནས་པ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་གནས་སོ། །ཐུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྟེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དེ་ངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ བཞེངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་བཞེངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ།དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞེངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་མི་གནས་པའི་ལྷག་པར་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལྷག་པར་མོས་པ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་སོ།།བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལེགས་པར་ གནས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པས་སོ། །འདི་ནི་སྔར་དམ་བཅས་པའི་ཉེ་བར་སྡུད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་འདིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་གང་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞན་དུ་བསྟན་པ་སྐབས་འབྱེད་དེ། དེ་ནས་འཁོར་ དེའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ཁ་ཅིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མི་གནས་པའི་གནས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཟབ་མོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འཕགས་པའི་སྐད་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ནི་གསང་བའི་དོན་གྱི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། ། སྐད་ནི་རང་གི་རིགས་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ཏེ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'如是应当安住'，长老舍利弗为何生起此念？因为说'于一切法皆不应住'。
于般若波罗蜜多空性之自性不能安住，然而又说'应当安住'，故思维此如何说。其后长老须菩提开示说不住之修行即是安住般若波罗蜜多。
'心极不住'者，是说为趣向究竟无住涅槃故。'有为'者，是指三界。'无为'者，是指涅槃，于二者皆因以实体自性不可得故。
'亦不从彼起'者，意为若有实体则有安住与起。
如是随顺如来法故，菩萨应当学习般若波罗蜜多，此即'然后'等所说。'如是'者，即菩萨为菩提所作之佛作意，其亦是极无住相，故应以安住般若波罗蜜多而如是学习。
此即所说'如是如来'者，'非住'即是不起。'亦非不住'即是不坐。有些版本中读作'亦非不顺住'。
'如是应当安住'者，意为证得正等菩提已。
又说'从随顺因'者，即'如同如来安住'，如诸如来于菩萨道位时，于一切法无住增上胜解相而安住，即是趣向其增上胜解。
'应当学习'者，即由遍断违品而随顺彼故。如是则善住，因安住随顺菩提之道故。
是故说'以无住方式'者，即以如所说无住之修行故。此是前所立誓之总结，即'由此如是'等。
如是开示无住之住修行时，对于不应言说者以教化所化时，彼等将生起疑惑。然后从彼等开始别开其他教说，即'然后从彼众中'等。
'某些'者，即以圣语言说开示无住之住修行甚深本性之天众。夜叉众则是作密意义之词组。
'语言'即于自部族中极为闻名之言说自性词句，即所谓夜叉语之义。

 །སྒྲ་ནི་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱ་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ནི་གསང་བའི་ཡི་གེའི ཚོགས་སུ་གྱུར་པའོ།།གཏམ་དུ་བྱས་པ་ནི་རང་གི་འཁོར་ལ་ཡང་གསང་བའི་བརྗོད་པ་རྣམས་བསམ་པ་ཐ་དད་པས་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་རྐན་ལ་སོགས་པའི་འབད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་པར་རུང་གི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཐ་སྙད་དང་བརྡ་དག་གིས་ཏེ།གོམས་པའི་རིམ་པས་དེའི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ མ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འཆད་པ་ནི་གང་ཞིག་ངག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ངག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་གདམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ།ཤེས་པར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པ་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཐོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྒྲས་ནི་དོན་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྔར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཐོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་དེར་བསྟན་པའི་སྣང་ བ་དང་ཐོས་པའི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་རྨི་ལམ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེའི་ཚེ་དེ་[(]ལྟན་[,]ལྟ་ན་[)]ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་བསྒྲུབ་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བརྫུན་པའི་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ།འདི་ནི་གཞན་དབང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་མ་རིག་པས་བླངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་གཞན་དབང་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་ངོ་།།དེ་བས་ན་ཀུན་བརྟགས་ལ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལོག་པའོ། །དེ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལོག་པ་ལ་ཡང་བརྫུན་པའི་སྣང་ བའི་ངོ་བོ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ལྷའི་བུ་ རྣམས་དང་པོ་ཟབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྒོ་འདིས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ།

声音是具有声音音调差别的特征，它们也是为了使意义的差别得以理解。
词是秘密文字的集合。
所谓谈论，是对自己的眷属也以不同的想法说出秘密的言语，具有意义。
所谓宣说，是以腭等部位的特殊努力而作出安立。
所谓可知，是通过名言和符号，由于以熟悉的次第对其义理与世间共通的缘故。
所谓不可知，是由于不住于色等，义理在世间不为人知，因为之前未曾了知。
解说是以语言。
宣说是以语言的集合。
开示是作教诫。
近示是随后开示。
在此，由于须菩提未了悟，因为不应对一切宣说，故而近示而说'不可知'等。
二种说法是对确定而言。
因为说了那个，所以不是所知。
此中也无少许可说，是因为般若波罗蜜多不是所说的缘故。
所谓无所闻，是因为连一个字也不是般若波罗蜜多的能诠。
若如此，声音不能诠说义理，外在的义理也不是以不可说的自性而遮遣。
依他起的本质是以识的自性为远离，因此之前所说的一切法无自性性会成为有所损害。
若是连一个字也非所说非所闻，凡是其中所显示的显现和所闻的显现，是遍计所执如梦如幻化如回声如幻术，这是其密意。
如此的话，一切法因无自性故安住，从成立中不可说的成立有何差别呢？
对此应说：由无始虚妄言说的习气所完全执取的是遍计所执，这不像依他起那样是由因缘所生。
以自性也无显现，然而由无明所执的分别力，依他起本身各别显现。
因此，对遍计所执的言说等的分别是颠倒的。
由于它的不存在，外境的显现即是颠倒。
不是以不可说的自性而安住。
若是对颠倒也如梦等虚妄显现的本质，唯识反而成为殊胜。
那也是由义空性而确定为虚妄，如实了知时因为虚妄故唯是颠倒。
如是，为了一切法以不可得相而不住的修行义利，诸天子最初对甚深自性，应当以无遍计所执的观修方式趣入于此。

།འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་དགའ་བས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསལ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་བཟུང་བར་ རུང་བའི་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའོ།།དགའ་བས་ལན་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཕྲ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བས་སོ། །སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་ལས་སོ། །འཛིན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་ལས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ ལས་ཆེས་རིང་བ་དང་།ཆེས་རིང་དུ་འཇུག་པ། ཆེས་ཟབ་པ་མི་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་ཅིང་ནི་ཡུལ་གྱིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་གཞན་གསུངས་པ། དེ་ལྟ་ བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བཟོད་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ཐོས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ཕན་ ཚུན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཉན་ཐོས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་སྤང་བར་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་བཟོད་པ་འདིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་འདི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ ཤེས་དེ་ཉིད་དང་གློ་བུར་བའི་འདུ་ཤེས་གལ་ཏེ་དེ་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་བརྩམས་པར་འགྱུར་བ་གལ་ཏེ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཁྱད་པར་འདི་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཆོས་རྣམས་ ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉན་པ་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་འདིའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དོན་དམ་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ།སྒྱུ་མ་དང་ སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བར་གྱུར་པ་བརྫུན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མ་སྟེ།རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་དག་དང་འདྲ་བའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བརྫུན་པ་ ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

现在说明诸入如何以欢喜心作观想。'其后彼等'等，明显是我等所能执取的无住成就。'欢喜'是重复的词。由于世间、微细和佛的境界本身遥远的缘故。由于无行为本身而微细。由于难以执取本身而甚深。
从不可言说相的义中极为遥远、极为深入、极为甚深的无住成就相的义中，以心而入。'显示'是以境界。'宣说'是以义。此即于此不可言说的教法中说其他果，'是故'等。'于此忍'即是色等所闻不闻之相。
义即是此：非声境界性中一切法分别的非境界性，因为声与分别互为因故。如是，声闻欲断烦恼障者，亦当唯由此忍生起。因为诸烦恼非从境界而生，因为彼等虽有，离贪者无诸烦恼故。
然而，从具有欲与不欲分别相的诸分别中生起烦恼等。因此，于彼此忍亦是烦恼障的因。正因如此，于菩萨地中，一切法想、客尘想，此由随顺一切清净法性而宣说，如所说：'一切法想即性与客尘想，若作意此不净，若此缘性缘起'等。
差别是：声闻仅了知诸法非分别境界性，而非离自性。菩萨由非分别境界性于遍计义中了知一切相无，因为仅此即是自性故。
'闻法者何等自性'即是若胜义不可言说，无说者与闻者时，闻法者亦将不存在之意，为此，须菩提明示胜义中无诸闻法者。'如幻化'即由咒力等所显现的虚妄士夫为幻，由神通正示为化。与如是等相似。
诸众生如幻，而彼等非幻耶？即诸天子许虚妄性即是幻性。

།གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་བརྫུན་པའི་ཁྱད་པར་སྒྱུ་མ་ཡང་ཡིན་ལ་རྨི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་དང་འདྲ་བར་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་གཉིས་སུ་མེད་དེ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་འདི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འཕགས་པ་རྣམས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་མོད། སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ལྟ་ཞོག་གི་གང་ཡང དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨྲ་བའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་གོ། །གང་ཞིག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འདི་གནས་འཛིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་དོན་འདི་ལ་གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ ཀྱིས་དེའི་གདུལ་བྱ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་འདི་གསུངས་པ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་སོ་སོར་འདོད་པས་ན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་གསུངས་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། རིགས་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་འདིར་ནི་དང་པོའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སའི་རང་བཞིན་དང་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས སོ།།གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉན་པ་པོ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པ་གསུངས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གང་རྣམས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ངོ་བོས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། སྣང་བར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པས་གསལ་བར་བསྟན་པས་སོ། །གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་དོ།

长老罗睺罗说此虚妄的差别既是幻化又是梦境，如同彼等一样承许为虚妄性。因此，幻化与众生无二，因为在虚妄性上无有差别。'无二可为'是说以二种方式无有作者之因。
此相亦与色等一切法及圣者们以及其果位直至菩提的究竟诸法平等，所说'一切法亦'等。虽然对其他诸法是为了断除幻化自性，但对佛及佛性则不应理，因为是为了成就胜义性而宣说'其后'等。姑且不论佛性，即便是由彼所获得的究竟涅槃所说的那些，也因为如实不存在而说如幻化。
'较涅槃殊胜'者，'若'是差别语。凡是如幻化者皆无有少许存在，此即安住处。'如是'者，是为显示对如幻化等一义性或最深奥义难以把握而增上信解之殊胜性而说。
声闻与菩萨众基于其所化而说此差别语'其后'等。正持即是随求者，因此正持即是诸执取者。或者由各自欲求故为正持，即是遍执者。'净信众生于此正持'者，为生起殊胜性故，圣阿难且就世俗谛说诸正持者，以'不退转'等。
种性决定众生正生起故，此处应取初不退转者。'见圆满'者，是获得见道欢喜地自性者。'阿罗汉'者，是回向菩提者。
长老罗睺罗说胜义中如同闻法者一样诸正持者亦无有'此'等。此即是说，凡是如是现证无分别般若波罗蜜多者，即是彼等遍执者。彼等于胜义中亦非遍执者，因为无有所遍执故。
'说'者，是以经体即略说性。'未显'者，是以分别而明显宣说。'安立'者，是说者与听者们作言说，为广泛近说故。因此以'如何'等而作总结。

 ། ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་མེ་ཏོག་གི་མཆོད་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་མཆོད་གནས་མཆོད་པ་ནི་ཆོས་མཆོད་པས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མཆོད པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེར་ནི་བདུན་པའི་དོན་ལ་དྲུག་པའོ། །ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོའི་མཆོད་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་འབྲེལ་ལོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་ འགྱུར་བའི་རྟོགས་པ་སེམས་པའོ།།འདི་ལྟར་གྱི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་རྗེས་སུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སླད་དུའོ། །བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་འདི་དག་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ དུའོ།།ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒྱ་བྱིན་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་དགག་པའི་དོན་དུ་སྨྲས་པ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱང་དེ་བས་ནམ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མེ་ཏོག་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟུང་བར་ དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དང་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དེ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པས་གཞན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དང་མི་འགལ་བས་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་དགོངས་པས་ཐ་སྙད་ལ་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་འདི་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་ དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་བརྟན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གསུངས་པ་དེ་རྗེས་སུ་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་སྨྲས་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་བློས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་གང་ཞིག་སྔར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲིས་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་དེར་གནས་པ་མེད་པ་ ཉིད་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

为了向天子们显示智慧之光的征相，示现以花供养。以'然后帝释'等词开始。法门即是法的分类。其中为了供养而供养供处即是法供养。有些地方读作'为了供养'，那里是第七格的意义用第六格表示。在开示法的时候，供养开示者是善妙的。
帝释这样想，这样联系。'这样想'是指思维将要解说的认知。'如是'的词是语言的装饰。'随帝释'是为了帝释。'为了表述'是为了说。'变化这些花'等想法是为了生起上述所示的情况。
'意生'是意的变化之义。帝释为了否定意生性而说'未生'，就像树等一切法无自性一样，即使是意识所作也未曾生起。
须菩提说：'憍尸迦，凡是未生的就不是花'，未生性即是圆成实相的空性自性之花的意思。'甚深般若'是因为证悟一切世间难以把握的法性。
名词语句的假立即是言说，为了显示它。仅仅理解假立也是为了随顺一切法而如是向他人显示。'不违背法性'是指不违背世俗谛和胜义谛而明显显示的意思。
'明显显示'是因为以利他的意趣说法而言说无过失。虽然胜义中一切法都不可言说，因此丝毫也不可言说，那时就不能向他人显示这个法性。
'开示'是依靠假立的世俗谛而必须开示的意思。如经中所说：'若不依世俗，不得第一义。'
如是帝释思维甚深般若，长老说因未生故花无自性，随顺思维此义而说'如是'等。'如是此中'是指如同诸花因未生故无自性，应以无自性慧学习此般若波罗蜜多。
如是，先前帝释所问'如何安住般若波罗蜜多'，于此显示无住即是住。

ད་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གང་འདི་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་གཉིས་པ་དེ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་རྣམས་ བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་སློབ་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ པ་དེ་གཉི་ག་མེད་པས་སློབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གང་གི་ཚེ་གཅིག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་དེའི་ཚེ། གང་ཞིག་གཅིག་གི་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་སློབ་པའོ། །འོག་ཏུ་གང་སློབ་པར་མི་བྱེད་ པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་བརྗོད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །གང་ཞིག་བསླབ་ པ་འདི་དེ་དག་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ།གཞལ་དུ་མེད་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །འོག་ཏུ་གང་དེ་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སློབ་པ་དེའི་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བ་དང་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོག་ཏུ་གང་གི་འདི་ལྟར་འཕེལ་བར་བྱ་བའམ་འགྲིབ་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་དམན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།དེ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གློ་བུར་ བའི་གཟུགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་དེས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་ལ་འགག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོར་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བསླབ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་དེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་བ་དང་།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིག་པར་བྱ། གཞན་དུ་ན་བསླབ་པ་ནི་མ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ།

现在，对于帝释天所问'应当如何修学'这第二个问题，长老须菩提作如是回答：大菩萨应当如是修学。'如是'的意思是：如同诸花一样，以一切法本不生为胜解，而修学预流果等，以此等表明无有修学即是修学，意为能修学者与所修学二者皆无，故无修学。
当修学一法空性时，依'若一法空性，即是一切空性'之理，即是修学一切空性。下文说明'不修学者即是修学佛果等'，其中佛果是对圆成实法以出世间无生、无灭、本来寂静、自性涅槃等行相而现证菩提。
一切智性是对遍计所执诸法乃至三界之极，以世间及世俗谛诸行相而现证菩提。此等修学即是无量法之修学，因为无量力等佛法是所缘之自性故。
下文说明如是修学无量佛法者，无有增减及色等诸法，即'色'等，意为非为增长白法，亦非为减损黑法。
下文说明如是无有增减诸法者，于殊胜法无有执取，于劣法无有损坏，即'色无所取'等。暂时之色无生，故无执取；住时无灭，故无舍弃。
若谓菩萨为一切智性而修学，则应执取殊胜诸法并生起，亦应损坏劣法，否则修学将不圆满。

 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་དོར་བའི་ཕྱིར་སློབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་སྙམ་དུ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ། ཆོས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དམན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ཡོད་པ་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་[(]བྱང བྱང་[,]བྱང་[)]ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ།དེ་ལྟར་སློབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་གང་ཞིག་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཚེ་དང་ ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སློབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ཚེ་ དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་འདི་བར་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་དེ་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ ལས་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཟབ་པ་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་རབ་འབྱོར་ གྱི་བསྔགས་པ་མི་དཔྱོད་ཅིང་ལྷའི་དབང་པོས་དྲི་བར་བྱེད་དེ།སུའི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་སྔར་གནས་སྐབས་སུ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ཉིད་ལ་གསུངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ལྷའི་འདུས་པ་ད་ལྟར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为什么不学习执取和舍弃色等诸法？考虑到这个疑问而说：'任何法'等。有些版本中没有'也不是为了生起'这样的文句。当任何时候任何法都没有执取等的时候，那时也就没有一切智性的意义，所以说'于一切智性'等。菩萨并非舍弃低劣诸法而获得殊胜诸法。在色等诸法的生灭存在时，就有这种情况。
没有差别的法性中的色等诸法没有生灭，因为本性离动摇的缘故，遍计所执和依他起的自性也因为完全不存在的缘故。如果是这样的话，为什么说'菩萨的学处'？'如是学'等，'如是'是指以无所缘的修行而学习，这就必定趣向一切智性。
舍利子的提问是'具寿罗睺罗'等。'学习一切智性'是指如何学习的意思。罗睺罗的回答是'如是'等。'如是'是指如所说那样的意思。这就是所说的'具寿舍利子'等。以一切法无所缘而修习清净行，正是以此成就一切智性的意思。
如是在此显示道的一切智性般若波罗蜜多，因此询问一切相智般若波罗蜜多应从何处寻求，即是说从罗睺罗品中。凡是不了解此般若波罗蜜多教法的，说应当从罗睺罗品中了知。因为从一切相智般若波罗蜜多开始趣入，所以说应从彼处寻求。
在宣说如来甚深行境时，从一切智性开始，帝释天不思议罗睺罗的赞叹而发问：'谁的威力'等。因为之前已经说过那个教法，所以舍利子说：'这是如来的'等。意思是这样的。虽然是在罗睺罗品中所说，但是因为现在天众集会的缘故，那时并没有出现帝释天的提问。

།འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་རྗེས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་མཛད་དོ།།ད་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལས་བཙལ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པ་བརྗོད་པའོ། །གཟུགས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་བཙལ་ བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉི་ག་ཡང་ མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།གཟུགས་ལས་གཞན་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་ གྱིས་བརླབས་པ་དང་རབ་འབྱོར་གྱི་ལེའུ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་བཙལ་བ་དང་དེའི་བསྟན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་འོག་ཏུ་བརྒྱ་བྱིན་རྣམ་པ་བཞིས་ངག་བསྟན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན་ལ་གནས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱི་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པ་རྗེས སུ་བརྗོད་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་གསུམ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའམ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །པོ་ཏི་ཁ་ཅིག་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་གཟུགས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།འདོན་པ་དེ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཤད་པ་དེ་བས་ན་འདྲི་མཁན་གྱིས་བག་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་ དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྔ་མ་སྐྱེ་བའི་མཐའོ།

为了显示此义，随顺随念具寿罗布若而说：'从此'等。如是长老罗布若以世俗谛方式，由如来加持而自身作开示，此即是所说。
现在以胜义谛方式说：'不应从色中寻求'，即说色等诸法皆无。'亦不应从色外寻求'，即因于般若波罗蜜多中亦无故，说无有差别，因无差别故而说。
为何如此？'色非般若波罗蜜多'，因色与般若波罗蜜多二者皆无故而说。'色外亦无般若波罗蜜多'，意趣为以无故不能说为差别。
如是以显示一切法空性自性，故说如来加持及罗布若品亦显示空性自性。
如是胜义中唯空性得加持，唯从空性中寻求，其教法中从空性而入故，此是其义。
复次下文帝释以四相显示语言种种性，于时处亦安立，即'是为般若波罗蜜多'等。对于帝释所说义，长老等罗布若以赞叹而随说，因此即是罗布若自身所说。
何以故等，色之圆成实相于过去、未来、现在三时中，是有耶无耶，或将生耶不生耶，或有耶无耶，因无决定故为大。如是于般若波罗蜜多中圆成实相亦为大。
无量性即因无如是决定故。无边性即因无数量决定故。无际性即因无相决定故。
某些经函中于'何以故'之后，有'以色无际故'等读法。此读法任谁亦未解释，因此仅是抄写者之放逸。
是故若于般若波罗蜜多大性等执著，则说无有大性等。如是于'般若波罗蜜多'等亦然。
复次以二种分别说无际性：所缘无际性及有情无际性。
'复次云何'等，'一切法'即胜义中法界自性无边际，即前际生际。

 །དབུས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་གནས་པའོ། །ཐ་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགག་པའི་མཐའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ རྣམས་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མེད་པས་གསུངས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྲངས་ཀྱིས་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་ ཅིང་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།བགྲང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་འམ་བགྲང་བ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འོ་ནའི་ སྒྲ་ནི་མི་བཟོད་པ་ལའོ།།ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གློ་བུར་བ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡོད་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བདག་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་དང་འབྲེལ་པས་ཅུང་ཟད་བདག་གི་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཡང་མེད་པ་སྟེ་བདག་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་མེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། དེ་མེད་པས་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་འགའ་ ཞིག་བསྟན་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསྟན་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་ པ།འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོག་ཏུ་ནི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཚིག་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །མཐའ་ལས་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ དབྱངས་ནི་སྒྲ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་མོ་དབྱངས་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པས་སོ། །ཡང་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངལ་མི་སོ་བས་སོ། །ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་གོ་སྙམ་ ན།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཚིག་ལ་རག་ལུས་པ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་འགག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལས་ འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐོག་མ་ནས་དག་པ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སོ།

'中间'是指刹那的存在。'无末'是指不是灭尽的终点。对于这些也不执著，是因为一切法都是空性的自性。如此通过不执著边际等，以圆满性显示一切法无边际性之后，现在为了也要显示遍计所执和依他起的自性而说。
又说'其他'等，以无始、无中、无末所说的也是众生无边际性，对于以帝释数量的无边众生性作为自性而询问，如何等。
'不具数量或多数'是指超越数量性，意思是即使以无边际的数量也不能计数。'那么如何'，其中'那么'的声音表示不能忍受。
'是何法的假名'中，诸法即色等的假名不是，因为它们不存在。'也非无法的假名'是指因为没有异于色等的我。'分别'是指愚者们所施设。为什么呢？因为是暂时的，究竟观察时是不存在的。因为无实体的色等相和我相的实质不存在。
由于与我相关而稍许说'我所'，那也是不存在的，因为我完全不存在，所以我所也不存在。所缘是境，因为它不存在所以无所缘。如果在此教法中显示有某些众生，如此存在的话，众生无边际性也将显示。因为自性中无众生，所以众生不可显示，因此此处众生无边际性胜义中是不存在的。
因此说'于此作何想'等，'有众生无边际吗'是指因为无众生，所以众生无边际性也不可显示的意思。下文则显示众生无边际性不依赖于言词，以无众生性而具无边际性自性，以'假使'等来显示。
'说'是以言词。'超越边际的世间了知'是指有此声音而能了知义的音声如此说。如是又以极大性而深妙，如同乐器的声音，有此种种声音而如此说。'又住'是指不疲倦。'虽然'是指什么呢？
意思是这样的：如果众生无边际性依赖于言词，则由如来语也将有众生生起和灭尽。因为那是不存在的，所以众生无边际性不从言词而生。本来清净性是指从最初以来。

 །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདིར་བསྟན་པ་ལས་ སེམས་ཅན་བསྟན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྣམས་བསྟན་པས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མེད་དེ་ མེད་པས་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་སྨྲས་པ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཐོས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའི་ཚིག་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་དེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ། །ེ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བ་ལའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་ བ་དང་ངོ་མཚར་བ་ལ་ཚིག་གཉིས་སོ།།ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །བརྗོད་ཅིང་དེའི་ཚིག་ལས་དང་པོར་ཅུང་ཟད་གསལ་བར་ བྱེད་པའོ།།དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་དེ་བས་གསལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ་བཤད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེར་སློབ་པར་གྱུར་པ་ན་དོན་དམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྲལ་བ་ ནི་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྟུང་བ་མེད་པས་སོ།།གནས་པར་འགྱུར་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སློབ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་ བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔར་གྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་མཛད་དེ།གང་གི་ཚེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བར་བདག་ལ་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ལུང་བསྟན་པར་ མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདུས་ནི་འདུག་པ་དང་འདུས་པ་དག་གོ། །དབུས་ནི་དྲིལ་བུ་འདོགས་པའི་ལམ་སྟེ་དེའི་དབུས་སུ་སོང་བའོ། །ན་སོ་གཞོན་པ་ཀློག་པའི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྟེ་དེའི་བོད་པ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མིང་གིས་བརླན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བློ་རབ་ཏུ་གསལ་བས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་གཞོན་ནུའི་སྐྱེ་བ་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་མཚན་བཏགས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཤཱཀྱ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ དྲེགས་པ་ཡང་ཐུབ་པ་བཞིན་གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུའི་མཚན་གཉིས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཏགས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་འདིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨ་ཉིད་ དང་ངེས་ཚིག་པ་ང་ཡིག་གོ།

完全清净即是一切存在性。以此种种分类。所谓此无边到彼岸，若于此处所说中显示有情，因其存在故边际也将存在。由显示彼等，此无边到彼岸将不成立。因此不显示有情。因此无有情，无故也无无边。因此由于不显示有情，故说此无边到彼岸，此为其密意。
此是众眷属之初殊胜与极为稀有之语，所谓'从此'等。众生主即是四大天王。由闻殊胜法而极为欢喜故所说之语即是宣说，故为宣说。'诶玛'是表示稀有。'法'即是教法。对欢喜与稀有用两个词。
法性即是自性，即如来出现性。因此而说'凡是'等。出现即是生起。宣说且由其语首先稍作明显。其后渐次极为明显，为了证悟更加明显故而宣说安立。
'如来善持'者，法身即是如来之佛法自性。菩萨们于此学习时，胜义中即是佛法自性，故其菩萨与如来无有差别，因此即说彼如来之义。
'不离'即是从所得中无有退失故。'将住'即是因为是正确趣向之本体故。为使菩萨们对佛法一再学习者明了佛法本体，世尊宣说往昔之语，所谓'当我'等。即是燃灯如来也未离佛法而观见我后，授记成就如来之义。
'集'即是坐与聚集二者。'中'即是铃铛道路，于其中间而行。年少读诵婆罗门童子，其称谓即是婆罗门童子。
尔时世尊以名号称为'润'，以智慧极为明晰故称为'善慧'，净饭王因童子生时一切义成就故取名为'一切义成'。
因其入城时，释迦族人虽极傲慢亦如牟尼般成就，因此王子第二名号称为'释迦牟尼'。
如其以此诸法现证圆满正觉，如是而说故为如来。于'gata'字中，即是'a'音与词源学'nga'字。

།དགྲ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་འཇོམས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །འདིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་མི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལ་མེད་པ་སྟེ་དོན་ཇི་ལྟ་བར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འཁོར་བ་ཅན་ལ་ཇི་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུའི་དོན་ཉིད་ལ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པར་གཤེགས་པས བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་གཟུགས་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གཟུགས་མཛེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ སྟེ་མ་ལུས་པར་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།དོན་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ ཏུ་མཛེས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།ཕྱི་རོལ་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་མེད་པས་འདོད་པའི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤངས་ཀྱང་སླར་སྐྱེས་པས་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་ གལ་ཏེ་ཡང་སྤངས་པའི་སྐྱོན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་འོན་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ཉོན་མོངས་རིམས་ནད་མེད། ། ལུས་ངན་བློ་ནི་མ་ཚང་ཉིད། །ལམ་བརྗོད་པས་ནི་གཡེར་བ་དང་། །དེ་མི་སློབ་པའི་ཐེག་པ་དམན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཇི་སྲིད་པར་ཡོད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པའོ། །རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་རིག་པས་མིག བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་གཞན་དག་གིས་རྐང་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་ལྟར་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རིག་པའོ།།སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉིད་འདུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ་འདུལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འདུལ་བར་བྱེད་པ་གདུལ་བར་དཀའ་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པའོ།།ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་གསུངས་སོ།

敌人即是烦恼，因为能够降伏它们故称为阿罗汉。如实通达诸法的胜义谛，故称为正等正觉。此处说明了圆满的导师。
因为非说者与颠倒说者都不是导师，颠倒说者是由烦恼力所致的无知，而这两者他都没有，因为如实证得阿罗汉果位及正等正觉果位。
对于轮回者如何有此等能力，故说'善逝'。因为从轮回中离去故称善逝。'善'字即是'极'义，即从三界世间。因极其吉祥而去故称善逝。因具有极其庄严的色身故称善逝，如同色身庄严。因极其不退转而去，如同病痊愈般故称善逝。因极其圆满而去，如同瓶子盛满般故称善逝。
这三种含义是为了区别于外道、有学、无学。因为以出世间道而去，故极其庄严而去，称为善逝。外道则不如是，因为无无我见，虽断除贪欲等烦恼，但会再生，因此会真实生起罪业等及苦。
虽然有学们已断除过失不会真实生起，但说到不退转时，仍有生及过失生起。世尊则是以不退转而去故称善逝。其余烦恼病痊愈，身恶及智未圆满，道说之疲惫，这些在小乘阿罗汉无学位中尚存在，而世尊则无。因此圆满而去故称善逝。
若问如何是善逝，因为具足明行足。明是增上慧学、增上戒学、增上心学之行持。因为是智慧的事业，故说'再再行持'。因此以明如眼见，以他如足行，如是而去故称善逝。因此这两句说明了圆满导师之因。
所谓'世间解'，是因为遍知调伏的时与非时等故称世间解。'调御丈夫'即是所调伏者，为了调伏。'调御'即是正确调伏，即使是难调者，也能调伏具有贪等重大烦恼者，故称无上调御师。这两句说明了圆满导师的事业。

 །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡུལ་གསུངས་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སོང་བ་ རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་གང་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་ཆེར་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དང་ཉེ་བར་བཅས་ པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་བཅས་པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་སོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་དང་གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དབང་སྒྱུར་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དག་མེད་དེ་འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་གནས་སྐབས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་ སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་དེར་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེའི་རྗེས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འཁོར་འདི་ལ་ནི་གང་ཞིག་ལྷའི་བུ་རྣམས་འདུས་པ་དེ་རྣམས་ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཐོས་པ་ ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་དེ་རྣམས།སླར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་གུས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཐོས་པའི་དོན་དུ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ། དེ་ནས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་ པ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་དབང་པོར་བྱས་པ་སྟེ།དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་མིང་གཟུང་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དག་གཟུང་བ་སྟེ། རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའམ་གྱི་དོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་གྱི་རང བཞིན་ནོ།།འཛིན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཛིན་པ་ནི་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་པའོ། །འཆང་བ་ནི་པོ་ཏི་ལ་གནས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པས་གཞག་པའོ། །ཀློག་པ་ནི་པོ་ཏི་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ལ་འདོན་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བཟུང་ནས་གང་ཞིག་འདི་ལ་བསམ་པ་ འདིར་ནི་འདིའི་དོན་ཡིན་འདི་ནི་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ།།རབ་ཏུ་འདོན་པ་ནི་གཞུང་དང་དོན་དག་བཟུང་ནས་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།

说明事业的对境：称为天人之师，虽然世尊无差别地对一切众生都是导师，但是因为主要为天人获得果位而作，所以称为导师。如果问具有如是功德者是谁，则说：佛世尊。因为现前圆满通达一切有意义和无意义的法蕴以及其他一切法蕴，故称为佛。因为降伏一切魔军的力量和大战场，故称为世尊。
'其后'等，'祈请'是指听闻燃灯佛授记后所说。因为一切法皆为空性自性，故无能主宰成办和摄受，然而能摄受无上一切智性，此乃稀有之义。中间的成办即是摄受。随后摄受是为了不退失所得。因帝释作为示现处，故称为帝释品，即第二品。
其后，从'世尊眷属中天子'开始宣说般若波罗蜜多，此后宣说般若波罗蜜多时，现见法中所获功德利益，即是生起众多福德之因。在此眷属中，有些天子曾于往昔诸佛处听闻般若波罗蜜多义理，见到利益，他们再次以法恭敬心来到释迦牟尼佛眷属中，为听闻般若波罗蜜多义理。
其后，那些曾于往昔诸佛处受持等般若波罗蜜多者，即是见到利益而成为根器者。因为通达义理的缘故，对其他众生宣说教言，以其为主要，故提及帝释之名。'善男子或'等是指男女，因为以根器堪能理解等为主要，故非其他众生之义。
此般若波罗蜜多是指前说一切相智性和道智性等的能诠母体性。'受持否'中，受持是指背诵。执持是指以供养恭敬等方式供奉经典。读诵是指诵读经典等。通达是指受持后思维：此中此为其义，此为密意。宣说是指受持文义后向其他堪能法器清晰阐述。

 །བདུད་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་སྟེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའོ། ། གླགས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་གོ་སྐབས་ཚོལ་བའོ། །དེ་ཚོལ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ན་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ལྟ་བའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཡ་ང་བ་ནི་གཡང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས སུ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚེ་ཡོད་ཀྱང་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པས་ཀྱང་འཆི་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་མར་ནག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་མར་མེ་འབར་བ་རླུང་གིས་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བར་ཆད་མེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཅན་མཆོག་ཉེ་བར་གནས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་མཚམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།འདི་ནི་བཤད་མ་ ཐག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་འཇིགས་པའི་གནས་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།དགོན་པར་སོང་བ་ནི་གྲོང་ལས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལས་འདས་པའི་གནས་ཤིང་དྲུང་པ་རྣམས་དང་རྩཝ་དང་ཤིང་གེལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་དགོན་པའོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི་བླ་གབ་མེད་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་མི་ འདོད་པ་དང་ཕྲད་པའི་དོགས་པའོ།།རེངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོས་པའི་གཉེན་པོ་བསྒྲུབ་པའོ། །འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མི་སྐྱེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །བསྲུང་བ་ནི་བསྐྱབ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སྦ་བ་ནི་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བའོ། །བསྲུང་བ་ ནི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ།།བསྐྱབ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྦ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའོ། །ཡང་ན་བསྲུང་བ་ནི་སྔགས་ལ་སོགས་པས་སོ། །བསྐྱབ་པ་ནི་སྲུང་བྱེད་ངེས་པར་སྦྱར་བས་སོ། །སྦ་བ་ ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སོང་སྟེ་དེ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ།།བགྱི་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །འདི་ནི་བདུད་འཇུག་པ་མི་རྙེད་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་མེད་པ་དང་། འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ལས་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་མཐོང་སྟེ། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་པོ ཏི་རྣམས་ལ་མེད་དོ།།འདོན་པ་དེ་བཤད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྦྱར་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཉིད་དེ། རྩ་བའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་དང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བ་ལ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་མི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ངེས་པར་འཐོབ་པ་སྟེ་ཐོག་མར་དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་དག་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།

魔是他化自在天之子，其本性即是障碍善法者。
寻隙即是为了妨碍执持等而寻找机会。
寻求即是对未来的追寻和对现在的观察。
非人即是夜叉等众。
可怖即是堕崖等事。
不舍离即是不完全放弃。
即便有寿命，因不舍离可怖而死亡，譬如虽有黑油等，灯火也会被风吹灭。
此般若波罗蜜多不仅是无障碍，而且因殊胜有情近住，住于边际的诸天为了受持般若波罗蜜多等目的，自身趋近于入菩提的菩萨，故说'复次'等。
此不仅具有刚说的功德，也是消除恐惧等的因。
对世间所知的种种恐怖处，因为是一切种类无畏的因，故说'复次'等。
前往空闲处即是远离村落五百弓距离，为树木、草丛和灌木等所覆盖之处即是空闲处。
无遮蔽等即是无遮蔽等的地方即是无遮蔽处。
恐怖即是遇到不欲之事的忧虑。
僵硬即是对忧虑的对治修行。
成为即是相续中不生起持续趣入，如是关联。
守护即是具有救护，隐藏即是守护、救护和隐藏。
守护即是摄集一切身体安乐。
救护即是消除外在恐怖。
隐藏即是消除内在自身疾病等。
或者，守护即是以咒语等，救护即是以确定的守护方式，隐藏即是自身远离而加持。
作即是正确修行。
此有四种利益：魔不得入、无非时死、不生恐怖等、诸天守护。
在'如是启白'之后的'世尊希有'。
然后见到'乃至以三乘调伏诸有情而不生有情想'等诵文，此在古时的经典中是没有的。
此诵文未经讲解者解说，是执著于配合现观的人们所加，因为随顺根本义理且于三乘调伏有情处无机会故。
'此等'即是魔不得入等。
于现法中即是所得之生。于其中必定获得诸事，因为最初得到彼故。完全摄持即是因为彼等相续不断故。

 ། ཡང་ན་སྔ་མའི་ཚིག་འོག་མས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་བཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་ཕན་ཡོན་འདི་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པུར་མ ཟད་ཀྱི་རྩོད་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་མཆོག་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །འདིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྩོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མི་བཟོད་པའོ། །རྩོད་པའི་གནས་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དུ་མས་རྒོལ་བ་ནི་རྒལ་བའོ། །འགལ་བ་ནི་གཅིག་གིས་སྨྲས་པའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་སོ་སོར་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། ། སླར་ནུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ནི་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྟེ།སྔར་གསུངས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་འགལ་བའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པའོ། ། ལུང་འབོགས་པ་ནི་རྒྱས་པ་ལས་སྟོན་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་འདོན་པའི་ཡུམ་གཅིག་པུ་ངག་གིས་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པའོ། །གསུངས་པའི་དོན་རྩི་མ་གྷིའི་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྩི་ཞེས བྱ་བ་ནི་སྨན་ལས་བྱུང་བའི་མཐུ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་ན་རྩི་ཞེས་བྱ་བའོ།།ད་དྷ་ཏེ་ནི་འཛིན་པའི་ཁམས་ལ་ཀིམ་གྱི་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ནི་རིགས་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་རྩིའོ། །རིགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཨ་ཎ་མི་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ཡང་མོ་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀྲི་དི་ཀཱ་རཱ་དཀྟི་ན་ ཞེས་བྱ་བས་དིབ་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བརྟགས་པའོ།། ཤི་ནི་སྦྲུལ་གྱི་མཆེ་བའོ། །དེ་ལ་དུག་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཨ་ཤི་བི་ཥ་སྟེ་མཆེ་བ་ལ་དུག་ཡོད་པའི་སྦྲུལ་ལོ། །སྐྱེ་བོ་ནི་ལུས་ཅན་ནོ། །བཀྲེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་ཉེ་བར་ཁྱབ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཉེ་བར་ཁྱབ་ པ་མེད་པ་སྟེ།རྩིའི་དྲིའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཕྱོགས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བཟའ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་པས་ཕྱོགས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་འགྱུར་བའོ།།སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ནོར་བུ་དང་། སྔགས་དང་། སྨན་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུག་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་མཆེ་བ་ལ་དུག་ཡོད་པའི་སྦྲུལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ནི་དུག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སྦྱར་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟི་བརྗིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུས་སོ།

或者说，后面的句子解释前面的句子，即'将获得六波罗蜜'这句话，是指若不如此，怎么能仅仅以这些功德而真实生起的意思。
世尊说不仅是唯一能圆满摄集一切波罗蜜，而且也是无诤，如'复次'等所说。
'于此'等所说是以无诤最胜现法功德而说。法即是教法。因为在此是主要的，所以是般若波罗蜜多的教法。
诤即是不能忍受互相言说的过失。于诤论处以多种互相错误分别而争论即是论争。相违即是对一者所说义理建立颠倒相反的义理。
'复当隐没'即是长时修行将生违逆。意乐即是诤论等意乐。'此即如是'的意思是说此即是法性。
'摄集'即是'此等'等，不仅是前面所说的唯一。执持等已经解释过。
分别解说般若波罗蜜多彼等相违义理，是为了教授和修习等目的。开示即是给予教诫。
授记即是从广说后归纳简说。读诵即是仅以语言完全宣读般若经。
以药草喻明示所说义理即是'譬如'等。药即是由药物所生的力量，由于真实执持此力而称为药。
Dadhate是执持界加Kim词缀。此是种类，因此称为药。'非种类'则不生A Na。此也是阴性。因此以Kridi Kara Dakti Na而以Dib词缀观察。
Si即是蛇牙。由于毒存在于此中，故称Asivisa，即牙中有毒之蛇。众生即是有情。
'饥饿'之词虽有决定遍及彼之因，但无遍及，为显示'以药香力'之义。
'成为生物'即是旁生之别类。'趋向方所'即是以心作为食性而趋向，即随行于身上。
'退回'即是返回。'彼药功德'即是因为宝珠、咒语、药物的力量不可思议的意思。
'胜伏彼毒'即是牙中有毒之蛇的威力就是毒性，意思是使其完全不能作用而退却。
应用于自性即是'如是'等。'威力'即是力量。

 །སྟོབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནུས་པ་བསྐྱེད་པས་སོ། །མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དུས་དེ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དུས་གཞན་དུ་མི་ འཇུག་པའོ།།ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ལོག་པའོ། །འདིར་ནི་ཡོན་ཏན་ཚང་བའི་དོན་དུ་བསྲུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ།དེ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་བཤད་པ་མཐོང་ནས་བཏགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚིག་ ཀྱང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་རན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཚིག་ འཆལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་འཁྱལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་ཉིད་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བསྟན་ པར་བྱེད་པ་ནི།ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སོ་སོར་ཉེ་བར་ གནས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཇོམས་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ།།གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྤང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ དག་གཟུང་བའོ།།འདི་ཙམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་འགལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་ནི་ཤེས་རབ་ལའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པས་སོ། །འདི་ ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསུངས་པ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དམིགས་ པའི་སྤྱད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་དུལ་བར་མི་བྱེད།ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཡང་མཐོན་པོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་མི་བྱེད་དེ། མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་ དེ།མཐོན་པོར་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྲོ་བ་ལས་གོང་དུ་བདག་ལ་འདིས་གནོད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བསམ་པ་འདི་མི་ གཏོང་བར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ།

所谓'力'是指通过造作伤害而言。所谓'威力'是指未造作伤害而言。所谓'生起力量'是指对具有彼者生起能力。'消失'是指当下完全平息。'寂灭'是指其他时候不再生起。'沉没'是指心的颠倒。
此处为了圆满功德之义，将守护圆满的功德配合'四大天王'等词。'以及一切诸佛世尊与菩萨'这句话在某些版本中有诵读，但在古代版本中未见此说。从诸佛的守护等大经中见到此说而加以安立。
所说不仅是无诤论的成就，也是无过失的语言，故说'复次'等。'其言语应当受持'等是由于真实性。'适度语言'是指不粗暴的语言。'柔和语言'是指不粗糙的语言。'无散乱语言'是指无无义语。
此四种无过失语言的功德，为了以安乐令众生成熟而圆满。再者，为显示此成就中远离嗔恨与我慢的因，故说'不被胜过'等。
对于各别现前的伤害因缘，以嗔恨心所生的摧毁是嗔恨，由真实依止萨迦耶见而生起的心的见解是我慢。主要菩萨法由于其害性，最初即应当断除，故取此等。
菩萨之法仅此而已，即是悲心与智慧。其中嗔恨违背悲心，我慢违背智慧。如说'具有增上我慢者无有智慧清净'。
这一切也是以菩萨般若波罗蜜多为前行而说，故问'何以故'等。'调伏'与'降服'是指世间有所缘的行为不能调伏菩萨，不善巧方便也因趣向高处而不能降服。行持无所缘的行为，为令此般若波罗蜜多于一切方面调伏故而调伏，因无趣向高处故而降服。
因此，彼菩萨不增长嗔恨等。从嗔恨而上，不舍弃'此人害我'的怀恨本性之心意，相续流转即是怀恨。

།གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བའོ། །བག་ལ་ཉལ་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་ནོ། །འདིར་ནི་འཁོར་དང་བཅས་པའི་ཁྲོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དག་ལས་རྣམ་པར་ རྒྱལ་བ་གསུངས་སོ།།ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་དེའི་གཉེན་པོར་ཡང་ཉེ་བར་གཞག་པ་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་ པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།འཁྲུག་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །བཞིན་གྱི་མདོག་ཀྱང་འགྱུར་བ་ནི་དྷ་ཧི་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉེས་དམིགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ གྱི་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བདག་ལ་འདིས་འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། འདི་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པ་དྲན་པ་ ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་ཕན་པ་དང་།བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་བྱམས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོས་པས་ངོ་མཚར་བ་ཐོབ་པ་བརྒྱ་བྱིན་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པར་ བྱེད་དེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་དུལ་བ་དང་ཁེངས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་དེའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཡུལ་དུ་ཐོག་མར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མཚོན་ཆ་འཕངས་པའི་ དུས་སུ་མདུན་དུ་འགྲོ་བའི་ས་ལའོ།།གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔ་མའི་ཚིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གོ་སྐབས་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ འཕངས་པའི་མཚོན་ཆ་ལུས་ལ་ཕོག་པས་སོ།།གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དེ་ཉིད་ལ་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་གཞན་གྱི་གནོད་པ་སྟེ་དེས་སོ། །འདིར་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོག་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ནི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆེན་མོ་དང་ཚད་མ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་ལྷག པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པས་མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཉུང་བ་མོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྔོན་ གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་ངོ་།།བདག་ལ་གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བའོ།

害心是对众生的嗔恨。随眠是除此之外，遍行于心中能生起嗔恚等的种子。此处说的是战胜俱生的嗔恚和我慢。
不仅是要平息嗔恚等，还说要建立其对治，如是修行等。其中说到正念是'他这样思维'等。诸根是指眼等诸根或信等诸根。
扰乱是变化。面色改变是'dha hi'这个词根的运用。因此这是现见法中的过患，违背一切众生利益之事的意趣。
说'对于真实趣入菩提的我来说这是不应该的'，'这是不可得'等。说到趣入无上正等菩提的正念，也是以慈心功德圆满生起一切种类利益安乐摄受意乐的特征。
帝释听闻如是功德生起稀有，显示前说之义：'世尊稀有'等。'如何'是指'何者'之义。'调伏与无慢'是说行世间所缘行为时这两种法也是没有的。在般若波罗蜜多行中以其力故二者皆无，此是意趣。
说功德是'世尊告曰：复次'等。'最初入阵时'是指互相投掷武器时走在前面的地方。'非处'，解释前词是'无机会'。'何者'是为显示将要解说的义。'彼成命难'是说被他人为他而投掷的武器击中身体。'他人加害'是指彼即对其造成命难的他人的伤害。
此中说因是'若于彼'等。'彼'是指击中。为何？答案是'大明咒'等。因为于一切时一切处对违品有无碍力的缘故，依次是大、无量、无数。无上是因为无有胜过彼者。无等是因为无有相等者。等等是与等同等，因为稍微减少故与等同等。彼亦无故与不等同等。无量等三词在古本中未见。自害是损恼。

 །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་དང་གཉི་ག་ལ་སྟེ། དེའི་དོན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སེམས་ནི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་རང་དང་གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་ལུས་པའི དངོས་པོ་ཤེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ།།ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་དུའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཛད་པ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་ སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་འདིས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདིས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་འདིས་མཁྱེན་པར་མ་གྱུར་པའོ།།བློ་གྲོས་རབ་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་འདིར་ནི་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གང་ཞིག་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ལའོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ གང་ཞིག་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་བརྗོད་པ་དེ་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བདག་ལ་གནོད་པ་བྱ་བར་ཡང་མི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ ཡང་ས་ཕྱོགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་དག་པར་སྲིད་པ་སྟེ།ས་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་པོ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ནོ། །གཞན་ནི་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ལའོ། །ཇི་སྲིད་ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་འགྲིབ་པ་ལའོ། །སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞག་པའི་དུས་སུ་མཆོད་པ་གསུངས་པ། བཀུར་སྟིར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཞག་ནས་ནི་འོག་ཏུའོ། །འགའ་ཞིག་བཀུར་སྟིར་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་འདོན་ཏེ་བཞག་ནས་ནི་འོག་ཏུའོ། །བཀུར་ སྟིར་མི་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ།།གླགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སམ་གོ་འབྱེད་པའོ། །གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པའི་ འབྲས་བུའོ།

同样对于其他和二者而言，由于不是为此而思维，心不造作，因为对于已见和未见的损害，会对自他造成痛苦，并且由于般若波罗蜜多也能息灭愤怒等，此般若波罗蜜多是一切种智之因及利益众生之因，所说'于此'等，了知无余事物即是圆满菩提。'正等'即是真实。正等觉和一切智智是名言上有别，而事物上无别。'将观察'是为调伏等。
'为何'中，'彼'即是一切智智所作彼中毫无所得。因为一切佛法皆是所得，彼等亦是各自证知，因此若此未得，则此不成一切智。故彼毫无所得，即是此未得者。因此所得及其他一切智毫无所得，即是此未知者。
此殊胜智慧现前智应当领受，故毫无所得即是未现前者。'或'字表示相互观待义。因此此是一切智，其智即是一切智智。此说明般若波罗蜜多加行是一切种智之因及利益一切众生之因。
如是，宣说现见法功德者确实合理，总结说'此亦'等。'于我亦不思害'等即是现见法功德。此般若波罗蜜多加持处所确实存在，处所有二：一是经函等所依，二是受持时。乃至诵持时。其中初者说'复次'等。'乃至'是最小限度。'先作'即是安置时供养所说。'恭敬'即是安置后。有说'不恭敬'即是安置后。'不恭敬'即是解释。'机会'即是时机或开启。'属于'即是外在，应知是前世异熟决定不善业之异熟不悦意果。

།བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུའི་ས་ཕྱོགས་དེར་གང་ཞིག་ཡང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟེན་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་འདྲ་བ་འདི་ཉིད་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ།།འདིར་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་སྙིང་པོ་ཞེ་ན། གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞི་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་བསྐལ་པའི་ཐོག་མར་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་སྔོན་དུ་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་སྙིང་པོ་རྡོའི་རང་བཞིན་ཀ་བ་ རྒྱར་དཔག་ཚད་ཙམ་པ་གྱེན་དུ་གྲངས་སུ་མ་བགྲངས་པ་ཡང་དག་པར་མངོན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་བ་སྟེ།དེ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །རྒྱར་དཔག་ཚད་ཙམ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་ ཁྱབ་པ་ཙམ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མ་ངེས་པའི་ཚད་སྐྱིལ་ཀྲུང་གི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཉམ་ཉིད་ནི། །སྔོན་གྱི་མདངས་དང་ཚད་ཀྱིས་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་སྒྲའི་བཤད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་རྗོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སྙིང་པོ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་བརྒྱན་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་སྙིང་པོ་ནི་ས་ཕྱོགས་འདི་ལ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །ཁོར་ཡུག་ཏུ་ འབྱུང་བས་ཁོར་ཡུག་སྟེ་ཁོར་ཡུག་གི་ནང་ན་འདུག་པ་ནི་ནང་ན་འདུག་པའོ།།ནང་ནི་དབུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཤིང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ངོ་། །དེའི་རྩ་བར་ཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྩ་བ་ནི་རྩ་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ས་ ཕྱོགས་ཏེ་དེར་འདུག་པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཆོག་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བསྟན་པའོ། །དང་གི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དུའོ། །གཙེ་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཚོན་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པ་སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱེད་པའོ།།གནོད་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གསོད་པར་འདོད་པའོ། །འབེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང་འཁོན་མེད་པ་དང་མི་སྐྲག་པ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ རྩ་གསུམ་གྱི་འཁོར་དང་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་དབྱིག་པས་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པའི་བདུད་ལ་མཚོན་ཆ་ཕོག་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ།བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་མཚོན་ཆས་ལུས་ལ་ ཚུགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་བྱམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཕྱོགས་གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་མཛད་པ་དེར་ གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གཙེ་བར་མི་ནུས་སོ།

对于如此恭敬之处，具有如此功德的地方，任何执取等也是依于此菩提心般的所依，为了显示这一点而说'譬如'等。'安住菩提心'即是说'心要'，为了菩提之义，心要即是菩提心。在此安住而证悟菩提故。
若问何处是心要？在金性地基上，即是在劫初时首先形成的金性地基上，其心要为石性柱，宽一由旬，高度无法计数，真实显现，是瞻部洲的中心。因其金刚性故称为金刚，这就是此处的菩提心。
宽一由旬，世尊结跏趺坐所覆盖的范围并非是场所的度量，因为诸佛不定量的跏趺坐故，如说'诸佛平等性，非由昔光与量故'之句。这也是金刚座之词的解释。
因菩提心无能诠故，因此心要即是庄严于心要，即是菩提本身对一切佛陀于此生起决定，心要即是此处，因此是菩提心。安住菩提心即是获得。
周遍出现故为周遍，安住于周遍之内即是安住内部。内即是中央。为菩提之义的树即是菩提树。入于其根而证悟菩提故。其根即是以根完全截断执著的场所，安住于彼处。
虽然菩提树根也是菩提心，但因最胜而闻名故分别显示。诸'与'字是为了相互观待分别之义。'伤害'即是以刀等打击而作损害。'加害'即是决定欲杀。'降伏'即是因鬼魅、食肉鬼等入住故不能，与此相连。
因是怖畏等的对治故，无畏、无恨、无惧、大慈，即是修习无量，是能成办。'广为显示'即是为了向他人广示故。
三十三亿眷属以及各种武器、棍棒等打击的魔罗，武器击中无果故，如所说：'正入慈定者，武器不能伤身'等广说。
义即是：任何具有慈性身的诸佛世尊于何处现证圆满菩提等所加持处，住于彼处的众生，他人不能伤害。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱང་ངོ་། །མཆོད་ རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཙ་ཡེ་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་ལའོ། །ཙ་ཕྱེ་ཏི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་བྱ་བ་ནས་མཆོད་རྟེན་ནོ། །བྱ་བ་ལ་ལོ་ཊོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལ་ཎུ་ཏམ་དང་ཨ་ཡའི་གནས་ལ་ནི་ཨ་ཨེ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཟུགས་ བརྙན་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེར་གྱུར་པ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་སོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །ཕྱག་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་བཙལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེད་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་ དྲན་པས་མང་དུ་རྗེད་པར་བྱ་བའོ།།མཆོད་པར་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རི་མོར་བྱ་བ་ནི་སྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐུལ་བར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་མར་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་བཞིན་དུ་ཕན་ཡོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞག་པ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་པའོ། །སྐྱབས་ནི་ཁས་ལེན་ པ་ལ་འཇིགས་པ་ཐོས་པས་ན་སྐྱབས་པས་སོ།།གནས་ནི་མི་འཇིགས་ཤིང་ལས་ཀུན་ལས་འབྲེལ་པས་ན་གནས་སོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བས་ན་དཔུང་གཉེན་ནོ། །ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་རབ་ཏུ་གང་བའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་མཆོད་པ་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་དེ།དེའི་རྒྱུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྲིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ལག་གིས་སམ་གཞན་འདྲི་མཁན་རྣམས་ལ་ཡོན་བྱིན་ནས་སོ། ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔ་མའི་དོན་ནི་ཕྱི་མས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་འམ་གྱི་སྒྲ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་གཞན་བསྐུལ་བར་བྱས་ནས་བྲིས་པ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་པའོ། །ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པས མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་སོ།།ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོར་སྤྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ལ་བུད་མེད་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མའི་མེ་ཏོག་རྣམས་སོ། །དྲི་ནི་དྲིའི་ཤིང་རྣམས་སོ། །ཕྲེང་ བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམས་སོ།།བྱུག་པ་ནི་དྲིའི་བྱུག་པ་རྣམས་སོ། །ཕྱེ་མ་ནི་ཨ་ག་རུ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ན་བཟའ་ནི་གོས་རྣམས་སོ། །མཆོད་པ་ནི་ལྷ་བཤོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མེ་ཏོག་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ། བཀུར་སྟིར་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཀུར་སྟི་དང་རྗེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བཀུར་སྟི་ནི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་སོགས་ པ་ལ་བསྐྱེད་པའོ།།བླ་མར་བྱེད་པ་ནི་གུས་པའོ། །རྗེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ལན་མང་བར་བྱེད་པའོ། །རི་མོར་བགྱིས་པ་ནི་མཆོག་གི་མཆོད་པའོ།

因此，这就是诸如来亲自修习慈心的随顺功德。同样，般若波罗蜜多所住的地方也是如此。
所谓'成为佛塔'，'caye ra'是供养之意，'cayeti'是从供养到佛塔的意思。在动作上，根据'lo to大多'之说，在la nu tam和a ya处，是'a ate'的事物，即是指世尊法身之像'佛塔'的含义。'成为彼处'即获得佛塔之体性，这是出自《二万颂广释》。'出现'是与此相似的意思，这是其他论师所说。
礼拜是以身等礼敬之故。称赞是以随念功德而多加称赞。供养是以花等诸物。绕行是为了作旋绕等。承事是为了远离对他人的嫉妒等过失而劝请供养等。
尊重是为了安置殊胜的伞盖、胜幢等。尊敬是为了如同上师一般作为利益之故。救护是由于自身守护所立而作救护。皈依是由于听闻怖畏而承诺皈依。住处是由于无畏且与一切事业相应故为住处。亲友是由于趣向殊胜故为亲友。
现在，较之遍满如来身相的佛塔供养，般若波罗蜜多的供养更有殊胜福德。其因是帝释问佛，世尊为开示而说如是等。'书写'是指自己亲手或给予他人书写工资。
'装订成册'，后者明显阐明前者之义。有些地方出现'或'的声音，即是劝请他人书写装订成册。'天'是指相对于自身种姓而言的殊胜者们。'诸天'是在古老的经函中诵读。其中首先想要宣说总的简略教示，以女性身份而示现。
花是指散花。香是指香木。花鬘是指花环。涂香是指香的涂料。香粉是指沉香、檀香等的粉末。衣服是指各种衣物。供品是指食品等物。种种是指以各种各样的。与花等供养相连。
关于如何供养所说：'作尊重'等，即以尊重和称赞为先而作供养之义。其中尊重是安置于狮子座等。尊敬是恭敬。称赞是以随念功德为先而多次作赞。作礼敬是最胜供养。

 །བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ན་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བྱེད་པའོ། །སྐུ་དག་ནི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ སོ།།སེམས་ཅན་མང་པོ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་ཏིལ་ཙམ་དུ་དབྱེ་བར་བྱས་ནས་གཙུག་ཏོར་དང་འགྲམ་པ་གཉིས་དང་མཆེ་བ་བཞི་སྤངས་ནས་སོ། །མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་ནི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞག་པར་བྱ་བའོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །འཆང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་གཞུག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་པོ་ཏི་བཞིན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ལ་ཕར་དྲི་བ་མཛད་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་མཆོད་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཞེས་གསལ་བ་འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་དང་དེས་འདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ ཡང་དག་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བདག་གི་དངོས་པོའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་མངོན་ པར་གྲུབ་པའོ།།ལམ་གང་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདི་ནི་སླར་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་བརྙེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ། མངོན་ པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལའོ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ངེས་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་པོ་ཏི་མཆོད་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཆོད་པ་རྣམས་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ཁྱེད་ ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།།བདག་གི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་བདག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོའོ། །ཅི་ཞིག་འགྲོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་དེ་བགྲང་ བ་མཚན་དང་དཔེ་[(]བྱེད་[,]བྱད་[)]ཀྱིས་འབར་བའི་སྐུ་ཙམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།སྐབས་ཀྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ སྦྱར་ཞིང་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་ རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ།

如果供养恭敬，其他人也会这样做。身体是舍利子。为了利益众多众生，世尊释迦牟尼将其分为芝麻般大小，除去顶髻、两腮和四颗牙齿。在佛塔内是诸佛塔的。'赐予'是指应当安置。'完全执持'是指以供养自身而执为我所。'持有'是指制成宝盒等后应当放入。'如是'是指如同般若波罗蜜多经函。'因此'等，是指世尊对帝释天自身作出询问，为了显示以一切智性之因的本质供养般若波罗蜜多是善妙的这一道理，为了令帝释天及其所化众生生起真实欢喜而说。
'一切智性的自性'是指，一切智性是自性。由何种自性如来称为如来并得以成就。'于何道'是指于道。此一切智性复是何者呢？所说：无上正等正觉。一切智性所获得的含义是什么呢？所说：'现证圆满正觉'。在古老的经函中读作'自性成就'，其中自性应知即是一切智性。'于此'是指于此。
如是，由于是遍知一切智性决定之因，供养此经函较其他供养能生无上福德之因，为显示此义，世尊宣说：'是故'等。'此'是指现前一切人等所见境界。既是自性又因执著为我而是身，即色身。如来行。行何？'如来'是指若仅以相好庄严之身而现起，则转轮王也应成为如来，此是密意。
随顺处义而主要应用于般若波罗蜜多并宣说的是什么，'此'等。般若波罗蜜多是一切法无所得相的胜义。方便善巧也是观待众生利益而有，从世俗谛的菩提心、慈心、悲心等所生，并成为一切智智的所依。

།གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དེ།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རང་དོན་གཞན་དོན་དམ་པ་སྐུ་དང་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྐུ་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།རྟེན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཞེས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དག་གི་སྐུ་སྟེ་རང་བཞིན་ལའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ངེས་ པར་སྐྱེ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདིར་བདག་གིས་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་རྟོགས་པ།འཇིག་རྟེན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དེས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གླེགས་བམ་མཆོད་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ལས་སོ། ། བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་དྲི་བ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེས་པའི་མི རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ནི་བློ་དང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་མ་འཚལ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཚལ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་ པའོ།།དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོ་ནི་མཆོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་པའོ། །དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་གསུངས་པའི་དོན་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཞེས་ འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་བེ+ེ་ཏ་ཏི་ནི་རྟོགས་པ་ལ་ཨེཊ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡིན་ཡང་བར་མའི་བསྟན་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོས་ཨེ་ཊ་ མེད་པའོ།།ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་འཚལ་ཅིང་རྟོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །འཚལ་བར་བྱེད་པས་ན་འཚལ་བ་སྟེ་ཞེས་པའོ། །དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནེ་ཙོའོ། །མ་འཚལ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ།།འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་དང་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་མཆོད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

即使已经通达一切法空性的特征是胜义谛的一切智智慧，而且这个胜义谛就是如来们的法身自性，依此而有圆满受用身和化身自性的色身。如所说：'为自利他利的胜义身，以及依此而有的世俗身。'如同世间的证悟那样，色身是一切智智慧的所依处。'依此所依'是指刚才所说的色身示现，是世间证悟者所分别。由一切智智慧的分别，而了知佛身的分别。如同法和僧伽的身即自性。总结即是'如是'，一切智智慧的因即是从般若波罗蜜多中必定生起，一切智智慧的因由此如来在此我执著事物，如是了知，世间获得一切智性是由此而生，因此如是说。
因此，供养般若波罗蜜多经典本身是善妙的，所以说'是故'。'此'即是指供养世尊母。'由此'是指由供养如来身。关于福德更多的道理，对于执取等无所行，为显示帝释的提问而说'如是宣说'等。'此赡部洲'等，是指生于赡部洲的人们的真实生起是因为智慧和精进殊胜的缘故。如是'于执取等不行'是为了生起稀有之义。'世尊，岂不知耶'，意思是若知，为何不行。
如是大义即是作供养时，如是成为大义，此为相连。'大义'是指不被魔找到机会、无执著等最初所说的四种意义的获得。读作'大神通'的意思也是如此。'世尊，岂不了知具有大功德'的意义。具有此义的'贝达提'是了知，带有'埃特'，但根据中间所说的无常经，无'埃特'。'大功德'如是'大果报'如是'大异熟'，是与'若知且了知'相连。由于了知而成为了知者，即是此义。'将作此'即是'尼措'。'不知'即是此义。大果报是指供养如来舍利和佛塔也是因为是大果报的缘故。

 །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་མཆོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོར་སངས་རྒྱས་ལ་ མཆོད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འཚལ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་འོན་ཏེ་འཚལ་ལམ། དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཞེས་འོན་ཏེ་རྟོགས་ལའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ཞེས་རིག་ཀྱང་ངོ་། །དད་པར་མ་གྱུར་པ་ ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ལ་དུས་དེ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པས་སེམས་རྙོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཅི་མ་འཚལ་ལམ་འོན་ཏེ་འཚལ་ཡང་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མར་ཡང་ དེ་རྣམས་རིག་པ་མ་ཡིན་འཚལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་མོ།།དེར་དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ཞེས་འཚལ་བ་མ་ཡིན་དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དམན་པ་ཉིད་དུ་སོང་བ་འདི་སེམས་ཅན་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་འདི་ཅི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།རྟོགས་ནས་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རིགས་པས་བགྲང་བ་ཞེས་ རྟོགས་ནས།གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་རྟོགས་ནས་དད་པའོ། །གང་ཞིག་བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟད་དེ་དེ་རྟོགས་ནས་དད་པ་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུན་ དུ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འབྲས་བུའོ།།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཡང་འབྲས་བུ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་བཞི་པའོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ལེགས་པ་ ཡང་དག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དམན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ལ་ཉུང་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་གོམས་པས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་པྲ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་པྲ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་ནོ། ། དེས་ན་ལྱ་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཉེ་བར་འཕེལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཙོ་ར་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡུལ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྱ་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ཁུར་བར་བྱ་ཞེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུམ་པའི་སེམས་ཉིད་སྤངས་ནས་མགོ་ལ་མེ་འབར་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའོ། །དེ་དག་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རིམ་གྱིས་སོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ལའོ།

所谓'大异熟'是指以此供养将成为对一切智智的供养。主要是因为供养佛陀的异熟果。
'或者知晓'等等，如是大义是否知晓，如是大利益是否了知。如是大果报及如是大异熟也应当了知。
'未生信'是指凡夫在当时生起智慧时，由于怀疑等妄行而心生混浊。
在古代经典中读作'世尊，对彼等是否不知或虽知'，最后仅说'于彼等非了知非知晓'。
应当配合'如是不知大神通，如是不了知大利益'。
为显示此下劣性是众生稀少之因，即以'如是思维'等来说明。
'了知而信'是指对于以佛法僧为主而宣说的教法，以闻所成慧和思所成慧通过理性思维而了知。
于此，了知而信即是了知佛等确实具有如是功德。见到诸谛而断除疑惑后的了知而信是预流果。
预流即是彼果。一来果、不还果以及阿罗汉的本质即是第四果阿罗汉果。
为独自觉悟的菩提是独觉菩提。
对于希求善法者，多数显示较低果位，而对大乘者显示稀少性，即以'较彼等'等来说明。
'广大'是指以六波罗蜜多的修习使一切种智成熟而广大。
'广大已'此词如同pra等，但并非pra等本身。极为布施等。因此不出现lya。
'增长'是某些人的说法。同样，在cora等读诵中说'作战'，由于是确定义，故得lya。
在古代经典中读作'增长已'。
'发起精进'是指为利益众生担负重任，断除对六波罗蜜多等的怯弱心，如同头上着火般精进投入。
'瑜伽'是指受持等。
'行'是指菩萨行。
为不退转故的利益是不退转地。
'较彼等'等，'将现证圆满菩提'是指次第。现证圆满菩提是指临近之时。

 །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་འདི་ལ་ བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་འཛིན་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སླར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་ དཀའ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མཉམ་པའི་བསམ་པ་དང་ཚོགས་དང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཉིད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསུངས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་གནས་པ་ངེས་པར་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ཉིད་གསུངས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་ སྤྲོ་བའོ།།ལེ་ལོ་ནི་ལས་ངན་པ་བྱས་པ་ལ་ཆགས་པའོ། །སི་དྭ་ཏེཿཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་དེ་ཨ་ར་བ་བིན་ད་བཞིན་ནོ། །པདྨ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་དྲན་པའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པའོ། །ཤེས་ རབ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ།།དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞེན་པ་དང་ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་འོ། །སེམས་དམན་ པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའིའོ།།འདུ་ཤེས་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བས་དྲན་པའི་དབང་པོའིའོ། །མོས་པ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བས་དད་པའི་དབང་པོའིའོ། །ཤེས་རབ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའིའོ། །བསམ་པ་མཉམ་པས་འཇུག་པ་ལ་ཡང་བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་བས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་མཉམ་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ།མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱོར་བ་ལས་བསྐལ་པ་རྣམས་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ དགོངས་པའོ།།བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་འཛིན་པས་ཀྱང་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་གླིང་བཞི་པའི་མྱོང་བའི་གེགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་བདེ་བར་མངོན་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་དོན་དུའོ།

在以前的典籍中并没有说'将现前圆满成佛'这样的说法。'在那些'是指专注于利他。因为从那些中出现菩萨。
'殊胜意乐圆满'是指为了证悟菩提的意乐是殊胜意乐。如是，为了修行而证悟的人们，也是在了知他们的那些证悟后，显示此无上性而行持、供养等，所说'令他们也受持'等。
虽然依于菩提心，如所说般的般若波罗蜜多的修行极难获得，但是从平等意乐和资粮正生起中，为何有些人成为不退转，带着这样的必要而宣说的原因是什么呢？
'精进薄弱'是指难以获得。即使不退转地是最主要的，但住于彼处决定趣向正等菩提者，所说的对正等菩提精进薄弱。精进是对善业的欢喜。懈怠是执著于造作恶业。
'siddhate'中的'sa'词缀如同'arabavinda'一样。意思是如同莲花。心是显示，心是在三摩地中。想是念。胜解是信。智慧是分别真实性。
以精进薄弱等词说明信等根的微弱。其中'精进薄弱和懈怠'是精进根的。'心劣'是三摩地根的。'想劣'是念根的。'胜解劣'是信根的。'智慧劣'是智慧根的。
虽以平等意乐趣入，但因精进根等不能正生起，故非一切都住于不退转地，这是其密意。
因此，对于不退转地和如所说的般若波罗蜜多的修行而作近行，所说'因此'等。'速疾'是迅速。
虽然在三无数劫终必定出现，但从般若波罗蜜多的修行中在劫中有退转，这是其密意。
'安乐'是因为即使受持帝释转轮王位也不会从资粮等退失。'此'是指在此以一切法无所得的本性，以离四大洲所受障碍的缘故，速疾安乐现前圆满菩提的因的缘故。
'相续不断'是以听闻等。遍问是为了断除疑惑。

 །བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའོ་ཞེས་ཤེས་ཏེ་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ བདག་གི་ཞེས་འདོན་པ་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྟགས་བཟུང་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་མཆོད་པས་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཆོད རྟེན་མཆོད་པས་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དེ་ནོར་མཆོག་གཏོང་བས་སོ།།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རབ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྷའི་དྲིལ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་འཁྲུལ་པའི་ཚིག་ནི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེ་བ་གྲུབ་པའི་དོན་ དུའོ།།མངོན་པར་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བས་སོ། །དེ་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་མོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་དད་པ་ཁས་བླངས་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་གཞན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་པར གྱིས་སོ།།ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟེན་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེ་མཉམ་པར་གཞག་པས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ལྷག་པ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྷག་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་གང་ ཞིག་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷག་པའོ།།ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྟགས་པའོ། །ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ངོ་། །འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཆད་པར་པོ་ཏི་ཙམ་ཡང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ བསམ་པས་པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། ། རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་འདིའི་གླེགས་བམ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

知道'这是我们的导师'这句话，是因为将其立为导师而安立的缘故。这是依'我的'这种读法而执取为主要标志。
且不说如经中所说：'即使是那些有缘见到如来的人，修持般若波罗蜜多也是最好的，因为这是证得圆满菩提的主要因'。因此，对于那些无缘见到如来的人来说，供养以舍利为心要的珍宝佛塔所获福德更多，由此修持般若波罗蜜多也是最好的。
供养佛塔获得广大福德是因为布施最胜财物。'七宝所成'是因为所依殊胜。'以如来舍利为心要'是因为形象殊胜。'诸佛塔'是因为时代久远。'乃至命终'是因为种类众多。'天铃'等，'彼之基'即是其因。
'世尊众多'等，真实无误之语是为成就广大福德之义。'深信'是因为真实生起广大意义。'思维彼'是因为自己承诺在此修持。'增上信解'是因为以增上信心承诺而趣向。'净心'是因为信等无有违品浊染。
此亦非为求其他果报，而是发菩提心。'增上意乐'是因为精进的殊胜逐渐增上。
以听闻等而各别依止，如说'听闻'等。'意随觉'是因为心专注。'以如何成就的智慧'是指以何种小中等圆满智慧的体性如实了解义理。
有些版本中读作'如何增上'，即具足信等的智慧是如何增上。'遍观察'即是思维。'乃至小'是说即使没有受持等。'受持'是说自己不间断地甚至不舍弃经函。'安置'是说以利他心而专注于某些经函。
佛之方便即是获得一切种智的般若波罗蜜多。若读作'法之方便'，则是获得道果体性之法。'间断'是说因为经典不完整而无法真实生起闻思等。

 །དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་དེའི་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་ནི་དམ པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ནའོ།།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་མཆོད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཆོད་པ་ལ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འཛམ་བུ་ གླིང་གི་ཚད་དང་གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་གཅིག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང་།སྟོང་གཉིས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང་། སྟོང་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚད་དང་། སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་ མཆོད་རྟེན་རྣམས་མཆོད་པ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཆོད་པ་ནི་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་བས་ལྷག་ པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡང་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་སྟེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་གླིང་སྟེ་འབྲས་བུ་ཆེ་བས་འཛམ་བུའི་ཤིང་ཆེན་པོས་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་ངོ་། །དབུས་སུ་རི་རབ་རིན་པོ་ ཆེ་ཆེན་པོ་སྣ་བཞིའི་རང་བཞིན་དང་ཕྱོགས་བཞི་ལ་གླིང་བཞི་སྟེ།ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་པ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། སྒྲ་མི་སྙན་དང་། བ་ལང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་གླིང་བཞི་པ་སྟེ་རང་གི་དོན་ལ་ནི་རྐྱེན་ཨན་ནོ། །གླིང་བཞིའི་སྟོང་གི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ དོ།།སྤྱི་ཕུད་དང་ལྡན་པས་ན་སྤྱི་ཕུད་དོ། །སྟོང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟོང་གཉིས་པ་སྟེ། སྟོང་དང་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་བར་མ་སྟེ། སྟོང་དང་སྟོང་ཆེན་པོ་དག་གི་དབུས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟོང་གསུམ་སྟེ། སྟོང་གཉིས་པ་ རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་ཆེན་པོ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་སྟེ་སྔོན་ནི་མ་ཡིན། ཐ་མ་ནི་མ་ཡིན། ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་སེམས་ཅན་ཉིད་ ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ།།སྔོན་མི་རྣམས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་བདག་ཏུ་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པར་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་བསྐལ་པའི་བར་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་དམིགས་ པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་བས་ལྷག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བསྐལ་པའི་ཅུང་ཟད་ལྷག་པར་གྱུར་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་མ་ཚང་བ་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།བསོད་ནམས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སེམས་པས་སོ། །འདིར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་རང་གི་ལྷག་པར་མོས་པ་དད་པ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་ལས་ འདས་པ་རྣམས་ལའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

所谓'正法隐没'，是指具有教证和证悟特征的正法，即世尊般若波罗蜜多是一切法之首要，对其作真实供养即是一切正法隐没之时。
'因此'是指如同所说的供养，较之以七宝建塔供养，供养世尊般若波罗蜜多的功德更大。同样地，较之遍满整个南瞻部洲大小、四大部洲无量众生数量、小千世界众生数量、中千世界众生数量、大千世界众生数量、一切众生数量的塔供养，供养世尊般若波罗蜜多的功德更大。
同样地，较之恒河沙数世界中一切众生各自以七宝建塔供养，功德更胜。其因由且且不说。
'塔'是指遍满南瞻部洲。'洲'即因其果实巨大而以巨大的阎浮树为标志，故称南瞻部洲。中央有四面宝相的须弥山，四方有四大部洲：东胜身洲、南瞻部洲、西牛货洲、北俱卢洲，因有此四洲故称四大部洲，就其本义而言是词缀'an'。
因具有四大部洲千的量故称'小千'。因具有总集故称'总集'。因具有二千的量故称'二千'，即千又千之义。这是中等的，因为是处于小千与大千之间。因具有三千的量故称'三千'，即二千世界之千的意思。这即是大千，即三千大千世界。
然而，其中一切众生并非仅指人类，非前非后非中，意为同时。此处'众生'即诸众生。先前诸人之遍观，即领受觉受后执为我，于种种趣等中作种种殊胜事业的众生们，同时于劫中无有趣向，不可能各别缘取。
'劫或过劫'是指当稍微超过一劫时，稍有不足称为劫，此为其义。'如是体性'是指以如此形相作塔供养等的体性。'福德'是指福德思。
此处说帝释天具足殊胜信解，即'如是宣说'等。'以佛智'是指对无量者。因为世尊智慧以不可测量的世界为境界。

 །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ཀྱིས་གསོལ་པ། ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།འདིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་ལམ་གཅིག་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གླེགས་བམ་མཆོད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཆོད་པའི་དོན་གྱིས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་གྲངས་སམ་ལྷག་པ་བས་ལྷག་པའི་གྲངས་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་མང་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ལ་ལྟོས་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པའོ།།གྲངས་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་དང་བྲལ་བའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པར་བྱ་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིམ་གྱིས་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྷག་པར་མོས་པ་ལས་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །འདིར་ནི་དོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཐད་པས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཆར་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་ཡང་ཆར་མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དབུས་སུ་ཡང་འབྲེལ་བའི་དོན་དུའོ།།མི་ཕོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ།།གྲངས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་གྲངས་འཛིན་པས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་གྲངས་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུས་སོ། །བགྲང་བར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱིས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རིགས་འདི་ལ་ མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་བཀུར་སྟི་ལས་སྐྱེས་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་དཔེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་བསོད་ནམས་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཀྱིས་ཉུང་བ་མེད་པར་བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ གསུངས་པ།དཔེར་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ལ་ཡང་དཔེ་མེད་པར་གསུངས་པའོ། །དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་དོན་ལས་ཥྱཉ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནོ། །རིགས་ལ་ཡང་དཔེ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་རྟེན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟེན་དུ་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ ཏེ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཉིད་དོ།།ཕྲ་བ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་གྱིས་དཔངས་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་དང་རྒྱར་ཡངས་པ་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཤིང་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྒྱུར་ གྱུར་པ་ཡང་འདིའི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

即便如此，此处帝释天自己说道三千世界的刹土安排太少。'更不用说'等等。此处为了显示帝释天的殊胜信解，世尊宣说随许，即'尔时世尊'等等。'如是'等等，'如是'者，因为般若佛母是一切如来证得一切种智的唯一道路。如是，仅仅受持般若，供养其经典即是供养一切如来的缘故，是生起广大福德之因。
'无量'等词，大多是表达数量的异名或表示超胜于胜的数量。或者，'众多'是相对于往昔福德而言。'不可量'是不能以现量等量度来了知。'无数'是远离一等数量。'不可思议'是因为不能以如是思维而思考。'无等'是因为无有相似。'无量'是因为如虚空般不能从一切处限量。
即便如此，次第安排广大供养是为了令众生次第从胜解而趣入。此处以疑问为先而以正理宣说，即'何以故'等。'福德所作'即'福德业分不及'等，于初中后皆加'不及'之语是为了关联义。'不及'即是不得、非获得之义。'百分不及'是以数量差别而言。'数分'即是未作差别的数量执取。应知是执取彼之外的数量。'分'即是以力。'算分'即是以类。
此福德类中，由供养塔庙所生的福德所作无量故。此殊胜于世间亦无有譬喻，以何能成如是福德。如是，以数量说明彼福德无有减少，故说'譬喻亦不能及'，即说在力量上也无有譬喻。以譬喻也不能显示。'可譬喻'即从自义加ṣyañ后缀。说在类上也无有譬喻即'为依'等，'为依'即是依止，是称量性。
如微小尼拘陀种子生长极高广大的尼拘陀树一样，因果事物的关系将会生起，故说'为因'等，因为以因果体性也无有关联故。此说'此为因者亦非此因'。

།འདི་ལ་དོན་འདི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པ། གྲངས་དང་མཐུ་དང་རིགས་རྣམས་ཀྱི། །འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་དཔྱད་ནས་ནི། །དཔེ་ཡང་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ནི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་རྟེན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་དཔེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དཔེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་འདིའི་འབྲས་བུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཉིད་ ལ་འདི་དེ་བཞིན་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་གོ། །འདིར་འཐད་པ་ནི་གྲོགས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གྲུབ་པའི་དགོངས་པའོ། །འདིར་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ་འདིར་དགོངས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་དངོས་སུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གསུངས་པ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །འཐབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཡུལ་འགྱེད་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་དྲན་པའོ།།འདིར་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་འཐབ་པར་འདོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་པ་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་སྨྲས་པ། རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིག་སྔགས་ ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གོང་ན་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པ་མེད་པས་སོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ལྷག་པའི་རིགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ནི་ ཅུང་ཟད་ཉུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུ་རིག་སྔགས་ཆེན་མོའི་རང་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་མ་གོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་སྟོབས་འཕྲོགས་པ་ལ། རིག་སྔགས་ ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་གནང་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པས་ཀྱང་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་གསུངས་ལ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལས་གསོད་པ་དང་རྐུ་བ་དང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ལོག་པ་ གསུམ་མོ།།བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་དང་ངག་འཁྱལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཞི་ལས་ལོག་པའོ། །བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལས་ལོག་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།

对此应当了知此义，如同圣无著亲口所说：'关于数量、力量和种类的差别联系，即便遍观一切世间，也找不到比喻。'如是所说。在古代的经典中，并非宣说'以喻显示'和'作为所依'等，而是以'亦如'这一词来理解一切譬喻的本质。
诸大士安立的一切，其果报即是对所化众生'如是'的增上信解，以'从此'等来显示，即是'当执持'的意思。执持主尊是众多有情得到摄受的因故。'朋友'是呼唤语。
此处的道理是'朋友，当执持般若波罗蜜多'等，即是对所执持等如所说果报的究竟意趣。此处为开示天子等义，世尊宣说'所执持'等。此中以先前的意趣直接宣说帝释所作的其他功德。
若问为何如此，即是'行、生起'等的意趣。'当战斗'是先前的明示。'当交战'是提醒记忆。
此处对于阿修罗欲战的平息，世尊说明无明大咒等即是因，以赞叹帝释的方式说道：'大明咒'等。'大明咒'等三句已经解释过。
'无上'是因为没有更殊胜的缘故。'无等等'是因为没有其他稍许超胜的道理。'无等'是因为无与伦比。'等同无等'是因为没有丝毫减少。
意趣是：如此本性的大明咒，怎么仅仅以不被阿修罗势力染污就能如何令其完全平息？关于夺取阿修罗势力，大明咒等即是因，对帝释如是宣说'如是'等。
随许之后，以三世圆满佛陀的生起也显示大明咒等，即是以'依此'等来说明。
又说世尊母的其他功德，即'于此'等。'十善业道'是远离身三恶行中的杀生、偷盗、邪淫三者。远离妄语、粗语、绮语等四种语恶行。远离贪心、害心、邪见三种意恶行的本质。
'四禅'中，初禅具五支：寻、伺、喜、乐和心一境性。

 །གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་དང་བ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་ དང་ལྡན་པ་སྟེ།བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང་། སེམས་རྩེ་ གཅིག་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་པ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཞི་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གཞག་པས་དེ་དག་གིས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གཏད་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།དཔྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཁྱུད་པ་སོ་སོར་ཉེ་བར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དག་གོ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བས་སྐྱོན་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞི་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རིག་པའི་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེའོ།།བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་ནང་གི་ཡང་དག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། །དེར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལ་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་དང་བ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་དང་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་དག་པར་རྙོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་པར་དང་བའི་རྒྱུན་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་ཆུ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་རང་གི་ངང་གིས་རྒྱུ་བའི་དམིགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་སམ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞི་བ་འབྲས་བུ་སྟེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བའོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྒྱལ་བས་ཀྱང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བར་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ།།བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་རྒྱུའོ། །དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་དང་དབུས་སུ་གནས་པ་གང་ཞིག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྟ་བ་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་གྱི་བསམ་གཏན་དག་ལ་དགའ་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བའི་དབང་གིས་སེམས་ཀྱི་འབད་པ་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྙོག་པ་ ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ལ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་བཏང་སྙོམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སོ་སོར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་བཏང་ སྙོམས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་མི་བརྗེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཤེས་བཞིན་དང་མ་ཚང་བ་ལ་དྲན་པ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

第二禅具有四支，即内等净、喜、乐和心一境性。第三禅具有五支，即舍、念、正知、乐和心一境性。第四禅具有四支，即舍清净、念清净、不苦不乐受和心一境性。
其中，初禅中的寻伺清净是因，由于厌离欲界过患，以及专注于寂静所缘而获得。其中，寻的特征是心专注于所缘。伺的特征是对所缘进行详细观察。果是喜和乐，因为它们是随顺的自性。由于战胜欲界和不善法而获得的无过失喜悦称为喜。由于平息烦恼的热恼而获得的离烦恼的悦意觉受是乐，心一境性是其自性。对欲界过患等所缘具有寻伺的心一境性是其特征。
第二禅中，内等净是因，因为在此寻伺会扰乱心。由见到无寻的功德，而获得内心清净的大自性正等净。由于断除杂染，而不是通过寻伺的力量。如同从内等净之流中生起的水一样，心自然而然地安住于所缘。所缘是出离欲界或寻伺的寂静，果如前所说是喜和乐。然而此处应知由于战胜寻伺而获得的无过失喜悦，自性如前所述。如是，第二禅的特征是远离欲界、寻伺、过患，以及以出离和寂静为所缘，离寻伺而具喜乐的心一境性。
第三禅中，舍、念和正知是因。于一切善行中，心平等性的修习无碍，无分别而安住中道，观察寂静，这称为舍。在前面的禅定中，由于喜和极喜的力量，不能舍弃心的努力，因为使心成为杂染，所以在那些禅定中未说舍，因为尚未圆满。在此由于离贪而转，努力成为禅支的舍而入定。念是忆持，其特征是不忘失。若无正知而仅安住于念，则念会退失。

 །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ ཡང་བསམ་གཏན་རྣམས་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་བསྡུས་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་རང་གི་སྒྲས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགའ་བ་སྤོང་བར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྤངས་ཀྱང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མ་ཚང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཉིད་དེ་ འཆུམས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ།དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་རྣམས་དང་དགའ་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་དང་ཞི་བའི་དམིགས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་འགྲེལ་པའི་བདེ་བར་ལྡན་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའོ།།བཞི་པ་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་གི་ཡོངས་ སུ་དག་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མ་འབྲེལ་པའོ།།འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་མ་བཤད་དོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཚོར་བ་ནི་དེར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་ངོ་། །འདི་ཉིད་ནི་འདིར་འབྲས་བུ་སྟེ་བདེ་བ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ ན་འདོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ།།བསམ་གཏན་འདི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དྲན་པ་དང་ཆོས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདུན་གྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ།།ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་ ནི་དགའ་བའོ།།འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ།

由于正念和正知在一切时中都不相违的缘故，即使禅定归摄于其他，但因为此处以自身的名称而说，所以以喜舍喜，虽然舍喜，但在缺乏正念和正知时也是正行。
在此，乐果即是与令心专注相应，从而获得专注的殊胜，并得到随顺，因为已经完全舍离喜的缘故。自性如前。如是，对欲和喜见过患、出离、寂静所缘，具足喜和相应乐，以心专注为相的是第三禅。
第四禅以清净的舍为因。舍和念如前已说。彼等的清净是指不与前面禅定中的乐等相应。由于这也极为明显的缘故，对于念和正知清净未说不同的果。因为既非乐也非苦，所以受在彼处虽无分别等，但由舍而安立所缘，因为无有相似的受，所以离作业，由获得不动而清净，如是念也是。
此即是此处的果，而非乐。因为乐是极为殊胜的缘故。念对于具慧者也不趋近于仅执著心识者的殊胜，因为已舍离乐的缘故。自性如前。如是，由见欲、喜、乐的过患、出离和寂静，对所缘具足清净的舍和念，以专注为相的是第四禅。
关于这些禅定具足菩提分，彼等出世间的念、择法、喜、轻安、舍、精进、定相的七觉支具足，而非世间。对于出世间者也非七支相应心，因为无有趣入喜等的缘故。
所谓四无量是慈、悲、喜、舍，因为以一切方向无量有情为所缘的缘故，故称无量。
'愿诸有情遇乐'是慈。'愿离苦'是悲。'愿不离乐'是喜。'愿解脱贪欲因缘所生事物和贪欲、苦因的嗔恚烦恼'是舍。

 །རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་བསམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་།ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ འདུ་ཤེས་རྣམས་སྤངས་པ་དང་།སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་ བརྟེན་པའམ།གཟུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་སོ། །དེས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྤངས་པས་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཡང་དག་པར་འདུས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འགགས་པས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར ལྡན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་མེད་པས་སོ།།མཐའ་ཡས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སེམས་ཅན་བརྟེན་པའི་དོན་དུའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱས་པས་སོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་ འདས་པའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་དམིགས་པ་ཅན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ།དེའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་པོ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་སོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་བཞིན་དུའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། །ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་སམ། བསམ་གཏན་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ཡན་ལག་འགྲིབ་པས་ཡང་དག་པར་འགྲོ བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་དེ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་རིང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་འདོད་ པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཞི་བ་མཐོང་བའི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།གསུམ་པ་ནི་གཉིས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཅི་ཡང་ མེད་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཡིད་འཛིན་པའི་རྟེན་ནོ།

这些形相的安乐，以及正确运用的心意，希求远离痛苦的心意，希求不离安乐的心意，以及无有烦恼的心意已经解说。所谓四无色定，即是空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处。其中，第一等持者，即是完全超越一切色想，断除嗔恚想，不作意种种想，因此入住'空无边'的空无边处等持，如经中所说。其中，所谓色想即是依于色或缘于色的诸想。因此，断除与眼识相应的诸想，嗔恚即是损害，由于灭除与耳、鼻、舌、身识相应的声、香、味、触的和合想。所谓种种想即是与缘取种种境的意识相应的种种想，不作意即是不相应。无边即是不可测量。所谓虚空即是出离色的声音，是为了众生依止的意义。空无边性即是无边性。彼即是处，从处的角度而言，意门即是处。所谓入定即是获得、证悟。所谓安住即是近住。
其中，超越色想的缘取空无边的所缘，一心专注的特征，是色贪完全寂静的正念住，那即是等持。第二等持即是完全超越第一等持。所谓识无边即是能识别故为识。识无边性即是处，如同前后。另外，识因为是无色的缘故称为无边，因为对所取无有遍计。其他人说因为执取空无边故称为无边。由增上胜解力或由禅定减损无色支而正趣入。
然而，由于完全超越所缘，于彼中远离色等诸想，故具有正行想，超越空无边处，见到彼究竟所欲的过患，见到出离彼的寂静，是缘取识无边处一心专注的特征。第三等持即是超越第二等持，'无所有'即是无有任何事物即是无所有，彼即是处，是意识所依止处。

 །དང་པོ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་གཉིས་པ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་འདུ་ཤེས་ལའོ། །འདི་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ལ་སྐྱོན་གང་ཞིག་ དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དོགས་པར་གྱུར་པ་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཅུང་ཟད་དམིགས་པ་མ་བྱས་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་འདི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ་དེ་འདས་ པར་བྱས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་དམིགས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།བཞི་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དེ་མེད་པས་སོ། །འདུ་ཤེས་ མེད་པ་ཡང་ཐོབ་པ་སྟེ་གཏི་མུག་ཅེས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རིམ་པ་གཞན་མཐོང་བ་ཕྲ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ།འདི་ལ་ཡིད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་དང་དེའི་འདུ་ཤེས་ལ་གཡེང་བ་ ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་རྣམས་ལ་ལྡོག་པའི་དོགས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་།སྐྱེ་མཆེད་གཞན་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་དམིགས་པ་ཅན་ སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།འདི་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་ནི་གཙོ་ཆེར་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།ཤེས་རབ་དང་། དེ་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལྷའི་ རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྲ་བ་དང་།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ པ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་ གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་དང་།སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གང་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། དེ་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྟེ། ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། ཆོས་དང་། སེམས་ཞེས་ཆོས་རྣམ་པ བཞི་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ།།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་བཞིའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་མི་དགེ་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་ བསྐྱེད་པ་དང་གནས་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།

首先，完全超越色等诸想，其次是无边虚空想。对此，无边虚空想有何过患，即是当这些无边圆满生起疑虑时，如前所说，若不作少许所缘，则心识无法安住。
如是见到识无边处为究竟的诸欲之过患已，超越彼等，于出离中具寂静想，缘于无所有，具一心专注之相。第四是非想非非想处，其中想如同刺，完全舍弃彼等故无彼。
无想亦是所得，舍弃愚痴已，见到其他次第微细想的自性，即是处。于此为摄持意故而精进，故为处。由散乱于彼等诸想之过患，以退转之疑虑，完全舍弃无所有处，见到欲等过患而出离，对其他处具寂静想，具非想非非想所缘，具一心专注之相。
此等无色性主要是因为对治色想，以及受等四蕴是异熟性故。所谓六神通，神足通是依止禅定，为了在种种虚空中行走，于神变圆满之三摩地、智慧以及与彼相应的心心所法。
天耳通是圆满听闻微细、隐蔽等一切声音，如前。他心差别通是圆满通达其他有情具贪等心行，如前。宿住随念通是圆满忆念过去边际之行为，如前。死生智通是圆满见到六道众生之死亡与出生之处，如前。
漏尽通是依止禅定，于漏尽智圆满中，任何三摩地、智慧以及与彼相应的心心所法。所谓三十七菩提分法，即四念住：身、受、法、心四法所缘之念即是念住。
四正断，即四种精进：为不生未生不善、断已生不善之二种，为生未生善法、住已生善法之二种。

།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། འདུན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ནི་དད་པ་དང་། བརྩོན་ འགྲུས་དང་།དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་བོ། །སྟོབས་ལྔ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་བརྒྱད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བས་རང་འབྱུང་ངོ་། །བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ།།སྔོན་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ཐོས་པ་ལས་འབྱུང་བས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོས་པ་འདྲ་བའི་འབྲས་བུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་བདེན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་དང་སྐར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་རྣམས་དང་ནི་སྐར་མ་དང་། སྨན་དང་སྐར་མ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་དབང་གིས་ལྷག་པར་བརྟེན་པ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་དང་། མཐུའི ཁྱད་པར་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གསུངས་པ་ནི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་དང་། མཐུ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་དེ་རང་གི་སྟོབས་དང་། མཐུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །སྐར་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐར་མ་རྣམས་ལས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཐ་སྐར་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་སོ།།ཆོས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཆོས་ནི་ལམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཞི་བའི་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་[(]ལགས་[,]ལེགས་[)]པར་སྤྱོད་པའོ། །སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ བསྟན་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བཤད་ནས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་སྔར་བཤད་པ་ཡང་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་ཡ་ང་བ་ནི་འཆི་བའི་རྒྱུའོ།།དེ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པའོ། །འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །བློན་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ཙམ་མོ། །གཏམ་ཟེར་བ་ནི་ལུས་ཚོ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བའོ། །ཡང་དག་ པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་གཏམ་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ།།ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཐུས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གདུག་པ་ནི་དྲག་པའི་རི་དྭགས་རྣམས་སོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ནི་སྦྲུལ་རྣམས་འཁྱོག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དགོན་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།

神通足有四种，即出世间法所说的神通足之处，即欲、神通、心和观察。五根即信、精进、念、定、慧。五力即诸根自身从违品的阶段中决定胜出。七觉支和八道支。诸佛智慧即佛智。此即由自性而生故为自生。超越思维故不可思议。声闻、缘觉、圆满佛陀们的智慧即是佛智等，所谓其他。'先前所闻'即从往昔所闻而生。'同类'即以与世尊所闻相似的果。'不具觉支'即因无佛出世故无真实现证。'五神通'即漏尽，因于无佛出世时不存在。'药与星宿'即诸药及星宿，药与星宿即彼等依月光之力而增长圆满，并获得殊胜威力。'如次第所说'即随力量、威力而普遍显现，即随顺自力与威力。'一切星宿'即星宿中最大的昴宿等。关于'修法'，此处法即是道。如正见即称为法。与法相应的慈等，与一切众生共同的行为即是相应行。为息灭一切烦恼与痛苦。寂静即涅槃。因此行为即寂静行。善即身、语、意的善行。'生起'即由彼开示而最初趣入故。'分别'即彼教法依赖菩萨故。如是说明一切白法分别的因后，为显示前说现法功德之义而说'憍尸迦，复次'。关于'未断怖畏'，怖畏即死因。未断彼即未断怖畏。此为略说，余为广说。'大臣等'即诸主要者。言说即仅是正确言说。谈论即问候身体等。'令欢喜'即宣说引生欢喜之语。'亲近'即由其力而如是生起故。凶猛即猛兽。毒蛇因蛇行走弯曲故。彼等荒野即因难以行走故。

།མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་དེའི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཞག་པས་ན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒོལ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་སེམས་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཕ་རོལ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཀླན་ཀ་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པས་ལན་འདེབས་པའོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དོན་ ནི་ཆོས་སོ།།དཀར་པོ་ནི་བསྟན་པའི་གནས་སུ་འོངས་པས་རྙེད་པར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་འོངས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་བཀའ་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། རྒས་པའི་ཆོས་ཅན་ ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་ནི་སྐྱེ་དང་བཀའ་ལས་ནི། །མ་འོངས་པ་དང་ངེས་གནས་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་དང་པོར་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་དེ་ཕྲད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།མིག་གིས་མི་རྩོལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔུང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་གཡེང་བའི་མིག་གོ། །དེས་ན་ཡིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་ དང་།ཤིང་རྟ་རྣམས་སོ། །བཀོད་པ་ནི་འདུས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ནི་མ་ག་དྷའི་བདག་པོའོ། །གསལ་རྒྱལ་ནི་མཉན་ཡོད་ཀྱི་བདག་པོའོ། །ཤཱཀྱ་རྣམས་ནི་ཤཱཀྱའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་སོ། །ལིཙྪ་བཱི་རྣམས་ནི་ཡངས་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །སླར་ལོག་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་གྱུར་པའོ།།མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁས་ནམ་མཁར་སོང་བ་རྣམས་སོ། །ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་ པས་སོ།།ནང་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་འོངས་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སོ་སོར་འདི་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལྷའི་མེ་ཏོག་རྣམས་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སླར་མཆོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷའི་བུ་རྣམས་དེ་གདུལ་ བྱ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་སྨྲས་པ།སེམས་ཅན་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་བདུད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་དེ་གཅིག་པུར་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ངན་ངོན་ནི་ཆུང་བའོ། །བགྱི་བ་བགྱིས་པས་ན་བགྱི་བ་བགྱིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་པའི་སྐལ་བ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྔར་ཉན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་གོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་ བའི་རྩ་བའོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལའོ།

关于所谓'未了知'等，由于前世业力的成熟而安置于其外部，因此是平息他方诤论者的因，由于无有扰乱他心的功德而说。
其后说'其他外道'等，是指其他外道对他方宗派执著见解者。
'诽谤'是以'非如此'之诤论而作答辩。
'思维'是作意。
'白法'中，'法'是指未来之义。'白'是指来到教法处而获得，意思是'非见'。
于未来中法字在经典中也可见到，如说'具有如是法的诸行'等，又如'具老法之身'等。
如经中所说：'法即生起及经典中，未来及决定住。'
首先宣说无障碍功德者，为显示遇见之义而说'其后魔罗波旬'等。
'眼不观察'是指被军队等所见而散乱之眼。因此心也生起散乱。
'军队'是力量之众。其有四支：象、马、步兵、战车。
'列阵'是集合。
'有身精华'是摩揭陀国主。
'明胜'是舍卫城主。
'诸释迦'是从释迦种姓所生的王族们。
'诸离车'是毗舍离人。
'返回'是指退却。
'化现'是因为超胜于彼等树等之花。
'住于虚空中'是指以空行空者。
'经过很久'是指长时。
'入内'是指返回。为各别显示佛出世决定。
'又持天花'是指以极欢喜而再次从事供养。
无障碍功德天子们为所化众生而说：'诸有情'等。
'于彼等魔或'是指不仅帝释一人具有念力，而且其他有情作意亦是一切过失之对治，此为其密意。
'微小'是指小。
'所作已作'是指已作所应作。
世尊听闻之善缘，即是先前于诸佛所布施法衣等善根。
如般若波罗蜜多中真如事即是真如，'学'等三句是于加行等诸阶段。

 །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡང་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སོང་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བསྔགས་པ་ནི་བསྟོད་པའམ་ཡོན་ཏན་ནོ། ། གསུངས་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ཡང་སྲིད་པས་འདི་ཉིད་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས པའོ།།སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་ནི་ལུས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་པས་མཆོག་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུའི་ ས་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་མཐོང་བ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལས་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་མཐོང་སྟེ། དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སོང་བའི་མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་དམིགས་པས་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་ཉིད་ལས་ཕ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།གཞན་ལ་ལྟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཐོབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མེད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པའོ། །བཤད་པའི་དོན་ལ་དཔེ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལྔ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི་རེ་ཞིག་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ ཏན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གང་ཞིག་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཇི་ཙམ་ཡང་བཟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་བཏོན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྗེད་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའོ།།ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཚད་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ནོ།

从大般若波罗蜜多海中所说的'般若波罗蜜多'即是大海，因为是一切波罗蜜多的先导。其他功德的显示即是'从此'等词。布施等修习圆满即是波罗蜜多。赞叹即是称扬或功德。'宣说'是因为一时宣说。'遍宣'是相续不断。如此，虽然还有其他能成为一切智因的波罗蜜多，但若仅对此一种正确宣说则不应理，此为密意。
'先导'即是前行。因为布施等诸波罗蜜多的圆满必定由此而生。从反面角度所说的即是'于意云何'等。'非也'是因为若无回向一切智性则不应成为最胜。
'不可思议'即是如布施回向一切智性时，布施波罗蜜多与一切智性在果位上无有差别，故证知无二，行布施时即得布施波罗蜜多之名。此所见所缘亦是般若波罗蜜多之业用，即见布施等在世俗谛中差别，但以胜义谛无二之瑜伽而见，故不可思议。不可思议性圆满即最极不可思议。如是，以胜义谛所缘为最胜故，般若波罗蜜多是从自身而到彼岸，非依他而成就。
世尊告曰：'是故'等。'引导'即是正确摄受。'普引'即是为获得一切智性。'摄入其中'是说若无此则无波罗蜜多故。'获得自性'即是摄入其中，此为密意。
为解说义而说譬喻即'譬如'等。'五波罗蜜多得生'即是获得与一切智性相应之增长。结语即是'是故'。
复次，帝释说般若波罗蜜多无量功德即'暂且'等。'一切功德'即是世尊所宣说。此等即是无量功德正生起之密意。'某一分'即是利益。'受持'即是执持。'勤修'即是为不忘失而极为串习。'善哉善哉'即是显示此无量利益。

 །ཁོ་བོས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྒྱ་བྱིན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་སུ་བྱ་བའོ།།གང་ཞིག་འདི་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་དམ་པའི་ཆོས་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བཞག་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དེའི་ཡང་ཕན་ཡོན་འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྒྱ་ བྱིན་ཡང་ཕན་ཡོན་གཞན་ཀླན་ཀ་མེད་པ་དང་།སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་མང་བ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང་། རྒོལ་བ་ཕ་རོལ་པོ་ཚར་གཅོད་པའི་ནུས་པ་དང་། ལྷ་ཐམས་ཅད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང་། གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང་།ལྷ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་འོང་བའི་རྟགས་རྣམས་དང་། །དམན་པའི་ལྷ་རྣམས་ལྡོག་པ་དང་། །དང་བ་མང་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཚུལ་གནས་པའི་གཙང་བ་ཉིད་དང་། གདུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དང་། ལུས་ལ་ཡང་གཟི་བརྗིད་འཇུག་པ་དང་། ཟས་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྤོབས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་མི་བརྗེད་པའོ། །འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །རྒོལ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གོམས པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་པའོ།།སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་ཕ་མ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤུན་ལ་ཚོགས་པའོ། །ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །འདུད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བས་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱས་པས་སོ།།ལྷ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ལ་འོད་ཆུང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་ལ་དགེ་ཆུང་ལ་སོགས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་སྤྲིན་མེད་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལས་དེར་ཉེ་བར་འོང་བའོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བའོ། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་དག་མཐོང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མར་མེ་ལ་ སོགས་པ་ལས་ལྷག་པའི་སྣང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །མིའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའོ། །འོངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བས་སོ། །ལྷགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་སོ།།མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ལས་བྱུང་བས་ན་མིའི་འོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མ་ཡིན་པའིའོ། །གཟོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་མེད་པས་སོ། ། ཡི་རངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་ནི་མཐུའོ། །བཙུན་པ་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དད་པ་མང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འོངས་པ་མཆོད་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡང་དག་པར་ཉེ བར་སྐྱེས་པའི་དང་བས་སོ།།ངལ་བ་ལ་ནི་གནོད་པའོ། །འགྲོ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་གཞུང་དང་། དོན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ། །དགའ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་དེ་ཉིད་ལའོ།

所说'我已宣说少分功德'是指正如帝释天你所了知的这些，是世尊所善说。
若有人为使正法久住而将此经典结集成册并作供养，其功德亦如是一切。所说'正确'等，是指帝释天亦无其他过失，无有恐惧等，喜欢众多世间人，能降伏对方论敌，一切天神，受持般若波罗蜜多，为所化众生圆满资粮而行法布施，诸天守护，诸天来临之相，劣天退却，多生净信，法住清净，无有热恼，生起安乐，梦境吉祥，身有威光，于饮食无慢。
其中，辩才是指不忘所修法义。'欲乐'是指希求。'论难'是指询问。由于极为熟习空性故无所畏惧。
'血亲'是指同父母所生兄弟姐妹等眷属。'具法'中，法是指如实而住的词语。'礼敬'是指以赞叹为先而作礼拜。
诸天是指欲界六天，初禅天中梵众等三天，第二禅天中少光等三天，第三禅天中少净等，第四禅天中无云等八天，无想有情天，广果天之一分所生。彼等也是由往昔愿力而来此处。
'见'等是说彼等无有。'见大光明'是指较灯等更胜光明，以及正知。'决定'即是确定。'了知'即是作为。'人'是指具神通者。'来'是指往诸方所。'至'是指入于房舍等处。
'非人香'是指，人所生者为人香，非如是者为非人香。'悦意'是由可意性。'清净'是由无不净。
'欢喜'等诸词是异名。'威德'是力量。'尊贵'是应受供养性。'多生信心'是由知诸天等来作供养故。由对佛母生起真实清净信故。
'疲劳'是指损害。'行'是指相互决定文义而精进者。'喜'是指相续于彼。

 །འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་འདིར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཅི་ཞིག་མཛད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་ཕྱོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ཕྱོགས་ག་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སད་པར་གྱུར་པ་སྦྱོར་བས་སོ། །མདངས་རབ་ཏུ་བཅུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མཐུས་མདངས་ཐོབ་པ་ དང་།སྟོབས་ཐོབ་པ་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནུས་པའོ། །ཡང་ཞིང་ཡང་བ་ཉིད་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕི་བའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་དྲན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་རྒྱུ་བའི་ལམ་མོ། །དེ་སྤྱོད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྟེན་པར་བྱེད་པའམ། དེ་སྤྱོད་པ་ནི་གནས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའོ། །ཅི་ལྟར་རིགས་པ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་དེ དེའི་ཡོངས་སུ་བརླན་པ་ནི་འདྲ་བའི་བརླན་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་རྒྱུ་མཐུན་པ་མེད་པར་ཡང་འདི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ སྒོམ་པ་ཡང་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང་།ཉེ་བར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་ཉིད་དེ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་གསུངས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་གང་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་ རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིའི་རྗེས་ལ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གང་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་དེར་ལྷ་རྣམས་ཉེ་བར་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཉན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ཞིག་སྔར་བསྟན་པ་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གླེགས་བམ་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པ་དང་། རྗེས་ སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་དག་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་སུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་འདི་ནས་ཇི་སྲིད་འཛིན་པར་མི་བྱེད་འཆང་ བར་མི་བྱེད་དེ་བས་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ།རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འདི་ཉིད་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་ལྷག་པར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གིས་ཀྱང་མཆོད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ ཉིད་དེ་བས་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་བཏགས་པ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ།

关于所说的行走，如是等。关于'现前证悟'之声，即是说如来于此现前圆满成佛。
现前圆满成佛后做何事呢？所说即是从某方开始宣说法义之意。关于'正等觉'之声，即宣说正等觉之声音，如某方等。
'觉醒'即是以觉醒之加行。'光明遍入'即是以天之力获得光明、获得力量、能做一切事。
'轻安而轻盈'即是远离沉重之事，为显示昏沉等。'贪著'即是欲望。'想'即是忆念。
'瑜伽'即是止观双运之道路。'行持'即是以修道修习，或因此处有行持故为瑜伽行。
如理圣声闻等作意即是瑜伽，其遍润即是相似之润泽。具有从三摩地所生之乐随行自性者即是如此。
如何无有从三摩地所生之乐之同类因而说此？若问为何，即是般若波罗蜜多之修习亦于此摄受菩萨及摄集等思维，仅以此量如何所说即是如是等。
'此等'者，不仅是前说之一，凡是获得这些功德者，所说即是'复次'等。
此后装订成函后，以供养为先，于应安置处诸天来临等所说，即其神变之利益是何？所说即是'听闻'等。
依于前说之听闻、受持等而安置经函，即是此等一切利益之密意。因此即以总结前说相顺者即是'是故'等。
其他说'将获得现法功德'之后，有'复次憍尸迦，若善男子或善女人从此乃至不受持不执持，憍尸迦，此善男子或善女人生多福德'等增加之文。
如是'以众多供养而作供养'之后，有'憍尸迦，彼善男子或善女人即由此因生更多福德'等增文。诸位阿阇黎说此于旧版经函中无有，故为增加。因此非极相关之义。

 །པོ་ཏི་འཛིན་པ་ཙམ་བྱེད་པ་པོ་ལས་ འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཤད་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་འདོན་པ་དེ་ལྟར་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་བཞིའི་མཆོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱས་པ་ལ་མཆོད་པ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པས་གུས་པ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།། དེའི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བ་ལ་ཆགས་པས་འདི་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་སྤྱན་ཆེན་པོ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་ལྔ་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བྲལ་བ་མེད་པས་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་མ བྲལ་བ་ཉིད་དོ།།གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས། ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཞག་པ་གལ་ཏེ་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་དུ་བཞག་པ་གཞལ་དུ་མེད་ པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་གང་ལ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་རྟེན་ཏེ་དེ་དང་དེ་ཞེས་གཉིས་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེ་དག་གཉིས་ཀྱིས་བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པའོ། །དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཆོད་རྟེན་ ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་པ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་ཉིད་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འོས་པ་ཞེས བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འོན་ཏེ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་ གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱེད་པས་དེ་མཆོད་པ་རྣམས་ལས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོད་པ་ལ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཞེས་སླར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྔར་གང་ཞིག་རྒྱུ་གསུངས་པ་དེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱས་པར་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །སྐུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱེད་པ་དྲུག་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བའོ། །ཁྱབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱུར་ བུར་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ཕུད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པས་སོ།།བྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱིན་པར་བྱ་བའོ། །བརྡབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལོང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །རི་མོར་བགྱི་བ་ནི་གུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་བླ་མར་གྱུར་པ་སྟེ།འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་སྐུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་དོན་ནོ། །སྐུ་ནི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ནི་མ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

虽然没有说明仅仅持经者与持经等行为者之间的福德差别，但是已经成立。因为在某些大般若经中没有说明的缘故。如同在诸大经中所说的那样才是合理的。比起在十方世界一切刹土中，以诸佛四缘供养后圆寂的七宝舍利塔的供养，对般若波罗蜜多本身以持诵等恭敬心一心供养的福德更多。
因此，由于执著于与现观相应而安立此说。佛法即是般若波罗蜜多，因为它超胜于大眼等五眼的缘故。此中无离即是离，其体性即是无离性。关于'不可量'等，持诵般若波罗蜜多和智慧般若波罗蜜多有两种：装入经函后，放在外面虽然也是持诵等，但是放在内心中持诵不可量功德者，那才是波罗蜜多。
塔即是塔，这是第二种复合词。以彼二者作恭敬即是以花等供养。宣说彼等的品即是'波罗蜜多与塔恭敬不可量功德品'，是第三品。
为了显示相比充满如来身的赡部洲，持诵般若波罗蜜多本身更适合作为供养等的对象，世尊向帝释天问道：'假如你...'等。如前所说，比起对等同恒河沙数世界中一切众生所获得的如来舍利为心要的七宝所成之塔的供养，供养般若波罗蜜多的福德更多。
既然以此已经全部了知，为何又以其他方式重新安立呢？虽然如此，但为了通过帝释天来显示前面所说的因缘，所以又广泛地重新安立。关于'诸身'，是第六格，即由彼等充满。仅仅遍满有何意义呢？所说'堆积充满'即是直至顶髻。'布施'即是为了供养而给予。'取'即是拿取另一个的意思。'作绘画'是恭敬的差别。
因为般若波罗蜜多远远超胜于彼等，此即是如来真实义身，即是般若波罗蜜多。真实义即是真如义，因为具有彼义故为真实义。身即非舍利等的意思。

།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་ནུས་པའི་སྐུ་ནི་དམ་པའི་སྐུ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པར་འོས་པའི་གཙོ་བོའི་སྐུ་ཉིད་ཡོད་མོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་གཙོ་བོའོ། །དེར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། གཞན་རྣམས་ཀྱི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འདྲ་བས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལ་གུས་པ་ཉིད་མེད་དམ་ཅི་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་གུས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་རྣམས་ལ་མ་གུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ནི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལ་མ་གུས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཁོ་བོ་ལ་དེ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྔར་ཡང་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་གོ་བ་སྟེ། འཁྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དཔེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་འདུན་ས་ལ་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུན་ས་ནི་ཁང་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཡང་དཔག་ཚད་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ཆུར་སྟེ། ཞེང་དུ་ནི་དཔག་ཚད་སུམ་ཅུ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བརྡུངས་པ་དེ་ཡང་ལྷའི་གྲོང་ ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ལས་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ལའོ།།བདག་ལ་གུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབང་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དབང་སྟེ།དབང་ཆེ་བ་ཞེས་གྲགས་པར་བྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ནི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ལའོ། ། གསུངས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་འདིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་དེའི་གདན་བཞིན་དུ འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ།བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་མི་མཉམ་པ་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ཞེས་མཆོད་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་ནོ།

对于眼识等，以境界本身为殊胜而言，能显示的身体即是殊胜身，也就是色身的含义。对于法身所圆满成就，此处圆满即是证悟，因为它是无生的缘故。
虽然法身是超越一切分别与妄念之相的空性自性，不可执取的主尊身，但对于世尊母有何所生？如是所说：此亦等。真实边际即是空性，由此所显发即是生起，因为般若波罗蜜多是法界之随顺因性的体性。
意思是：法身即是如来，是主尊。因为是空性自性的缘故，不能执取、供养等。世尊母是法身的随顺因，由世尊及其他诸位所显发，因此对色身应如法身般供养。
难道对如来舍利不恭敬吗？答非也，如说'也非不恭敬'等。对彼等并非不恭敬，意思是我并非不恭敬舍利。'然而'一词表示差别义。虽然我对彼等恭敬，这是其义。'又'字是因为前面已说明差别的缘故。'生起'是以差别性说明其因，意思是因为生起的缘故。
譬如等，因为是天众集会处的所依，天众集会处即是大殿。其长四十五由旬，宽三十由旬，由各种珍宝铸成，位于善见城南方和西方二十由旬处。
'以恭敬我'并非是座位本身的伟大性。对此进行阐明即是'何以故'，权即是普遍闻名、如实了知一切事物，故称为权；具有大权声名者即是大权声闻，即是一切智智。是其因之体性与缘之体性。因是直接因，是在菩萨阶位时。
对所说进行阐明即是'如来'等。其中，一切智智并非如帝释般以如来舍利为因缘。如同帝释之座，然而作为一切智智所依是色身；如同帝释不平等的支分舍利，以供养亦积集正等菩提等功德。

 །བཅོམ་ལྡན་ འདས་མ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་རིང་བསྲེལ་རྣམས་མཆོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བཞིན་དུ་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཁ་ཅིག་ནི་དགག་ཚིག་དང་མེད་པ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྐུ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཀོད་ ནས་སྐུའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་གསུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་འདི་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གང་བར་བྱས་པའི་སྟོང་ཆེན་པོའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བ་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །སྔར་སྙིང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱུང་ཡང་ཟ་མ་ཏོག་དེ་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་དེའི་ཡུམ་དག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རིང་ བསྲེལ་རྣམས་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཚར་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚར་གཅོད་པས་འཕེལ་བ་འགེགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ སོ།།སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲག་པོ་རྣམས་སོ། །གཞན་དག་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་སུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དཔེས་མཚོན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མི་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསམས་པས་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འོངས་པ་དང་།སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཚར་གཅོད་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱི་ཚར་གཅོད་པ་དང་། སྣང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་བ་རབ་ཏུ་ ཞི་བས་རྒོད་པ་དང་།རྒྱགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ས་ཕྱོགས་དྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱེར་བས་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་རྣམས་བསལ་བ་དང་། དུག་རབ་ཏུ་ཞི་བས་མུ་སྟེགས་ རྣམས་ཀྱིས་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་པ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་གསོ་བ་དང་།མིག་གི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསལ་བས་ལྟ་བའི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བསལ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པའོ།

世尊母是一切智智慧的因缘，因此世尊母确实是生起的，对于舍利子的供养，世尊母与舍利子不同，所说的并非是缘起。
有些人诵读否定词和无的内容，这也是一种解释。由于修习般若波罗蜜多而成就一切智智慧的身相是缘起，安置于意识之中，是因为殊胜身相的缘故。
因此，对于舍利子，未曾说过世尊母有任何殊胜之处，这是应当思维的。帝释天所充满的大千世界的舍利子不如受持般若波罗蜜多，对此也说其因由，更不用说其他。
为了显示瞻部洲等次第增上胜解。先前为了明显显示世尊母应当极为供养，所以说'彼一切智智慧'等。
就像取出宝珠后，其宝匣仍然令人喜爱一样，以佛陀及其佛母的功德，虽然世尊已经涅槃，舍利子仍然应当供养，这是以'譬如'等来说明的。
'如是体性'是指将要解释的内容。'降伏'是指以两种方式降伏：以增长遮止和寂灭。'微细众生'是指凶猛者。'以及其他'等，
对此进行说明的是'若有人'等。这一切都是以宝珠的功德来说明，应当视为以譬喻显示世尊母和一切智智慧的功德。
因此从大乘中诵出，'大宝'这一词是般若波罗蜜多和一切智智慧的异名。
对于趣入此道的求法之人等的观想，魔等的接近，降伏蛇等的忿怒，降伏贪嗔痴，以光明性显明义理，以寂灭热恼而无有掉举、憍慢、我慢等，
以地方温暖而对善法生起欢喜，以毒蛇等远离而遣除欲求过失的外道，以毒的寂灭而治愈外道们的非正信执著，以去除眼病而遣除见解过失并生起正见。

 །ད་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་ནི་ཆབ་གང་གི་ནང་དུ་སྩལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེའི་ཁ་དོག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་རིགས་དང་། ལྷག་པར་མོས་པའི་དབྱེ་བས་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྙེད་པར་དཀའ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གཞལ་བར་བྱའི་དོན་ལ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་མཚོན་པའི་དོན་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལྷའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་དང་འདྲ་བའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་མཚན་མཉམ་པས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཕྱུང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འདིའི་རྗེས་ལ་ཇི་སྲིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང་།ཇི་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་པོ་ཏི་ཁ་ཅིག་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ ལ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་ཡང་དག་པའི་འདོད་པས་བཏགས་པའོ།།གནས་འདི་ལ་ཡང་འདི་རིམ་པ་འདིས་འབྲེལ་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེས་བརྗོད་པས་སོ། །སྔར་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡོད་པའི་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པས་མཆོད་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།མདོ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་ དག་པར་བརྟེན་པས་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པའི་མཆོད་པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དཔེའི་དོན་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིར་དཔེ་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུས་མདོ་ལ་སོགས་ པའི་བསྟན་པ་མཆོད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དཔེ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་ནོར་བུའི་དཔེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལས་ཟ་མ་ཏོག་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།

现在讲述依托特殊性而说明的如意宝珠功德，即'置于何等水中'等。'自身'是指依不同所依而有差别，因为其色相随顺一切所依的特殊性。为显示此义而说'若是彼'等。此处表明由种姓和胜解的差别，所化众生声闻、独觉、菩萨、帝释、转轮王等果位差别的如实生起。
现在上座阿难以如意宝珠对于天界尚且难得为比喻，为表明义理也难得而发问'复次'等。'于诸天中'表明如同天界，于菩萨相续中极为清净的般若波罗蜜多和一切智智如实生起。'于阎浮提人等'表明如同人界，于声闻等相续中其功德微小，因此对声闻等舍利作相应供养。
现在说明涅槃与如来身供养以理由相等，即'取出彼'等。'成为法器'是指此后乃至从般若波罗蜜多所生故应供养，如同有些经典中所见'世尊于如来身获得供养'的读法。然而因在古老经典中未见此说，是以现观相应的正确意趣而假立。
此处也是以此次第相关义，即以珍宝喻说大乘。先前已说十方世界所有佛陀十二分教法所显示的般若波罗蜜多作为供处是相等的，因为从经等教法中必定显现世尊母。如是依止于王如生于王般供养，即如般若波罗蜜多生起般对如来身等。
其中譬喻义已说明。此中第一譬喻，如以般若波罗蜜多力应供养经等教法，如是舍利也因其力故。仅是譬喻义非如意宝珠譬喻的自性，然而如同从如意宝珠的大自性中出生宝箧般，从般若波罗蜜多和一切智智的大自性中应供养如来身。

།དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ལས་མཆོད་གནས་ཀྱི་མཆོད་པར་རང་བཞིན་གྱི་དོན་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་འདིར་དོར་བ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆེན་མོ་རྣམས་གཞུང་འདི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་དཔེ་ལས་སྔར་འདོན་པ་སྟེ། འདིའི་འོག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སླར་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་ མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་བསྒྲགས་པའི་དོན་དུ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཚུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་བའོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་ཡང་རྒྱུ་བསྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པར་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་དོན་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཆོད་པ་ལས་ཡང དག་པར་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གཞན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རིང་བསྲེལ་དང་། མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སློབ་དཔོན་རྣམས་གསེར་གྱི་ལུས་ཅན་གྱི་གཏམ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་མཉན་ཡོད་ན་བུད་མེད་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཐབ་སྨྱུང་བ་བྱས་པ་འདོད་ཆགས་པར་གྱུར་ཏེ། མཆོག་གི་ངོ་བོ་དེ་ནས་གཞོན་ནུ་མ་ཡང་དག་པ་དེའི་གྲངས་སུ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ནས་དེའི་གཟུགས་དང་། ལང་ཚོ་ལ་རྗེས་སུ་ ཆགས་པས་དེའི་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ཏེ།དེ་ཡང་དེས་རོལ་པ་དང་བཅས་པས་འཁྱུད་པའི་དོན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དུས་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ངོ་མཚར་བ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་སྐྱེས་པ་གཞན་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཀྱེ་མ་ འདི་དུར་ཁྲོད་དུ་ཁྱེར་ནས་བོར་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་སོ།།དེས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་ཤི་བ་ཡང་བོར་བ་ཉིད་དེའི་ཕྱི་ནས་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་སོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོ་རངས་འདྲ་བའི་མཚན་མོ་ལ་ཡང་འདི་རང་གི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ཁོ་ནར། དེ་རྐོ་བ་ལ་སོགས་པས་ ནང་ཉིད་དུ་བོར་འདོད་པ་གང་དུ་འདུག་ཅེས་རྐོ་བས་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་ལུས་ཅན་དུ་ཤི་བ་པོ་དེ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་བ་ཡན་ལག་ལས་བྲལ་བའི་དེའི་སོར་མོ་གཅིག་བླངས་ནས་གསེར་མགར་གྱི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་སོང་བར་གྱུར་ཏོ།།དེས་དེ་ཉོས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་སྔར་མ་མཐོང་བ་འདི་ལྟ་ བུའི་གསེར་ཞེས་སོར་མོས་བླངས་ནས།རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་བྱིན་པ་དེས་ཀྱང་གསེར་འཚོང་བའི་སྐྱེས་པ་བོས་ནས་གཏམ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དྲུང་ན་གནས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་དེ་ནས་སོང་བར་གྱུར་ཏོ། །གསེར་གྱི་ལུས་ཅན་མཐོང་ནས་ཀྱེ་མ་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ངོ་མཚར་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་འདིའི་ལས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པས།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་པའི་གན་དུ་ཉེ་བར་སོང་ནས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དྲིས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་ཏེ།བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་དབུལ་པོའི་དཀའ་ལས་བྱེད་པའི་དོན་དུ་དགོན་པར་ཉེ་བར་ཞུགས་སོ།

同样在第二个比喻中，从法身的力量来看，供养处的供养与自性的意义也不相同。从诸大论中也可见到世尊母在此舍弃一切，但并非颠倒。因此，诸大论从宝珠的比喻中先说此论，而非在其后所说。现在，为了再次宣说帝释天应当极其供养世尊母的意义，应当了知即使从如恒河沙数世界中所充满的如来身中，也应受持般若波罗蜜多。
其中说明原因即'世尊，因此'，在此也以说明原因显示供养世尊母等功德更多，这些并非是说明意义的本质，而是显示胜义谛。如是，也显示从供养如来身所生的功德中，世尊母的供养功德有着极其殊胜的差别。关于舍利和佛塔供养的功德差别，诸论师们讲述了金身的故事。
即在舍卫城中，有一女子的丈夫持斋后生起贪欲，从最上本质中，将少女真实地数入其中后，因贪恋其容貌和青春，来到其家中。她也以嬉戏相拥抱而观看时，恰逢命终。之后，以惊叹和痛苦而失去自主，见到其他男子。'呜呼，将此尸体运往尸陀林抛弃吧'，如是说道。
他也如是实行后，抛弃尸体，之后又七次前往其家。此后，在类似黎明的夜晚，就在自己家中，想要通过挖掘等方式将其埋在里面，想知道尸体在何处而挖掘时，见到死者变成阎浮河金身，惊叹地从其肢体上取下一根手指，前往金匠处。
金匠买下后说道：'此等黄金如同珍宝，前所未见'，取了手指后给予国王波斯匿。国王召来卖金之人，得知真实情况后，前往此处。见到金身后心想：'呜呼，善业果报成熟真是稀有！此人造了什么业？'欲知此事，便前往祇树给孤独园中住世尊处询问业报。
然后世尊对国王授记一切：在许多百劫之前，此人极为贫穷，为了谋生而入于荒野。

 །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་རྙིང་པ་རྒྱ་དང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ པ་དང་།དེ་དེར་རང་གི་ནུས་པས་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་རྒྱ་དང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བྲལ་བར་བྱས་ནས་དད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པས་དགོན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བར་དུ་མེ་ཏོག་འབྱུང་བའི་མེ་ཏོག་བཏུས་ནས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ དེ་མཆོད་པར་གྱུར་ཏོ།།བདག་གིས་ངེས་པར་སྡིག་པ་མང་པོ་བྱས་ཞེས་ཀྱང་བསམས་པར་གྱུར་ཏེ། བརྒྱ་ལམ་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཆས་མ་བྱས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་ན་བདག་བསོད་ནམས་འདིས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ གི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་མ་ངེས་པའི་བློ་ཅན་བདག་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ།བདག་གིས་སྡིག་པ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དག་གི་ལུས་འདི་ཤི་བ་ན་ཡང་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་དབུལ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་ མཁོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ཡང་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ།དེ་ནས་འཆི་འཕོ་བ་འདི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱལ་སྲིད་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདེ་བ་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་ལ་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བསོད་ ནམས་དང་སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་སྡིག་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་འཆི་བ་སྟེ།ཤི་ནས་ཀྱང་གསེར་གྱི་ལུས་ཉིད་འདིར་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་ཉེ་བར་སོང་ཡང་སྤྲུལ་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་འདིའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ད་ལྟར་ཡང་གནས་པ་ ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྒྱུན་གྱིས་ལུས་ལ་ནད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཚོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་ནད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ལས་གཞེས་པས་སོ། །ཡང་ན་ བཞུགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འཚོ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སོ། །གཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སོ། །འདི་ཡང་གཙོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དག་གིས་ཡང་ལྟ་བར་འདོད་པས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུས་ལྟ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་དུས་སུ་མཁྱེན་ནས་དེར་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

看见如来舍利为心要的古老佛塔被荆棘等遍布，于是以自己的能力完全清除了佛塔周围的荆棘等，以最胜信心在那寺院中采集了生长的花朵，用金色的花朵供养了舍利塔。
也想到'我确实造了很多罪业'，即使百次也未随他人所为。因此，以此亲身经历的缘故，愿我以此福德于一切生中，当无有不定之心时，以未造罪业故，此身死亡时变成金色，为利益他众消除贫穷，于一切生中成为所需。
如是发愿后，此人死后以其福德于百千劫中，在天人之中做了千次王位。也享受了千种安乐。以其福德与愿力，从想造罪业中如是死去，死后金身于此生中真实出现，为获得化身，此福德蕴至今仍在。
示现供养世尊母即是供养一切如来，见到一切如来法身等也是通过证得世尊母而成就。所说'复次世尊'等，是因未入涅槃故，以命根相续故，身体无病故。'住世'是指无突发疾病故。'安住'是指时间久远故。或者，以法身安住之故'住世'，以圆满受用身故'安住'，以化身故'安住'。'法性中'是指法身。此亦是以二主要相，即色身与智慧身而欲见故。
如是，于诸大经中也出现'欲以法身、色身、智慧身见'之说。智慧身即智慧蕴。帝释说：'世尊如是'，即知其时而说其因，即'憍尸迦，过去'等。
因一切佛陀皆从般若波罗蜜多中生起正等觉故，见到法身等是修习般若波罗蜜多的合理果报，此是其密意。'世尊，譬如'等。

 །དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དགོངས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ལྟ་བར་ བྱེད་པ་ན་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡུལ་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ།།ཡུལ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ གཟིགས་ཞེས་བྱ་བའོ།།གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྲིད་ཅིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྦྱོར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན།གསུངས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས་ལའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་བརྗོད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པའམ་མི་སྦྱིན་པ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་དང་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ སོར་རྟོགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྦྱིན་པའི་དུས་ལ་ཡང་སྦྱིན་པར་ནུས་པ་དང་། སོ་སོར་བཟུང་བའི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་མེད་དེ།གང་ཞིག་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གནས་མལ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན་དང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དང་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་ བྱ་བ་ཉིད་དང་སློང་བ་པོའི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ལེན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞོན་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་དེ། དོན་ དམ་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།

从胜义般若波罗蜜多的意趣而说，以一切法无所缘的修行来观察时，如同虚空般境界广大。为显示境界广大性而说'世尊如来'等。'最胜了知'是指无所缘的修行之义。为明显此义而说'如实观见'。
为了明显义理，世尊所说'如是'等。以大般若波罗蜜多为体性，闻已于其他诸波罗蜜多无所修行，如实存在并询问，即'尔时'等。'一切'是指若无方便所成的布施等，则不能成就真实菩提故。如所说：'诸坚固者之真实修行，于六波罗蜜多。'
若问何故般若波罗蜜多为主？答曰：'憍尸迦，然而'等。'方便善巧摄持'是指将此分为二种而显示，即'由般若波罗蜜多所回向'等。由此各自体性不可得的自性如幻等，回向一切智性及一切相智性。
义理是：菩萨以悲心充满，随诸众生所欲皆予以布施。此仅称为布施，非布施波罗蜜多。当布施或不布施皆清净时，方得波罗蜜多之名。
菩萨从初地开始，了知遍行法界，乃至一切修行中以现见方式寻求，唯真如安住，非余。彼于布施时亦能布施，非为各别执取。
因此，胜义中并无所谓'遍舍'。凡是饮食、卧具等的舍施，皆依遍计所执法，如梦如幻不真实。如是，依于布施物、布施性及乞者之体性各别领受性离所缘自性，即布施波罗蜜多。
因为菩萨最初以悲心力，依世俗理趣，随世间行而行布施；安住胜义理趣时，依出世间行以般若波罗蜜多清净。

།དེ་བས་ན་སྙིང་རྗེས་ཀུན་རྫོབ་ལ་གནས་ནས་བསམ་པ་དག་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་ནས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱོང་ བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བགྲང་བར་བྱེད་དེ།ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལའོ། །དེའི་ཚེ་ཉིད་ལ་འདི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་དང་བྱང་ཆུབ་དག་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བདེན་པའི་དོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་མི་འགལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཀུན་རྫོབ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ སྙིང་རྗེ་དང་དོན་དམ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐང་ལ་རྒྱུ་བ་དང་།ཆུ་ལ་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པ་དང་། གྲོགས་པོར་བྱས་ནས་ཅིག་ཅར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ། ། འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའོ་ཞེས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང་། བདག་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ནི་བཟོད་པའོ། །འདི་ནི་ཁྲོ་བའོ་ཞེས་གསུམ་མི་དམིགས་པ་དང་། བདག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ལེ་ལོ ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་དང་།མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཅན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་མི་དམིགས་སོ། ། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་འགའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱས་པ་ཡང་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་རྣམས་ ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེར་ཡང་དང་པོར་ནི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཆོས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ།

因此，以悲心住于世俗，从清净意乐中证悟；以智慧住于胜义，以清净加行而修。因此，从悲心中以一切为利益众生故而积累福德资粮，以智慧为菩提故而积累智慧资粮。此时即称为布施波罗蜜多。
由此，在此时缘于初发心，不舍弃众生与菩提，以此真实义成为所谓菩萨。在胜解行地中，虽如菩萨行布施波罗蜜多，但非胜义。如是，以三无所缘而行布施。
其他极为相违者，以方便善巧波罗蜜多之力，无违而行。其摄持世俗之悲心与摄持胜义之智慧，如同陆行与水行生物之行持，虽极相违之行持亦无违，结为友伴而同时成办，此即所说菩萨二资粮成办究竟菩提且极为饶益。
如是，住于一切波罗蜜多之般若波罗蜜多中，应证三轮清净。'我具戒律'、'此是戒律'、'此是破戒'三者无所缘；'我具忍辱'、'此是忍辱'、'此是嗔恚'三者无所缘；'我具精进'、'此是精进'、懈怠等无所缘；等持、三昧、散乱无所缘；住于般若波罗蜜多中，般若波罗蜜多中有智者、智慧、恶慧皆无所缘。
若问住于彼中如何清净？其义如是：当般若波罗蜜多此法胜义中无有时，故般若波罗蜜多无分别自性，住于无分别般若波罗蜜多时，'三界唯是真如'等世俗生起，以加行道所摄，以智慧所作分别亦为无分别智慧所摄持故，得般若波罗蜜多之名。
因此，住于般若波罗蜜多而修般若波罗蜜多。如是复言：'若正见诸法，即以般若波罗蜜多为先导。'其中初为道之自性，即有分别之法相分别。

 །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེའི་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་དེ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་བྱས་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱ་བ་ཉེ་བར་ སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་ལ་དཔེ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་གྲིབ་མ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་སྤངས་ནས་རང་དགར་འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གྲིབ་མ་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་བྱ་ བ་ནི་མངོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤིང་ལས་ཐ་དད་པ་བྱས་ཏེ།འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲིབ་མ་གྲིབ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་འདིའི་གྲིབ་མ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གཞན་བཞིན་དུ་ཡང་རང་དགར་བགྲང་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་བརྟེན་པའི་གྲིབ་མ་ཤིང་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤིང་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ ཡང་ཤིང་གི་དཔེ་ལ་ཤིང་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་ཤིང་གི་དཔེ་ནི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཤིང་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་རང་དགའི་གྲིབ་ མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་བཤད་པར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གི་དཔེ་སྟེ་གྲིབ་མ་ནི་རོ་གཅིག་པ་ཐབས་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྣམས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་སྦྱར་བས་སོ། །གཞན་དུ་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མུ་མ་མཆིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྦྱོར་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཡོངས་ སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།གསུངས་པའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གླེགས་བམ་ཡང་དག་པར་འཛིན པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་གི་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་དག་པར་འོས་པའི་བྱ་བ་ངེས་པའི་དོན་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་ཞིག་ལྷག་ པར་མོས་ཤིང་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ་མེད་ཅེས་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་འདི་ལ་ཉན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

无分别般若波罗蜜多是其前行。关于'无差别'，般若波罗蜜多是自性生起者的彼等无有差别。'不见有差异'是说对于如是造作者，分别后不见有任何作用。对此举例说道：'譬如'等。'彼等影子无差别'是说离开树木后，影子不能独立产生任何作用之义。'不见有差异'是说离开树木后，不能确定用于任何作用。'影子称为影子之数'是说此树之影子如是计数，而非如其他树木般独立计数。
因此，如同依树之影子不能离树而用于他处，如是如树般的般若波罗蜜多之影子般的其他法即是依止于彼之义。如是，树的比喻中，如树般是般若波罗蜜多，如影子般是其他法，此是《二万颂释》中所说。种种树木的比喻是为了说明一切树木的影子即使在彼时也无有任何树木有独立的影子之义。
如有人解释布施等诸法世俗谛自性差别，以种种花等树木为喻，影子一味为方便善巧摄持之喻，此说不合理。般若波罗蜜多为主要，因为其他诸法依止于彼之义即是主要性故。'具大功德'是如前所说大性相应。'无他'是摄持一切波罗蜜多故。'无边'是以道与回向相应回向一切智性故。
因般若波罗蜜多为主要，宣说彼等功德之品即如是宣说，是第四品。依所说次第宣说般若波罗蜜多后，为显示自身供养之果，对于为供养等而受持世尊母经典者，自身最胜善之因是何？抑或回向于求彼义者是何？帝释为确定应作而问：'世尊'等，与'若人胜解'相连。
关于'如是'，无生定解即无确定显示，若问何故？所说即是'于此听闻'等。

 །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དང་བས་སོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དེ་ཡང་དད་པས་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་དད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཉིད་ནི་ རྒྱུ་ལ་ཤན་ཏྲིམ་གྱི་རྐྱེན་ནོ།།གོང་མའི་འོག་མས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་ལ་གནས་པ་འདི་ལ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་སྟེ་ཆུའི་རྟེན་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་དད་པ་དང་། འདུན་པ་དག་གོ། །མཆོག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ། དེས་ ཉན་ཅིང་གཞུང་གིས་སོ།།འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་བསྟན་པ་འཛིན་པ་སྟེ། འདོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་མི་བརྗེད་པའོ། །མི་བརྗེད་པའི་རྒྱུ་འདོན་པར་མི་ནུས་པ་ལ་ཀློག་པར་བྱའོ། །ཀློག་པ་ཙམ་ཡང་རེ་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་།དོན་ལ་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་ལས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་དོན་གྱི་ཆུབ་པ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པ་སྟེ། གཞན་ལས་དོན་ཐོས་པའི་ཕྱིར་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་བསམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གི་དོན་ལེགས་ པར་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་ཆུབ་པ་སྟེ་དོན་གཞན་ལས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་དོན་དག་ལ་རྟོགས་པ་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་དོན་དུ་བྱ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འདིའི་ཡི་གེ་རྣམས་བཟུང་བར་བྱས་པ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཅི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་སླུ་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདིའི་དོན་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲད་པའི་དོན་དུའོ།།ལུང་འབོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཕྲད་པའི་དོན་དུའོ། །ཁ་ཏོན་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཡང་ལེགས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཡི་གེ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོན་པས་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱ་བའོ། །ཡི་གེ་དང་དོན་དག་གི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དོན་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡི་གེ་དང་དོན་གྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ ནི་འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།རང་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པས་སོ། །ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་གི་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་ པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མཆོད་པ་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདིར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བགྱིད་པའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་གཞན་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་ནའི་སྒྲའོ། །འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་མ་ཟོས་པས་བྱས་པའོ། ། འཇོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་པའི་དོན་དུའོ།

当问及'做什么'时，是指'菩提'，即为了菩提而发心。
如何发心呢？以净信心。对此如何增上信解？由于无颠倒而摄持，为了显示'以信心'之义而说'深信'。
此即是因上善得明的缘。以下对上述进行明显阐释即是'思维'。住于一切善法中，因此思维如水之依，即是信心和欲乐。
最胜之思维即是增上思维，由此而听闻并依教法。
'受持'是指受持为他宣说，即是'诵读'之义。其义即是不忘失。不能诵读者应当读诵，暂时也应当读诵，此是其义。
关于这些义理，对文字的修习和对义理的修习所说的'通达'，是指从他处闻法并于内心思维，故称通达。如此则能善加把握文义。
如所说：通达义理即是从他处获得内在的理解，因为有闻法和思维。
'宣说'是为了使文字和义理的理解善巧趣入之义。
'教授'是指我等所受持的这些文字确实如此，与善知识等共同无欺而行。
'开示'是指我等所通达的义理是否如此的会遇之义。
'传授'是指二者合一的会遇之义。
'诵持'是指善加把握文字的义理也将善加把握之义。
文字应当反复诵读而善加熟习。此文字与义理的修习是为了自身的成熟。
因此为利他而说'为他广大正确开示'。
以文字和义理所说即是'解释此义'。
为自他二利所说的是'意随觉察'，即确定'此是如此'之义。
为使初中后善而确定为仙人性故而说'以如是成就的智慧'等。供养行为即是此处所行持。仅此显示行为。
对于无此者说其他方面，因此用'乃至'声。
'受持'是指不令失坏而作。
'安置'是指对自家等以三种赞叹。
'正法久住'是指为了未来时期大乘教法长久住世。

 །འདི་ནི་བསྔགས་པ་དང་པོ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོའོ།།དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྙེད་པའོ། །དེ་ནས་ བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཕན་གདགས་པའོ། །དེའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འདྲེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བགྱིས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་འདི་གཞག་པའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔར་གྱི་དང་འབྲེལ་པར་བྱས་ཏེ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆེན་པོའི་དོན་འབྲས་བུ་འདི་ ལ་ཡོད་པས་ན་དོན་ཆེན་པོ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། །བཏང་བར་མི་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལས་མེ་དང་བྱི་བ་ལ་སོགས་ཀྱིས་ བྱས་པ་དང་ནང་གི་སྐྱོན་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྦ་བར་བྱ་བ་ནི་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ཞིག་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བྱ་བ་གསུངས་པ་དང་།གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དེ་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁོ་ན་ཞེས་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགུག་པའི་ དོན་དུའོ།།གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །མཆོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་སོ། །དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་དོན་དེ་མཆོད་པ་ལ་འདོད་པའོ། །དེ་དང་སྦྱར་བས་ན་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །མདུན་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སློང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་སློང་བར་འདོད་པ་ལའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །སྟོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །འབུལ་བ་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པས་སོ།

这是第一个赞叹，第二个所说的是：所谓佛法，即是诸佛由佛而获得的这个。这说明了成为佛的因。
第三个所说的是：所谓菩萨，诸菩萨是趣入利益众生的，因此，较之声闻等，摄受他们是大义。
对此，初业者对于精进受持般若波罗蜜多者，通过获得众多福德等而得到对世尊母的胜解。然后不退转菩提。
对于已成熟相续者，是随入甚深义。在自相续中圆满佛法，是给予利益。其修行是引导，而且将会做到，以此而安立。'是'字与前文相连，意为'不要'。
仅此便说明了二种近示之事。'此教法'即是近示之事。所谓'如是大义'等，因为此果有大义，故为大义，因为成就了圆满佛法等义故。
所谓'大利益'是以如所说的诸利益。'大果'是因为获得法身。'大异熟'是因为获得色身。'具足众多功德'是总结。
仅此便说明了世尊母的功德。'不应舍弃'是为了受持和不舍弃。'应当守护'是为了防护外在的损害如火灾、鼠害等，以及内在过失如外道等所作的危害。
同样，'应当隐藏'是为了防护盗贼等，以及为了不向不信空性者显示。'因为极难获得'是说闻、持等此事的宣说，以及世尊母的一切功德，'深信'即是如是执持。
'自己'即是，'和'字是为了引导'某某'。'非由他人劝请供养'即是'自'字的含义。'供养'即是作一切供养。'希求'即是以希求而欲求彼供养。与彼相应即是希求。
'面对'即是因为特别具有彼。'乞求'即是对欲求供养世尊母者。'布施'即是承诺。'给予'即是将会住近。'奉献'即是令受持。'完全施舍'即是无悔。




།ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སམ་གཞན་གྱིས་འདྲིར་འཇུག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དེའི་ཡོན་གྱིས་འདྲིར་འཇུག་ པའོ།།གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །དེའི་དོན་དུ་བློ་ནི་འདོད་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེའི་བློ་ཅན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་མཆོད་པ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་གཞན་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ལ་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཉིད་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྡོ་རྗེས་འབིགས་པར་མཛད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པར་མཛད་པའོ།།ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་རང་གི་ངོ་བོས་སོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུའོ། །ཀུན་དུ་འགེང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ་དེས་སྤྱོད་པས་ན་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཅི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་སོང་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བླངས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ལ་བསོད་ནམས་ མང་བ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ཡང་དག་པར་བཀོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལ་བློ་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་པར་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ སོ།།གཞན་དུ་ན་གཞན་དག་ཏུ་སྦྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་དེ་སྦྱིན་པ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །སྙོམ་ལས་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ་སྙོམ་ལས་མེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ གསུངས་པའི་འབྲས་བུའོ།།བརྩོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། གཞུང་དང་དོན་དག་ལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པ་ དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ལེ་ལོ་དང་འདུན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ཡང་དག་པར་ཞུམ་ པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

'所谓乃至者，是指直至之义。所谓编入经典者，是指自己或由他人抄写，以其功德而抄写。
布施即是给予。为此而生起意乐者，即是具有此意乐者。即使是自己供养，布施的果报也大，是为了利他的缘故，为了说明这个道理，世尊向帝释天询问说：'憍尸迦，因此'等等。
所谓涅槃，即是在圆寂之时，以金刚喻自性，以三昧金刚摧毁后，世尊为了摄受他人，加持如来身。
所谓正说，是以功德和自性。布施是为了供养。所谓遍竖立，是为了布施殊胜舍利。广大即是广大，以此行持故为广大。
所谓'难道自己也'，是指自己前往彼处，向他人布施此般若波罗蜜多，以'憍尸迦，复次'等来说明教授之事。
所谓成为法器，是因为不具信根等相应。
所谓因此，是为了遣除'受持后布施，较布施更大'的疑惑，而明示布施般若经典较令阎浮提所有众生住于十善更有功德，以'憍尸迦，复次'等来说明。
所谓正安置，是为了令心坚定于所作。所谓安住，是以不违背。所谓深信，是指般若波罗蜜多的功德。
否则就不会在他处布施。所谓于深信，是指否则就不会成为布施。下文诸处也应如是理解。懈怠即是懒惰，无懈怠即是精进。所成就即是如所说的果报。
所谓精进，是指菩萨在具有勤勉的同时受持此般若波罗蜜多，为了学习文句和义理。所谓正说，是为了遣除愚痴者的无知、疑惑和邪见。
所谓正安置，是为了遣除众生的懈怠、无欲等。所谓正赞叹，是为了遣除以下劣意乐而正畏缩者的不能自性等。

།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་དང་བའི་རྒྱུའི་བསྟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ འཇིག་རྟེན་ལ་ཇི་ལྟར་འདི་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་གིས་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ངག་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་རྣམ་པར་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་སོགས་ པའི་གེགས་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསལ་བར་བྱས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དད་པ་འདི་ཉིད་ལ་གཡོ་བ་མེད་པར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལ་འདིའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་བྱས་པའི་འདིའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ དེའི་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སོ།།རིམ་པ་འདི་ལྟར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བསླབ་ པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པའི་རྙོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རམ་ཅི་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ལམ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསླབས་ཤིང་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྤྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འབད་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་སྟེ་དེ་ལའོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ དེ་རྣམས་དགྲ་བཅོམ་པའི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྤངས་པ་སྟེ།འདི་ཡང་གང་ཞིག་འདི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ལ་དགོངས་ནས་མི་བརྟེན་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ལུས་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ ཉེ་བར་གོས་པ་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མཛད་པ་གྲུབ་པ་ འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཕུང་ པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'真实极为欢喜'，是指从真实证悟之上更上层次，以清净因缘的赞颂而生起欢喜。
如果说'颠倒世间怎能做到这点'，就是以'言语表示'来说明，因为通过语言本身能成就所应成就的。
这所应成就的是什么呢？'所说表示'是为了遣除邪见等障碍。
即使遣除了，是否能真实生起呢？'随顺表示'是指使此信心不动摇。
'于此正确显示其义'是指如是成为法器后的此义。
'如是清净其心'是指将要解说的次第。
这是什么样的次第呢？所说'于此如是说：善男子你来'等，为了开示菩萨道的学处，为了遣除声闻等追求涅槃的染污，清净其心是指远离'我是否能证得真实菩提？或者不能？是否能令众生安住于涅槃？或者不能？'这样怀疑的疑惑，如说'于此道'等。
'学习'是精进铠甲。'修行'是加行精进。'勤勉'是不退精进。
众生界即众生蕴。'蕴真实灭尽'，是指诸蕴的真实灭尽。无明等也是说蕴。
然而，这些在阿罗汉初时已断，这也是针对最后蕴住于阿罗汉相续而言，称为'不依止而执持阿罗汉最后身'。
其蕴真实灭尽即是无余涅槃。
因为无漏界是众生蕴，对声闻和独觉来说，因缘不具足故未能现证，远离了遍计所执和依他起一切有为果的染污，唯是真如自性解脱身的本质，称为无余涅槃。
诸佛世尊乃至轮回边际相续不断的众生事业成就，不住于轮回和涅槃的特征三身自性的涅槃称为无余涅槃，因为真实成办了烦恼和业障等以及有漏蕴生起的诸蕴。

།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ མཐས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གལ་ཏེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་གིས་བརྟགས་པ་དང་། ཐེར་ཟུག་དང་། རྟག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། མ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི སྐུ་གཉིས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་ཕྱེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོང་བའི་བློས། དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་བཅུ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་ པའི་རིམ་པས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དགེ་བ་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཏོང་བ་ཉིད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ གནས་པ་ཉིད་ལས་གཏོང་བའི་བསོད་ནམས་མང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བསམ་གཏན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གནས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ མའི་གཏོང་བ་ཉིད་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱའོ།།རིམ་གྱིས་སྟོན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་དོན་དུའོ།།ད་ནི་གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་པ་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཆོག་ཏུ་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་དང་གཞན་དོན་འགྲུབ་ པ་ལ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ལེའུའི་ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལས་རང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་བྱེད་པ་པོའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དགེ་ བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ལས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་ ཡང་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ་སྦྱིན་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ།།འདི་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔར་དོན་འདི་ རྣམས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བཤད་པ་དང་བྲལ་བའི་བསྟན་པར་བྱས་པས་དོན་ལ་མཁས་པའོ།

或者在某些世界中为了示现化身入涅槃而如是宣说。为了避免有人执着于蕴完全灭尽后一无所有，所说的'以真实边际而分别'是说，即使真实边际不是实有，因为一切法具有远离相的特征，即使如此也不是实有，因为以如是性的特征自身所观察，以及恒常、永久、圆满、不离的法性本质，以共同自性而存在的缘故。此时通过现证彼性，声闻等的解脱身即是如来的法身。因此，如是分别他们的二身即是分别真实边际。
'具有舍心'是指以一切方面的舍心。'较之更'是说住于令行十善。如是以四大洲等次第，令无量世界的众生住于十善。
所说的'世尊母舍性的无上福德'是以'更不用说'等来说明。非但从住于善所生的舍福德为多，而且以'憍尸迦，复次'等说明即使以住于禅定也是如此。如是以住于无量等，世尊母的舍性福德更大，因此应当舍一切。
次第宣说如前是为了显示增上胜解，为了完全明了在如理作意福德增长因的诸正等菩提成就中的殊胜性。
现在认为唯一利他行为即布施经典等相的最为殊胜，宣说殊胜的自利他成就有更大福德，是以'憍尸迦，复次'等来说明。
在品初说明自己受持等所作较之摄受自他者的福德更大。其后说明较之令住十善等者，为他布施经典等者的福德极多。
现在显示较之布施等行者，自己读诵并教授他人较布施有更多福德，这是差别。
以'憍尸迦，复次'等说明较此更有读诵等福德增上。即使前已说明此等义理，然而通过远离颠倒解释而开示其义，即为通达义理。

།དོན་དང་བཅས་ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཚིག་འབྲུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་ བྱེད་པ།གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེའི་དོན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བཤད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། ཚེ་རིང་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི། །སྐྱེས་པས་ མཐོ་འཚམས་པ་ནི་མིན།།མྱོས་དང་བག་མེད་སྤྱོད་མིན་ཏེ། །འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོངས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་གཞན་དུ་བཤད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་རིང་བ་ལ་མཐོ་འཚམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མྱོས་པས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་བག་མེད་ པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་འཆི་བདག་འོངས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཀྱང་འཆད་པ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལས་ཡོད་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རང་ དགའ་སྣ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་བདག་བཀག་པ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཟག་གི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དེ་རྣམས་དང་ཚིག་འབྲུ་དེ་རྣམས་དང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད། གང་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་བཞེད་པ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དུ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་ངོར་བསྟན་པའི་བཤད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཅིང་བསྟན་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ་ཇི་ལྟར། ཕ་དང་མ་ནི་བསད་བྱས་ནས། །བྲམ་ཟེ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་མ་ ནི་སྲིད་པའོ།།ཕ་ནི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་སྟེ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་བའི་དོན་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་བཤད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསམ་པར་བྱེད་པ་ན་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ནི་དད་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ།སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དད་པའི་གནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མདོ་དང་ཀུན་ནས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་གསུངས་པ་སྒྲ་ཇི་ བཞིན་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ན།རང་གི་རྟོགས་པ་བློ་ལས་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཉིད་ནི་སྤོང་ཞིང་འགྲིབ་པ་དང་། །ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་དང་ནི་འགྲིབ་པ་ཡང་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་མཛད་པ་གང་ཞིག་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་།གང་ཞིག་ཡང་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་ཐོགས་ མེད་ཅེས་བྱ་བས།།བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་བྱའི་ཕྱིར། །མདོ་ཡི་དེ་ཉིད་དོན་ནི་བསྡུས། །མདོ་ཡི་དྲང་དོན་ངེས་དོན་གྱི། །རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེ་བཅས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ བཤད་པ་མཛད་པ་དེ་ནི་དྲང་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

关于'已经连同意义和词句一起显示'这句话的含义是：这些词句也是用来显示的，凡是以极为著名的词义本身来表达的内容，是由自身明显表达的。并非是通过文字意义回向的解释，就像魔所说的偈颂：'人们的长寿，并非因出生而适宜，非因醉酒和放逸行为，此处死主未至。'
文字可以通过转变而作他解，即：'长寿不适宜，非因醉酒行为，也非因放逸，此处死主未至。'然而这并非解说者所要表达的，因为意义已经改变。就像'虽有业及业的果报，但作者是不可得的'这样的说法。
这并非否定能随意造作各种行为的我，因为这不是在解释补特伽罗的本质。因此，这些意义和这些词句是用来显示的，凡是通过所说内容和能说内容的本质极为著名的，即可理解为是世尊的意趣。
在任何地方，对于为了调伏所化而显示的解释，是由世尊自己转变并显示的，这是无过失的，如同'杀害父母后，婆罗门得清净'这样的说法。其中，母是有，父是业有，因为是能生故。
又如在大乘中世尊对于不了义的诸法作如是解释：'善男子，菩萨如果按照字面如实思维诸法，大乘就不会成为信仰的对象；如果如实思维非字面的密意义，大乘就会成为信仰的对象'等等。
在生起信心的经典和普照经中也说，如果按照字面义理解，则自己的证悟会从心中减退，'善行本身会舍弃并减退，对法生嗔恨和减退也会获得。'
因此，对于不了义经典的文句，有世尊自己所作的解释，即《解深密经》等，以及圣者怙主弥勒在《辨中边论》等论典中所作的解释，以及当时'名为无著的比丘，为令教法长久住，摄集经典真实义，并作经典了不了，义理分别而宣说'等受到授记的圣者无著等所作的解释，这些由于是不了义的缘故，并非是可转变的。

།དེ་བས་ན་དོན་དང་བཅས་ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཐད་པ་དང་འཐད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་འདིར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །འདི་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་སོ། །བརྒྱ་བྱིན་ནི་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བཤད་པ་མི་སྲིད་པས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་མ་འོངས་པ་གཟིགས་ཤིང་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོའི་དོན་སྤངས་པ་གང་ཡང་དོན་ གཞན་སྒྲོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་ཅན་བླུན་པོ་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ཎྷྲི་ཙའོ། །རྣམ་གྲངས་དང་། སྐྱེ་བ་རྣམས་ཎྷྲི་ཙ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ ཡོད་པ་ནའོ།།ཆུད་ཟོས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལས་ལྟུང་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུད་ཟོས་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ན་ཥ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེད་པའི་ཁམས་ནི་སུ་ཥ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བགྲང་བའི་ཕྱིར་ཨ་ནའི་རྐྱེན་ ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒྲུབ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རུ་ཌ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཨེ་ཊ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་།།གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པའི་དོན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་འདྲི་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་འཛིན་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་སྐུར་པ་འདེབས་སོ། །མེད་པར་གྱུར་ པའི་ངོ་བོ་འདི་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད།ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཉམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཏིང་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འདིར་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་ལྟ་བ་ནི་སླའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་དུ་བཟུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་དུ་བཟུང་བས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་ཤིང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ པས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དུཿཁ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་གཞན་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ལྷོད་པར་འགྱུར་ཞིང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལུས་མ་ བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཞི་བའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་མ་བསྒོམས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་ལྷོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

因此，通过意义和文字来善加显示和完全阐明，是合理的，这是由合理者们所为。这是此处所作的特点。'这是'的意思是，在那所作的特点中存在。'因此'的意思是，从前者而来。帝释因为不可能从意义和文字中转变解释，所以询问'这也应当显示吗？'世尊以佛眼见到未来将出现的影像而说，这就是'应当显示'的意思。
如果问为什么要说这个，就是'将会出现'。世尊作为导师本身舍弃主要意义，而宣说其他意义的般若波罗蜜多，被认为是影像。这是为了欺骗愚昧的信徒。对于'生'，用'ṇhṛc'。同义词和诸生都用'ṇhṛc'这个词。'在其中'的意思是，在如是存在时。
'若有损失则不行'的意思是，不要从正确的菩提道上堕落。如何是若有损失则不行呢？动词词根'naṣ'因为被计入'suṣ'等类，所以得到'ana'词缀。为了成立他义的词。因为名词前行的成立是无常的，所以它不会产生。即便如此，因为有'ruḍ'等的缘故，在无'eṭ'的方面得到增长。如前所说，因为是无分别的缘故，它不会产生。
帝释为了了解影像而询问'如何在未来时'等。显示影像者对空性义带有过失的执著，在世俗因上也诽谤胜义。对这些不存在的本性增益，也损坏已存在的，这就是其意。圆满的仪轨、圆满的戒律、圆满的禅定、圆满的见解也都将衰损。
因此世尊说：在此，一类补特伽罗的见解是容易的，但执著空性为过失则不然。由于执著空性为过失，对所知事物愚痴，诽谤一切所知，将生于诸恶趣。欺骗其他求法和求解脱苦的人。对学处松懈，而具有补特伽罗见者则不然。
因此说：'身未修习'等，因为不如理安住于寂静威仪等，所以是未修习。'戒未修习'是因为对诸学处松懈的缘故。

 །སེམས་མ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་ དག་པར་ལྡན་པས་ཡངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མྱུར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་འདོད་ནུས་པ་སྟེ་དེ་མེད་པས་སོ།།གང་ཞིག་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་ལ་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཡིད་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་སེམས་མ་བསྒོམས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ ཉམས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་རྣམ་པར་འཛིན་པ་དང་། གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་གཙོ་བོའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཆད་པ་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁ་ཅིག་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྣང་རྣམས་ལ། །ཀུན་ བརྟགས་ལ་ནི་གཟུགས་བརྗོད་དོ།།ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འཇིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཐོང་བ་ཆོས་གསུམ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ དང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་འཛིན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །མི་རྟག་པ་ནི་ དུ་ཙམ་ཡིན་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་གསུངས་པ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེར་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་ཡང་དངོས་པོ་ མེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེ་ལ་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་རྟག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་ཞིག་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་འདི་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་འདིར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་སྨྲས་པར་ འགྱུར་རོ།

所谓'未修心'，是指由于具足清净戒律而无放逸，能迅速趣向禅定，若无此则不能。某时，对于这些轮回的痛苦和厌离等生起禅定，即便如此，由于缘取不如实的对境之故，并非过失的对治。因此，说是邪定即是未修心。
所谓'未修慧'，是因为不能如实遍知法无我。
邪慧是因为执著颠倒义理。因此，如哑羊般的性质是因为不听他人善说，自己也不能善说。
慧的衰损是由于未得遍损，从出世间智慧中衰损之故。
关于'彼等'等，执取色相及说示色无常性，是指般若波罗蜜多的影像为主。这些也是颠倒解说大乘者。因此，显现为色的识，并非外境。即便如此，有些人诵读：'如外境般显现者，遍计所执说为色。'
若执取相的特征成为无常，则彼时灭性本身，灭亦未生，因此见到灭的三法成为所缘。彼等即是生与灭。因此，胜义中不见一切法无所缘自性的般若波罗蜜多。
否定执取相的无常性是以'憍尸迦又'等说的。无常仅是多少，于大乘中所说。即便如此，于彼诵读：影像如何不显示，色以自性空。某色的自性即是无事。
某无事即是般若波罗蜜多，于彼连色性亦无，何况有常。如是受、想、行、识以自性空。某识的自性即是无事等，如是显示者即是不显示影像。
若此处坏灭非无常义，因此常性无事无常是以遮遣而说的。

།དོན་འདི་ནི་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་རང་གི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་། དེའི་བཞེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ལ་གཞན་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མཚན་ ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་རང་གིས་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གཞན་རྣམས་སླུ་བའི་དོན་དུ་མགོན་པོ་བྱམས་པའི་བཞེད་པ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲགས་ནས་བརྗོད་ཅིང་སྣང་ངོ་། །འདི་ ཉིད་དུ་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དབང་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་གང་ཞིག་བརྟགས་པ་འཛིན་པ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་དེར་ཡང་གང་ཞིག་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་གསུངས་པ།འདི་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གཟུགས་ཞེས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་།།ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་དུ་ བརྟགས་ཞེས་སྨྲས་སོ།།གཟུགས་འཇིག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའོ། །གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་དབང་ལས་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཅིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་གཞན་དབང་མེད་པས་ཐམས་ ཅད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མདོར་བསྡུས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་དབང་རྣམ་པར་འཇིག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་གཞན་དབང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྐྱེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ་གཟུགས་བརྙན་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཞན་དབང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྟོགས་པར་ངེས་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་དེ་སྨྲ་བ་ པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།སྔ་མ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་གཉི་གའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་འདི་ལས་འདི་ཞེས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རང་རིག་ཙམ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་གཏམ་ལ་འདྲིས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此义乃是圣者怙主弥勒在《辨中边论》等论典中，以及圣者龙树尊前在自己的论典中，随顺其意趣的古代诸论师们也同样宣说了空性之义，这即是无颠倒的般若波罗蜜多。
对此，其他大乘者们所宣说的是影像的本性，因为在佛陀所说的一切影像特征中都可见到。即便如此，有相唯识论者们首先宣说自己所计度的宗义，为了欺骗他人而宣称怙主弥勒的意趣是错误的。
在此，由其他因缘力所生的种种本性中，若有执取、业和作者，在彼处也是离二取的圆成实性，这是一切处的摄政王所说的。这是影像，即色无常，乃至识的坏灭和识无常等所显示的。
所谓色即是显现为色的识。正是在五蕴的建立中称为色，这是他们的主张。即便如此，如同受蕴和想蕴与行蕴无别相而各自建立一样，对诸识也是如此。对于如外境般显现的诸法，说是计度为色蕴。
色的坏灭即是完全坏灭。凡是有此的即是色无常性。色并非恒时不存在。譬如，由于超过他们的依他起性而说空性，胜义中并不存在，因为如同刹那等，无论以何种本性计度，胜义中都不存在。然而，这是所谓依他起的自相本性。因此说依他起若无则一切皆无。
简言之，胜义中存在的依他起，以坏灭清净的依他起二者为空的所生自性即是空性，这即是般若波罗蜜多，而非影像。
若说他们的因果本性胜义中不存在，仅是明显的身识依他起性也不存在任何，如是所说，前后决定了知即是因果本性的了知，诸论师们如是宣说。
非是前者亦非后者，从彼二者的习气所生，随持本性，执此彼为差别的因果本性，并非是经验言说的执持，因为一切处唯自证的功能性不应随顺他人言论的缘故。

 །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ཙམ་གཞན་གྱི་བློས་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ཙམ་དང་ལྡན་པས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འདི་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློས ནི་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་གཞན་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་པ་དང་།རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་གི་ཡུལ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡུལ་ཡིན་ལ་འདིས་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོའི་རྟོགས་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པར་ འཛིན་ནོ།།སྔ་ཕྱི་ཉིད་འགའ་ཞིག་གིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བསམ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་མངོན་སུམ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་རིག་མེད་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུས་ལ་ནི་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ནི། གང་དུ་ཐ་དད་པའི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོའི་སྦྱོར་བའོ། །བློ་ནི་སྔ་མིན་ཕྱི་མ་མིན། །དེ་འཛིན་པ་པོ་བདག་གཞན་མིན། །ཕྱི་ནས་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ཞེས། །ཟུག་རྔུ་སྐྱ་བསེང་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ འོས་པ་གནས་པ་ཁོང་སྟོང་དག་པས་ཡང་།།གང་ཕྱིར་ནམ་ཡང་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །དུས་གཞན་ལ་ནི་གང་གི་དུས་སུ་གང་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། །རྒྱུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གལ་ཏེ་མི་གནོད་པ་ནི་དེ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ལ་ནི། །དེ་ལ་དངོས་ པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།ཇི་ལྟར་དམིགས་བྱ་མི་དམིགས་པ་ཡི་དུས་ལ་ནི། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ནི་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མི་རྟག་པ་ཞེས་དེ་རྣམས་ལ་ཐལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཁ་ཅིག་ལ་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་རྩ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འདོན་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མེད་པ་དང་རྟག་པ་ཡང་མེད་པ་ཟག་པ་ཡང་མེད་པའི་མཐུས་འདི་རྗེས་ སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་འདི་ནི་འདི་ལ་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ཁས་ལེན་མེད་པས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་འདི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་འོངས་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེ་བར་གོས་པའི་ཕུང་པོའི་ཁུར་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད དོ།།གཞན་ཡང་གང་ཞིག་འདི་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་རང་རིག་ཙམ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པར་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

即使他人的智慧能够理解这些，但具有这些并不意味着就具有这些本身。由于执一的心识并非是一，因此能了知其他能知者、具有了知。由于其力量，其境非一，因此对于彼等而言，唯有自性为境，而此则破除前后本性的了知。
由于某些前后并不执取，故当思维其为具有彼自性的因果本性。因为这不仅仅是现量所能作。因此，在无自证而执著的时期，这一切仅是言说的运用，而在专注了知自性时，则是差别前后本性的运用。
心识非前非后，能取者非自非他，后起分别执著，痛苦将得胜利。如是，虽然空性清净而适宜安住，因为永远不是了知的行境，在其他时中何时由何者所见，若因不害疑惑彼，一切所缘寂灭者，于彼即是无实有的言说，如同在所缘不可得的时期，于一切所缘寂灭的因中。
因此，此因果本性于某些前后不可得，故离所缘的存在，如同外境般无有。因此，若说色法的坏灭无常等于彼等无有过失。诚然，对于某些现在生起者而言确实有无根据的干枯理论，前者们并非如此随说。如所说：缘起诸法的真实性中，以分别知的境性，不应说生等，故无断亦无常，以无漏之力，此随行。
此干枯理论于此亦非究竟，因为无自许故即是有害。譬如，欲解脱者们的正确执持宗义，此从烦恼与痛苦解脱的未来心相续必须承许，因此，被烦恼与痛苦所染的蕴重担的坏灭与殊胜生起即是影像。
又有人说：胜义中由于唯自证有功能故，诸心识的差别前后本性非结合，此说不然。

 །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཉིད་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པའི་གོམས་པས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རྟེན་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་འཇུག་པའོ།།དེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ལྷག་པ་སྟེ། གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ དོ།།འོན་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྔ་ཕྱི་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན་ནུ་མ་འཐུང་བ་དང་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་བ་དང་། རྒས་ པས་འཁོགས་པ་དང་།བྱིས་པར་བྱས་པ་དང་། རྒས་པའི་གྲོགས་པོ་བདག་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྟ། འོན་ཏེ་དེ་དང་དེའི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དེ་དང་དེའི་དུས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོས་སྟོང་པ་འདི་ཅི་ཞིག་བརྗོད། ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་ཉིད་ནི་སྔ་མའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་སྤངས་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོའི་ངེས་པར་སྤངས་ནས་ཅུང་ཟད་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་ ཀུན་རྫོབ་པ་ཡང་གང་གིས་མི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དེ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱིས་དོན་དམ་པར་འགྲིབ་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གསལ་བ་ དོན་དམ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་ཡུལ་གང་ཞིག་གཅིག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་གྱི་ཚེ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་མཐོ་རིས་སམ་ཐར་པ་བདག་ལ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་སྟེ།གསལ་བ་ནི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ་གྱི་ཚེ་ན་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་དོན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཡང་རྙེད་པར་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་ཁས་ལེན་ན་དེ་ཉིད་གདུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །འོན་ཏེ་སྤྲོས་པ་འགའ་ཞིག་གང་གི་བདེན་པ་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་ཆེ་བར་སླར་ནི་གྲགས་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་གསལ་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།།མཐོ་རིས་ཐར་པ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་ཀྱེ་མ་ཁྱོད་ནི་བཅོམ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པ་པ་ཉིད་དེ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་ཅིང་སླར་འདི་ལྟར་ རབ་ཏུ་སད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་ནུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལས་འདི་ཞེས་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果认为前后事物所经验的真实认知本身是不存在的，那么，因此执持'通过修习真实义的熏习而获得的生起，一切功德与过失的增长与减少到达究竟的所依，未来本性的阶段是不存在的'，为了确定真实义而你们趣入。你们甚至比顺世外道更差，因为凡是此生未见到的，不承认后世等，这也是从生起开始的一切见识。
若前后的真实认知是确实存在的，前后性唯是灭尽，为何前后真实认知现在就存在呢？如此承许的话，为何不见到吮吸乳汁、仰卧、老态龙钟、幼年时期和年老时的朋友自身？若彼等真实认知在彼等时间中存在，这个前后事物空性又说什么？真实认知的时间差别性即是前后的本性，正因为此义的缘故。
因不会舍弃前者的本性而存在，果也不会舍弃后者的本性而有少许他性，如是成立因果的本性。若不承许因果的世俗本性，则说在胜义中是不存在的。正因为如此，自语相违等，以'非胜义'的差别而说能遮胜义的心识为世俗。
对此，主张显现为胜义的诸人，分别念即是世俗，因此如同外境，某一境是分别念。当显现非世俗时应当如是说。因此，'我将获得善趣或解脱'唯是我的分别念，显现从不会以善趣等行相生起，以仅仅分别念而成立于诸无义成立者。否则也因易得的缘故。若承许显现，则彼即是恶性的因果本性。
若某些戏论是为了了知真谛，彼复大名声即成为彼之世俗。若分别念是世俗则非显现，诽谤善趣解脱，呜呼你已毁。因此，诸说识在胜义中存在者的因果本性即是胜义，承许仅以种类不同而成他性，复当如是呵斥。如是，一切识的能取且仅仅安住于各自本性中，因为以灭没性而不能执取'此从此'。

 །ཚད་མ་མེད་པར་གཞལ་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་ དུ་ཤེས་པའི་ཚོགས་འདི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རེ་ཞིག་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྔ་མའམ་ཕྱི་མའི་བློ་བདག་ཉིད་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྣོད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་གཅིག་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྔ་ཕྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གང་ཞིག་སྔ་ཕྱིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་དེའི་ངེས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་མི་སླུ་བ་ སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་དེའི་རྗེས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སུན་འབྱིན་ པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཙམ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ་འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ ཙམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བ་མེད་པས།འདིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་རིགས་པ་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་རིག་ པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ངེས་པའི་དབང་གིས་སུན་འབྱིན་པར་དཀའ་བ་དང་དོར་བར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་མོད།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐབས་གཞན་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་རྒྱུ་ འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་སྣ་ཚོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཆུའི་སྙིམ་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདུག་ཅིག་།དེ་བས་ན་དོན་དམ་ པར་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལོག་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་།གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཁྱེད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ རིགས་པས་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན།བདག་ཉིད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིང་པོར་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། དངོས་པོ་རང་དགའ་མེད་པ་ཞེས། །ཁྱེད་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་མི་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཡོད་མོད།ཁྱེད་ལ་ཡང་འདི་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་སྐད་དཔངས་མཐོ་བ་ཙམ་ལས་གཞན་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་ཅེ་ན། འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་གང་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེའི་དོན་དམ་ པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་པད་མའོ།།ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའོ།

说明无量度不能建立所量，在一切时中，此识聚在一切时中不是以次第生起的方式成为一体性，暂且前后的体性是不存在的。因此，前或后的心识作为前后体性的领受之器，由于远离行为的相状，故声音自身不是一体地运行。它从前后领受而生起，随持彼彼相状的分别中，凡是显现为前后相的，彼即是决定境正确生起故不欺诳，
如同刹那等分别，彼即建立因果体性。因此应当随后趣入。你也没有除了分别相生起差别以外的其他因果体性破斥方便。此即是差别，由于与众生所共知的次第领受相违，因此它不是从现量后所生。一切分别唯是比量体性的了知，
仅由自性对他方建立无有自在，此如何破斥诸识的前后体性，是相等的道理。因此虽然依分别显现的力量，以其他正确了知境性决定的力量，不难破斥且不难舍弃，然由于无有其他真实通达胜义的方便故。如是彼是世俗，非是真实。如是承许则因果体性无有亦不成为真实。
以比量所成立的知性与无二杂多等诸真实义，应当给予水滴，因此请安住于无有任何。因此胜义中有的识对因果体性颠倒，故此即是显示无邪见性，及作无依他起性，以'若是缘起法，即是空性汝许'之理趣降临法性亦成遮遣，因此应当由诸欲求自利者长时舍离。即由此故说：'无有自在诸事物，非如汝狮子之吼。'
若如是胜义中有的知识因果性亦胜义有，于你亦仅是高举'此是影像'之声外无有其他能破量。当说此：凡非一多自性者，彼非胜义有，如空中莲花。所见青等亦非一多自性，此即能遍不得。

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཁྱེད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལ་དོན་དམ་པའི་བསམ་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་ ཇི་འདྲ།།མ་མཐོང་བ་ཡི་དེ་ཉིད་དོན། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྟེན་ནས་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་གནས། །དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་དོན་དུ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཆ་བཅས་ཡན་ལག་རང་བཞིན་སྐྱོན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ལྟར་ཆ་མེད་ལ། །གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་། ། དུ་མ་ཉིད་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང དག་པར་སྲིད་པ་ག་ལ་འགྱུར།འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་བྲལ་བའི་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་རང་རིག་གི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་གནོད་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་ལའོ། །གསལ་བ་ ལས་ལྷག་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་གནོད་པ་ལ་གྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པའོ།།རང་རིག་པ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། །རང་ཉིད་བརྫུན་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཚད་མ་དག་ལ་འགལ་བ་མེད། །སྔོན་པོ་མཐོང་བཞིན་སྐད་ཅིག་ལའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པའི་ལྡོག་པ་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ མངོན་སུམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཚད་མ་དག་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ།སྐད་ཅིག་མ་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་རྐྱེན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་ཡོད་པ་ཉིད་བཟུང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པའི་སྒྲུབ་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ནི་འགལ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་པའོ། །དེ་བས་ན། མི་བདེན་ངོ་བོ་རིག་པ་འདི་ནི་དོན་གང་ཡིན། །མེད་པའི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་དོན་གང་ཞིག་། རིག་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཡི་ཡོད་པ་ཉིད་བཤད་དེ། །དེ་ཡི་དགག་པ་དང་ནི་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཆ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་དེའི་ཚོགས་ནི་དུ་མ་སྟེ། ཆ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར དེ་དག་གིས་དངོས་པོའི་ཁྱབ་པའོ།།དངོས་པོ་ཡང་ཅུང་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་དངོས་པོ་དང་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཏེ་བསལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོར་གང་ཡིན་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་ དག་གིས་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པའོ།།གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་གཏན་ཚིགས་ནི་འདོད་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ བྱེད་པའོ།

有人问：你们说一切法无自性，那么所立和能立等法如何能真实生起？答：一切处都是依世间共许的有法而趣入胜义的思维。如《量评释》中说：'有法与法的安立，差别与无差别如何？未见彼真实义，如何从世间了知？依彼如是依止，所立能立皆安住，为趣入胜义故，诸智者所观察。'
对于青等诸法，我们并非不承认仅有认识，因为这使有法成为外境实有。也非自性不成立，如'具分支分自性过，如极微尘无分时，一性既已不成就，多性亦不得成立。'遍计也非不成立，因为除一与多性外别无他相，且与事物性相互遍计，因此若无能遍则所遍如何能真实存在？
此处有人说：离一切差别相的唯明了相，青等诸法的存在性由自证现量所成立，若要破除它就成了现量相违的宗。明了之外的存在性被破除是成立中的成立。虽有自证，但应知自身是虚妄的。诸量之间无有相违，如见青色的刹那性。
以比量所成立的其他反体所限定的现量所现见，诸量之间无有相违，如刹那性非真实性无有决定知的缘起，故境不同即是明了。因为取青色存在性的现量刹那性，是成立存在性差别的能立，所以不相违。对存在性的破除确实相违，是由现量所破除。
因此，'非真实性的认识是何义？无性的认识说是何义？认识性即说明此有性，其遮遣与成立如何有？'遍计的成立也非有，因为无分即是一，其聚集即是多。无分未被任何现量或比量所成立，因此如何由彼等遍计事物？
事物也非某个存在，因为一与多遍计事物。对此有过失，仅由遮除我们有存在性，因此若有某一事物为一与多性所遍计所见时，则成破除一切法无自性。若一与多性遍计事物在某处成立时，则在一切皆空时，因即成破坏所许。

།གཞན་ཡང་ཤེས་པའི་མི་བདེན་པ་ཉིད་འདི་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་ནུབ་པའི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།གང་དུ་རེ་ཞིག་སྨྲས་པ། གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་ནུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གསལ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་གསལ་བས་རྟོགས་ པ་ཙམ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་མོད།།ཡོད་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་གནོད་པ་ལ་སྐྱོན་གང་ཡིན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ལ་གང་ཞིག་སྨྲས་པ། གསལ་བ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་དེ་ལ་གསལ་བ་ ལས་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་གང་གིས་མེད་པར་སྨྲ་བར་ནུས་གང་གི་སླད་དུ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་བས་ན། གང་ཞིག་གསལ་བ་ལས་ནི་འདིའི་ཡོད་འདོད་པ་སྟེ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དེ་ཡི་ཡོད་མ་ཡིན། ། གང་གིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་སྟེ། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་ནི་དེ་ཉིད་གནོད་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་བདེན་ངོ་བོ་རིག་པ་འདི་ནི་དོན་གང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གང་ཞིག་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་གསལ་ཟིན་ཏོ། །མི་བདེན་ངོ་བོ་རིག་པ་འདི་ནི་དོན་གང་ཡིན། །སྤྱོད པས་སྟོང་པ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་དོན་གང་ཞིག་།གསལ་བ་ལས་འདི་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་དགག་པ་དང་ནི་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་གིས་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད པ་རྣམས་དགག་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ།རྟག་པ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ལས་སྒྲུབ་པའོ། །དངོས་པོའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་པ་བཞིན་དུའོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བདག་དང་བཅད་པ་དང་བདག་མེད་པ་དག་ལས་ཕུང་པོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་འཇུག་པ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གཞན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་དང་བྲལ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ལ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་ལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྟེ། རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ ཞེས་འདིར་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཆོག་གོ།།གང་ཞིག་སྨྲས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ངེས་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་གཟུང་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་གང་ཞིག་རྟོགས་པ་དེས་དོན་དམ་ པར་ཡོད་པའི་ངེས་པ་ལ་མི་བདེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་ནི་འདིར་གནོད་པའི་དོན་ཏོ།

再者，这个认知的不真实性是什么？如果是能造成损害，那么对于仅仅安住于无二自性中的真实认知，为何会相信它们之间互相损害呢？对此应当这样说：
首先有人说，'不能损害明显存在的自性'，对此，存在性即是存在性。明显是指亲身体验。虽然由于返体差别而真实生起时，仅仅是通过明显而了知的建立，但对于存在性真实性的特征造成损害有什么过失呢？
在没有返体差别时，为什么要询问蓝色等是否存在？对此有人说，'从明显而有存在性'，在这种情况下，就会说明显源于明显。谁能说蓝色等的仅仅了知是不存在的？为什么要这样说呢？因此：
若有人认为此物从明显而存在，如果不是返体差别的存在，由于能显现故为明显，对于返体差别则是所损害。
正是由此，'这个不真实本性的认知是什么意义？'等等这些话语的含义也已经明了。
'这个不真实本性的认知是什么意义？空性的认知是什么意义？从明显中这个损害是不存在的，它的遮遣和成立如何？'
又有人说，'如何以一和多性遍及事物的成立'，对此，对于完全不存在的否定在一切处都是以性相成立，如同常性和自在天等。因此在此处，首先对胜义有的事物以性相而成立。
由于没有其他事物的形相，以一和多遍及的成立如同我和无我。如经中所说：'除了我、断和无我之外，没有其他蕴，因为以我的趋入和遮除而摄一切'。
因此，对于返体的能损害量在其他方面，离开其他形相者也以二种方式对某些事物成立实有，如同次第和同时等，如在因明论中广说，在此可以止息邪分别。
对于所说的'对无二造成损害的确信是什么'，由于决定认知的力量，对所取事物的观察不能忍受，通过了知这一点，对胜义有的决定显示不真实性，这就是此处损害的含义。

།དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངེས་པས་སྒྲུབ་པ་དོར་བ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡང་ག་ལ་འགྱུར། འོན་ཏེ་འགལ་བའི་ཆོས་ལྷག་པར་གནས་པས་ ཐ་དད་པ་ལ་གཅིག་དང་བྲལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་དུམ་བུ་དག་ལ་ཡང་དེའི་ཡུལ་དང་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མཐོང་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ ཡོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་རག་ལུས་པར་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡང་གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའམ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཉེར་ལེན་ཉིད་གཅིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་སེལ་ལམ་ཅི། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ། །རིག་པ་དེ་རྣམས་ལ་མི་འདོད། རང་རིག་གཅིག་ལ་ནུབ་པ་སྟེ། །ཡང་དག་རིག་པ་གཞན་མི་རིག་།ཕན་ཚུན་དུ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད། །ཅི་ཡང འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གཅིག་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འགལ་བའི་ཆོས་ལྷག་པར་གནས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐ་དད་པ་ ལ་དེའི་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།།འདིར་སྔོན་པོ་སེར་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཀར་པོ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འབྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་འབྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འབྱེད། །ཐ་དད་པ་ལ་ གཞན་གྱི་ཆ་བྱད་ཀྱང་ནི་ཡོད་མེད་ག་ལས་འབྱེད།།ཐ་མི་དད་པའི་ཡིད་ནི་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གང་གིས་ནུས། །ཞེས་བྱ་བས་ཁྱེད་དགའ་བས་འདོད་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་སོ། །དུ་མ་ཉིད་དུ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ལྟར་རྣམ་འབྱེད་ལས། །གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་ཉིད་ནི་འཇིག་ན་དུ་མ་མེད། །ཁྱབ་བྱེད་ཐ་ དད་ཐ་མི་དད་པ་སེལ་བ་ལ།།དེ་ཕྱིར་གནོད་པ་ཉིད་ནི་བདག་ལ་ལྷག་མ་ཡིན། །དེ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པར་སླ་བ་ཉིད་དེ་འགལ་བའི་ཆོས་ལྷག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་ཐ་དད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འདི་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྷག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལས་གཞན་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ནི་སེར་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྣང་བ་སྟེ། །གཞན་དུ་ན་ སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་ལ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ནས་འདྲིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འོ་མ་དང་ཆུ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཅེས། །འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིད་སྐྱེ་བ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་མེད། །འདྲིས་པའི་བློ་ནི་གང་གིས་བཟློག་།གང་ཡང་སྨྲས་པ་ མངོན་སུམ་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེར་ཡང་། དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཀར་པོའི་ཐ་དད་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློས་མི་རིག་།དེ་ནི་འབྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡང་ན་ཐ་དད་ནུབ་པར་བྱེད་པ་ཅི། །ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་མེད་པར་གང་གིས་ནུས། ། གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果不这样承认，那么一切都将通过比量的确定来成立，又怎么能成立无二等呢？如果说由于相违法的增上存在而成立异体与离一，即使由于它的力量，青色和黄色是异体的缘故，那么在青色的部分中，也由于它的境和非境的缘故，通过见到极微而显现为一个极微。
如果说在异体存在时，对于真实了知者们来说有少许存在。多样性存在时，应成无所依显现。由于一和取著性，不是各别了知，因为取著也是一性未成立的缘故而存在，或者如此的话：'取著一性彼等，岂能遣除多样性？以多样性互相，不许于彼等了知。自证一中隐没，真实了知不知他，互相而作显现，此诚为大稀有。'
因此，诸识虽是心的本性，但不舍弃一性，所以离一性不成立。另外，这相违法的增上存在，于一切处通过现量成立差别而使其名言得以运行。
此处青色显现为异于黄色并非非现量，如所说：'若由白色等，分别白色现量性，彼成分别时，或分别无差别，差别中他相亦，何从分别有无，无差别意识，谁能称为分别？'以此随顺你们的欢喜所许。
'如极微多性中，若识性坏则无多，能遍异无异遣除中，故唯余害于自身。'而且由于显现差别真实生起的缘故易得，因为相违法增上存在的缘故，以及差别难以舍离的缘故。
那么，这就是差别。如所说：'此即是差别，即相违法和增上存在。'此处除了互相舍离外没有其他相违，青色是由舍离黄色而显现，否则，青色和黄色成为一性后，由于熟习的本性而如同牛奶和水一样显现。
'是故若谓异，此如何生意，若如是无经验，何能遮熟习觉？'又如所说'现量性'等中也说：'白色等以白色差别若根识不知，彼成分别时，或令差别隐没何为，差别于差别，无近观谁能？若是一性者，此云何显异相？'因此，一性不为现量所容。

 །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་མེད་པར་ཐལ་བས་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པས་ཞེས་གཅིག་དང་། དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ནི་མི་བཟོད་པ་གསལ བར་མི་བདེན་པ་ཉིད་སྣང་བ་འདི་ཞེས་གྲུབ་ཟིན་ཏོ།།འདིར་ཡང་། དངོས་རྣམས་གང་གིས་དཔྱོད་བྱེད་པ། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་དེ་དངོས་མེད། །གང་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མ་ཡང་། །ངོ་བོ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མེད་ པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འདིས་གྲོགས་པོ་སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་འདོད་པར་གྱུར་པ་སོ་སོར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་རྣམས་གནོད་པས་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་མོད། གསལ་བ་ཙམ་ནི་བདེན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཚིག་ཉིད་ ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མི་རིགས་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བའི་གསལ་བ་ཉིད་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་དེའི་འཁྲུལ་པ་ལས་ཉེ་བར་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེའི་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་པོ་ནི་ངོ་བོ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པས་ འོངས་པར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་དེའི་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་བྱེད་འཇུག་པ་ཡོད་དེ་གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་དང་མི་བདེན་པ་དག་ཉིད་ལ་འགག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན། ཐ་མི་དད་པ་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ ནི་མ་ཡིན་ལ།གསལ་བར་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ལས་གཞན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྔོན་པོ་དང་རྟོགས་ པའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་རྟོགས་པ་ནི་མེད་པར་མི་ནུས་པ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་བ་གླང་དཀར་ཟལ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་སྤྱི་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་རྒོལ་བར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་བཟློག་པར་བྱ་བའོ། །མ་རིག་ པའི་དབང་གིས་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་སྟེ།འདི་ཙམ་གྱིས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་སྲིན་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་མེད་དོ། །མ་རིག་པའམ། མ་རིག་པས་ཇི་སྲིད་དུ་སྔོན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་གསལ་བ་འདི་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས། ཇི་ལྟར་ འགལ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པས་བསྲེ་བ་མི་འཇུག་པའོ།།དེ་ཡོད་པ་ལ་ཆ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་བཞིན་དུ་སྐྱོན་ནོ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུའོ། །རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲོགས་པ་ནི་ལོག་པའོ། །ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་ གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཟད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས། སྣང་བར་གྱུར་པའི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ངེས་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ།

多样性本身由于无法区分差别而被你自己否定，以一和多的观察是明显不能成立的，这显现是不真实的，已经证实。在此：
'诸事物以何观察，彼即于彼无实体，以一与多二者性，于彼等体皆非有。'这些论师的话语即是量。
主张无相的识知者，以此能遍不可得，成为欲求布施自性的朋友各自安住。
诸相虽因违害而不真实，但唯明了性是真实的亲身体验。
对其言语本身不应有迷乱，因为是现量的缘故。
明了的明了性是俱生自性，非从其迷乱而来。
由此其了知成为迷乱。蓝色由于是异体性故也成为由迷乱而来，因此其了知是迷乱。
因此，对蓝等有违害作用，但对明了性则无。
对一切教典也应了知遍计和不真实性的遮遣，但不是对唯明了性。
此处应说：所谓明了性是什么异于蓝等？不异则因违害性而遮破。
对于差异则毫无量，首先不是现量，因为除了成为明了的蓝色之外，不存在其他真实的所缘。
比量也不从彼等能立而承许。
若谓了知蓝色自性成为了知，于蓝色和了知自性二者不可能无了知，因此不成立不可得，
那么对于了知白牛行走时，如何遮遣以共相、德性、作业等了知而成为诤论者？
由无明力而显现无差别，仅此不能从离一多的罗刹中救护。
无明或由无明，只要在蓝色方面遍行的明了性亲证唯蓝色自性，就不会进入与真实相违法的混合。
对其存在有分者如有支分者般有过失。对无分者则如极微般。
别无他相，因此宣说存在性是错误的。
对此观点也唯是影像之相无尽。
彼亦由无明力与蓝等诸相之轮一起体验为一体性，与显现的明了相一起以不真实的一体性，从所谓色乃至决定为识的诸相毁灭。

།གཞན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་མས་མཚན་མ་མ་བྱས་པའི་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་སྐྱེས་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཅེས་རྒྱས་པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ པའི་གནས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་འགྱུར་རམ།དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །གནས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་ཁྱོད་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །བསྟན་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་གསུངས། གཟུགས་བརྙན་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་ལུང་ལས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གནས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ལོག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་གཞན་དབང་བསྟན་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གནས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ བསྟན་པ་ནི་དབུ་མའོ།།ཇི་སྲིད་དུ་ལོག་པར་སྣང་བ་ཁམས་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གནས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གནས་པ་ནི་ལམ་མོ། །འབྲས་བུ་ནི་དབུ་ མའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཞོན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་འདའ་བར་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ལ་གནས་ནས། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་འདའ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་དོན་དུ། །ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ནི། །དེ་ཡང་སྐལ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་།འདི་ནི་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །བསྟན་པ་གང་ཞིག་ཐུབ་པ་ཡི། །སྐྲག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་ཕྱིར་ཏེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་མིན། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་འདི་ཞེས་རྟོགས་ཤིང་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་མི་བདེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ནི་ཤེས་པའི་བརྫུན་པ་ཉིད་མེད་དེ་དོན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་དབང་ལ་ཡང་འཁྲུལ བ་ཙམ་གྱི་ལུས་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དོར་བའོ།།དེ་བས་ན་དང་པོར་ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཞེས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་གནས་སྐབས་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གནས་པའོ། ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་གསུངས་པ། དོན་དང་སེམས་ཅན་བདག་རྣམ་རིག་།སོ་སོར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་མེད། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་དོན་མེད། །དེ་མེད་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཡང་མེད། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཉིད། །འདི་ལ་དེ་བས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཀུན ཏུ་མེད་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མིན།།དེ་ཟད་པས་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་བཤད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

其他一切情况下，不是由污垢所标记的仅仅清净的生起之欲望本身，不是由广大所加持的。如果是那样的话，瑜伽行的住处是否成为影像呢？那也是世尊所说的。住处是四种佛性，这在你那里是非常著名的。在教法时期也不存在，为何如此说呢？
如果说影像会生起，诚然，根据经典，瑜伽行的住处也有，但是这样的并非是错误的宗义。其中，所依他起性的教示是瑜伽行的住处。圆成实性的教示是中观。
只要不进入瑜伽行住处所说的'三界唯是识'这种错误显现，就无法进入一切法的空性。因此，瑜伽行住处是道，果是中观。
如此，在《圣楞伽经》中说：'乘于唯心已，应超越外境，安住真如境，亦超越唯心。'
圣龙树亦说：'为遣除我执，宣说蕴界等，由安立唯心，大根者能破。此说一切唯是心，是佛陀所宣说，为断除恐惧故，非为愚者说实。'
如此，了知此无义的唯识性，而不了知识的不真实性。否则，识的虚妄性就不存在，因为无义而真实生起的缘故。
因此，对于依他起性，仅以迷乱的体性而了知，通过修习无遍计所执的方式而舍弃进入空性。
因此，首先对于修习'三界唯识'的人们来说，在决择分位时是瑜伽行住处。
正因为如此，在《辨中边论》中说：'义及有情我，了别各自现，无生识无义，彼无故彼无。非真实分别，于此故成就，由普遍无故，非如是解脱。'
对此解释是：因为显现如何生起，如此这个并不存在。不是完全不存在，因为仅仅迷乱生起的缘故。

 །སླར་ཡང་འདིའི་མེད་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ མི་འདོད་ཅེ་ན།གང་གི་ཕྱིར། དེ་ཟད་པ་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལ་གཟུད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་ པའི་དབྱེ་བ་ཅན།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཞེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་གཞན་དབང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་བསྟན་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འདོད་པ་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་བདེན་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཡང་གཞན་དབང་ལ། །དེ་ཟད་པས་ན་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བར་མི་འདོད་དེ། འོན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་དཔྱད་པ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཞེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེར་བཟང བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་མི་བདེན་པར་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་འདིར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བརྫུན་པ་མི་བདེན་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་གསལ་བ་སྟེ་གསལ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་མེད་ཀྱང་སྐྲའི་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྲ་ལ་ཞེན་པ་ཞེས་བཀའ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་ཐ་སྙད དོ།།དེ་ལྟར་ན་གསལ་བའི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ནི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་འདི་བདག་ཉིད་དབུ་ མ་པ་ཞེས་དོན་མེད་པར་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དེ།དེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ལྟུང་བ་ལ་འདོད་པར་གྱུར་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ དབང་ཟད་པས་གྲོལ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ་འདི་ལ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་གསལ་བ་གང་ཞིག་འདི་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དཔྱོད་པ་མི་ བཟོད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཐར་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་དག་པའི་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལོག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱེ་བ་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ།།གང་ཞིག་མ་དག་པ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ནི་གཟུགས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ ཞེས་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དོ།

再次，为什么不承认这个无呢？因为'认为灭尽时得解脱'。这些瑜伽行派认为唯识是胜义谛，以此方式引导，如同空性、刹那等，仅由分别而假立的差别，识的本性是胜义谛。这样说胜义有的空性、世俗有、胜义有的依他起性的人们，都是在教法之外。
因此，应当了知他们的观点如同影像生起。若有人通过离一多的力量了知不真实性后，又对依他起说'由彼灭尽而得解脱'是不应理的。然而，说具有如幻性和不能经受观察的特征的自性，即了知自身本性所缘的空性现前和获得法身的那些人，对于他们而言，在证悟世尊法身之时尚有迷乱未息，这是很不好的。
对我们来说，对不真实显现并非迷乱。然而，若说是将非此执为此，这种特征对唯识师们是合理的，但对中观师则不然。比如，虚妄不真实无所得的显现，显现并非迷乱，怎么会是呢？就像眼翳者虽无毛发而见毛发显现，这并非无迷乱。然而，执著外在毛发，这在经典和世间中也称为迷乱。
如是，以显现本性称为胜义识。殊胜出世间智慧的对境称为境。因此，具相唯识论者徒然宣称自己是中观师，他们不知离有无的解脱空性胜义，对识之断灭执为断见过失，因为害怕无住而不说依他起灭尽得解脱，这也如同影像。
因为即使在轮回状态中，种种烦恼和种种苦的自性显现，这些存在也是不能经受观察的。因此不超越真实性的本质。应当承许远离执著一切烦恼和苦的解脱。所以，不净如幻识流的灭除，不执著烦恼和苦，如幻相应，清净智慧相续生起称为解脱。
不净色相显现的识是色，其灭除即是其他清净生起，如同影像。

།རྒྱས་པར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལས་བཤད་པ་ནི། རྣམ་བཅས་གྲུབ་པ་འཇིག་པ་དང་ནི་གང་ཡང་རྣམ་པའི་གཏམ་ཡང་ཞི་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་སྟེ། །སྒྱུ་མ་དང་ནི་སྒྱུ་མ་མཚུངས་ཉིད་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བརྗོད་པ་འཁྲུལ་པ་ཞི་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར།།སྒྱུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཡང་གྲགས་པའི་འདོད་པ་འདི་ནི་འདོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་བ་དང་། །འདི་ཡང་རིང་པོར་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རྩོད་པ་རབ་ཏུ་གནས་པ་གང་ཡང་བླངས་པར་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འདི་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པའོ། །དངོས་པོ་ འདི་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའོ།།གང་དག་ཡང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྒྲིབ་པས་འོག་ཏུ་བྱས་པ་ཞེས་དེ་རྣམས་རྗེས་སུ་འདོད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་སྔར་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ལོག་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ལ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔར་ཡོད་པའི་གཟུགས་ལ་ཕྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐར་པ་དོན་ཞེས་ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མ་ཡིན། གཞན་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གཟུགས་ བརྙན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མདོ་སྡེ་ལས་མ་འོངས་པའི་དུས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སྔར་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་གཞན་ཡིན་གནས་འཛིན་ཏོ། །ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཞར་ལ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་གཙོ་བོ་ཉིད་བསོད་ནམས་ལྷག་པར་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ པར་བྱེད་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ལ་སྟོང་དང་སྟོང་གཉིས་དང་སྟོང་གསུམ་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བསོད་ནམས་ལས་ གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་དང་གླིང་ལྷག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལན་དྲུག་གི་བར་དུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་པས་གཞན་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་ ལྷག་པ་ཉིད་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དང་གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སོ་སོར་ལན་དྲུག་གི་བར་དུའོ།

关于我们广泛论证无自性的内容是：有相的成立是灭尽的，而且任何有关相的言论也获得了寂灭，
幻化与幻化相等性的存在这一说法是错乱的寂灭，因为是不存在的。
以幻化本身而言，其他所闻的欲望，这是以同一欲望而引导的，
而且这也是长久不住的诤论，任何安住的都是所取的，这一切都是广大的。
对于这些事物而言，极不安住即是不安住。
对于那些说在无的一方极为安住即是极不安住的人们来说，也是如镜像一般。
因为无事物即是真实性，在其中色等了知之时也没有真实的生起，
因为被无事物性所损害的缘故。那在轮回的阶段也是胜义谛，然而是被所缘障碍所覆盖而处于下位，这是他们所随许的。
如此的话，这一切所缘都是颠倒的自性，在所缘时怎么会存在呢？
因此，在证悟真实性之时，必须承许先前存在的色等所缘是颠倒的。
因为真实性即是如此性的体性的缘故。
即便如此，先前存在的色相后来毁灭这一解脱之义，怎么不是如镜像呢？
其他人说声闻乘即是镜像，那是不合理的。
镜像的生起在经典中是对未来时的授记。
声闻乘是先前就存在的，因此在般若经中所说的镜像是指其他的执著。
以颠倒知所摧毁而使自身超胜所说的，即是'如是说'等。
'憍尸迦又'等易于理解。
这即是真实存在的颠倒因的缘故，对所化众生真实宣说般若波罗蜜多义，成就无上福德生起，总结说：'憍尸迦，因此'。
总结了附带生起后，主要显示殊胜福德相续的是：'憍尸迦，复次'等。
在这瞻部洲、千世界、二千世界、三千世界以及十方世界界中，相较于预流果安住的福德，为他人宣说的福德更为殊胜，这样说了六次。
同样，相较于一来果乃至独觉菩提各别安住的福德，为他人宣说的福德更为殊胜，以瞻部洲和四大洲等的缘故，各别说了六次。

།འདི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་ཁྱེད་ཐོབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་སླར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཁྱོད་འདི་ལ་བསླབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་པས།སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གླེགས་བམ་བྱིན་པ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་གང་ཞིག་ཡང་གང་ཉིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་གླེགས་བམ་བྱིན་ པ་ཙམ་དེ་ཡང་དང་པོ་ལས་འབྲས་བུ་མང་བ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ། །གཞན་དག་གང་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཉེ་བར་གཏད་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའོ།།བསམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། གསུངས་པ། འདི་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་འཕེལ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་རྣམས་ལའོ། །རྒྱས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །ཡངས་པ་ནི་བར་ ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལས་སོ། །འདིར་ནི་དང་པོ་ལས་གཉིས་པའི་བྱེ་བྲག་མ་བཤད་ཀྱང་གྲུབ་པ་སྟེ། གླེགས་བམ་བྱིན་པ་ལྷག་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བས་ན་ཞར་ལ་བཤད་པའོ། །བསྟན་ པར་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ལས་སོ།།གཉིས་པ་ལས་ཡང་གསུམ་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གཅིག་ལ་གླེགས་བམ་ཙམ་སྦྱིན་པ་པོའི་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་འདི་ལ་གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ལན་ལྔའོ། ། ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་ལས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ལན་དྲུག་གོ། །ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་མང་པོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་བསོད་ནམས་པས་གཅིག་གི་ཕྱིར། ཤིན ཏུ་མྱུར་དུ་དགོངས་པའི་བསྟན་པ་ལས་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་ཅེས་ལན་ཅིག་གོ་།བརྒྱ་བྱིན་ནི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་ལ་འཐད་པ་སྨྲས་པ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གསོས་སྨན་ནི་བྲོ འཚལ་བའི་ནད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ།།དེ་ལ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་མཁོ་བའོ། །སྨན་ནི་བྲོ་འཚལ་བས་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཡོ་བྱད་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མའི་ འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བས་སོ།།སྨན་ཡོན་ཆེན་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་ལྷའི་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པ། སྔ་མ་དེ་བས་ན་འདི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

对于'你们要获得这些'所说的内容重新阐明的是：'你对此学习'等等。现在，对于阎浮提众生发无上正等正觉菩提心的福德，以发心为先导，对他们布施世尊母的经典所得福德更胜，而且对不退转者布施经典之量，也显示比最初的果报更多，这是以'憍尸迦，复次'等来说明的。
'若有人'是第一。'其他某人'是第二。'若人'是第三。'授予'即是布施。以何等心意呢？说道：以'此即于此'等来说明。增长等即是获得。其中增长是在决择分位。广大是在见道位。宽广是在无间道位。'此'是第三。'较彼'是相对第一和第二而言。
此处虽未说明第一与第二的差别，但已成立，即布施经典更胜的行为本身，因此顺便解释。'显示'是相对第一而言。从第二又到第三。对一位不退转者仅布施经典者的福德更多，即是此义。如是，此殊胜福德以四大洲、千界等差别而有五次。
复次，较彼等不退转者所说的福德，迅速获得神通者所说的福德更胜，依此有六次。又较多数极速神通者所说的福德，为一者极速了悟所说的福德更胜，如是一次。
帝释对于福德殊胜性的认同之语是：'如是如是'等。'于真如'即是最极清净相、法身体性、正等正觉的意思。此亦说明大菩萨本身施予法衣等布施者，依法性而有大果报，即由'若有人'等来说明。
药物是为了获得无病而品尝的因。其中法衣、饮食、卧具、坐具是经常所需。药物是通过品尝来受用。资具是随宜而用。'大果报'是指后世果报广大。'大药报'是指此世获得天人守护等果报。世尊先前所说的：'较前者此能生更多福德'即是此义。

 །འཐད་པ་གང་ཞིག་དེ་ལ་ བརྒྱ་བྱིན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ནས་ཉེ་བར་སྡུད་ཅིང་སྨྲས་པ་ནི།དེས་ན་དེ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གདམས་པར་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་འདི་ལས་སོ། །དེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཕྱིར།གདམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་པོའོ། །བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་དགོངས་པའི་གདམས་ངག་ ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་འབྱུང་ཞིང་གནས་པའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྤྲོ་བ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བསོད་ནམས་གསལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་མཆོད་གནས་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངོ་བོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ ལ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ནི་གུས་པར་བྱས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་ པའོ།།འདིའི་ཉན་ཐོས་ནི་ཉན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཏེ་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པའི་ལམ་གྱི་གཏམ་མོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྤྲོ་བ་ ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྦྱར་བ་ལས་སོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།ཡང་འདི་ཉིད་བསོད་ ནམས་ལྷག་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་བསོད་ནམས་ལ་ཡང་མཆོག་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས།འོག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་སྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པ་ནི། འཕགས་པ་ རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སོང་བའི་དགེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའོ།

对此，帝释天自己说道并总结陈述：'因此这能生起更多的福德。'也就是说，随着此人越来越接近菩提，就应当如是教导。因为无上福田是从这个因缘而来。'彼'是指由于神通极其迅速的缘故，是教导等的施予者。'能生起更多的福德'。'正是如此的缘故'是指迅速领悟教诫等的布施有大果报。
因为这位菩萨接近并安住于正等菩提。长老须菩提对帝释天生起随喜和赞同，说'善哉善哉'等。'给予欢喜'是指通过显示如前所说的修行者们无差别的福德，为了获得菩提而增长欢喜心。'摄受'是指令安住于菩萨法性。'随顺'是指自己以善知识的身份成为他们的应供处。
关于菩萨们的欢喜等布施也是依止于一切众生利益，所说'任何圣声闻'等。'圣'是表示恭敬的称呼。此处世尊正是因为受到天、人、阿修罗等世间的供养而为'圣'。此处'声闻'是因为听闻而为声闻，意思是随顺言教。'于此'是指对于正等菩提的欢喜等。
正等菩提的欢喜即是前面所说的菩提心，为了显示这一点而说'若'等。说明没有修学正等菩提即是'也不修学六波罗蜜'。'因此'是指从随顺正等菩提心的修行。福德的分类即是诸种差别。对此进行阐明的品即是'福德分品'，为第五品。
复次，对于此福德殊胜见解的阶段随喜、回向以及显示福德的最胜性之后，为了生起下文所说的阶段，圣者弥勒菩萨说'圣者须菩提，复次'等。'具足随喜回向'是指，与随喜俱行的善即是随喜，对此进行回向即是具足。

 །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤངས་ནས་གཞན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ།།འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡོད་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྒྲས་འབྲེལ་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམས་པའི་ བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཆོག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམ་པའི་མཆོག་ཉིད་དང་། ཆེར་གདུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཙོ་བོའི་ མཆོག་ཉིད་དང་གཉིས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ཉིད་གཉིས་པ་ནི། དམ་པ་དང་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཙོ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་ཉིད་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སོ། །མཆོག་རབ་ཏུ་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་གཉི་ག་ ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཆོག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་ན་མེད་པ་ནི་གཉི་ག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ གཉིས་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཉམ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཉམ་པ་ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།དེ་རྣམས་དང་མཉམ་པ་ནི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ནི་བདག་གི་དོན་ཅན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཅན་ཞེས་བྱ་ བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། བྱམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་མཐར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་ པོ་ལྔ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་དེས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དང་།བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དང་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དང་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

'一切有情'是指除菩萨以外的其他一切有情。'此'字是与彼岸功德事业相连。'从彼等'是指从一切有情的布施、持戒、修定的功德事业中。菩萨随喜回向的功德即是最胜的意思。
最胜有两种：以殊胜最胜性和以极为精进性。以主要最胜性和无二性。其二即是殊胜和主要。主要也有两种：以自性和善巧方便。以最极殊胜性和般若波罗蜜多性。妙胜不离此二者。
主要性也有两种：以最胜性和无与伦比故。以非最胜性和无余故。无上不离此二者。'无等等'二词在某些版本中出现，其中无等是指无人能与之相等，因为说'与同等菩萨一起平等'。'无等等'中的无等是指诸菩萨，与彼等平等即是共同，是为无等等。
其他有情的功德是为自利，而菩萨则是为一切有情利益，此为密意。长老须菩提问'慈氏等'等，即是依止十方一切佛陀初发心乃至正法住世之际的戒等五蕴和一切佛法，以及由此所摄受的一切成熟和异熟有情的一切善根，
教法之聚和证法之身，以及菩萨们的善根和缘取正等菩提而趣入故，以及菩萨们随喜善根无实无缘而趣入故，获得等同四颠倒。
若有少许如实事物和所缘，则色受等一切法皆应存在，如是乃至菩提心、波罗蜜多、蕴界处等，乃至佛不共法亦应存在。然而如实事物和所缘实不存在。

 །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དམིགས་པ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པ་དང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདྲི་བའི་དགོངས་པའོ།།བྱམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་དོན་དུའོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པ་ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཕྱོགས་བཅུ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ནམ་མཁའི་ཚད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལའོ། །ཐམས་ཅད་ནས ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ལའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དོན་འོངས་པ་ལས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་སོ་སོར་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་དོན་དུའོ། །མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པ་དང་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་བས་ན་ལན་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་འདི་ནི་དོན་ལས་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ལས་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་ཕྱོགས་རིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་རེ་རེ་ བཞིན་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐའ་ཡས་པ་ནི་དེ་བསམ་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་མཐར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་རེ་རེར་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོང་གསུམ་ལ་ཕྱོགས་རེ་རེར་གང་དུ་སྟོང་གསུམ་པ་རེ་རེར་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་རྣམས་ ཀྱི་ཇི་སྲིད་དུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།འདིར་ཡང་སྟོང་གསུམ་རེ་རེ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་དུ་ལན་གཉིས་གསུངས་པའོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་གསུམ་པ་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ།འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་གཅིག་ན་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཡིན་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་དུས་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་ཡང་འདས་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་དུས་རིང་བས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཡིན་ནོ།།གྲངས་མེད་པ་ནི་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཞེང་དུ་གཞག་ ནས་ཡངས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་རེ་རེའི་བསམ་པས་སོ། །མཐའ་ཡས་པའི་རེ་རེའི་བསམ་པས་མཐར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ།

即便如此，由于一切皆空的缘故，实体、所缘、善根、随喜以及福德事物等皆不存在，那么对于如何存在的事物如何能圆满回向呢？这是提问的意趣。
关于'慈氏复'等，其中'复'字是为了明确所要表达的意义之特征。'菩萨摩诃萨'这一称谓，与后文将要解释的'一切无余随喜'相关联。
'此十方'是指十方世界。指如虚空量的器世间。'一切'是指那些一切方向。'遍及'是指究竟遍满之义。
如是，为显示其极为无边之义，说'不可量之不可量'。在'不可量'等词中使用重复说法，是为了表达各自明确关联之义。'无边无际所有'是指无边与无边诸者。因此，这种双重用语是基于意义而非词语本身。
其中，'不可量'是因为由于方向遥远而无法限定。'无数'是因为无法以数量限定。'无量'是因为由于方向广大而无法限定。'不可思议'是因为无法逐一思维。'无边'是因为即便思维也无法穷尽。
如是圆满性故，于一一方向中无边三千界，于一一方向中每一三千界中不可量之不可量，乃至无边无际如来等相关。此处也是为表达与每一三千界相关之义而重复宣说。
若问在一个三千界中是否仅有一位如来，而非不可量等，故说'于过去世'。即在某一时刻彼处唯一如来，而非一切时中。由于过去世无始，故不可量。因此，即便在一个世界中，由于时间长远的限定，过去世的如来也是如此众多。
'无数'是因为无法以数量限定。'无量'是因为无法以心意横向安立而限定其广大。'不可思议'是由于各别思维。'无边'是因为各别思维亦无法穷尽。
如是诸如来'般涅槃'是指已入灭者，而非安住者。关于'无余依'，'蕴'即诸蕴。

 །དེ་རྣམས་ལྷག་མ་གང་ལ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གང་དང་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དབྱིངས་སོ།།འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་གསུངས་སོ། །ལམ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བྲི་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེད་པའི་ཁམས་ལ་ཨ་ཎེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་ནོ། །ས་ར་ཎི་ནི་ཐབས་ཏེ་དྷ་ར་ཎི་ས་བཞིན་དུའོ། ། འཇུག་པ་ནི་སྲེད་པ་སྟེ་སྲེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ངའོ་ང་རྒྱལ་ཕར་གསུངས་ཏེ། །མ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་དག་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱིར། །ལམ་ཆད་པ་དང་། འཇུག་པ་ཆད་པའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་པའོ། །སྲིད པ་ནི་འཁོར་བའོ།།དེ་དག་ལས་འདྲེན་པ་ནི་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་གང་ཟག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་དང་། སྲིད་པར་འདྲེན་པ་ཆད་པའོ། །འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ། འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་གང་ཟག་གི་ལྟ་བ་ལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །མཆི་མ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་པོ་ཏི་སྔ་མ་རྣམས་ལ་འོག་ཏུ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་འདིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་གཞན་མེད་པས་སླར གཉེན་མེད་པ་དང་མྱ་ངན་མེད་པ་དང་།མཆི་མ་མེད་པ་དེ་བས་ན་མཆི་མ་ཟད་པའོ། །ཚེར་མ་ནི་ཚེར་མ་དང་ཆོས་མ་ཐུན་པས་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བརྡུང་བས་ན་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གླིང་བཞི་བཤད་པ་ལས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བཟུང་སྟེ་ནས་ བརྩམས་ཏེ་དེ་དག་གི་བར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འདིའི་གོ་སྐབས་ལའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ནི་རྣམ་པར་ གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། སྟོབས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཡོད་མོད་ཀྱི།དེ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གོ། །སྟོབས་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།མི་འཇིགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་འཕོ་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །གཙོ་བོ་ཉིད་བསྒྲགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་སོ་སོར་ཉེ་བར་དགོད་པའོ།

由于那些剩余的任何形态，无论是释迦狮子等任何本体所转法轮等，皆已不存在，故为无余涅槃界。这也是在一个世界中，示现化身入般涅槃，并非一切方面。敌即是烦恼。由于战胜了它们，故称为阿罗汉。正等觉是因为如实了知一切法故。这两个词说明了断除和智慧圆满。
道即是我慢。'比利帝'是动词词根，加上'阿内'词缀。'萨热尼'是方法，如同'达热尼'之地。趣入即是贪爱，因为是贪爱的方法。如说：'我与我慢称为父，母即称为贪爱。'由于从根本拔除它们，故为断道和断趣。
戏论即是二取分别。有即是轮回。从彼等引导即是引领，按次第即是法执和人执。由于彼等完全灭尽，故为断除戏论和有的引导。关于'引导'的读法，应解释为引导至法见和人见。
关于'泪尽'等差别，在前面的典籍中是在下文读诵，而在此处则不是。由于无有他有，故无亲眷、无忧愁、无眼泪，因此称为泪尽。荆棘即是与荆棘性质相同的邪见。由于摧毁它，故称为摧毁荆棘。
余即如四洲说明中已说明的。从'执持'到'乃至彼等之间'这些词是在此处的语境中。戒蕴等即是戒等蕴。断除一切烦恼障即是解脱蕴。解脱即是'我是解脱'的智见即是解脱智见蕴。
宣说佛陀功德圆满即是'力'等。虽然菩萨们也有力等，但那些并非到彼岸。因此，为了区分，故说到彼岸之词。诸力是具有未见智慧的本质，即是处非处等离自分别智慧无碍的特征。
无畏已经解释过。所谓神通到彼岸，即是不动佛陀们的六种神通极其清净，即天眼等。所谓般若到彼岸，即是佛位阶段。为了宣说主要性，故分别安立。

 །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་འདོན་པ་ལ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ ཤེས་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ནི་གང་གིས་བདེ་བས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་གང་གིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་འཇིག་ པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བརྗོད་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བའི་བདེ་བ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་གདུལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་ མི་ནོན་པ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ མེད་པ་ནི་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་སོར་གཞོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་རྒྱུའམ། ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུའི་ཡུལ་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཉིད་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་དེ་མེད་པས་ན་ ཆགས་པ་མེད་པའོ།།ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་མེད་པ་ནི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཚད་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་མ་ལུས་པ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་གཞན་རྣམས་ལ་མེད་པས་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྟོབས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་སྟེ།དུས་མེད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ནི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆེར་མཆོག་གི་སྟོབས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡེ་ཤེས་ནི་བདེན་པ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །གཟིགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་སོ། །འདིར་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དག་གོ་།སྟོབས་བཅུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།

诵读'遍知波罗蜜'时，是指完全了知无漏之道。
一切智智即是圆满正等觉。
大慈是以安乐调伏所化众生，令其获得利益安乐。
大悲是能摧毁地狱等痛苦之因缘。
如是宣说具足佛陀功德等诸善根后，又说佛陀功德等，即'佛陀的'等。
所谓佛陀功德即是力等。
正等觉本身即是安乐，因为是寂静安乐的缘故，也因为是众生安乐之因的缘故。
所谓一切法自在波罗蜜，即是能成办一切种圆满利益众生之事。
神通即是虚空行走等。
其本身对所化众生示现即是示现。
或者，神通示现即是作业，由于所化无边故，其亦无边际。
不被降伏是因为一切魔及违品非其境界。
降伏一切是因为降伏一切魔及外道。
殊胜是因为不共声闻等。
无障碍是因为清净故，一切烦恼障和所知障皆不能各自摧毁。
所谓无著是指贪欲之因或嗔恚之因的境界获得时，于一处生贪而不能趣向他处，无有彼故为无著。
无碍是因为趣入一切所知的一切相。
无等是因为不共世间。
无喻是因为无有譬喻。
遍断一切即是无量，是完全掌握自性的现量。
其他众生无有彼故为不可量。
如来真实如所有智即是真实智。
其本身即是力，因为能降伏一切。
所谓'诸力中佛力'，佛智力即是能力，为无时地成办种种义利，其即是诸力中最胜力。
关于佛智与见，智即是真谛和现观菩提。
见即是五神通。
此处智本身即是极为明显相状的见，是其他。
所谓十力波罗蜜，即是处非处智力等。

།མི་འཇིགས་པ་བཞི་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་། གང་ཡང་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་ཡང་དག་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ ངེས་པར་སྒྲུབ་པས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་བཞི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ་དེ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའོ། །འདི་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཚིག་ དགུས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངག་གོ། །དེ་ཐོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ངག་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་སྟེ། དེ་བརྡུང་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་ཐོས་སུ་བཅུག་པའོ། །ངག་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་སྟེ། དེ་འབུད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དུང་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་གནས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོགས་པ་ནི་ངག་གི་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲི་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་དེ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འཇུག་པ་ནི་དེའི་འདེབས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྦྱིན པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྦྱིན་པས་སོ།།ཚིམ་པར་མཛད་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོབས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་འདོད་པས་ཆོས་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་ དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སོ་སོར་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། གང་ཡང་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཏུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ། །བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་བསླབ་པ་དམིགས་པས་སོ། །མོས་པར་གྱུར་པ་ནི་དེ་ཡང་ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས པར་གྱུར་པ་ནི་རང་གི་ཐར་པ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ངེས་པར་གྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་རང་གི་ཐར་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །འདི་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་དག་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།ལམ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འཁོར་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཞིང་དུ་བྱས་ནས་སོ།།ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ནི་མགུ་བར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་ལུས་ཤིང་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ་ལུས་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གཅིག་ཏུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྤུངས་པ་གཅིག་གིས་སོ།

通达四无畏最为圆满，以及所谓通达诸法相关。如何通过胜义谛的真实智慧现前成就一切法，是由决定成就。
所谓转法轮，是指阐明四谛的名聚、句聚、文字聚等诸法。这些的法轮即是广转。这是教法，其详细解释有九句。
此即法灯，是阐明四圣谛的语言。其执持是意识的安立。此语即是法鼓，其击打是令所化众生得以听闻。此语即是法螺，其吹奏是令所化众生了知。有些地方称为吹响法螺。对此，对于住于其他世界的所化众生，也由此宣说，是为获得语言的意义。
所谓挥舞法剑，是摧毁诸烦恼。降下法雨是对众多众生，生起善苗的趣入即是其降下。法性即是供养，因为无碍。其布施是以法布施于一切众生。
令满足并正确赐予，是随所化众生的意愿如其所欲而施法。如是显示缘于一切法广大的随喜后，当说缘于众生和法。
其又以菩萨、独觉、声闻乘各别缘法的差别分为四种，依此而说：'复次于所说诸法'等。调伏是指于佛法等如理安立众生。学处是以向上学处为所缘。信解是由增上胜解力。决定是因不退转于自解脱。
云何决定？说道：'趣向圆满菩提'，即各自的解脱即是声闻等的圆满菩提。此中所谓'诸凡夫'，是指未得道者，即是轮回外道者。对眷属开示是指彼等佛世尊的四众。
所谓圆寂，特别是依止佛等，是作为福田。意念修习是令欢喜。因此利益是应当意念修习，即是令生信解之义。无余摄集而随喜，如是相连。所谓'一'，是以一聚。

།མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི་བསྡོམས་ཤིང་གཞལ་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱས་ནས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་དགའ་བས་དམིགས་པར་བྱ་བའོ། ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཆོག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ་།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་པ་ཉིད དབུས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཞིག་དེའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འགུགས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ ཅེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རང་གིས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཙམ་དཔེ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་དགོངས་པ་ གང་གིས་གསུངས་པ་དེ་འདྲི་བའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དངོས་པོ་གང་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཅི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བ་གཞན་ནོ། །དམིགས་ པ་གང་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པ་གང་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་སོ། །ཅི་གང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དམིགས་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བ་གཞན་ནོ།།མཚན་མར་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དགེ་བའི་རྩ་བ་དམིགས་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་མཚུངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ ཇི་ལྟ་བ་དང་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དང་དམིགས་པ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་བསོད་ནམས་བྱ་ བའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

对于'明显总集'这一词的解释是'总结衡量'之意。以等持的心来观察。'随喜'是指正确地以欢喜心缘取。'随喜的'是指生起欢喜心。关于'以最胜'等词，最胜等义如前所述。或者，对于十一种所缘，因为是最殊胜的缘故，所以有十一种词。
如何是十一种呢？中方与十方诸如来，以及彼等无量善根，因为这些都是所缘的缘故。如何回向呢？所说：'愿成就菩提'即是摄受之意。
虽然自己所作的福德也应当回向，然而即便自身没有布施等加行，仅仅以随喜心便能生起如此无比的福德蕴，为了显示这种善巧方便，因此安立随喜福德。
如是，'说此等言'等文广说如何随喜，以及菩萨如何回向已经解说完毕。为了明了说此的密意所作的提问，以'其中'等词来说明。'何等事物'是指十方如来等。'是何'是另一个问题，即是否能缘取的意思。'何等所缘'是指诸善根。'以何种方式'是指戒蕴、定蕴等。'彼心'是指随喜心。'是何'是另一个问题，即是否能缘取的意思。
执为相是分别，否则随喜和回向就不合理。此中密意是：缘取十方一切佛等的善根而趣入，所以菩萨们的随喜和善根趣入无实无所缘，是否会获得与四颠倒相应？还是说如果有少许如实的事物和所缘，那么就会得出一切法皆有的结论。如果不存在，那么一切皆无的缘故，对于无实、无所缘、无善根、无随喜和无福德所缘，如何成就回向？
对此所说，菩萨弥勒即是已圆熟、现证空性智慧的菩萨，正是他执为相而说有回向，如'长老罗汉，彼等事物'等所说。

 །གནས་བརྟན་གྱིས་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོ་ན་གང་ཞིག་གསར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི། རེ་ཞིག་རང་བཞིན་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་ལ་དེ ལྟར་འདུ་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་འདོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་།མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །གང་དེ་ཉིད་ལ་དེས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་མི་ལྡོག་པ་འདི་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དཔེའོ། །འདོད་ ཆགས་ནི་མེད་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱས་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།ཡང་དག་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱས་ནས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱས་ཏེ་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་ཞིག་འདི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྲིད་དུ་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།།གང་ཞིག་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དེ་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་འདོད་ཆགས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ལ་དགོས་པ་བྱེད་དེ།སེམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་ གསུངས་པ་ནི།དེས་ན་དངོས་པོ་གང་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སེམས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བ་ཉིད་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་དང་བྲལ་བའི་གསར་པ་རྣམས་ལས་སྟོང་པ་ ཉིད་བསྟན་པ།འདི་ལ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུན་དུ་བཤད་པར་མི་བྱ་བ་ནི་གཞུང་གིས་སོ། །བསྟན་པར་མི་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སོ།

上座说道：'如果'等等，那么某人现证空性后作回向，是否会成为颠倒？关于这一点，想颠倒是：首先对于无自性的善根等，认为'这些善根真实回向于菩提'的分别想，是见颠倒。
对于这同一对象如此想象的忍受、欲求、安立和执著，是心颠倒。对于同一对象由此执著事物而心不退转，这些是为了成就贪欲的比喻。
贪欲是对不存在的事物作真实分别而生起，与此相关。显示真实分别的行相是：'于无常执为常'等。'分别'即是增益。'遍计'即是以常等行相执著而生起贪欲。
这也是颠倒的自性，即某人对无常执为常，乃至于不净执为净的想，是想颠倒。对于这同一对象如此想象的忍受和欲求，是见颠倒。对于如此执著的同一对象生起贪等烦恼，即是心颠倒。
如是，贪欲具有想等颠倒的自性。随喜和回向作意与此相似，因为于无所缘而起所缘，故成颠倒。
'又'字是对他人的主张作答。'心亦'是指回向心。'一切法'是略说。'一切界亦'是广说。以'若复'等说过患，即'是故诸事'等，与随喜心相应者。'何心'是指回向心。由于彼亦无自性，'何处'即于何处。意趣是不成回向性。
'何处'有些版本没有。此处圣弥勒说，对于远离善知识依止而现证真如的初学者们，说此空性是不堪为法器，即'圣者善现，此非'等，七种不应说是依文句，不应教示是依义理。

 །བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྟུང་བ་དང་ མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ལྟུང་བའི་སྐྱོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།དེ་ལ་གང་ཐ་དད་པ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་མ་ཆད་པའི་དོན་དུའོ། །དད་པ་ནི་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིད་ཆེས་པའོ།།དགའ་བ་ནི་དགའ་བ་སྟེ་དེ་འདོད་པའོ། །མོས་པ་ནི་དེ་ལས་གང་དུ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གུས་པ་ནི་གུས་པས་དེ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདའ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ལྟུང་བ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་ དུ་མ་བྱས་པའི་གསར་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡང་།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཉེ་བར་དམིགས་པར་སོང་བ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཅན་དོན་དམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་ པས་མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འདྲ་བའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི། གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་བསྟེན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟེན་པར་ བྱས་པའོ།།འགོད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་དམན་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །བག་ཚ་བ་ནི་ངལ་བའོ། །བག་འཁུམས་པ་ནི་ངལ་བའི་རྒྱུན་ནོ། །སྐྲག་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པའོ། །ཚངས་པའི་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པའོ། ། དེའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལའོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་ཡང་དོན་དམ་པ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་བཞིས་ཚད་མར་བྱས་ཏེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བསྟན པར་བྱེད་པ་ནི།བྱམས་པ་སེམས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དག་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དང་།ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དག་ལ་ཕྲད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་དག་པར་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་གཉིས་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི། བྱམས་པ་སེམས་གང་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་གང་ཡོངས་སུ་ སྔོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ཡང་ཟད་ཅིང་འགགས་པར་གྱུར་ལ་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་སོ།།ཟད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་ འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྲལ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་སླར་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于解说等所获得的完全退失和未获得的完全退失的过失进行阐述：对于'仅仅差别'等这些在此处是不存在的。在何处呢？在随喜和回向等处。'仅仅'一词是表示不间断之义。信心是指对圆满菩提之因的确信。欢喜是指喜悦，即希求彼。胜解是指对彼处所具功德真实生起，随顺且远离意识混浊。恭敬是指以恭敬心不违背对彼的供养等。如是也因无随行故，以殊胜说明未获得的完全退失。
为显示对已成熟者解说无过失：'不退转'是指已获得初地。对于尚未现证真如的初学者依止善知识者，由于善巧方便故，缘取随喜和回向的修行，于世俗胜解，由真实依止胜义，依止无所缘的回向修行。对此也无颠倒相似过失，即于此解说无过失所说：'善知识'等，依止是指已经依止。
懊悔是心的低劣性。沮丧是心的正见性。疲惫是劳累。萎靡是劳累相续。恐惧是无精进。极度恐惧是普遍恐惧。其相续是具有普遍恐惧。'如是'是指无有懊悔等。现在为了显示上座部胜义回向之义，以四种方式作为量，显示不应理的回向：'慈氏，以何心'等，由于随喜心与回向心二者无相遇故，缘取事物的心与福德事无相遇故，能回向与所回向二者无相遇故，回向真实无所作故。
宣说二心无相遇：'慈氏，随喜的心与回向的心已尽、已灭、已离、已变异'，其中'彼'是指随喜心。'已尽'是略说，余者是广说。灭是因为毁坏。离是因为不住。变异是因为不再生起。'心是什么'是指毫无所是。因为彼时无自性故。

 །དངོས་པོ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ གསུངས་པ་ནི།སེམས་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ལས་སུ་གྱུར་པའོ།།ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དག་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ནུས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་སེམས་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཕྲད་པ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཡང་མི་ནུས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་བསྔོ་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་གྱིས་མཚན་མར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འགག་པ་ལ། བརྒྱ་བྱིན་རྗེས་སུ་འདོད་པར་གྱུར་པ་སྨྲས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།མཚན་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་སྲིད་པར་བྱེད་ ཅིང་།གནས་བརྟན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་ལ་རང་བཞིན་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའོ། །འདིར་གནས་བརྟན་ བྱམས་པ་ཉིད་ལན་གདབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདྲི་བའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདྲི་བར་བྱེད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྩམས་ཤིང་ནི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །ཇི་ ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།གཞིར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞི་ནི་འདྲི་བའི་རྟེན་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པའོ། །བྱམས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་སོ།།སྔར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་ ཕྲད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་མཚན་མར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས།གང་ཞིག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་བརྟན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགོངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གསར་པ་རྣམས་ལ་མི་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།འཕགས་པ་བྱམས་པས་རྣམ་པ་འདི་ལ་ཡང་གསར་པ་ལ་བསླབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ། །གཞན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། འཕགས་ པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དང་པོའོ།

关于说无有缘取事物的心等，即'彼心又是何'等。'彼心'即是执取福德事业等已尽，因为是另一个的缘故，彼福德事业的事物也已尽。'何'即是成为业。
关于说回向者与所回向无有相遇，即'心怎能回向心'。说明为何不能即是'当二心无有相遇时'。相遇即是同时性。
显示回向本身不可能，即'彼心以自性亦不能回向'。遍计所执的心是无自性的，无事物者不能成为回向的对象。
如是上座以相而遮止回向时，帝释随顺而说'圣者须菩提'等。因为无相圆满对于新入大乘者极为甚深，故非应说，此为密意。
如是对新入大乘者说回向不可能，上座本人随喜并询问回向的自性，即'圣者须菩提又如何'等。'菩萨'即是新入大乘者。
此中为使上座慈氏回答，帝释明显其问题之密意而作询问，即'尔时具寿上座须菩提'等。'开始'即是摄受。'如何'即是'以为基础'，基础即是作为询问的所依。云何为此？以'慈氏'之词。对彼而说。
从'慈氏于此'乃至'如何不成颠倒想'等。先前因无事物及无所缘而入，故说想等颠倒。如是以随喜心及回向心无相遇等四相而回向不应理，即刚才上座自己所说者，思及彼而说'如何新的想等颠倒不生'之差别。
圣者慈氏于此相中，对新学者以修学力而修无所缘，由此生起真实随喜与回向。否则即是颠倒，此即'圣者须菩提若'等。因无心等诸想故不成颠倒，此为第一答。

 །སེམས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའོ། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ན་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ བ་མེད་པས་དོན་དམ་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་ཅེས་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་གཉིས་པའོ།།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སེམས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་གྱུར་ པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དེ་ལ་དེ་ ལྟར་སེམས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།ཟད་པ་ནི་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་ པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་གང་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གསུམ་པ་ནི་མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་འབྲེལ་པས་གསུངས་པ་ནི། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་ བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་མདོར་བསྡུས་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ ཅན་དང་།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བསོད་ནམས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་། དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཟད་པས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་ ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་ལྔ་པ་གསུངས་པ་ནི།འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་དྲུག་པ་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

所谓'以何心而作回向'是指以何种心来作回向。'如是'是为了善加把握。'已回向'是指已经完全回向。为了使其明了而说'如何'等，以'如是'等作为总结。那么，什么时候会成为颠倒呢？为此而说'如是'等。现在，由于随喜心和回向心已尽，以及菩提也不存在，由于空性故诸法无有回向，因此胜义中无有回向，如是思维而回向即是第二种真实回向。
为显示此义，以'若复'等来说明。'以何心回向'即是已作回向。'如是真实了知'是略说。'如是思维'是广说，意即不颠倒作意。'于彼'等，即与'于彼心如是思维时'相连。'已尽'是因为已过去。以'已尽'等诸相作意，'不能'是因为不存在，如兔角。'彼等法性亦是如此'即是无自性。
'以何法'是指由诸心所。'于何法'是指于圆满菩提等。'若如是'等是总结。此是就过去诸佛而言，因为彼等是主要的缘故。又第三是关于未来佛所说：'圣者善现复次'等。就现在佛而言，又说第四：'圣者善现复次'等。
又总摄为一，对过去、未来、现在诸菩萨以及声闻、独觉乘者和凡夫们所作的一切福德事业随喜后而回向，由于对彼等作意已尽，以极清净法性为相的菩提因其不尽性故而作无上回向，此为第五，以'圣者善现复次'等来说。又以无实作意而作回向，此为第六，以'若复如是'等来说。'然而如是'即如前'如是'。为此而说：'大德善现如是'等。

 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།བདུན་པ་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཤེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ བསྡུ་བའོ།།ཡང་འོག་ཏུ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ ཤེས་ན།དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་སོ། །དེ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་བྱེད་པའོ། །དབེན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་གིས་སོ།།ཞི་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དེའི་དངོས་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་དགུ་པ་གསུངས་པ་ནི།གང་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ཅི་འདྲ་བ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།གང་གིས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ནི་དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགག་ཚིག་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་འདིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བཤད་པ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་སྟེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་འཐད་པ་ ཞེས་གསུངས་པ་ནི།གང་འདས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

如果问为什么，就是说因为怀疑而说明了回向的作意本身。如是等等。
说明第七，如果这样想等等，因为一切法本性空。说明心不能知心，法不能知法。这是等等总结。
又下文说，过去等佛陀们的福德造作不能作为标准而回向，回向是不存在的。如果知道其福德造作和随喜是远离和寂静的，那时才是真实回向。
说明第八，如果等等。福德造作是福德业。知道是指作为相。远离是由遍计和依他起自性。寂静是由圆成实自性。
如果等等说明了这个意思：即使知道远离和寂静，如果对其实体产生执著，那时也不是真实回向。如是等等是总结。
其般若波罗蜜多之语，是因为由此真实回向。
现在说明第九，即过去诸佛的善根回向，以同一种性而真实了知并真实回向：所有佛世尊等等。
如何回向是指与本性无生相应的法界自性。由何者即由回向心。其种姓是指属于其种姓，意思是如是。其相是指其自性。
如果如是了知是指如是以正慧分别了知二者。成为回向是因为以正确分别观察而无愚痴。其他回向应加否定词。
如果如是了知是说，如果此人也对如是性等真实性起执著，那时也不能真实回向。
如是的回向是诸圆满佛陀所随许的，其他则不是，这样说明为什么等等。
说明对过去等的回向也不应理：凡是过去的等等。未得是指无生和住不可得。

 །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་། སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དག་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་ནི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པར་ལྟ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུན་པ་ལའོ། །མཚན་མ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་མཚན་མར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་སེམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ ཏེ་དེ་ལྟར་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ཐབས་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཡང་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྔོ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ།དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་ ལ་ཡིད་ཉིད་དོ།།གཉིད་མཐུག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། འོ་ན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ། དྲན་པ་དང་བྲལ་བའམ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ལ་ཡིད་ཉིད་དམ་ཡིད་ཉིད་མེད་པ་གཉིས་ ཀྱང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ། དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་སྟེའི་སྒྲ་ནི་གལ་ཏེའི་དོན་ནོ། །གཉིད་མཐུག་པ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། བརྒྱལ་བའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འོན་ཏེ་མཚན་མར་བྱས་ པ་དང་།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་བས་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ། འདི་ནི་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་ པའི་སེམས་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་མར་བྱས་པ་དང་མཚན་མར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མཚན་མར་བྱས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ ཅད་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་མཁས་པ་འདི་ལ་ཐབས་གང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཐབས་མཁས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའམ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ཉིད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཛིན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ནའོ།།དེ་ལ་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

这所说的是正确趋向的声音，在结合的场合中因为没有那个的缘故。因此两者都没有。所以那不是相，因为没有存在的见解。非境是对欲望而言。
说'非相和非境'这也是对分别没有回向，如是作相等等，'如是'是以非相和非境性。'不思'是不如实作意。因为不是如实回向。
如果这样不作相本身是如实回向的方便，那么在这里也因为离念，对于如实生起有什么如实回向呢？为了断除这个疑惑而说'彼若'等。离念是心在他处。
对于熟睡等一切了知等，那么将成为如实回向，所以说'离念或不了解'。心在他处或无心二者平等的意思。
那么什么时候成为如实回向呢？说'彼若'等。'彼若'声是'假使'的意思。如同熟睡、傲慢、昏迷的状态一样，不作意诸事物不是颠倒的对治。
然而对于见到诸事物本身，以慧眼行恶而不了解自性的意思。'如是也'是总结。
假使作相和回向如何不相违而合理呢？为了断除这个疑惑而说'此是彼'等。菩萨对那些佛等、那些善根、那些随喜等心，一切都是依世俗而缘取的。
依胜义谛，所有作相和未作相都不是所缘。因此作相和回向一切都是以方便善巧力对诸菩萨合理的意趣。
如是对于这个方便善巧是什么方便而说'于此方便善巧'等。'不具闻'是'此'或'于此'的省略。
对于般若波罗蜜多，凡是回向那个就是福德之事，对于那个趣入是不能执持的意思。'于彼'是如是有的时候。对于那个不要那样说。

 །འདི་གང་ཞིག་གསུངས་པ་ནི། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་དེ་ལྟར་ནུས་ཞེས་ཅི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ ནི།འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཀྱང་འགགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་གང་ཞིག་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་། གང་ཞིག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་ ནི་མཚན་མར་བྱ་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། མཚན་མར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་གནང་བར་མི་མཛད་དོ། །ཁ་ཟས་བཟང་པོ་དུག་ཅན་དང་མཚུངས་པ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་བས་ ན་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་འདས་པ་དེ་ནི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ དམིགས་པའི་ངོ་བོ་མི་རུང་བ་ཉིད་བརྗོད་ནས།དོན་དམ་པར་ཡང་གསུངས་པ་ནི། ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཞི་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ།[་(]གདོན་[,]གདོད་[)]མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ། གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ནོ། ། དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། བདག་གི་དངོས་པོ་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ཇི་ལྟ་བ བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཚད་མར་བྱས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཤུགས་ཀྱིས་བདག་གི་བའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཅི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། །དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ལའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཚན་མར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུག་དང་བཅས་པ་ནི་རྨོངས་ཤིང་འཆི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ནི་རིང་པོ་ནས་རིང་པོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བའི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཟང་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ལ།ཤི་བའི་ནུས་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རོ་མྱངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于所说的'某某'等，为什么说不依靠这个也能如此？对此有疑问而说：'诸行也灭'等。其意义是这样的：不依靠般若波罗蜜多而回向时，若执著我体性，若诸行实有，这些即是相执，一切都在分别。执相而分别，如来们不随许这种回向。这种回向如同有毒的美食。因此不应如此回向。也不应修学此。
'灭'是指如前所说，过去即是尽。'我体性'是指由内在自身的色等蕴所摄，如来等的身。'诸行'是指善根和随喜心等。
从世俗谛而言，由于已灭故所缘体性不合理，从胜义谛而言所说的'寂静'等：'寂静'是遍计所执性，因为本来未生。'远离'是由遍计所执性空，是依他起自性。'离所缘'是由所缘空圆成实性，因为是无所缘的体性。
'然而'是说，由于我体性和诸行不存在且不可得，如是也如实地以彼真实为量，对非如实的进行分别。对非如实而有如实想，以势力缘取我所，对不可得也回向于正等菩提。
因此说'何'等：'其善根'等。'般涅槃也'中的'也'字表示差别义。对此极为执相等不合理。'有毒'是因为令人迷惑致死。'有刺'是因为长久沉溺于颠倒见解中。
以喻说明此义：'譬如'等。'美好'是因为色等最胜。'虽然'是表示'即使'的意思。'然而'是表示'无论如何'的意思。'诸智者'是指特别有智慧者。'愚童性者'是因为不了知有毒能致死。'恶慧性者'是因为增益为有益安乐而品尝。'思维'是因为贪著色等。

 །མྱང་བར་ བྱེད་པས་ན་མྱངས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།།ཞུ་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མ་ལའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ལོག་པར་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེན་པའི་དུས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་དུས་ནའོ། ། ལོག་པར་ཁ་དོན་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ལའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ལའོ། །དོན་ལ་ཤེས་ཤིང་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེགས་པར་བྱས་པས་སོ། །ཁོང་དུ་མ ཆུད་པ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྫོགས་པའི་དོན་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་འདི་གསུངས་པ་ལ། དུག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་དུག་ནི་དོན་མ་ ཡིན་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཟིན་པར་བྱས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ བསྔོ་བ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ལན་མང་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ལ་བསྐུལ་བ་ཞེས་དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་ བའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་རྣམ་པ་གནས་བརྟན་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་གནས་བརྟན་ཉིད་ལ་དྲི་བར་མཛད་དེ། ཡང་དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་ ཡི་རང་བའོ།།ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་པོ་ཏི་མང་པོ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བསྔོས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལེགས་པར་ཡོངས་ སུ་བསྔོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ།འདྲི་མཁན་བག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆད་པ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ལྔ་པོ་པོ་ཏི་གཅིག་ལ་མ་མཐོང་བ། འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཡང་དེས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ ནས།འདིར་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་བྱས་པ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཚིག་དང་ངག་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཡང་འདིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་དྲི་བའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་། དངོས་སུ་སྟོན་པ་པོ་སྤངས་ནས་སྟོན་པས་མཛད་པ་ཉིད་བྱེད་པ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བསྟོད་པའི་ཁྱད་པར་དྲི་བ་ཙམ་བྱེད་པ་ལ།ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ལན་འདི་དཀའ་བ་ཉིད་དོ།

由于使人品尝所以称为品尝，即是完全受用。'请求时'是指最后。异熟是果报。'颠倒执取'是指在危险时刻因为颠倒而执取。'颠倒了知'是指在思维时。'颠倒诵持'是指在反复现前的时候。'善说'是指般若波罗蜜多的自性。'通达义理'是由闻等善行。'未能通达'是因为无有证悟。
'请回向'中的'请'字是表示完成的意思。'如是回向'中，对于宣说此者，'将成为毒'，此处毒是指造作非义的力量。'是故'是总结。由此表明若不依止般若波罗蜜多则不能趣入回向之行。
如何正确回向，已经由圣弥勒自己多次从随顺方面宣说过了。现在为了宣说真实般若波罗蜜多，世尊劝请长老须菩提，为摄受其所化众生，欲令长老宣说其他正确回向的方式而向长老提问：'复次，应如何学习'等。'摄受'在此处是指随喜。
回答是须菩提说：'菩萨乘者'等。其他人未见众多经典者，如何摄受而回向，若回向则将成为善妙回向无上正等正觉。在此之后，粗心提问者们遗漏了'须菩提说'这五个字，在一函中未见。圣者怙主弥勒自己理解'复次应如何学习'后，此处以'菩萨乘者'等作答，应当如是说。如是在语句圆满之后，'尔时世尊赞叹具寿须菩提说善哉'是不合理的。
又此处通过提问方式显示彼等答案者，对圣者须菩提说'善哉'，于此舍弃直接显示者而由导师所作，对菩萨们说'汝等说法'如是称赞差别仅作提问，如何能对此难解的回答。

 །དེ་བས་ན་ནུབ་བྱང་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་དར་བ་དང་། དེ་ནས་བྱུང་བའི་པོ་ཏི་རྣམས་དེ་དག་གིས་མ་མཐོང་བས་གནས་འདི་ལ་ཡང་ ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འདོན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་རྣམས་ལས་ནི་འདི་ལྟར་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་ཡང་འདས་པ་དང་། མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའོ།།ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱམས་པ་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ སྤྱོད་ཅིང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་མི་གདབ་པར་འདོད་པས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་ པ་རབ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ནོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཚན་མར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཉིད་མཚན་མར་ བྱས་ཏེ།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་སྨད་པ་དེ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཅན་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ པའི་ཡུལ་གྱི་མཁྱེན་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡུལ་གྱི་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོ་ནི་བདེ་ འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཀུན་ནས་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དུག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སོང བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་གྱིས་བྱས་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་བསྟན་ནས། དེ་ནི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་དང་དུས་གསུམ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དུག་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ཞེས་ནི་ལན་ཏེ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའོ།།མི་གཏོགས་པ་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུས་གསུམ་དང་ཁམས་གསུམ་ལ་ཡང་ནང་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此在西北方地区流传，从那里出现的典籍他们未见到，对于这些处所，诸大德的诵读又将如何？从这些中是这样诵读的，即菩萨弥勒所说：'如是对过去、未来、现在诸佛的善根随喜，应当回向。直至无上正等正觉，应当如何回向？'
须菩提说：'弥勒，在此大乘种姓子或种姓女，行持般若波罗蜜多时，欲不诽谤如来者，应当如何回向？如同诸如来应供正等正觉所知'等。因此，圣者须菩提自身在此对'于此'等作答。
其义是：由于执著相而作分别的回向，诸如来不随知，因此不应执著诸佛相而作回向。诽谤即是贬低，以说不实而宣说故。佛智是具慧眼者。是通达一切法境界的智。
与佛眼于一切种中现证一切法境界的见相关联。'如是回向'即是总结。大回向是因为善趣等果无边的缘故。法界回向是因为如虚空般无边的福德自性，于一切种智等相亦不执取故。
圆满是因为法身和受用身一切殊胜故。极圆满是因为获得力、无畏等一切功德故。所说的远离一切毒等，即是'以增上意乐'等。'如是'即是以增上意乐等。
如是依止所成的大我性圆满佛陀依止而说明回向后，以三界三世一切法不摄的作意，无毒回向之外的其他回向即是有毒的回答，以'其他'等说明，即戒等是如来，即戒等蕴。
不摄即是离边际，因为不摄于三世三界故。意即是因为不入于三世三界之内故。

།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་ངོ་། །ཆོས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྟེ་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆུད་མ་ཟོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་ལན་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་ནས་རྣམ་པ་མང་པོས་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་མཛད་དོ། །གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་སྟོང་གསུམ གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་པོའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་བསྟན་པས།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་ཙམ་ཉིད་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ལ་དང་། དེ་ བཞིན་དུ་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཡང་སེམས་ཅན་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་གཞན་དག་དེ་ཙམ་ཉིད་ ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྐྱེན་བཞིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྟེར་བའི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་རིམ་གྲོས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞིག་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ན་བར་བྱེད་པས་ན་ན་བས་ཏེ་དེ་གསོ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་སྨན་རྣམས་སོ། ། ཡོ་བྱད་ནི་ཟག་སྣོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་བདེ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་སྟེར་བར་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པ་ནི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེས་གང་ཞིག་གནས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར གསུངས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་རྐྱེན་བཞི་ཉེ་བར་སྟེར་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་རེ་ལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ།།རེ་རེའི་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱེད་པའི་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རེ་རེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྔ་མ་ལས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། ། སྔར་ནི་གཅིག་གིས་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། འདིར་ནི་གང་ཞིག་གཅིག་གིས་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕོངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། ། གཅིག་གིས་ཉེ་བར་བསྙེན་པའི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་པར་རོ། །ཡང་ན་རེ་རེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའོ།

由于仅是法界的缘故，对于持戒等那些，这是其密意。'回向也'是指回向也。'于何法'是指于圆满正等觉，因为是法界的本性。'非虚耗'是指非恶性。又为了解答以佛智行境的法界而回向善根即是回向的意义而说'何等回向'等。此时，世尊随喜长老须菩提的言语后，以多种方式显示其福德之多。
较之令恒河沙数三千大千世界的众生住于十善的福德造作，于法界回向的福德更多。同样，较之令如是数量的众生获得四禅的福德，乃至获得无量、获得无色定的预流果如是数量直至成佛的福德更胜。又较之其他如是数量的菩萨以四缘对如是数量的众生施予一切安乐，历经恒河沙数劫恭敬所生的福德蕴更为殊胜。
因生病故为病，治疗它的是以它为因的诸药。资具是器皿等。安乐因是安乐。它们的运用是给予。触及安乐是体验安乐。由此所住的是诸趣等。又说福德差别是'以此数故'等。'以此'是指已说的给予四缘等。'观察彼等众生于一切众生各各'是指所依止的众生。以各各所依止的所依性，各各观察'彼等菩萨'，'观察'是能入。此中较前者此为差别。
先前是一者所依止的彼等即是其他的，彼等是唯众生的本性。此中一者所依止的非为他者的。如是，为彼等贫乏者的布施将成大果。一者所依止的他者所依止，菩萨非如是，此为差别。或者，'各各观察'是指以如是数量的一切众生观察一个众生。

 །དེ་བཞིན་དུ་སེམས ཅན་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རེ་རེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེ་ཙམ་གྱིས་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སམ་དེ་ཙམ་ཉེ་བར་སྙེན་པར་བྱེད་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེ་བར་སྙེན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དུས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ལགས་ན་ནི་མི་ཤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་དེ་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་ཤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བསོད་ནམས་འདི་ལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་མང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དེ་ཙམ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་སྙེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ།།རབ་འབྱོར་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་གྱི་བསོད་ནམས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཉེ་བར་དམིགས་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དམན་པ་ཉིད་དེ་མེད་པས་ ལྷག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ད་ནི་ཕན་ཡོན་ཐོས་པས་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་སྒྲོགས་པ་དང་མཆོད་པ་བྱེད་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་གཏོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་དུ་ མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་གཏོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཏོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རིས་གཞན་དག་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚེ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་སོ། །སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པའི་སྒྲའོ། །དབྱངས་རྗེས་སུ་བསྒྲགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་ པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མང་བ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།།ཡུན་རིང་པོ་དེ་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོ་ཙམ་དུ་བསགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་ཆེན་པོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ཉིད་ ཀྱི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སླར་བསྟན་པར་མཛད་དེ།ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །ཡང་ན་གང་ཞིག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདིར་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སོ། །རྣམ་ གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གསུངས་སོ།།འདིར་ནི་ཁྱད་པར་འདིའོ། །གང་ཞིག་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དང་གཞན་ན་ཡོད་པ་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སླར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དང་གཞན་ན་ཡོད་པ་ དེ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །རེ་རེ་ནས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་ རང་བ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏོ།

同样地，对所有这些有情和所有这些菩萨，一一详细观察后，以此量而作一次详细观察。同样地，对诸菩萨或以此量而亲近。所说的是这样的：'世尊，是多的'，即由于亲近对象、能亲近者及布施之物等时间多的缘故。'如果此福德蕴有形色的话，将无法容纳'，意思是在那些世界中无法容纳。世尊以'此福德确实如此'认可其多，然后宣说从法界回向所生的殊胜：'如是彼等菩萨以此量而亲近'。'须菩提，又为何'等，是对前述福德执著相想和执著所缘想而回向的福德蕴，由于无有劣性故为殊胜的意趣。
现在说听闻功德而生欢喜的诸天赞叹宣说及作供养：'尔时，四大天王天子'等。'散'是指向前散布花朵聚集。'遍散'是指从各方散布。'如是从其他天众中也'是指从三十三天等处。'声'是指赞叹之声。'发出音韵'是指反复宣说那些赞叹语，故思维其多。'如是长时'是指积累很长时间。'如是广大圆满'是指以如此广大而生起。
为显示前说之义，世尊复次开示：'诸天子'等，有些是这样的。或者，刚才所示现的福德，此处即由'诸天子'等略说重述。以此法门等宣说殊胜。此处是此殊胜。若于其他世界中所有亲近对象，彼等发菩提心后，复于其他世界中对彼等行布施，此是合理的。否则，'更不用说'等将成相违。'一一详细观察'等，应如前解释。以此量，是说承许随喜修行后，显示以此为先导的回向。

།ད་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཉིད་བཤད་པའི་དོན་དུ་མདོར་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མ་ལུས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་པ་མེད་པར་བྱས་ནས་སོ། །མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲི་བའོ། །ཆོས་ རྣམས་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མི་འཛིན་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་སོ། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དབང་གིས་སོ། ། མི་དམིགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དེ་ཉིད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་གནས་སྐབས་ལ ལངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་བརྙེས་པ་ཀུན་ཏུ་ བརྟགས་པའོ།།མ་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་དབང་རྣམས་སོ། །ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ གསུངས་པ།འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འདི་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དག་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྐབས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།སླར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བཅིངས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་བཅིངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་གྲོལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིས་གྲོལ་བ་མེད་པའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་མི་སྔོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

现在为了获得自他福德事业平等性的目的，为了解说随喜的意义而作略说。'其时，对世尊'等，'全部做完'是指无余地做完。'最胜'等是在复述世尊所说后，询问何时成为最胜的问题。
'诸法不执'等，由于诸佛及诸善根无有所取等，故说见到平等性。其中'不执'是遍计，'不作意'是依他起，'不缘'是圆成实。因此，三自性即如其次第'不分别、不遍分别、不见'。
为明此义而说'不如实随见'，即在此三摩地境界中，也如是安立诸法，故说'于彼等法如是'等。'一切法是分别所成'即是分别所成就的遍计。'未生'是诸依他起。'决定未生'是诸圆成实。
因此无来无去，因为生灭二者究竟是不存在的。故说'此中任何法皆未生'等。如是由于无生无灭，对此等诸佛、声闻、缘觉、菩萨及凡夫的善根随喜及回向之心，于法性空性中如是随喜及回向。
如是则随喜成为最胜，于随喜时亦说'回向'之语，是为了必定要回向的缘故，以及再次一切法解脱平等的缘故。
为显示应以时随喜及回向一切法而说'复次须菩提'等。解脱即是涅槃，即法界远离一切障碍的清净性。胜义中布施等一切皆如是的意思。
'无系缚'是因为一切法本性空寂的缘故，于凡夫位时无有系缚。'无解脱'是因为本性清净的缘故，后来也无解脱。'无贪著'是因为于一切法中无有见等烦恼，故于何处皆无贪著。'以无回向方式'是于回向亦不执著的缘故。

 །འདི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། མི་འཕོ་བ་དང་མི་འཇིག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ རྣམས་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མེད་དེ་འཇིག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིངས་པ་དང་། གྲོལ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་དང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཉམ་པ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཉིས་པའོ།།སླར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་གི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་ པའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ལས།མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་ཉིད་ལྷག་པ་ཞེས་ལན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བར་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བླངས་ནས་སོ།།མཚང་བྲུས་པ་ནི་སྐྱོན་ནས་བརྗོད་པའོ། །བརྡེགས་པ་ནི་བརྡུངས་པའོ། །སྤྱོས་པ་ནི་བདེན་པ་དང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་སོ། །ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དེ་དེས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་རྨུགས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྨུགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞིག་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར རོ།།གཉིད་ནི་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་ནང་དུ་འཇུག་པས་ཟད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་རང་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དེ་ནི་གཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་རྗོད་ པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཀློག་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་ལ་བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་ཐོས་པ་ལས། དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འཁོར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་ཚིག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསྟོད་པའི་དོན་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲུབ་པ་གང་ལས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུའི་ གནས་སྐབས་གསུངས་སོ།།འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་འཐད་པ་ནི། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་བསལ་བའོ། །དེ་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བྱེད་པ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཕྱི་མར་རོ།།ཚིག་གཅིག་གིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ།

当问及这一切是如何时说道：'由于不迁移和不毁灭'，即胜义中诸法无有迁移至其他状态，也无有毁灭。'仅此而言'是指无有束缚和解脱，无有烦恼，无有迁移和毁灭。'一切法等同法界自性'以如是别别观察而生起最胜随喜，这是第二个答案。
再者，较之缘取恒河沙数世界的持戒等波罗蜜多行所积累的福德，以无所缘的修行而对福德蕴生起随喜及回向的福德更为殊胜，此为答案。'如法受持净戒'是指依照仪轨恭敬受持。'诽谤'是指说过失。'打击'是指殴打。'散布'是指宣说真假过失。'具有我慢'意为存在。
'昏沉睡眠'即昏沉和睡眠，与'被其压制'相连。其中昏沉是心不堪能。昏沉的特征是心不堪能而于自境不能了知。睡眠是心不自主地内收而尽，不从眼等根门趣入。那种不由自主的心的趣入即是睡眠。其余易解。
宣说随喜和回向的品即如是所说第六品。如是闻知供养、读诵、布施等及对般若波罗蜜多的随喜、回向能生福德，长老舍利弗生起增上信心，为令其他眷属也生起增上信心，以十六句颂词赞叹此般若波罗蜜多，即'圆满成就一切智智'等。
从何处成就一切智智，即如是宣说。由断除烦恼障和所知障，以布施等圆满成就，此说'成就'表明因位。宣说果位即说'一切智性'。此中之理由即'能明显'，谓断除一切障碍黑暗为'明'。'能作'此即断证圆满。
或者，胜义中于一切法显现即是'能明显'。'能作'即智慧圆满。因此'我今礼敬'是现在。'应当礼敬'是指后后刹那。以一句显示二种圆满。

 །ད་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉེ་བར་མི་གོས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་གསུངས་པ་ནི། སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་སྟེ་དེ་བྱེད་པའོ། །འདིར་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་གཉིས་སུ་གསུངས་ པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པའོ།།དེ་བཟློག་པ་ནི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དེ་ བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཁྱབ་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་མུན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ རྣམས་ལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ།།འདི་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། བརྟེན་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ གོ་འཕང་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མཆོག་ཏུ་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །ཕུང་ པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་བགྱིད་པའོ།།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་བགྱིད་པའོ། །སེམས་ཅན་ལྡོངས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོངས་པའོ། །དེ་ རྣམས་ལ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་བགྱིད་པའོ།།འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བ་དང་སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་བགྱིད་པའོ། ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་སོ། །གཞན་དོན་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད དེ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་ཤ་དང་ལྷ་དང་ཤེས་རབ་དང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་མི་ཟད་པའི་སྤྱན་གྱི་འཁོར་དང་ལྡན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིག་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པས་དེ་ཉིད་ནི་མིག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གཏི་མུག་དང་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཏི་མུག་ཉིད་ནི་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པའི་མུན་པ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་མཐོང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇོམས་ པར་བྱེད་པའོ།།རབ་རིབ་ནི་ལྟ་བའི་སྐྱོན་ཏེ་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པའོ།

现在以两句话说明断除，即'无染著'，因为灭尽一切障碍和垢染。'一切世间不能染著'，是因为灭尽三界的垢染。
现在以三句话说明智慧，即'作光明'，光明是对一切法的胜义显现，即是作此显现。
此处以两句话说明两种因，即'令三界一切翳障解脱'，翳障即是无明。其对治即是远离翳障的智慧。'一切'是指无余。'三界'是指三界的胜义。'令远离翳障'是指遍及所缘。
'驱除一切烦恼见暗'，烦恼和见即是烦恼见。这些本身即是黑暗，既是一切也是这些，对它们进行驱除即是灭尽一切违逆。
以上这些说明了自利圆满。为了说明利他圆满而说：'作依止'，是指为一切希求果位者。
'作最胜'中，最胜是指有余涅槃。因为是菩提分的果，所以是它们中最胜。无余涅槃是安乐，即是作此。或者出世间是安乐，即是作此。
'为诸盲闇众生作光明'，是指只要没有出世间智慧就是盲闇。为了在他们中生起此智慧而作光明。
'远离一切怖畏损恼而作光明'，是指远离一切怖畏和损恼的光明即是出世间修道，即是作此。
以上这些是对小乘安住者所说的义理。为菩萨们说的是'五眼'等，这些是利他的主要内容。对于利他，也是通过所缘的差别而成就，具足肉眼、天眼、慧眼、佛眼和法无尽眼的眷属。
'世尊，般若波罗蜜多是眼'，由于无差别故即是眼，因为见到一切法的胜义谛。
'令远离愚痴黑暗翳障'中，愚痴即是黑暗和翳障，是究竟的黑暗，因为障碍如实见义。对此远离翳障即是摧毁。翳障是见的过失，因为令远离此故称为令远离翳障。

 །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འབྱུང་ཞིང་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་གཉེན་ པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་དེ་ཡང་མི་བྱེད་དེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེད་ཅེ་ན་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ལོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ།།འོ་ན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ་ནི། ལམ་ལོག་པར་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལམ་ལོག་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །དེས་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་དུ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛུད་པའོ།།གང་གི་ལམ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེའི་གཞན་དོན་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འགག་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྣམ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འགོག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིའོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སོ།།དེས་ན་འདི་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོས་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཞན་དབང་སླར་འདི་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཡུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡུམ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་སྩོལ་བའི་ སླད་དུ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་དེ་རྣམས་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་དེའི་ཚེ་ན་དེ་རྣམས་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་གོ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་གོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་སླར་དེ་གསུངས་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་སྟོབས་རྣམས་ནི་བཅུ་སྟེ་དེ་རྣམས་བགྱིད་པའོ།

关于如是生起及产生何物的问题，所说'一切法无作'者，一切法即是五蕴。彼等有三种自性，即遍计所执、依他起及圆成实。
其中遍计所执非能作，因为如其相不存在故。依他起是非真实分别，彼非能作，因为是其对治故。圆成实是法界，彼亦非作，因为无始无终故。
若谓真实智慧能作，由平等故，所缘及能缘之体性亦是无始无终之智慧，于彼中仅由迷乱消除而获得。
若问作何事，所说'邪道中'等者，邪道即是于诸法中遍计。以彼而入道者，即是引导入法无我智。何种道即是一切智道。
仅此即是所说圆满成就一切智智，其利他所说即'一切智性'等。当远离习气相续时，彼即是一切智性之义。
若然，所说般若波罗蜜多非能生能灭、生灭者，即'不生'等。于一切法中不生即是清净相。一切法不灭即是染污相。所谓不生不灭者，因为一切法之胜义即是自性法界。
因此，由于彼等无始无终，以愚者所见之体性极为空无故，此等无生灭性。正因如此而说'以自相空性故'。
缘起依他起，复次就彼等自性而言所说'佛母'等者，佛母即是能生。何故？为赐予一切佛陀珍宝法故。一切佛法即是珍宝，因为能予彼等故。
彼等一切在因位时即是菩萨身。因此，此时于彼等是能生。由生佛法故，从能生佛陀之义而得知。
仅此尚未了知诸佛差别。因此，复次以功德差别说彼即'十力'等。如来力有十种，即是彼等所作。

།བཅུ་པོ་གང་ཞེ་ན། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལྷག་པར་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་སྲིད་ པ་དང་མི་སྲིད་པ་དག་གམ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དང་།ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བ་དག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ནི་གནས་ཏེ་འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དག་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་ སྨིན་པའོ།།ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་པའོ།།དབང་པོ་རྣམས་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདི་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་འདི་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ལམ་འདི་ཡིན་འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བསམ་གཏན་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྲིད་པའི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ལྡང་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་དང་། ལུགས་མཐུན་པ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་ངོ་། །སྔོན་གྱི་གནས་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པའོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་ སྐྱེ་བ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་གོ།།ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་གང་ཞིག་དང་ལམ་གང་གིས་ཟད་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པ་དེ་ནི་འདིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་སྟོབས་ཏེ་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ།མི་འཇིགས་པ་བཞི་བགྱིད་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དོགས་པ་མེད་པ་རིགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་མི་འཇིགས་པའོ།

什么是十种呢？即是知晓处与非处的力、知晓业报的力、知晓种种界的力、知晓种种胜解的力、知晓根之胜劣的力、知晓遍趣行道的力、知晓一切禅定解脱三昧等持之染净等起的力、知晓忆念宿住的力、知晓死生的力、知晓漏尽的力。
其中，处与非处是指可能与不可能，或者说正确生起与不正确生起。比如，恶行的果报不可能是可意的，这是处；若说是可意的，这是非处。
业与业报即是指业及其果报。
种种界是指能生起福德与非福德等的增上意乐。
种种胜解是指如安住于贪欲、嗔恚等者对贪欲、嗔恚等的欲求。
诸根是指信、精进、念、定、慧等。其胜劣即是大小，如'此是钝根，此是中等'等。
遍趣行道是指'此道是贪欲的对治，此是嗔恚的'等。
四禅、八解脱、三三昧、有寻有伺等、四无色定、九次第定等，以及染污等。其中，染污是指回向有为及忧恼等。清净是指无所缘的神通等。等起是依狮子游戏、顺逆而生起。
宿住是指前世，随念即是忆念。
死生二者是指有情的死亡与出生。
漏即是烦恼，对于诸有情而言，漏尽是指何种漏以何道断尽这两者。
对于这些处非处等，于一切相、一切时中如实了知，即是此处所说的知晓处非处等。
这即是力，因为不被他者所屈服，且能降伏他者。
所谓不屈即是不能被降伏，为何如此？经中说：'为成就四无畏'，即如狮子般毫无怯懦，如理而说即是无畏。其体性即是无畏。

 །མི་འཇིགས་ པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་མཁྱེན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། ། རང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའོ། །གཞན་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དག་གོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བར་དུ་གཅོད པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གེགས་བྱེད་པའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ནི་འདི་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་སུ་གོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་མཚན་མ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པས་དེ་བགྱིད་པའོ།།གནས་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ཚིག་མང་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པ་སྟེ་ཉེ་བར་མ་གོས་པ་དང་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་ བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བར་བར་དུ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདོན་པ་འདི་ཡང་བཤད་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ།།འོན་ཏེ་ལྷག་པའི་འདོན་པ་ནི་བསྣན་པ་ཡིན་ནམ་ཡང་ན་འདོན་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་བསྣན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱར་བ་རྗེས་ སུ་ངོ་བོས་སོ།།དེ་བས་ན་འདོན་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་འདི་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །བསྣན་པ་ཉིད་འདི་ཡིན་ཞེས་གཞན་དག་གོ། །རྒྱུ་ནི་འདི་སྨྲ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ལེའུ་རེ་རེ་ལ་མདོ་གཞན་བཞིན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་གནས་སོ། །དེ་རྣམས་ ཀྱང་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་དགའ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལ་དར་བ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པས་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་བསྟན་པའི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསལ་བར་བྱས་པའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ལ་རྗེས་ སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་མིང་གིས་གུས་པ་ཉིད་དུ་དར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་མན་ངག་མ་ཐོབ་པའི་ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཤེས་ནས་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་བླངས་ནས་གཞུང་འདི་ ལྟ་བུ་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་གནས་དང་གནས་རྣམས་སུ་བསྣན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།མགོན་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མགོན་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མགོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ནས་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྲིད་པ་ལ་འཁོར་བ་འདི་རྣམས་ལ་ད་དུང་ཡང་འཁོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་མགོན་པོ་ནི་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་དེ་བགྱིད་པའོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འདི་ཞེས་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།འདི་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇོམས་ པར་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ།ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཐེར་ཟུག་པ་སྟེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

四无畏是：对于证悟一切法无所畏惧，对于了知诸漏尽无所畏惧，对于障碍法无所畏惧，对于出离法无所畏惧。从自利而言是第一和第二。从利他而言是第三和第四。证悟是智慧圆满。漏尽是断除圆满。障碍法是涅槃的障碍。出离法是获得涅槃之法。对于这些无所畏惧，是指沙门、婆罗门等人不能指出'此非如此'的过失，故称无畏。
在此处，古代经典中有较多文字，如'世尊般若波罗蜜多是应当礼敬的，是无染的，能令三界一切迷惑消除'等词句间或出现，这些诵文似乎是重复的解说。
若问是增加的诵文还是诵文的差别？对此，有人说不是增加，是随顺证悟的缘故。因此有人说这只是诵文的差别。其他人说这是增加。
其原因是这样说的：在此般若经中，每一品都如其他经典一样有偈颂。这些偈颂也是为了随顺喜好善行的世间，因担心低劣而由圣者怙主弥勒指示，圣者无著阐明。这些在随顺此般若经教法次第者中，以'功德宝聚偈'之名广为流传。
因此，由于这些（偈颂）数量无边的缘故，对于八千颂般若经未得教授者不知数量少的原因，从大般若经中摘取，为了使此等经文完整而在八千颂般若经的各处增添。
关于'作无怙者之怙主'，无怙众生是指从无始以来在痛苦本性的轮回中流转的这些众生，为了使他们不再轮回，作为他们的怙主即保护者的佛世尊，即是作怙主。
以此已说明圆满一切智智。为说明一切智性的含义而说'轮回之性'等，轮回是指有漏蕴。其对治即是能摧破的法界。如何摧破呢？说道：由于非恒常住的缘故，法界是恒常的，因为是无始无终一体的本性。

 །དེ་གལ་ཏེ་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་ དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐོག་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དང་པོ་མཐོང་བ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ པར་དུ་སོང་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུའི་ཚིག་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་དེའི་སྟོན་པ་ནི་དེའི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གཞན་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐོར་ཞིང་བཞུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཇུག་པར་མཛད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལ་ལན་གསུམ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་བདེན་པ་བཞིའི་ལམ་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལན་དང་པོའོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ལན་གཉིས་པའོ།།དེ་ཉིད་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་སྤངས་པ་ཉིད་དང་མངོན་དུ་བྱས་པ་ ཉིད་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ལན་གསུམ་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་སྤངས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། འགོག་པའི་རང་བཞིན་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་བསྒོམ་པར བྱ་བ་ཉིད་དང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དེ་བས་ན་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་གནས་བརྟན་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའི་ཐབས་ལ་འདྲི་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འོག་ནས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲིས་པའི་ཕྱིར་དང་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་གནས་པའི་ རྣམ་པ་ལའོ།།ཇི་ལྟར་གུས་པ་དེས་པར་ཞུགས་པས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ཡང་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ལྟར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་གུས་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ འདྲི་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་འདི་ཙམ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པས་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ།

如果是对治，则因为这个原因不会轮回。以平等与平等，以所缘和能缘的本性而住的智慧所证悟的法界称为般若波罗蜜多。因此，这是有始的。然而从最初见到后逐渐增上殊胜，因此这就是对治。
这个因的语句在某些地方不诵读，已经说明了断除圆满。智慧圆满的说明是'一切法'等，一切法的本性是胜义，其显现即是其教示。
为了自他利益而宣说的是'世尊般若波罗蜜多'等。四谛法轮三转十二相圆满，称为世尊转而住。其中世尊令入，因为世尊以此而转。
其中三转是这样的：'这是苦，这是苦集，这是苦灭，这是趣向苦灭之道'，如是四谛道的自性遍行是第一转。如其次第，遍知、永断、证得、修习的决定是第二转。以四谛自性而遍知、断除、证得、修习的决定是第三转。
因此这是三转。苦谛的苦性、应遍知性、已遍知性这三相；集谛的集性、应断性、已断性这三相；灭谛的灭性、应证性、已证性这三相；道谛的道性、应修性、已修性这三相。因此这是十二相。
由于般若波罗蜜多具有如此功德，因此上座以'世尊如何'等询问此中应如何安住。此处不是询问安住般若波罗蜜多的方便，因为后面帝释天将询问且已经教示。此处是关于如何安住的方式，意思是应如何恭敬信受而安住。'如同对导师'是说因为此也作了导师的事业，所以应当如同导师一样以供养等恭敬信受。'为何如此询问'是说对于这些目的尚不知足而思考。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་འདྲི་བ་ལ་སྐབས་གང་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་སྐབས་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་བསོད་ནམས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ནི་དམུས་ལོང་གི་དཔེས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་ ལ་དེས་ན་བདག་ནི་གཞི་འདི་ལས་འདི་འདྲི་བར་གྱུར་ཏོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་འོན་ཀྱང་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ལྷག་པ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོན་པ་འདི་ཡིན་ཡང་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་རིམ་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བཤད་པ་མེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་ནི་འདུལ་བ་སྦས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོན པ་གཞན་ཆེར་མང་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སྐྱོང་བས་སོ།།འདི་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པས་གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡུམ་ གྱིས་གནས་བརྟན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་བར་དུ་ཞུགས་ཏེ་བདག་ནི་གཞི་འདི་ལས་འདི་འདྲི་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལ་སྐབས་གང་ཡིན། འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཉིད་ལ་ཀཽ་ཤི་ཀ་ འོན་ཀྱང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སླར་གཞན་ཅི་ཞིག་སྐབས་པར་བྱེད།དེའི་ཕྱིར་གཞི་འདི་ལས་འདི་འདྲི་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་མ་མཐོང་ཞིང་འདི་བསྣན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དམུས་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམུས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་རང་ དགའ་ཉིད་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལོང་བ་གཞན་བཞིན་ནོ།།དམུས་ལོང་གཞན་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་མེད་པ་ནི་འདྲེན་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་བ་མེད་པ་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ལམ་དུ་འཇུག་པ་ ནི་འགྲོ་བར་རྩོམ་པའི་ལམ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡུམ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བ་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་མེད་པ་ནི་འདྲེན་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་དང་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་ནུས་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སྐལ་ བ་དང་མི་ལྡན་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའོ། །རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་པའོ།

'为什么'是指现在询问的场合。'因何缘故'是指前面的场合。因此，舍利子为显示其主要性而说'由方便善巧所摄'等。
以般若波罗蜜多方便所摄的菩萨随喜功德，较以布施等五波罗蜜多为本质的有所缘功德更为殊胜，这是其义。
这正是以盲人为喻所说的'憍尸迦，譬如'等。其他人则在'胜过'之后说'因此，我从此缘起而有此问'。
憍尸迦，然而五波罗蜜多为入一切种智道故，以般若波罗蜜多为先导，这是额外的经文。此诵本虽存在，但在古时的经函中并不存在。在大本中也没有这样的次第。在古时的注释中也无此解释，因此这里如调伏藏等所说'其他诵本众多'，这是指阿阇黎护说的。
这既不相关，因为一切人都将得到眼睛。在前面诸本中，以'为得一切智故'为结尾的经文中，长老以般若波罗蜜多显示其主要性。
因此，中间插入'因此，我从此缘起而有此问'这一总结有何意义？仅此便足以完成主要性，为何又以'憍尸迦，然而'等另作安立？
因此，对于'因此，我从此缘起而有此问'这句话，未见其他理由，这纯粹是增补。
关于'盲人'，'盲'字表示完全无自在，如其他盲人。如其他盲人一样，因为没有追随前人的能力。无引导者是因为没有引导者。无缘分是指不适合。
入道是为了行走而入于仅仅是道路，为了行走是为了获得般若等。
'不得波罗蜜多名'是指没有般若波罗蜜多的摄持，不适合以到达彼岸为目的。
'成为盲人'是指如同盲人，因为自身不能忍受理解真实义。无引导者是因为没有引导者。因此，由于自他所属的能力不完整，故无缘分。
入一切智道是指胜解行地。随得是指证悟。

 །མིག་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ ལྟར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུའི་ངོ་བོའོ།།དེ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་དེར་གུས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་བདག་ལ་དགོངས་པ་གཞན་དྲི་བ་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཞིག་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱའོ།།འདིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདྲི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འབྲས་བུ་ལ་འདྲི་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་མེད་ པར་བསྟན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བའོ།།འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཟུགས་ལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཤད་པས་དོན་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་ཆོས་གང་ཡང་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་དུས་ན་གཞན་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ་སོར་གཏོད་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཆོས་གང་ཡང་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་ དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཏོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་གཏོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཆོས་གང་ཡང་གཟུང་བར་གྱུར་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་གཏོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དེའི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བ་ཅན་ནི་ཐ་སྙད་དོ།

所谓'获得殊胜眼'是指以完全掌握智慧根的力量，为了获得如同智慧般圆满的菩提，于一切相及一切时中都成为因的本体。正是由此，除此之外的一切波罗蜜多都是以无上圆满菩提为因的本体，是依靠般若波罗蜜多的力量而生起的。
因此应当对此生起大恭敬。如是，如何对导师那样安住于般若波罗蜜多中，这是世尊对于'对答案不知足而思考其他'的提问'你在寻求什么'的密意。
'如何成就般若波罗蜜多'是指应当趣向。此处也不是在询问般若波罗蜜多成就的方式，而且也不是在询问般若波罗蜜多成就的果。
'应观察不成就色'是指应现证无色。所谓'成就般若波罗蜜多'是指对色等一切法以遍计和依他起的本性显示为无，并现证如虚空般的圆成实性。这就是般若波罗蜜多的成就。
成就的般若波罗蜜多由于在色等诸法中是无的缘故而有功用，这是其义。'成就于色'这种读法，因为古代诸师未作解释，所以义理不相应。
'此不生任何法'是指对一切法无的到彼岸、无分别、任运成就的智慧称为般若波罗蜜多。此时无有任何其他法存在而为般若波罗蜜多所安立。因此，当不安立任何法时，才能算作般若波罗蜜多。
若于此中在法身阶段连一切智性也不见为差别，因此那也不安立，基于这样的密意而作此问：'世尊，所谓般若波罗蜜多，如其所缘不作安立'等。般若波罗蜜多是无分别的，以平等性所缘及能缘的本性而存在，不缘取任何所执法，因此如何缘取即如何不安立。
'名'是显示事物的声音。'造作'是后后的决定认知，而以此为先导的是言说。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཏོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཏོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཏོད་པར་བྱེད་ཅེས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཏོད་པར་ མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།ཆོས་ གང་ལ་ཡང་གཏོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ལ་འགག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་གནས་སྐབས་ དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་གནས་པ་དང་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དག་དངོས་པོའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོས་སོ།།འདུ་ཤེས་པར་བགྱིད་རིང་དུ་བགྱིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོས་སོ། །གསོག་ཏུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསོབ་ཏུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ ཁྱོད་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ནའོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ ནས་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རིང་དུ་བགྱིད་པ་མ་ཡིན་འདི་མི་བགྱིད་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་གནས་བརྟན་ལ་དྲིས་པ་ལ་རང་གི་འདོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཆེན་པོར་མི་བགྱིད་ཆུང་ངུར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་གཟུགས་ཆེན་པོར་བགྱིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས ཀྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྡུད་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པས་སོ། །གཡེངས་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་སོ།

对于'世尊，那么应当如何安立'这句话，由于般若波罗蜜多在世俗谛中存在于一切智性的安立中，因此询问如何安立。
'如何不安立，即是如此安立'这句话是说，在无分别的状态中，般若波罗蜜多本身即以一切智性的本质而安住，因此说是安立于一切智性，也说是不安立于任何法。
关于'世尊，直至何时'等句，'稀有'是说，一切法在那个状态中因为本无所有，所以既不生也不灭，因此由于无生无灭，称之为各别安住。
由于对安住与不安住二者都有分别，所以说'也非安住'。'即便如此'是说，因为对安住与不安住二者作为事物的部分都有分别，所以是以那种本质。
'若执著、远离'是说以那种本质。'积聚'是说因为没有真实的方向。'虚妄'是说因为在真实方向所成的智慧中没有那种相。'不作'是说因为没有其果，所以不会生起。
'此中有此法门'是说如你所说。'此'是指为何远离等。'显明'是对所证。'直至色乃至非佛性'是说。
在色等一切法中没有任何法，因为色等诸法是以证悟自性的证悟本质的缘故，这是'于般若波罗蜜多中'的含义。
因此'于任何法都不远离，此即是不作'。
对于长老询问'以何法门'，以自己所许的大般若波罗蜜多而显明的是'不作大色不作小色'，是说不作圆成实法的大色，不作遍计所执的小色，这应当贯通一切。
'不集'是说因为已得涅槃。'不散'是说因为颠倒。

 །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་གཟུགས་ཆེ་བར་མི་བགྱིད་ཆུང་བར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ངོ་།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བགྱིད་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ན་འདི་ནི་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་བརྟགས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཟུགས་ཆེ་བར་མི་བགྱིད་ཆུང་བར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལྟ་སྨོས་སུ་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་ གྱི་དོན་ལའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བརྗོད་ནས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་འཚལ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་མི་འདོན་བཞིན་དུ། དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་ པ་དང་འབྲེལ་པའོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དོན་དུ་འདི་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་དེ་ཡང་མཚན་མར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཆོས་གཞན་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དགོངས་པའི་དོན་འདི་ ཉིད་ཀྱིས་མདོའི་དོན་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སྐྱོང་བའོ།།ད་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་ནས། སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་མང་པོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སེམས་ཅན་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་རིགས་ཅན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །རིགས་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་ནི་འདིར་རྒྱུ་སྟེ་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དབེན་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །མི་འཇིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་གྱུར་པའི་དོན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ནི་མི་འཛིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྟོབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་དམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་མེད་པས་སྟོང་པའི་ འདོན་པ་སྟེ་དེར་ཡང་སྟོབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཞེས་འདི་ཉིད་དོན་ནོ།

所谓'如是'，即是'不使般若波罗蜜多成大成小'等。其义为此：若般若波罗蜜多有所作为，则可说'此不作'。由于般若波罗蜜多超越一切分别，因此说'般若波罗蜜多不使成大成小'等这样的话是不合理的。'何况'一词表示差别之义。说'如是'后，即说'我具一切智智，如是'等。虽然古时的经卷中不诵'如是知'等文句，而是诵'何以故？此非般若波罗蜜多之随顺'。
具有一切法无所得相的世尊母之随顺，是与执著有情相关的相似果。若见有情及其烦恼和清净，则此即是'大执著'。如是，为使一切有情涅槃之目的，此一切菩萨的正确精进也成为戏论，更何况无般若波罗蜜多行而观待其他法，此是其密意。
以此密意义与经义真实相应，故说'何况'等，我等舍弃者是阿阇黎护。现在对'何以故'的疑问，以'如是有情，如是般若波罗蜜多'等多种方式说明，即'有情无自性'等。如同有情无自性种类，自性即是相，种类即是生。离彼等即是此因，故说'由有情无自性'。
远离即是由无自性而不为过失所染。'不可思议'即是不可思维所缘。无畏法性即是事物无自性性。不现前圆满成佛即是无分别。真实义即是成为真实之义。不现前圆满成佛即是不执著。有情即是如是般若波罗蜜多。
如同有情正确成就力量即是微弱或无慧力，如是如来般若波罗蜜多即是力量未正确成就。某些处说空无，彼处'正确成就力量'即是'毫无'之义。

།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐོས་པས་དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སླར་ཡང་འདྲི་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་དུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དང་འདིར་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་འཛིན་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ།།དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་ཙོ་རོའི་ནང་དུ་འདོན་པས་ནེ་ཙོའོ། །མོས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཚིག་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་བ་གཞན་འགག་པར་གསུངས་པ་ནི་ནེམ་ནུར་མི་བགྱིད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལམ་ གཞན་ལ་འདོན་པ་ནི་ནེམ་ནུར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་ནི་སོམ་ཉིའོ། །རྨོངས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་གསུམ་མོ། །རྨོངས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པར་འགྱུར་ བའོ།།ལོ་ཧི་ཏ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་[(]ཀྱ་པོའོ[,]བྱའོ[)]། །ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་དུས་ཉུང་བ་ལ་སྤྱོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བསྲུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ ལ་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སོ།།དེ་རྣམས་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་དང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོང་པས་ན་དེ་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་དཔྱད་ཅིང་ཚུལ་བསྲུངས་པ་སྟེ་རྐྱེན་ནི་ཎི་ནིའོ། །དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ སོ།།དོན་གྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་པས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་གོམས་པས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བས་སོ།།རྗེས་སུ་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བགྱིད་པ་ནི་གཞན་དག་རྣམས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་གང་ལས་སོ། །གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟགས་གསུངས་ སོ།།བདག་གིས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཐོང་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དྲུག་པའོ། །རྣ་བ་བླགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པས་སམ་འདོད་པས་སོ། །གཏམ་གྱི་ བར་ཆད་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་རྣམས་ལ་གང་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །མཉན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ལ་དྲི་བའོ། ། མཉན་པ་ནི་སྒྲས་སོ། །རྟོགས་པ་ནི་དོན་ལས་སོ། །བསམ་པ་ནི་དུས་གཞན་ལ་དྲན་པའི་དོན་དུའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་དུས་ལའོ། །ཉེ་བར་གཟུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་དུས་ལ་སེམས་ལ་བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའོ་འདི་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་སྣང་བར་གྱུར པའོ།།འདིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བར་གྱུར་པས་སོ། །རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དཔེར་ན་བ་གླང་ནི་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

如是，于此般若波罗蜜多中，具大威德、广闻而信心增上的长老舍利子，以二种方式向菩萨再次询问，并开始论述菩萨死亡、出生与灭尽之时量，所谓'信解'者，
即是执持'此是如是'之自性，及执持'于此当如是修行'之修行，是为信解。'彼当作'之义也。'彼作'者，以鹦鹉入笼而称鹦鹉。宣说以三语句为因的信解能遮止其他趣，即是'不犹豫'，
于此趋入他道即是犹豫。疑惑即是怀疑。迷惑即是无修行，此即是其他三趣。迷惑即是不能了知。'将成迷惑'即是将成迷惑。
对于赤等，以种姓聚故[为其、也]。'长时修习'者，即是于如是增上信解，以少时修习不能成办之故。在'守护正法'之读诵中，
长时修习即是诸波罗蜜多。为守护彼等及趋入此法故，故于长时思择并守护正法，其语素为ni ni。'义'者，即以能成立空性相故。
'义理'者，即以理于彼。'法性'者，即以熟习所教之法故。'法性理趣'者，即以略说、广说等理趣于彼。'当随行'者，即以随寻故。
'当随求'者，即为如是了知故。'令随觉'者，即对他人等。'何以故'者，即由何相。由'若有'等宣说相。
'我见导师'者，即我所见。欲说关联故用第六格。'谛听'者，即作专一。'恭敬'者，即以恭敬或欲乐。'不断言谈'者，即为不作间断故。
'长时修习'者，即是总摄。若于多佛所作承事者，即称为如是。'能听闻耶'者，即是何所问。听闻即由声。了解即由义。思维即为他时忆念故。
生起即于思维时。执持即于修习时为令心坚固故。'此、于此'者，即是所依与显现。'由此'者，即由显现。'相'者，即由相，如牛以具角、喉垂等性故。

 །རྟགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མའི་མཚན་མ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་གླང་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་མ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་གླང་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བསྟན་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཉན་པའོ། །ལན་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཕུང་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང པོ་ཞེས་བྱ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་ དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གཞན་ན་ཡང་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བའོ། །རབ་ འབྱོར་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་ནོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་གིས་སྟོང་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་ཡིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྟོང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་ དང་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་གང་ གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་མཉམ་པས་མཉམ་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའམ་མི་ འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།

'标记'是指人造的特征，例如用牛来比喻瓶子等。'相'是指本性的特征，例如说白牛等。'教示'是为他人从他处听闻。'答'是说'不是这样'等，这是指蕴或者等，即色蕴等，直至所谓法处等的含义。
为什么这样说呢？因为一切法都远离这些相。为什么又是这样呢？因为是极其远离的缘故，意思是因为它们没有遍计所执和依他起自性的本质。
'在他处也无'是指不是其他，意思是因为这是胜义谛。因此有'为什么这样'的提问。以'须菩提，蕴等'来回答。
含义是这样的：蕴等本身是以遍计所执和依他起自性空的，法性即是圆成实性的不颠倒本质，称为般若波罗蜜多。
这就是所说的'如是'。'无二'是因为无差别。'不可分为二'是因为没有能造成差别者。
若说空性有此特征而般若波罗蜜多则无，故说'空性等'。'空'是因为遍计所执在一切方面都不存在。'远离'是因为依他起仅是离开遍计所执的迷乱而已。
'因为寂静'中，圆成实不是以遍计所执和依他起自性所缘。因此，于一切法无所缘即是般若波罗蜜多。
如果蕴等的空性以'这是空性'作为所取而成为所缘，那么这也不会成为般若波罗蜜多。为了显示这一点而说'当'等。
这表明空性即是般若波罗蜜多，然而只要未证悟，就说为空性。当以平等智慧证悟平等的所缘和能缘的本质时，就以修行的本质称为般若波罗蜜多。
如此，为了真实了知一切是如何存在、如何不存在，以及如何成为或不成为般若波罗蜜多，故而于般若波罗蜜多中如实修行。

།འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཅི་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་འདི་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་ཡང་ ན་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བགྱིད་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞེ་ན་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཚུལ་བསྲུངས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འབྱུང་བ་ འགའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རིམ་པ་ཡོད་པས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྔོན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་ཐད་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཐད་ནས་འདི་ལ་གུས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏེ། ཐད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ལའོ། །རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་དོན་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ལྔ་ པའོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་གུས་པ་ཉིད་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པའོ།།དེ་ནས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་གནས་ལས་འབྱོལ་བའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །ཕོངས་པ་ནི་ཕོངས་པ་སྟེ་ཡུན་རིང་པོར་ངན་འགྲོར་གནས་པ་ ལ་སོགས་པས་དེ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་ལ་ཉེ་བར་མི་འཕོ་བའོ། །ཉེ་བར་མི་ཕོངས་པ་ལ་སྤོང་བའོ། །སྤོང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་དོན་རྟོགས་པའོ། །དེ་འདི་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་སོ། ། དམ་པའི་ཆོས་སྤང་བར་བྱས་པ་ནི་ལན་ཅིག་བྱས་པས་སོ། །བསྩགས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་བསྩགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསྩགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེར་བའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཡེང་བ་མེད་པའོ།།ངག་གིས་ནི་སྐབས་སུ་མ་བབས་པ་མི་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་འདི་མི་ཤེས་པ་ནི་གཞུང་གིས་སོ། །མི་ མཐོང་བ་ནི་དོན་གྱིས་སོ།།ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་བས་ན་རིག་པར་མི་བྱེད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་དག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སྐུར་པ་ནི་ངག་གིས་སོ། །མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྨོད་པའོ། །བཅོམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨོད་པར་བྱེད་པའོ། །བསྲེགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྲེག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདུན་པ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་དངོས་པོའོ། །ཕྱིར་བཟློག་པ་ནི་དེ་བཟློག་པས་ལྷོད་པའོ། །འབྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སླར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་སྤོང་བ་གསུངས་སོ། །སྐུར་པ་ གསུངས་པ་ནི་འདི་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

然而，对如来作承事供养等，为何于一切中对此特别生起胜解，或者对某些，这样询问'多长时间'等。对此修习瑜伽即是获得等持。分别解说，如何分别呢？长时守持戒律，于某些人生起，于某些人则不生起。
因此，为何由根器次第而有差别性而说此，即'须菩提，复以何因缘'等。'从彼等佛世尊处'，某些版本如是诵读。其中，彼等诸佛对此教法，从彼等佛处'于此恭敬'相连。'从处'即是邻近义。从远近义中，是第五格。意为亲近诸佛。
不恭敬即是不应承事，不应信仰，不应承事世尊母，不应请问诸佛。此后即是远离般若波罗蜜多教法处。'以贫乏法相应业'中，法即是正法。贫乏即是匮乏，长时处于恶趣等，无闻法等。
如是由离信等，于彼不趣近。于不贫乏者舍弃。于舍弃者颠倒理解义理。此从此生故为贫乏法之业。舍弃正法是一次性所作。积集是反复所作故。遍积集是圆满。近积集是获得能与异熟果之力故。
'以身'即是为获得身聚而散乱心无专注。以语即是不说不当说之语。如是'不修习资粮'即是不能真实获得且不了知是依教法。不见是依义理。不通达是以三自性差别。因此不了知，因为颠倒理解故。
所说'以不信'故，为此摄略即是'如是彼等'等。舍弃即是意志舍离。诽谤是以语言。说不悦耳语即是诽谤。'摧毁'即是诽谤。'烧已'即是为烧尽善根故。
欲即是自在事。退转即是由退失而松懈。'令离'即是以意舍弃故。令退即是为不复受持故。仅此即说舍弃。说诽谤即是'于此不应学'等。

།མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཡང་ས་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩེ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་སྟེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པའི་ཆོས་དང་ འདུལ་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ་གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པ་དང་འདུལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དང་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དེ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བཟློག་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང་ནག་པོ་བསྟན་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲའོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་རྣམས་གང་ཞིག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྡེ་པའི་མདོ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་ངག་གི་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་བསྟན་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐམས ཅད་བསྟན་པ་དེ་བས་ན།ཇི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་བྱེད། སྡེ་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་བསྟན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡེ་པའི་གཞུང་ཡང་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་མདོའི་སྡེ་སྣོད་གཅིག་ལ་སྡེ་པ་ གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་འདུལ་བ་གཅིག་ལ་འདུལ་བ་གཞན་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་།ལྟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་སྡེ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཉིད་གསུངས་པ་དེ་ནི་ ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་རྩོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ཙམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་དག་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྨྲ་སྟེ་གང་མཐོང་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དོན་ དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དེ་བས་ན་ཐ་དད་པར་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་གསུང་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོ་ཀྲྀ་ཀཱིའི་རྨི་ལམ་དུ་རས་ཡུག་གཅིག་སྐྱེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཐེན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱེ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཆེ་བའི་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་མ་སྤངས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་དོ།

关于说不悦耳之语，即所谓'这不是佛语'，那些面向大深渊、具有极大过失的人们，为了使他们从舍弃正法的障碍中回转，具有慈悲心的人们应当以慈悲心来接引，应当如此说道。
怎样说世尊不是佛语呢？因此说，由于大乘一切都超出了经藏、论藏和律藏之外，所以大乘一切都不是佛语。
因为所说的任何契入经藏、如实见于律藏、不违背法性的，那就是佛所说的。相反的就是与此相反，这是以大乘教法和小乘教法的量而说的。
对此应当说，就增上心学而言，诸法中的念住、正断、神足、根、力、觉支等在部派经典中所说的这些，在大乘中也有。
因此，怎么会不契入经藏呢？就增上戒学而言，身律仪和语律仪等诸多方面在大乘中也有宣说，因此怎么会不契入律藏呢？
特别是在此处宣说了一切法的法性，因此怎么会与法性相违呢？如果说这一切在部派经典等处所说的是另外的情况，那么部派的论典也因十八种差别而有不同，在一个部派的经藏中其他部派的一切方面都不契入，在一个律藏中其他律藏的一切方面都不契入，对于诸多犯戒之事也有错误理解。
同样，在一个部派中所说的法性，并非在一切处都相同，因为乃至对涅槃也有争论。有些说仅仅烦恼和生死灭尽即是涅槃，其他人则说唯是言说，所见到的烦恼和生死灭尽，那才是胜义中存在的涅槃等等。
然而虽有差别，由于解脱无别，因此是如来教法，所以虽有差别，由于解脱无别的缘故，正是如来教法，因此即是佛语。
同样，在克基王的梦中，一匹布被十八个人拉扯却没有断裂，同样，虽然教法有十八种差别，但因解脱无别而不被舍弃。
如果是这样，那么大乘虽然也有大的差别，但因为不舍离真实解脱，所以也是佛语。

 །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རང་ཉིད་འཇུག་པས་རང་ཉིད་ཀྱི། །འདུལ་བ་ལ་ཡང མཐོང་བའི་ཕྱིར།།རྒྱ་ཆེ་བ་ཡང་ཟབ་པས་ན། །ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་མདོ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་འགལ་ བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རོ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ཉིད་འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་རབ་ འབྱོར་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་དེར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་།མ་འགགས་པ་དང་། གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལམ་གང་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ལས་ཞེས་འདི་ནི་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་བསྟན་པ་འདི་ལན་མང་དུ་དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བདུད་སྡིག་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོངས་ནས་འདི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་འདི་ནི་བདུད་ ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་བསལ་བའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེར་དོན་ཡིན་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་དགག་པ་ཡིན། ཐམས་ཅད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྤྱོད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་མང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཐམས་ཅད་མེད པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེའི་དོན་ནོ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་དབང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་ཡུལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དོན་དམ་པར་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་འདོད། །དེ་ནི་བདེན་པ་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། །དེ་རྟོགས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །གཞན་དབང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱང་ ཀུན་རྫོབ་པའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

如是所说：'由于自身趣入而见到自身的调伏，虽广大而又深奥，故与法性不相违。'
因此，若有人趣入圣谛经，并且正见调伏烦恼，也不违背缘起法性，这一切都是与解脱同味的佛陀教言。
然而，如何在大乘中无有解脱，此处说一切皆空。如同在般若波罗蜜多中对须菩提说：'色即是无实，乃至须菩提，菩提亦是无实'，如是在诸大乘经中说一切法无自性、无生、无灭、本来寂静、自性涅槃。
若一切法皆是无实自性，则此时何有道、何有解脱果，这是不合理的。一切种类的一切法无实并非大乘所说，所有无实之说皆是密意。
如是在般若波罗蜜多经中多次说'一切法无自性'等，对此须菩提又说：'恶魔来到菩萨前这样说：这些法皆如虚空，无有意义，这是魔业当远离。所谓无上正等正觉现前圆满成佛，这不是佛说。善男子，当知这是魔业。'
若一切皆空才是其义，为何要遮破空见？处处皆对菩萨们说六波罗蜜多的诸多行持，若说世俗一切皆空即是胜义，这是不合理的，出世间殊胜智慧才是其义。
虽然它不是遍计所执也不是依他起，因为它们是虚妄的缘故而不可言说，共相即是真如，其境界胜义谛实有。
如是所说：'胜义即是彼，真如许为实，彼是真谛境，由证彼说佛。'
依他起虽是世俗，对于希求世俗果的人们趣入是合理的。否则，连饮食等也将成为不应趣入。

 །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མཐར་ཐུག་པ་ལོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱེད་ལ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྐྱེ་མེད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །གཞན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཟད་པ་སྟེ། །གཅིག་ཉིད་ཟད་དང་སྐྱེ་མེད་ལ། །དོན་ལས་འདི་ནི་བཟོད་པར་གྱིས། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པའི་གནས་སྐབས་དངོས་པོ་མེད་ པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་ལོག་པར་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཟད་པས་ལོག་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་དང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀུན་རྫོབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རིག་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་ས་གསུམ་གྱི་ བདག་ཉིད་ཅན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར།ཁྱོད་ཅག་ལ་ནི། མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར། །ཞེས་ བྱ་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཆད་པ་ཉིད་དོ།།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་མོད་ཀྱི་མ་ལུས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འཆད་པའི་རང་བཞིན་དང་། མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་སྤངས་པ་རེ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་འགྲོ་བ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་གྱིས་གནས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེས་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་ བ་ཐོབ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ།གང་ཞིག་མེད་མིན་ཡོད་པ་མིན་དང་ཡོད་མེད་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་ལས་ནི་གཞན་པའང་མིན། །བརྟག་པར་མི་ནུས་ངེས་ཚིག་དང་བྲལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ ཞི་བ་སྟེ།།དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་སྣང་བ་དང་ལྡན་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་དང་། །སྡང་དང་རབ་རིབ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་མཛད་པའི་དམ་ཆོས་ཉི་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མ་ ཡང་མིན་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཆེན་པོའི་རྟེན་གྱུར་པ།།དངོས་མེད་མ་ཡིན་དངོས་པོ་ཡང་མིན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རོ་མཉམ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །མ་གོས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞི་བ་མི་མཉམ་དང་མཉམ་ཁྱབ་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་། །སོ་སོར་ རང་གིས་རིག་བྱ་མཉམ་པ་དང་བྲལ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དེ་ལ་བདག་ནི་འདུད།།ཅེས་བྱ་བའོ།

如果说因和果最终是错误的，那么对你来说，无余涅槃也是如此，正如所说：'在无生大乘中，他空性已尽，唯一性已尽和无生，于此义理当忍受。'
因此，在具有无实体的戏论之时，仅仅是错误迷乱的本性已尽，所以不见任何错误的差别。
此外，对我们来说，现前证得的断除一切障碍的法界法身的世尊，以众生利益为本性，依愿力和所化众生的根机，以诸福德蕴，只要轮回存在，就以世俗受用圆满身和无量化身来了知此理。
这三地自性不住于轮回和涅槃的特征解脱大乘所应成就的，因此怎会成为一切皆无的本性？对你们而言，'如灯般涅槃，其心得解脱'，即是从一切方面解说。
以有无等诸法的状态是不可言说的。虽然如是，暂时出现的是宣说十力等一切佛法成就之法的自性，以及舍弃一切自性众生利益。
在大乘中，为了众生利益而以三身安住的世尊，这一切并非要证成皆无，因为在大乘中真如并非一切皆无。因为以圣者们的圣智不可言说而现前圆满成佛，是以了义而宣说胜义有的缘故。
因此，获得正法王位灌顶、通达一切大乘义理的怙主弥勒自说：'非无非有亦非有无，亦非异于有无，不可思议离戏论，自证知寂静，具无垢智光明，能摧破一切所缘贪嗔翳障的正法日，我敬礼。'
圣者也说：'非一非多，成为自他圆满大利益之所依，非无实非实有，如虚空平等一切法之本性，无染无变寂静，等不等遍及无戏论，自证知离等同，我礼敬诸佛法身。'

 །དེ་བས་ན་མང་དུ་སྨོས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ལྟ་བ་འདི་ཞེས་གང་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་སྤྱད་པ་ཉིད་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཅི་ ཞིག་ཡོད།གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆུང་བ་ཆོས་འདོད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་རང་གི་རྒྱུད་བཅོམ་ནས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གསུངས་ པ།སྙིང་རྗེ་སྔོན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྒྱུ་མཐུན་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ལ་གསུངས། །སེམས་པ་དང་བཅས་དེ་སུས་སྨོད། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་དུ་འཛིན། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་སྡང་བ་དེ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྨོད་ པར་བྱེད།གང་གིས་གུས་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་གཞན་སོང་། །རང་གི་སྡེ་པ་ཡང་ས་འོག་།ལམ་མིན་གཡང་ས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་མོས་པ་མེད་ཀྱང་བདག་ཉིད་འདོད་ པས་སྤང་བ་མི་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྟོད་པར་བྱེད་པ། །མང་བ་མང་བའི་ངོ་བོ་ནི། །ངག་རྣམས་དང་ནི་སྤྱོད་པ་དང་། །གདུལ་བྱའི་ བསམ་པ་ཐ་དད་པས།།དེ་དང་དེར་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་སོང་། །ཐབས་དེ་ཡོད་མིན་ནུས་པ་ཡང་། །གང་གི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མིན། །འཁོར་བའི་ས་འོག་འཇིགས་པ་ལས། །བརྩེ་བས་འགྲོ་བ་གདོན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་ པ་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གང་གིས་ངེས་པར་ནུས།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་རང་བཞིན་དག་གིས་གདུག་པ་སྟེ། །མི་རིགས་ངོ་བོ་ལ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ ལ་སྔོན་ཉིད་དུ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱུར་པ་ལ།།དེ་བས་བཏང་སྙོམས་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་སྐྱོན་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ལྟ་བ་འདི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་དོན་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར། དམ་པའི་ ཆོས་ནི་བསྔགས་པ་སྟེ།།དམ་ཆོས་མ་ཡིན་སྨོད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་དགག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བཀག་པས་སྦྱིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དགག་ པའི་ཕྱིར་ཕན་པའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཆོས་བཞི་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ བ་ཉིད་དང་།ལྟ་བ་དོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བས་སོ། །བཟོད་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་ཆོས་ལ་འཇུག་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་དང་དབེན་པའི་ཆོས་ལ་ ལྷག་པར་མོས་པས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དགའ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ ཆེན་པོ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

那么何须多说，对于那些诽谤大乘的人们来说，这个一切皆空的见解，单是不修习这一点有什么特别困难的呢？有些进入如来教法的人，虽然是小乘求法者，却颠倒非理地修持大乘。有些人不仅毁坏自相续，也毁坏他人相续。
又说：'大悲为前导一切，因缘智慧无垢染，于此宣说大乘法，谁人具心而诽谤？不知过失与功德，执持功德为过失，或者厌恶诸功德，对于大乘作诽谤。若人恭敬大乘法，善逝他去自部众，亦入地下非正道，因为迷入险坑故。'
虽然因为离种姓而无殊胜信解，但也不应因自己的欲望而舍弃。难道一切智者不能完全了知一切调伏方便吗？即便如此，赞叹者说：'众多众多之本性，语言以及诸行为，所化意乐各不同，故尔您往彼彼处。方便彼无能力亦，何者您所不遍及，为从轮回地狱中，悲悯救度诸众生。'
如此，对于这种种教法，谁能确定说这不是世尊所说的教法呢？因此说道：'意之过失本性恶，不应理性亦非理，于法先前生疑惑，故此舍弃离过失。'
假如有人说这一切皆空的见解是某人为了毁坏世间而宣说的，则必定应该以'赞叹正法者，诽谤非正法'的道理来遮破。这是不合理的，因为在一切大乘中遮止不善法，为了遮除'无布施'等邪见，是宣说利益方便的一切教法。
例如，具足四法的菩萨们迅速获得无生法忍：以舍弃一切所有及远离见执的缘故；以清净戒律及完全息灭一切烦恼的缘故；以具力安忍及趣入法的缘故；以精进发起及殊胜信解寂静法的缘故。
同样，慈心是以救护一切众生的缘故；大悲是以于轮回无厌倦的缘故；大喜是以欢喜法及极为欢喜的缘故；大舍是以断除贪著与嗔恨的缘故等等。

།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་པོའི་ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་མེད་པས་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་སློབ་དཔོན་ལ་ལ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་པས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བ་མཆོག་ལས་དབུ་ སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ།།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་འཚོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་བཅད་ཅིང་སྦྱིན་པར་མཛད་པ་ལ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ ནས་བྱོན་པའི་མགོན་པོ་བྱམས་པ་མཐོང་ནས་ཇི་ལྟར་སྔ་མའི་ལུས་དེ་ཐོབ་སྟེ་དེའི་གདམས་ངག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་པར་གྱུར་ཏོ།།དོན་ལ་རག་ལས་པ་མང་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ངོ་མཚར་བར་བྱེད་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཉེ་བར་བསྟན་དང་དུས་དག་གིས། །གང་ཞིག་དམན་པ་དེ་དམན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ནི་བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དོན་ཉིད་བསམ་པ་ སྟེ་ཡིད་ནི་དེའི་དོན་ཉིད་ལའོ།།བདག་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་དེའི་དོན་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་དང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཆུང་བ་ཉེ་བར་ བསྟན་པ་དང་།དུས་ཉུང་བས་དེའི་དོན་ཐོབ་པ་སྟེ་དེ་ཇི་སྲིད་སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱིས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བས་གང་ཞིག་དམན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བགྲང་བར་འོས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་ཁྱེད་པར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་གྱུར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་ལ་འགྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆུའི་གནས་མེད་པར་གྱུར་རམ་ཅི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ ཐེག་པ་དམན་པ་སྟེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མཆོག་གི་ཐེག་པ་དང་གཙོ་བོའི་ཐེག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

凡是为了使众生不恐惧而趋入的人，他如何为了获得无有见而向众生示现利益方便，因为没有这样的正确修行，所以不会获得邪见。
因此，大乘不是为了毁灭。没有听说某些大乘论师因生起一切皆空见而舍弃布施、持戒等本性的菩萨行，随意而行称为正确修行。
即便如此，圣龙树尊者在《圆满一切愿最胜》中关于布施头颅的故事极为著名。
圣无著尊者也以悲悯众生的方式，割舍并布施全身所有肢体的血肉等，当见到从兜率天降临的怙主弥勒时，获得前世之身，并通过他的教诲获得法流三昧。
我们听闻了重视实义的大乘行者们种种稀有布施、持戒等事迹。
因此，大乘不是为了趋入。若无大乘则不会出现大菩提，声闻乘本身不适合成为大乘，因为相违的缘故。
'以思维及开示，修行以及相违，以开示及时间，何者低劣即劣。'
声闻乘中思维的是自己涅槃的义理，意念专注于此。仅仅开示自身涅槃、离欲、解脱的方便，为此而修行，以及开示由福德智慧资粮所摄的较小，以及时间短暂而获得其果，即三世得果。
在大乘中一切则相反。因此由于相互矛盾，何者低劣即是低劣。故不适合称为大乘。
正因如此，大乘法不适合为了趋入声闻乘，因为不相容且隐秘的缘故。若将小乘纳入大乘，则大乘本身会衰减。
难道因为井等不能容纳和摄受，大海就成为无水之处了吗？
世尊也在大乘中以多种方式显示了声闻乘与大乘之间隐秘的差别。
声闻乘是小乘，而大乘则称为最胜乘、主要乘和佛乘。

 །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་ཡང་དོན་འདི་ནི་མཚོན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤ་བའི་ནགས་ཀྱི་མདོ་ལས་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཤ་པའི་འདབ་མ་མང་པོ་ཤ་ པའི་ནགས་འདི་ལ་ཡོད་དམ།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ངོ་། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཆོས་ཆེར་མང་བ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་བདག་གིས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་ ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྣམས་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉིད་ལ་བསྟེན་པ་འདི་མ་ལུས་པ་ཆད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པའི་ མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཟིགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལ་འདུན་པའི་ལན་གྱིས་ མདོ་སྦྱར་བར་གྲགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཞེས་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱོལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་ གོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་རོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་ གཞག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པས་སོ།།ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པས་སོ། །བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སེམས་ལ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐ་དད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མནར་མེད་ དང་ཚ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།འཇིག་པ་ནི་འཇིག་པའོ། །འོག་གི་མནར་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གང་ལ་མེས་ཟད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མེས་འཇིག་པའོ། །འདོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྲིད་ པའི་ལུས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་བ་ནི་དེ་མང་པོ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡིན་པས་དེས་མྱོང་བར་བྱ་བ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའོ། །ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསད་པ་དང་ཕ་བསད་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལ་ངན་སེམས་དང་གསོད་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པའོ།།གསོད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་མཚམས་མེད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་གིས་སོ། །མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བར་ལྟུང་བའི་སླད་དུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མནར་མེད་པ་སྟེ་རང་གི་དོན་ལ་ཨ་ཎའོ། ། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གསུམ་པོ་ནི་དོན་མཉམ་པའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་གང་གི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོ་འདབ་རུལ་པ་ནི་རློན་པ་རུལ པའོ།

在声闻的经典中也可以看到这个意思，就像鹿林经中说的：'阿难，你认为如何？这鹿林中有许多沙罗树叶吗？'阿难答道：'世尊，很多。善逝，很多。'世尊说道：'阿难，因此我所证悟的诸多法，我未向你们宣说的更多，仅此而已是为了利益的缘故。这些法不是为了让你们涅槃，也不是为了让你们离欲'等等广说。因此应当了知，这是专门依止于诸菩萨，无有遗漏，无有间断。
世尊见到不入圣经等情况，为了让人了知这个道理，所以宣说'不入经典'等道理是合理的。就像对大乘有嗔恨者，因为他们对此的执著，传说编造经典，所以说'不入大乘经典'。因此，这就是说'世尊非佛语'的立场。
'退失'、'舍弃'和'背离'是同一个意思。'一切'即是从一切方面如何生起。'一切'是以一切部分。'一切种'是以一切方式。有些地方不读'以一切'。'造作业'是业的行为。'积集'是已作。'发起'是积聚。
以'百'等词说明诽谤心有小等差别，显示苦报的差异。大地狱是指无间、炎热、极热等。'坏'即是毁坏。从下面的无间地狱开始，直到梵世间被火所毁，这就是火劫。'舍'是以中阴身。'堕'是以生有身。
如是他们经受众多痛苦，因为是众多且是痛苦，所以说要经受这些。'五'指杀母、杀父、杀阿罗汉、破和合僧、以恶心和杀心出佛身血。'杀心'是指想要打击，经中说不构成无间罪。因为无法避免堕入无间地狱，所以称为无间，在自义上是阿拏。
'影像'等三个词义相同。'利养'和'恭敬'是为了这些而见到这些。'为什么'是指为什么他们不见到这些等的意思。'腐叶'是指湿烂的叶子。

།དེ་མ་དོར་ན་རློན་པ་གཞན་ཡང་ཆུད་ཟོས་པར་བྱེད་དོ། །ལྟ་བུ་ནི་རིགས་ཏེ་རློན་པ་རུལ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་གང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ནི་རློན་པ་རུལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ནག་པོ་ནི་རྩཝའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ཡང་ཞིང་ལས་མ་བཏོན་ན་ཞིང་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་ ནི་སྒྲུབ་པའོ།།ནག་པོ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པས་ན་ནག་པོ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པའོ། །ཡང་ན་སྦྲུལ་ནག་པོའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་ནག་པོའོ། །དེ་རང་ཉིད་དུག་དང་བཅས་པ་འདྲེས་པ་རྣམས་དུག་ལངས་ཤིང་དུག་དང་བཅས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ ལས་ཐོས་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པས་སོ།།བརླག་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མི་བཟད་པ་དང་ནད་ཀྱིས་རེག་པ་ནི་གནོད་པ་ཆེན་པོར་ངེས་པར་འགྱུར་བའོ། །རེག་པ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་ནི་སྔར་བྱས་པའི་ལས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པའོ། །དཀར་ པོའི་སྐལ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆའོ།།དེ་དང་ལྡན་པས་ན་དཀར་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་ནོ། །ཕྲད་པར་ནི་སྦྱོར་བའོ། །སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ནག་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་དཀར་པོའི་ཆ་དང་འདྲེས་པའི་ནག་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་སྡིག་པ་འབད་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་ བྱ་བ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གཞན་ལ་བརྩེ་བས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།ངག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བ་སྟེ་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་ཅི་གཞན་ཡང་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡོད་དམ། གང་གིས་འདི་ཙམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལས་སྐྱེས་ པའི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཚད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།རབ་འབྱོར་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལེགས་པར་གསུངས་ པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བས་ན་འདུལ་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འོན་ཏེ་དོན་འདི་སྔར་ཡང་དྲིས་པ་སྟེ་ལན་ཡང་ དེར་གསུངས་སོ།།སྔར་ཡང་དེ་དག་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་དང་པོ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཅི་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་དྲི་བའོ། །དེ་བས་ན་དང་པོར་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཉིད་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། ། དད་པ་དང་རབ་ཏུ་དང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་དག་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པར་འགྱུར་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར རོ།།ཕུང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་འདོད་པ་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོན་པ་ལ་དོན་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་རིགས་དང་བྲལ་བས་བབ་པའི་ཆོས་ལ་ ལྷག་པར་མོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྒྱུ་གཙོ་བོར་བལྟ་བར་བྱའོ།།གཞན་རྣམས་དེའི་ཉེ་བར་མཁོ་བའོ།

如果不丢弃它，会造成其他湿物的浪费。比如说是合理的，就像腐烂的湿物一样，对于具有这些生长的事物来说，它们就像腐烂的湿物一样。黑色是草的一种。如果不从田地中拔除，也会使田地荒废。近生是成就。因为这些具有如同黑色般的近生，所以称为黑色近生。或者说黑蛇种类是指黑蛇。它本身具有毒性的混合物会使毒性发作并带有毒性。非正当是指不是从这些闻法、信仰等道路而来。毁坏是指地狱等痛苦。难忍和疾病触及是指必定会遭受重大危害。触及是指将会获得的意思。显现是指了知先前所作业的果报。白分是指善的部分。具有这些称为具白分者。相遇是结合。作恶者有两种：一是专行黑业者，二是行黑白相杂业者。
对于这样种类的罪业应当努力断除，这是圣者须菩提因为慈悯他人而说的，以'于是'等词来表达。'以语'是指询问，由于观待其他业，是否还有其他造作的业？以此程度诽谤般若波罗蜜多所生的非福德量，世尊开示道：'须菩提，语言恶说'，即是说仅仅以诽谤般若波罗蜜多的语言恶说，而非其他的意思。善说是因为无颠倒而如实宣说。法律是指由于合理性而无颠倒义理的法。因调伏烦恼故称为律。
'如是宣说'等词是说这个道理先前也曾询问过，答复也在那里说过。先前也对那些人等词，是询问最初诽谤的原因是什么，这是对前后阶段最后所处的完全询问。因此，最初的诽谤是魔的加持。说明了无信仰和无净信的原因。'复次'等词也说明了其他原因。说明恶友加持的果报是'将不精进'，是因为依止闻法等的缘故。'于蕴执著'中，执著是指因为未离开坚固的贪欲等。'执著于蕴'是指诵读时意义明显。'这些种类'是指在此也应当视离种姓而趣入法的非增上意乐性为主要原因。其他都是它的资具。

 །རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་བདག་ལ་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ། །དམྱལ་བའི་གཞུང་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བདུན་པའོ།། །། སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཐོས་པ་དང་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སླད་དུ་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་གཏམ་གནས་སྐབས་སུ བྱས་པའོ།།ད་ནི་ཡང་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དག་གནས་སྐབས་སུ་འབྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །མོས་པར་དཀའ་བ་ནི་རིགས་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པའི་རྒྱུ་ལ་དུས་རིང་པོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་གོམས་པའོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་ཞན་པས་སོ། །ཉེ་ བར་བསྟན་པ་ནི་བགེགས་སུ་བྱས་པའོ།།ལེགས་པར་མི་ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལའོ། །ཡང་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དེ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཅི་ཙམ་དུ་ཟབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཅི་ཙམ་གྱིས་ཟབ་པ་ ནི་གང་ཞིག་འདི་ལྟར་མོས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཟབ་པའི་དྲི་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་དང་མུ་མེད་པ་བསྟན་པ་དང་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་པ་བཞི་ཅིའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་སུ་མཛད། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་མ་ བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ།གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྣང་བ་དེ་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་དུས་འདི་ཙམ་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བཅིངས་ཞེས་ བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིས་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་ཉིད་ནི་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གོས་པ་མེད་པ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡང་མ་ བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་དུས་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱེད་དེ།།རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་འཁོར་བར་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ ཉེ་བར་བསྟན་ནས་སླར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དུས་གསུམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་མི་གནས་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཟུགས་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

所谓四种诵读中，以'赞叹我'等三种为一蕴。由于地狱的论述较多，故为地狱品第七品。
先前具德圣母以其殊胜本性闻名且显著增长的长老舍利子，为了对其生起殊胜信解而问：'从何处死后转生至此？'对此，以当时的情况说明诽谤正法的言论。
现在又以当时的情况阐明长老须菩提难以信解的内容，即以'不精进'等来说明。难以信解是因为对于低劣种姓者来说，要对此生起殊胜信解，以及以承事如来等方式难以获得。
所说的原因是'不精进'，不精进是指对殊胜信解的因长期未如实修习。'不求取'是指意乐微弱。'示现'是指造成障碍。'不善听闻'是指对善知识。
又为显示难以信解的意义而问'如何甚深'，即问世尊母以何等方式甚深而如此难以信解。
对于甚深的提问，世尊为何在中间宣说'未束缚未解脱的教示'、'无边际的教示'、'贪著与无贪著的教示'等四种教法？
所谓'须菩提，色既未束缚亦未解脱'，是指在无分别般若波罗蜜多的阶段，凡是圆成实性法性显现，在轮回阶段时，未被一切业、烦恼及异熟束缚。
后来在圆成实性阶段称为未解脱。因为遍计所执性才说为束缚和解脱，而如虚空般无染无变的法性之色则不是。
因此说道：'须菩提，因为色无自性'，是指远离遍计所执和依他起的色自性，即是法性之色的意思。同样应当理解受等诸蕴。
又为明确未束缚未解脱性而结合三时来说明。'须菩提，色的前际未束缚未解脱'，是指法性之色在轮回中有垢未清净阶段称为前际。
如是显示后，复次无有染污和清净的未清净阶段称为后际。三时也是不变、不住相、真如性，故说'须菩提，因为色无前际自性'。

།ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་དུས་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཆོག་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་བསྟན་པ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གང་ཞིག་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྟན་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ ཐམས་ཅད་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་ཅན་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དེ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སུ་ཞིག་སོ་སོར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་འདི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་གྲུབ་པ་ལ་རང་བཞིན་ཅན་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི མིང་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་གཟུགས་དང་འབྲས་བུ་དག་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དེ་ཐ་མི་དད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་སོ་སོར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཆད་པ་ནི་བར་མ་ཆད་པའམ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྟན་པ་ཐོབ་པས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་སྤོབས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚིག་བཅུ་གཅིག་ལ་ཡང་འཁོར་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་འཁོར་བ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དེ་རྣམས་སོ་སོར་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བྱིས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཡང་དག་པར་དཀའ་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

所谓'为'是说为了法性超越时间的特性而说的。所谓'极难胜解'是因为极其深奥的缘故。
如是宣说无缚无解时，轮回和涅槃的本性，菩萨们在清净与不清净的阶段中现前显现。
为了宣说义理而开始清净的教法。'须菩提，色清净即是果清净'是说一切色等诸法因为无有束缚故无有烦恼。
因无烦恼故是自性清净。清净即是自性故无有清净之法。
在自性清净中，清净诸法于胜义中毫无作用。因此，烦恼和清净的分别念也只是凡夫的遍计，并非圆成实。
其中'色清净即是果清净'，于色等诸法中，所谓果位清净并无各别存在。
此法性之色成就时，自性恒时清净安住。这就是所谓果位涅槃名称的清净之义。
如是色和果清净是一体的总结是说：'色清净与果清净是无二无别不可分'。无二是因为是一体的缘故。
无法成二是因为不能分开的缘故。不可分是因为无有差别的缘故。无间断是因为无有间隔或是恒常的缘故。
现在要说一切法清净中色等清净，因为是主要的缘故，说一切智智清净，即'复次'等。一切智智即是遍知一切相智。
现在长老舍利子获得清净教法，对般若波罗蜜多信心增长，生起真实辩才，为了次第摄受大众于十一种清净句中，开始宣说教法即'甚深'等，是为清净故。
由此，不是从烦恼和随烦恼分别念垢染所积聚的世间法中分别而成的法性，不会被那些垢染所染污，因为一切时中都是清净的缘故，这是凡夫难以通达的，因此说因为清净的缘故所以甚深。

 །གསལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་འོད་གསལ་བ་སྟེ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།སྣང་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྲིན་དང་བ་མོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ སྣང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་སླར་མི་སྐྱེད་པ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡོངས་སུ་དོར་བ་ དེ་རྣམས་ལ་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲིན་དང་ཁ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འདི་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ལ་ཐོབ་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་གསལ་བ་ཙམ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ ཆོས་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བས་ན་དེའི་འགའ་ཞིག་ཐོབ་པ་འམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྗོད་དོ།།ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ངོ་། །གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ མཆིས་པ་ནི་མི་འབྱུང་བའོ།།མ་འཚལ་བ་ཡང་དག་པར་མ་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་འཚལ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་མ་འཚལ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲི་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་མི་བགྱིད་ཕན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཕན་པའམ་གནོད་ པ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་ཏེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁས་ནམ་མཁའ་ལའོ།

光明是指光明，虽在有垢之时，也因自性清净而说是清净。
所谓显现，就如同月亮和太阳等，在没有云雾等遮蔽时，会变成极为清净的大光明。同样地，法性的色等诸法也因极为清净，如光明般显现，所说'因清净'即是此义。
所谓'无相续'，是指过去的烦恼、分别念和戏论垢染不再生起，称为无相续。那些已经断除的不再生起，所以说'因清净'。
所谓'无烦恼'，是指如同虚空一般，即使在任何时候有云和雪等，自性也是清净的。
'无所得、无证悟'是指有所得之法和能得之法存在时才有所得，有所证之法和能证之法存在时才有证悟。
其中遍计所执和依他起仅是显现，圆成实法性即是般若波罗蜜多。因此，不存在任何所得或证悟。
'无成就'是指遍计所执和依他起的色等诸法无有成就，安立为般若波罗蜜多，因此说般若波罗蜜多具无成就相。
'极无所缘'是指不缘欲界、色界和无色界，这即是般若波罗蜜多。欲界、色界和无色界是遍计所执和依他起。于彼等无所缘者即是般若波罗蜜多。
有些版本中读作'极无生'。其中'无生'即是不生起。
'不知、真实不知'中，'不知'是指自身非智慧体性。'真实不知'是指因诸法无实相故，不见任何可执取之色。
为明了所缘境和能缘心二者之相而问：'世尊复'等。
答曰'色'等，意为不见一切色等诸法。
'般若波罗蜜多于一切智性既不损害亦不利益'，是因为此即是极清净真如相，而真如于真如既不能利益也不能损害，如同虚空对虚空一样。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་ཤིན་ ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འོག་ཏུ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བདག་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་མུ་མ་མཆིས་པའི་བཤད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ རྟོགས་པའི་དོན་དུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་མུ་མ་མཆིས་པས་ན་གཟུགས་མུ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རྟོགས་པ་འདི་ ནི་འདིའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ལ་བརྗོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པ་དང་བྱ་ བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མ་དག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའམ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་དུ་སོང་བ་ཡང་ དམ་པ་རྣམས་ལ་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་ཡང་མི་གནས་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ན་ཡང་མི་གནས་པ་འདི་འགྲམ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་གཞན་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་འགྲམ་ལའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འགྲམ་ལའོ། །གཉི་གའི་ བར་རྒྱང་རིང་པོ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་འགྲམ་འགའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པར་ འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲམ་གཉིས་ལ་མེད་དེ་གཞན་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

正因为如此，为了清净表述，所谓'不执取不舍弃'，即是远离一切执取和舍弃，这是般若波罗蜜多极其清净的特征。如果对任何法都没有执取或舍弃，就不会成为清净性。
下文长老须菩提说'我清净故色清净'，意思是以无我性故无色等之义。
此处无实性即是清净，无所得亦无现证，如前所说。
如是为了理解清净教法圆满无边的甚深解释之义，而作'我无边故色无边'之说。因为无常断二边，无前际、后际和中际，故为无边。菩萨如是通达，这就是他的般若波罗蜜多。
如是甚深义境般若波罗蜜多为何只对菩萨说而不对诸佛说呢？
意趣是这样的：此般若波罗蜜多非究竟圆满，非已办所作，然而是一切相智中了知道之相。
相对于彼清净，相对于极不清净，称为极不清净。因此只对菩萨说。
关于'世尊复次'等，意趣是这样的：所谓到彼岸或到彼岸的自性、波罗蜜多，是对诸菩萨说般若波罗蜜多。
般若波罗蜜多到彼岸者，对诸圣者而言，既不住此岸，也不住彼岸，此二岸之外别无所缘。
'此岸'是指有为之岸，'彼岸'是指无为之岸。
'二者之间遥远处'是说，若有显现与不显现之某处存在，则于彼时即成接近。
世尊说此因由是'为极清净故'。若缘于某岸，如是存在则不成清净性。
因为不存在于任何处，所以极其清净。正因为极其清净，故不住二岸，亦不住他处。
于一切法中，无有他想，唯是真如一味。因此意为'无所住'。

 །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་མཚན་མའི་སྦྱོར་བས་འདོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་གཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིང་དུ་ བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཟབ་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་བསྟན་པ་སྐབས་འབྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་མིང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་མིང་གི་སྒྲར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་བརྡའི་རྒྱུ་ མཚན་འཛིན་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཞེས་གཉི་ག་ཡང་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཆགས་པའོ།།ཆགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་བ་ཡང་ཆགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ གཏུགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐར་ཐུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལའོ། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བདག་མེད་པ་མཆོག་ ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།གཟུགས་སྟོང་པའོ་སྙམ་པ་ནི་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ ལ་ཡང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཐོས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་དགོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྗེས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དལ་བ་རྣམས་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་སོ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ དག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་དགོད་པ་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་ དོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是说者，是说不住于任何处而应舍弃。若成为知者，则以相应舍弃，是为了放弃。
所谓远离，是因为间隔遥远。
为了通达甚深义，开示有执著和无执著的教法，即'须菩提，名亦'等。对色等诸法，以名言声音遍计执而执取言说因相，两者皆为障碍自性，故称为执著。执著即是非真实遍计。
'世尊如是'等，所谓般若波罗蜜多，即是宣说道之行相智。善说非一切，是为了完全显明诸法门。
所谓善说，是为了显示微细的执著因相。究竟圆满，是为了显示圆满福德智慧资粮究竟。
此等执著。'亦'字表示差别。执著是指以种种境无我为最胜相。
'色是空'的执著，是由缘取相应而生。如同对杂染分诸法的执著是颠倒，如是对清净分诸法亦然，故说'初发心'等。
心性不能回向，是说因为诸法住于相的缘故无回向，意思是说不应以缘取相应而作回向。
憍尸迦，因此从自身断除执著因。对他人正说时，正说者，即令未闻者得闻，正安立者，即为令随顺成就而正持。
正赞叹者，是令懈怠者生起精进。正令欢喜者，是对精进者以'善哉'等赞叹。
以正确随觉者，是为了舍弃执著。
如是正安立中显示自他二利故说'如是'等。彼不仅自身无害，且不承事诸佛。
以自身正确随觉而说功德，即'此等一切'等。'他人亦'者，指对道之行相智衰减者。
若作意于相者，是为了执取如来等为实有。

།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ སྦྱོར་བས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔར་ ཉིད་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ཟབ་པ་དང་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་སྐབས་བྱས་པའོ།།ད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཟབ་པ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་།གློ་བུར་པའི་དྲི་མས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་བཞིན་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིའི་གཏན་ཚིགས་ གསུངས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆགས་པའི་དྲི་མ་རང་བཞིན་གྱིས་གློ་བུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ནི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཆགས་པ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་དམིགས་པའོ།།དམིགས་པར་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གོས་པ་མེད་པ་དང་ དབེན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ནས་ངོ་མཚར་བར་གྱུར་པ་སླར་གསུངས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕྱག་འཚལ་བར་ བྱ་བའོ།།རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་དབེན་པ་ཉིད་དེ་འདིར་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་མ་བྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པར་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

所谓'那是不能完全回向'是因为超越三时的缘故。所谓'不能成为相'是因为无相的自性的缘故。所谓'不能成为所缘'是因为无所缘的修行。
因为它不是以眼、耳、鼻、舌、身、意所了知的缘故，所以依次不是见、闻、觉、识。它不是这样的分别念和见等识的对境，因为是以平等平等的所缘和能缘的自性而住的无分别出世间智慧所了知的缘故。
'诸法自性甚深'，这是之前长老舍利子为了了知甚深和难解而作的开示。现在长老须菩提自己阐述所了知的甚深，即所谓'甚深是因为远离的缘故'。
因为一切法的自性恒时远离一切烦恼垢染而住，然而因为未完全舍离暂时的垢染，所以说'非所缘'。
'般若波罗蜜多自性甚深'，其理由是'因为自性清净的缘故'，即因为自性光明的缘故。'因为自性远离'等，是因为贪著垢染自性是暂时的缘故。
意思是：一切时中一切法都远离一切贪著，自性远离，然而贪著也是遍计所执的所缘。对于所缘的遍计所执的贪著，一切法的自性即是般若波罗蜜多的自性，因为无染污和远离，所以般若波罗蜜多是自性甚深。
如是了知自性离垢后生起稀有而再说'因为自性远离的缘故'，因此应当礼敬。
须菩提，一切法也是自性远离，这里说理由是'无作'，因为如世尊所说'无作'是以真如自性无为的缘故。
因此不是以有所缘的修行而现证菩提，所以它们自性皆非实有，因为是无二的自性的缘故。
凡是无二即是真如，这是它们的自性，因为是它的自性的缘故，它即是真实性，不是其他任何法的因，因此称为无自性。
法的自性不是二，而是唯一。因为以真如自性诸法是一性的缘故。

 །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ ཆགས་པའི་མཐའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་ པའོ།།རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་སུ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་བསལ་ བའི་མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བས་མེ་ལྟར་ཆོས་གཞན་གྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་མཐོང་ཞིང་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་སྤྱོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་མ་མཐོང་ཞིང་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་སྤྱོད་ཅེས་ བྱ་བ་ལན་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཟུགས་མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫོགས་པ་མ་ཡིན་པའམ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་རིགས་པས་གསུངས་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་མཚར་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་ཆགས་པ་མ་ མཆིས་པ་ཉིད་བཤད་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་རྗེས་ལ་སྔོན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ཆགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཞུ་གཏུགས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་དང་བཅས་ པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕལ་ཆེར་བསྣན་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོར་བསྟན་པའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གཉིས་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔར་འབྱུང་བའི་འདོན་པ་ཡང་ལེགས་ པར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའོ།

如是，须菩提，如此则远离一切执著边际。须菩提，所谓'虚空甚深'者，譬如虚空虽有云雾等，然非本性不净，虽未证悟自性，般若波罗蜜多仍是甚深。
难以随顺证悟者，是因为与真如为一体性的般若波罗蜜多自性诸法，以种种自性显现故。须菩提，如是无有任何现前圆满成佛者，是因为除去暂时垢染后，有现前圆满成佛之名言故。
'不可思议'者，意为如同烟表火般，不能以他法思议。即所说'非心所知'者，即非心所证，是不能证悟。
'无作'者，是因为具无为真如之相故。'如是'者，即由一切法皆无所缘相，故于此般若波罗蜜多中，即于了知道之行相中，问当如何修行。
若于色等诸法未见自相而行，尔时即行，故说'若不行于色'等。诸法之相，即无常等，若未见而行，尔时即行，此第二次所说'若色无常'等。
'色未圆满与圆满'者，是因未得与已得修习圆满故而说'彼非色'。未圆满或圆满者，即色之胜义真如，于彼亦不应有色相，故说'彼非色'。有处则诵为'非圆满'。
显示稀有性者，即说有贪性与无贪性。于证解色等无性时，以有相及无相之修行故，是有贪及无贪之相故。
此后于先前诸佛母中，唯诵'色是无贪'乃至'识是无贪'等不行。于已校对'非贪亦非无贪'等诸本中，亦诵广大法蕴。
亦诵'有贪及无贪'。彼亦与略说不相顺，是故多为增补。初说预流果住，从第二所说故，前诵亦非善相连。
'无贪'者，即离障碍之法性色。

 །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ནི་མ་ཆགས་པ་ཞེས་སྤྱོད་ཅིང་། མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ ནམ་བཅིངས་པ་དེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་གྲོལ་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་མ་འདས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཟབ་སྟེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྦྱོར་བས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་ཀྱང་མི་འགྲིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་མ་བསྟན་པ་དག་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུས་ཡང་སྟེའུ་དང་ཙནྡན་དུ་མཉམ་པས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས པའི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ།།གང་ཞིག་སླར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་མཚར་བ་ཐོབ་པའི་གནས་བརྟན་གྱིས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའི་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ། དཀའ་བ་བགྱིད་ པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །ཞུམ་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིང་བས་སོ། །ཡ་ཡ་པོར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒོད་པས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ལྡོག་པའོ། །ནམ་མཁའ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆ་འདི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ།།ནམ་མཁའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་ རླུང་གི་གྲགས་པའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སུ་གསུངས་པས་སོ།།ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་འདེགས་པར་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུ་སློང་བ་ཞེས་འདེགས་པའོ། །དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་རུས་དང་རིགས་དང་མིང་མི་ཤེས་པའོ།།ཆོས་གང་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཅན་ནོ། །འགོག་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཅི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ།།བླ་གབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་སྐར་མའི་ལམ་མོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ནི་སའི་སྟེང་དུ་མ་བཀབ་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །གང་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་ པ་ལ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་སོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་པའོ།

如是修行者，即于色无执著而修行，所谓无执著者，是因为一切执著都不存在。因此，当被束缚时是被三界烦恼所束缚。因此未解脱即是被烦恼所束缚。未真实超越即是未超越三界。须菩提，如是等是总结。
此法甚深者，即是不执著一切相，由于三昧相应，于一切处无有烦恼故。虽说亦不减者，即是由于无相性，于说与未说中都无有减少与增长故。
以此喻明显者，即是虚空界，由了悟者以檀香与草木平等相应，因此是幻化人之喻。不生烦恼者，首先是烦恼性的嗔恨。若复不生烦恼者，即是于此烦恼即是贪著。
如是获得稀有的长老，宣说喜乐修习般若波罗蜜多的行为，是难行者。所谓修行即是止。不退怯者即是昏沉。不散乱即是掉举。不退转即是退转。修习虚空者，即是因为显现为一相故。
此甲胄者，即是为一切众生利益而将成就圆满菩提者。与虚空者，即是由与虚空相似的修行相应故。等同虚空等同法界者，即是以世间与风名的差别而说为二。欲求解脱虚空者，即是因为等同虚空故。欲举众生者，即是向上提举之意。
某比丘者，即是世间中不知姓氏种族与名字者。不生任何法即是清净分。不灭即是烦恼分。于何处者，即是执著认为不在任何处。于虚空者，即是于具虚空相的空性。
无遮盖者，即是彼之异名。虚空即是星宿道。无遮盖即是有人说是地上未覆盖的无形处所。于所谓守护、救护与隐藏的读诵中，所谓何者即是如何。
憍尸迦，若如是者，即是以一切法不可得故。憍尸迦，复次等中，般若波罗蜜多有二种：出世间与清净世间。

 ། དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཁམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཉམ་པར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་མཉམ་པར ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཡོད་པས་བྲག་ཅ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡོད་ན་ཆོས་རྣམས་མེད་པའི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་དང་མཚུངས་པ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ པས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དོ།།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བས་སོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་འཛིན་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པས་སོ། །དེས་ནི་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་གཟུང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་སྟོང་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་མཐོང་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཤར་དང་ལྷོ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་ཐམས་ཅད་ དུ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཉི་ཁྲིའི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྟོང་མཐོང་བ་ནི་དེ་ལ་དང་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་གི་མིང་འདི་ དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཙམ་བརྗོད་པའོ། །དཔེར་ན་མིག་དང་རྣ་བ་ལྷ་དང་མི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་སྟེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཡི་གེ་རྣམས་ནི་གཉི་གའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཨ་ཨཱི་ཨུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྩམས་པའོ། །ལེའུ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ ལེའུའོ།།ཡོངས་སུ་དྲིས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཞུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྟོང་པ་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་འདོན་པའོ། །དེ་ཉིད་རིགས་པ་སྟེ་ད་ལྟར་བའི་དོན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་གཞན་ན་ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མཐོང་ ནས་ཕན་ཚུན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་མཐོང་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི་ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིར་ཡང་མིང་འདི་དག་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པར་བྱའོ།

如是说道：安住于无分别界的菩萨，以与所知无别的智慧，如同虚空般见一切法。在其后得位中，见一切法如幻、如阳焰、如水月。
因此，就出世间而言所说：'憍尸迦，于此作何思维'等。如同因有声音而显现无实的回声一样，若有离二取的圆成实性，诸法虽无二取自性而显现。
对于如是遍知者，有何需要守护之义。
因此，由于一切法如回声般，故不应对彼等法执著实有而生起慢心。'不真实随见'是指以见。'不知'是指以执取。'不真实了知'是指以证悟。由此显示无执取后，显示无所取，即'若如是安住'等。
知有千佛。以佛陀威力见到十方千佛后互相谈论之义。如是，于诸大本中，东方南方乃至一切处皆诵'知有千佛'。
二万颂注中亦说：'彼等见千佛是为生起净信之故'。
天众互相谈论的话语即说'彼等名号'等。'以名句字'即以名聚、句聚、字聚。其中名是仅表法之自性，如眼、耳、天、人等。句是差别语，如'一切行'等。字是二者所依，即阿(a)、伊(i)、乌(u)等字。
'开示'即为开示而作。'此品'即清净品。'问询请问'于旧版中读为'成'。此理应当，因为是天众互相谈论现在时义。
说'于此处见到现在佛陀教法后互相谈论，以佛陀威力见到佛陀教法后互相谈论'即'于此处'等。此中亦当观'即此等名号'等。

 །མ་བྱོན་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མཐོང་ནས་འདི་བརྗོད་པར་གྱུར་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་བྱམས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།།འདིས་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་ནས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ན་ལེའུ་ཕྱི་མ་ལ་རྒྱུ་གང་གིས་བྱམས་པས་གསུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱམས་པས་གསུང་ བར་འགྱུར་ཞེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་གནས་བརྟན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།། །།གང་ཞིག་ སྔར་གྱི་ལེའུའི་མཐར་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་སྲིད་པ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས།།རྣམ་པ་གང་ཞིག་གིས་བསྟན་པ་དེ་དྲི་བར་འདོད་ཅིང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དེ་རེ་ཞིག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་མིང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མིང་དེ་ ཡང་འདིའོ་ཞེས་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ཞེས་མི་དམིགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ངག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་མིང་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཚིག་གི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་གི་ངོ་བོས་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་མོད་བརྗོད་བྱ་དང རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དོན་དམ་པ་བར་ཡང་ཡོད་དེ་དེས་ན་མིང་ཐོས་པས་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་མཆིས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོས་མི་དམིགས་སོ། ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མིང་གང་གིས་བརྗོད་པ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་བརྡ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་འདི་སྒྲ་འདིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་གཉིས་ནི་མ་མཆིས་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ངོ་བོ་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོའོ།

关于未来佛，也是由于佛陀的加持力而见到后说出此言，这就是'弥勒也'等所说的。这表明三世皆是如此教法。见到后互相诉说即是为了解释知道的意义。
否则，在后面的品中'由何因弥勒将说'这样的问题，就与长老须菩提的提问不相符合。如果仅仅是天人们认为弥勒将说，那么当时长老如何得知而说出呢？
以清净为主要内容的品即是清净品，为第八品。
对于前品末尾天人们所说的'弥勒也'等言论，说明其存在的说法不合理后，长老须菩提想要询问以何种方式说法，于是说出'般若波罗蜜多'等。
此处对般若波罗蜜多的阐述有两个所缘：般若波罗蜜多这个名称，以及所诠表的事物本身。
其中，关于般若波罗蜜多这个名称，首先说'般若波罗蜜多'，这仅仅是名称，意即般若波罗蜜多的特征是离实义的名字自性。
至于如何离实义自性，所说'此名也不可得'是指名字的自性虽然可得，但从实义的自性来说，这不是它的实体而不可得。就像眼识可以缘取色法，但声音所生的认识则不能如此，这就是其意义。
为什么呢？所说'无'是指语言的实体即是名称，也就是说言语的自性实体即是名称，而不是实义的自性。
虽然名称的自性不是实义的自性，但所诠与能诠的特征关系在胜义中也是存在的，因此听到名称就能了解其意义。
对此又说'彼亦'，'无'是指胜义中无所诠的自性。正因为如此，以彼自性不可得。
其意义是：如果某个事物与某个名称的表述是从事物本身而有联系的话，那么即使是不懂约定俗成的人，仅仅听到声音就能知道'这个事物是由这个声音所表述的'。
'此二无'是指名称的自性和实义的自性。

།རེ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གཞན་དབང་ཞེས་བྱ་བས་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེས་བསྟན་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་ དེའི་འདིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ལྟར་མིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་དོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ནི་མ་མཆིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་རྣམ་པ་གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ སངས་རྒྱས་ནས་མིང་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བྱམས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པར་འགྱུར།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལ་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་བ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་དོན་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་མིག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གིས་ བསྟན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་ན།དེའི་ཚེ་བསྟན་པ་འདི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཇི་ལྟར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གསུངས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གང་གི་ཚེ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་བ་སྟེ།དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་ དོན་དམ་པར་གཞན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་སྲིད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་དོ།།གཞན་དུ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ ལྟག་ལ་ཡོད།དེ་བས་ན་སྲིད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཞེས་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་མིང་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མིང་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པར་གསུངས་སོ།།ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་རྣམས་ ཀྱིས་མ་འབྱོར་བ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བཅིངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་གྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཁ་ཅིག་གིས་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་དོ།

暂且所说，所诠和能诠的自性都不是遍计所执性所存在的。以他性即依他起性而言，即便是存在，若是存在的话，那么也不能被显示，因此在此处并非安立无实。即便如此，也不是如实义般有名，也不是如实名般有义。因此说'二者皆无'。
如此存在时，为何在圆满成佛后以这些名等来宣说般若波罗蜜多呢，弥勒？意趣是这样的：如果声音和意义有实在的关联，那么某一如来以眼等所说的眼等，其他如来也会以同样的意义来宣说。
如果般若波罗蜜多的意义圆满成佛与般若波罗蜜多等声音没有关联，那么这个教法不依赖于意义的关联，如何确定名词组等呢？在此'如是'等回答所表达的世尊意趣是：色等遍计和依他起自性远离，以空性自性显现时即是菩提，与一切佛陀相同。
而且，法性自性如色等，是诸佛各自所证知的，胜义谛中不能向他人显示，依世俗谛为利众生，诸佛世尊趣入宣说。否则，于色等诸法性中也不能趣入，何况现证。
因此，依世俗谛如何了悟义理即是教法，于三世中也是以这些名等来宣说，所以弥勒在圆满成佛后也将以这些名等来宣说此般若波罗蜜多，这是合理的。
'为何'是显示询问的原因，'须菩提，如是'是说法性之色以自性清净故，未被一切戏论垢染所染，不能说是空或非空、束缚或解脱。有些人读诵为'非常非无常'，其义也是如此。

 །གནས་བརྟན་དང་བ་སྐྱེས་ པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པས་རྣམ་པར་གནས་ པ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པས་དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་དོ།།གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ སྣང་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ།གཟུགས་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲེས་འདི་ནི་སྔར་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཆེན་མོ་བསྟན་པ་ལས་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བླངས་ནས་བསྣན་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་གློ་བུར་བའི་སྤྲིན་དང་ན་བུན་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་དག་པ་མེད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་གཟུགས་དང་མ་གོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པའི་དྲི་མ་ཉེ་བར་གོས་པ་ལོག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས བརྗོད་དོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ཡང་གཞན་དག་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་གོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་གོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔར་གློ་བུར་བའི་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་ དྲི་མ་ཡོད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཐ་དད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་སྨྲར་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་བྲག་ཅ་ གཉིས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་སྒྲ་དང་སྒྲ་བརྙན་དག་གི་བྲག་ཅའི་སྒྲ་གནས་པ་ཞེས་ནམ་མཁའི་འདི་སྒྲ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ནམ་མཁའི་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པས་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་དོ། །གཞན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་ རྟོགས་དང་སྦྱར་བ་ལ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་སྨྲར་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་བྲག་ཅ་གང་ཞིག་དེས་སྤྱིའི་ངོ་བོས་ཀྱང་མི་བརྗོད་པས་ཆོས་ཐམས་ ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于具足功德的上座和生起的真实义，所说的是'遍净'。'色遍净'是指当色等诸法不以遍计和依他性显现之时，称为不清净，因为仅以空性之体显现。
正因为在彼体中色等差别清净，一切法遍净相般若波罗蜜多与自性为一而安住，因此说由色清净而说其清净。'色无生'等是说，当以法性自性转变色时，无有生灭、烦恼、清净显现之时，彼色即为遍净，其他则不然。
此段在先前的诸佛母中实为无有，是从大般若教法中为了与现观相配而取来增添的。'虚空清净'是说，如同虚空虽有暂时的云雾，但无不清净，因为以自性本体而清净。
如是般若波罗蜜多也是以不染著色等而说。当般若波罗蜜多见到远离一切色等诸法遍计烦恼及分别戏论垢染时，因远离一切所缘故，称为无所缘相遍净。
其他有诵'无执取'声，为显示因清净故与虚空相顺，由无染著而说：'因虚空无染著'，即如前虽有暂时云等垢染，仍说虚空清净。此即与'彼等无染'义有差别。
其他则诵'虚空与回声无可说、不可说、无所缘'。其义为：如同虚空中虽闻二种回声，但此处不能说'此是虚空之声'，因为声音与回声的回响之声安住，且无欲说差别。因此以虚空无可说性而说无染著。
其他虽如是，但认为与现观相配不便，而作'虚空与回声无可说、不可说、无所缘性'之诵。其解释为：虚空中某回声以共相体亦不可说，故一切法不可说。不可说即是一切法之差别说，因为以此亦为最胜所说故。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོས་དམིགས་པ་མེད་པས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བསྡུ་བར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དེས་ཡོངས་ སུ་དག་པའོ།།འདོན་པ་འདི་ནི་དྲང་སྲོང་བ་མ་ཡིན་པར་རང་དགའ་བ་མཁས་པར་རློམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བོ་ཏི་མང་པོར་དར་བ་དེ་བས་ན་བཤད་པའོ། །ཉེ་བར་གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་ གོས་པའོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་མ་གོས་པའོ། །ཉེ་བར་གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མ་གོས་པ་ཉིད་དེ་གཉིས་ ཀ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ལ་དང་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་གནས་བརྟན་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་གང་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སླར་ཡང་དང་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་མིག་གི་ནད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚེས་བརྒྱད་ལ་ཞེས བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་གཉིས་པ་སྟེ་དུས་དང་དངོས་པོ་དང་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་ཀྱི་མིང་བྱས་པས་ལས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དག་ལ་ནི་ལས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་འགྲོ་བས་ཚེས་བརྒྱད་ལའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་ དུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚེས་བཅུ་བཞི་ལའོ།།དེ་དག་གི་བུ་རྣམས་ནི་བཅོ་ལྔ་ལའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སོང་ནས་རྣམ་པར་འཚམ་པར་བྱེད་དེ་གང་གི་ཚེ་དགེ་བ་བྱེད་པ་མང་བ་རྣམས་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་སེམས་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ་ལྷའི་དབང་པོའི་ གན་དུ་སོང་སྟེ་རིག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་མདོ་ལས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་ཚེས་འདི་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་པ་ལ་མྱུར་བར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འཇུག་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་ཕན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ ནམས་ཆེར་མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ལེགས་རྣམས་གེགས་ནི་མང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པས་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡང་ དག་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་བར་ཆད་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དགྲ་ནི་ཕོངས་པའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་གཅེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འཇུག་པའོ།

正因为如此，由于以其本性无所缘故，以'无所缘'为差别而摄集，彼等之本性即是彼性，由此而清净。
此诵本虽是非仙人而自以为智者所造，然因广传于诸函册，故而解说。
所谓'染污与无染污'等，染污法即是烦恼法，清净法即是无染污。彼等即是染污与无染污，即染污与无染污诸法。一切亦是彼等亦是，由彼等非染污性即是无染污性，因二者皆无所缘故而清净。
如是，对于所宣说极为清净的般若波罗蜜多，长老显现增上信心而言：'善得'等。为何说善得？所说'凡闻于耳者'等，为再次生起正信之故，宣说现法功德：'彼等不生眼疾'等。
所谓'八日'，于极正加行中为第二，以时、事、道行等作业名，故为业性。其他则以诸业义行走故为八日。
四大天王于十四日守护宫殿。其子等则于十五日。四大天王亲自前往阎浮提巡视，当见行善者众多时，即令诸天增长欢喜心，往诣天帝处告知，如经中说。
如是，虽非常时加行，然于此等日中当速诵般若波罗蜜多。因此，由于是利益阎浮提中诸天等众多有情之所依，故能生广大福德。
因为是任何处都无有的珍宝，故此是生广大福德之所依。
'须菩提，是故复次'等，正因如此，所说'善法障碍多'，故说'然而将生众多障碍'等。敌即是贫乏。所谓珍贵即是增长。
'无上'者，何故称无上？为此而说'为利益安乐而趣入'，即是趣入。

།འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཇུགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནས་ པར་མི་བྱེད་པའོ།།དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་ཉེ་བར་མི་ལེན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ རྣམས་སོ།།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་ལ་སྣང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་མ་གོས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདི་ལ་མི་ དམིགས་པ་དང་མ་གོས་པ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་མ་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་མ་གོས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་ཉེ་བར་མ་གོས་པར་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ རོ།།ཇི་ལྟར་མ་གོས་པ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་གོས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པའམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མི་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་ཚེ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་ སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱས་པས་སོ།།ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་ཕོངས་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་མཐར་ཐུག་པ་ལ་འདྲེན་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མེད་པ་ཞེས་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་འདི་ལ་གདུལ་བྱ་ རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ཆོག་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཅ་ཅོ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དགའ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྲ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ག་ཞ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལན་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྔར་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའོ།།འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

对于此处的解释，即'一切法不生'等等，是说生灭等诸法在般若波罗蜜多中不显现，这是以无畏的方式来阐述的。一切法的自性是光明，由于它是不动的本质，所以称为无畏的方式。这也是般若波罗蜜多圆成实性的本质。
'于任何法都不住'是指不执著遍计所执。'于任何法都不系著'是指不住于其他。由于没有这些，所以不取任何圆成实性，因为自性离垢的缘故，恒常安住。
对此解释原因说：'为什么呢？'，'这一切法'是指遍计所执和依他起。'不可得'是说当般若波罗蜜多是圆成实时，遍计所执和依他起就不显现的意思。因此，'无染'是指不被烦恼、业和分别的垢染所染。
为什么这里是不可得和无染呢？所说的'无染'这个词是表示原因，因为无染的缘故，这就是般若波罗蜜多。因此，如果不是无染，就不会成为般若波罗蜜多。
怎样是无染呢？为此说：'须菩提，如是'等。'若不如是正知'是指不分别如是具有众多功德的无染自性。
'于任何法趣入'等，是说以不变的圆成实，一切法在那时都是圆成实性中显现，于任何殊胜法趣入即是生起。决定趣入是指相续趣入于彼。正示现是通过现证。圆满获得是对所得果法的匮乏。决定获得是指引导至究竟。一切处都是'无'的关系。
在这个教示中，由于所化众生获得无生法忍而知足，宣说果报：'尔时'等。喧哗是指大众欢喜所发的大声。这就是喧闹，因为极其巨大的缘故。
'第二次'是说，第一次是世尊在波罗奈城为了说明人无我而最初转法轮。这里是就法无我而言称为第二次的意思。

 །འདི་ནི་ལན་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་མིང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསལ་བར་མཛད་དེ། དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་འམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་ པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱས་པ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཞེས་བྱ་བས་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་གསང་བའི་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་གསང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཆོས་ལ་ འཇུག་པའི་གསང་བ་དང་།མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གསང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་གསང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་གསང་བ་གསུངས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དོན་དམ་པར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་མཐོང་ཞིང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དེ།དེས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ ཤེས་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བསྟན་པ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་མཐོང་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གསང་བ་གསུངས་པ་ནི།གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ འཚལ་བས་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་གསང་བ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་མི་སྟོན་པ་སྟེ། འོག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།ཆོས་མེད་པ་དང་། འཁོར་ལོ་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་མེད་པ་དང་། བསྟན་པ་མེད་པ་དང་། སྟོན་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཐོས་པ་མེད་པ་དང་། རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་མེད་ པ་ལས་སོ།།དེ་ལ་ཆོས་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། གང་ཞིག་དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི་ཆོས་མེད་དོ། །ཆོས་གང་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་བསྐོར་བར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགའ་ཞིག་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ སྒྲའོ།།དེ་ནི་འཁོར་ལོ་འདྲ་བས་ན་འཁོར་ལོ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ནས་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རབ་ འབྱོར་གྱི་ཚིག་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

'这不是转了两次'这句话是说，由于胜义中一切法超越数量的缘故，所说的是对任何法都没有转动或还灭，这就是所谓的'转法轮'，以此名词的分别而明显地宣说。
如此'这是'等等，当般若波罗蜜多执持一切法无实性的自性相时，对任何法都没有转动或还灭。如此，这就是'说般若波罗蜜多'的含义。
'大波罗蜜多'等等，向须菩提显示一切法趣入的广大。其中'此大波罗蜜多'表示大境界和大秘密境界，即是这样：秘密有三种：趣入法的秘密、现证菩提的秘密和转法轮的秘密。
其中宣说趣入法的秘密是'于一切法无执著'，即使在世俗中显现一切法，但在胜义中见到它们无自性，对任何法都不执著。因此，依世俗和胜义，对一切正确安立法的名称，以及非法想和现证菩提的显示，以及'见到现证菩提'来宣说现证菩提的秘密。
以'欲证无上正等正觉者不证任何法'来说明。宣说转法轮的秘密是以'虽转法轮'来说明。不正说任何法，下文将以八种方式解释转法轮：无法、无轮、无转、无教、无说者、无闻、无悟、无圣者。
其中宣说无法是'于所缘处无法'，即无任何法可说。宣说无轮是'无有能转所转'，即'无有'之声。由于如轮故称为轮，因为依此而趣入义理。
宣说无转是'任何法都不还灭'。对此说明原因是'何以故'等，须菩提的话语本身以'如是如是'等来显示，因为空性既不入也不灭。

 །དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། བསྟན་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་གང་ཡང་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།སྟོན་པ་པོ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོས་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཐོས་པ་མེད་ལ་སུས་ཀྱང་མནོས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་སུས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།འཕགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། འདིས་ནི་སུ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་བྱས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེར་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འདོན་པ་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བསྣན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱིས་དམིགས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པའོ། །དབེན་པའི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྫི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་འདོགས་ པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལྡང་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ན་དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་འདི་ལ་གང་གིས་ཀྱང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པས་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པ་དང་། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་ལུས་ཀྱང་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་ལུས་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཞེས་གསུངས་སོ། །མིང་མ་མཆིས་ཤིང་ལུས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །ལུས་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།དེ་དག་མེད་པས་ཞེས་བཤད་པར་བྱེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་བྱེད་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དེ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་དེས་ན་སྟོང་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པ་རྣམས་སོ།།འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是所说无相、无愿、无说者，即是'如是此说'之义。说无说者，即是无有任何说者之义。说无闻者，即是无有任何闻者，也无有任何领受者之义。说无证者，即是无有任何现证者之义等。
说无圣者，即是从'此中无有任何人般涅槃'乃至'亦无有施处'之义。
为虚空无边故，此即是无边到彼岸，因为如同虚空般以真如自性无有边际故。
有些版本诵为'为虚空无故，此即是无有到彼岸'。彼中如同虚空般以不可得自性及无有自性而不存在。
此是大本诵本为配合现观而增添的内容。
言'为诸法平等无所缘故'者，即一切诸法皆以无所缘自性而平等。
言'远离'者，即远离烦恼、分别等戏论故。
言'极空'者，即一切诸法以遍计所执及依他起性而空故。
言'不可降伏'者，即以自性清净故，一切诸法不为增益过失所胜故。
言'为一切法不可得故'者，即当一切诸法以遍计所执及依他起性空时，与真如及自性成为一体，因此不为任何所胜。
言'无住'者，即因诸法于此中无有任何所住，故无依处，无所从来，无所去处，身亦毫无补特伽罗及法之自性。
故说无来、无去、无身、无生。
关于'无名无身'之诵本，名即是无色蕴，身即是色蕴。解释为彼等皆无。
言'无自性'者，即诸法之自性，作色及领受等，此于胜义中无有自性，故为空性及无自性。
言'为无去来故'者，即于彼位中一切诸法远离颠倒之去来故。
言'不可说'者，即非言说境故。
言'无分别'者，即言说即是分别故。

།མིང་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གཉིས་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འགྲོ་བ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཛིན་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་མི་འཕྲོགས་པའོ། །མི་བས་ པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ ན་དེའི་ཚེ་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་མཐོང་བས་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་དེ་མེད་པས་ན་ཤེས་པ་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་མཐོང་བ་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་ བ་དག་ལ་མི་སྐྱེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་ལ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཕོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟེ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྱུ་མའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་མཚན་མ་ནི་ཤིང་བུ་ལ་སོགས་པ་བཀབ་ནས་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་རིག་ པས་བཏང་བར་བྱས་པ་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པས་སྣང་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྨི་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་སད་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བདེན་པའི་དོན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་བཀབ་ནས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པར་བྱས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་འདི་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བགྱིད་པའི་སླད་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་རྨི་ལམ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་མིག་ཡོར་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་སྒྱུ་མའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པའོ།

所谓'无名'是指没有受、想、行、识这四种无色蕴。对于这四蕴本身，在某些地方并不作为二种无缘之词来诵读。
所谓'一切法无去'是因为一切法已从'去'中解脱。
所谓'一切法无取'是因为诸法于诸法中不执取，因此不被夺取。
所谓'具无为法'是指一切法显现为具有无尽、无生、无灭等法的缘故，因此是无尽波罗蜜多。
所谓'一切法无成'是指一切法以圆成实性而言是无成就自性，因此这是一切法无生波罗蜜多。
所谓'作者不可得'是因为一切法空无作者。
所谓'以无我故'是指假如自我本身不存在的话，那时这一切法将为意识所知、为见所见，因其不存在，故为无知者、无见者波罗蜜多。
所谓'死亡、出生与不生'是指对于死亡和出生不生起，是因为胜义谛仅显现为分别而已。于任何处也没有任何转移。
所谓'无灭'是因为一切法的自性即是真如，而真如是无灭的，因为是一体性的缘故，不为时间差别所缘取。
所谓'幻化波罗蜜多'是指幻化相以木等遮蔽后，大象等无形相即显现于幻化中。如是一切法为无明所覆，是以胜义空性自性而显现为分别所作的无自性，教示此义即为幻化波罗蜜多。
如是诸法以虚妄性故是无生自性，因此说'无生了知'。
世尊，所谓'梦幻波罗蜜多'是指梦中所见诸事物，是以无事物而觉醒所摄真实义，为心与心所遮蔽而显现。如是一切法以真实空性自性遮蔽而以无自性显现，此是其义。
于此等仅显为空性分别了知的自性中，胜义谛毫无所有，故说'为了了知'。在某些地方诵为'此即是梦幻、回声、阳焰、海市蜃楼、幻化波罗蜜多'。

 །དེ་ལ་སྒྲ་བརྙན་ནི་མི་བདེན་པའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མི་བདེན་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་ སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།མིག་ཡོར་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མི་བདེན་པའི་དོན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་བཀབ་ནས་མི་བདེན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྨིག་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆུ་ བསྟན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་སྣང་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ།།འདོན་པ་འདི་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ནས། མངོན་རྟོགས་སྦྱར་ བའི་དོན་དུ་བསྣན་པ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་དྲང་སྲོང་གི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་དག་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མི་དམིགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ་རྟེན་ནོ། །རྣམ་པར་ བྱང་བའི་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྟེན་ཏེ་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་མ་དམིགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའོ།།གོས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྤྲོས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་མེད་པའོ།།རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །རློམ་སེམས་ནི་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་སོ། །གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྟུང་བ་མེད་པའི་དབང་གིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ནི་ལོག་པའི་ཀུན་ དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།དེ་མེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །དེར་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ དངོས་པོའི་མཚན་མ་རྟག་པ་དང་གཙང་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་ལྡང་བ་སྟེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡང་བ་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ འབྱེད་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

关于这些，回声是虚假的声音，显现为真实的本性，非真实非真相的声音来显示。幻觉是如同乾闼婆城等的形相，虚假的境相等遮蔽后显示虚假的城市等。海市蜃楼是不如实显示自身本性，而显示非真实的水，如是一切法舍弃胜义空性的本性后，以非真实的遍计所执和依他起的本性显现，应当如是了知。
此诵文也是从诸大论中如实汇集，为了修习现观而增添，故此般若经中并非仙人所说。所谓烦恼，因为诸法以自性本来清净，因此无贪等，所以是无烦恼的般若波罗蜜多。
如是清净无所得般若波罗蜜多的诵文中，是由离贪等和烦恼不可得的缘故。清净性即是不可得，是所依。清净众生依于烦恼众生，由于不执著彼等众生故无清净。
所谓无染污，是因为如虚空般法界无有染污。所谓无戏论，戏论即是诸分别，无有彼等。一切我慢即是色等想。我慢非诵文，故超越一切我慢。所谓无动摇，是因为无有为一切分别和烦恼所动摇者。
所谓不动，是由于无有堕落的缘故，因为一切法界恒时安住。关于离贪，贪是从邪分别生起对诸法的执著。由无彼故是离贪般若波罗蜜多。
所谓一切法无颠倒真如，一切法无颠倒的本性即是空性的本体。于彼中无有可贪著的事物相常净等本性。所谓一切法无分别，一切诸法由分别力而生起，因无彼故无生起。
所谓为决择一切法，即当以胜义的本性通达一切法时，如实了知义理，故是如实般若波罗蜜多。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཟད་པ་ནི་ ཡོན་ཏན་ནོ།།དེའི་དབང་གིས་སྐྱོན་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་སེམས་ཅན་གྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡང་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཚད་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མས་ལྡང་བ་ནི་རྒྱུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ མཆིས་པ་ལྡང་བ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་ལྡང་བའི་ཡང་དག་པར་ལྡང་བ་མེད་པ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལ་བརྫུན་པའི་སྣང་བ་ཙམ་འདིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་བརྫུན་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་བས་ན་བརྫུན་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདི་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས ཅད་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་ཞེས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་ དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པ་ནི་སྲེད་པའི་ངོ་བོར་སོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་གཞན་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

'不缘一切法相'是指因为不缘取一切法相、一切法的显现，以现前寂灭一切戏论而安住于'一切法寂灭'之智慧，因此称为寂灭波罗蜜多。
'功德波罗蜜多'是指贪欲、嗔恚、愚痴灭尽即是功德。由此而达到无过失的彼岸，因为无贪欲、嗔恚、愚痴之相。
此无烦恼波罗蜜多即是'无遍计'，因为依于无分别体性，故无生等苦的烦恼。
真实边际是因为见到一切法空性。因为断除以萨迦耶见为根本的众生执著，所以是无众生波罗蜜多。
'因一切法无起故，此是有量波罗蜜多'是指一切法由量而安立，因为此中不见一切法由量而起之因。因此，在'有量无起'的诵文中，也应知道是指无有真实生起。
'为无分别故，如实波罗蜜多'是指对一切法出世间智及后得智中唯虚妄显现，此即如实，因为是对虚妄性的如实智。
先前依胜义空性体性的出世间智而说如实波罗蜜多，故此与彼有别。
'为无分别故'是指因为在无分别胜义智中无诸法体性显现，所以虚妄显现的体性即是如实义。有些人不诵此文。
'为一切法无执著故'是指因为色等诸法非有，所以不应执著彼等。
如是，一切法非有，远离常断二边，因此是无随二边波罗蜜多。
'一切法无差别'是指因为一切法彼此差别非为实有体性，故无差别。因此是无差别波罗蜜多。
'不执为最胜'是指无烦恼。不仅无烦恼，也不为世间果报所动。而且也不为其他圆满菩提所摄，因为不欲求小乘故。

 །འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་དང་རོ་གཅིག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་འདི་ ནི་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་ཞེས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའོ། །གནས་འདི་ལ་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་དྲང་སྲོང་གི་འདོན་པ་ འདི་མཐོང་བ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།འདོན་པ་གཞན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་བདག་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་མི་འཛིན་པ་དེ་བས་ན་ བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མི་དམིགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡོངས་གྲུབ་པའི་ངོ་ བོ་ཉིད་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྟེན་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་རྟེན་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟེན་ནི་རྟེན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྐྱེས་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མི་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྤྱོད་ པ་སྐྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བགྱིས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །མེད་པའི་དོན་ ནི་མི་རྟག་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་གནས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་ དུ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་སྟོང་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་སུ་བྱ་བ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་པའོ།

这就是所谓的无分别般若波罗蜜多。分别是执取差别的状态。世尊母是与空性相同一味的本质。所谓寂灭分别，即是不缘取分别。
由于法性无有量度的缘故，此即是无量般若波罗蜜多，因为量度是遍计的因，不可缘取一二三等，因为不存在。因此是无量。在此处，古老的经典中见到仙人的诵文解释，其他诵文将立即显示。
由于法性无我的缘故，所谓无生般若波罗蜜多，是因为色等诸法不执取我和我所的状态，因此从我执而生的烦恼法无有生起。
所谓无分别般若波罗蜜多，是一切法无分别无自性，所谓为寂灭分别故，即是不缘取分别。
由于法的自性的缘故，所谓无缘般若波罗蜜多，即是诸法遍计和依他起自性，在胜义中是不存在的，因此是无缘。法的自性是圆成实自性，在胜义中也是不存在的。
由于一切法无执著的缘故，此即是无执著般若波罗蜜多。由于所依不可得的缘故，所谓无依般若波罗蜜多中，所依即是依止。若世尊母有所依，则无遍行。
关于一切法无生的缘故，一切诸法在胜义中是无生的。因此世尊母无有生，因为是不生烦恼法的自性。如是，即是无生行的差别。
由于一切法无为的缘故，所谓无常般若波罗蜜多，是因为一切法生起，因此不是因缘所造作，因此不存在，因为是无的缘故是无常。无的含义是以无常义的词语表达。
由于一切法等同虚空的缘故，所谓苦般若波罗蜜多，是因为世尊母等同虚空，因为是法的自性，不适合作为决定义、安住义和受用义，因此是苦。
由于一切法不可得的缘故，所谓空般若波罗蜜多，即是一切法色所成和领受等自性的色受等，这些在胜义中是不存在的，因此以其自性为空。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མ་ཆགས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བདག་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་ པའི་དོན་དུ་མི་རུང་བའོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་དག་ལ་དོན་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ཆུ་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཆོས་རྣམས་དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་མཚན་ མ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེས་པའོ། །མཐའ་ཡས་མུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་མུ་མ་མཆིས་པའོ།།དེ་བས་ན་རྒྱང་གྲགས་དང་དཔག་ཚད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པའོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་བཅུའི་ཡུལ་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་མེད་ པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོབས་བཅུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།མི་བརྫི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་མ་ཞུམ་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་བརླན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཞུམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་དོན་དེའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ཞིག་ཡང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་དེ་བས་ ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།གྲངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བའི་བསམ་པ་ནི་གྲངས་ཏེ་དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཉིད་ནི་དེ་དང་འདའ་བའོ།

为了不执著一切法，所谓'无我到彼岸'是因为色等诸法不存在，因此不应执著其义。如是'一切法不存在'即是无我。虽然空性与无我二者在实义上无差别，然而依分别力而有差别。空性与他者即是离他性。譬如因离水性故说瓶为空。因此，由于诸法离自相等体性，故遍计为彼等为空。
所谓'诸法无我'即是无性，如幻象之大象等。诸法彼性即是欲说离自相等，故说为空。若说'非有'，即是欲说无性，故说为无我。所谓'无相'即是相、标相，由于彼无故为无相。
所谓'一切法不成就'即是胜义中由因缘所生。所谓'为无边无际故，无量到彼岸'即是薄伽梵母为法性体性，如虚空遍满，故无边无际。因此，不能以俱卢舍、由旬等量度所测，故无量。
所谓'力到彼岸'即是一切法一切行相、处非处智力等十力智慧境界，于彼等境界成无境界之行相。由于彼等行相胜义中非有，故说十力境界诸行相为无，即是十力到彼岸。所谓'不能摧'即是力之义。
所谓'为极无怯故，此是无畏到彼岸'即是菩萨道智于任何法中皆无染著。因此，遍无怯性之道智，即是无畏义，故为无畏到彼岸。若于道智处中宣说佛法者，于道智中亦随顺彼功德而正生故。
所谓'一切佛法到彼岸'即是由于超越一切声闻缘觉，故彼即是般若波罗蜜多。由于声闻等所无，故唯是佛法之体性。所谓'为超越数之加行'即是相似意乐为数，与彼相应即是加行。从彼超越即是离彼。

 །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དང་གསལ་བའི་དོན་དམིགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལོག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་འདི་ནི་རང་འབྱུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་འབྱུང་གི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་གནོན་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ པ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ།དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ གང་ཞིག་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།།གནས་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ངག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་འདི་རྣམས་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བཤད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་ཚིག་རྣམ་པ་མང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ། དེར་ལྷག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདོན་པ་ཕལ་ཆེར་ བཤད་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་འཆད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ལ་དུས་ གསུམ་དུ་རྒྱས་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་བདུན་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རེ་རེར་དེའི་རྣམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་ བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་བཤད་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ།

由于声闻和独觉们也不能真实生起佛的不共法。有些地方称为到达一切佛法彼岸，应当解释为因为一切佛都具有如是殊胜智慧的缘故。所谓如来到彼岸，是因为如实宣说诸法故称如来。通达无颠倒一切法及明了义理所缘，称为般若波罗蜜多。此因是一切法无颠倒，即胜义中一切法的自性及其随顺因即法的教示。
由于一切法无自性故，此是自生般若波罗蜜多者，因为彼以自身胜伏一切法故，是自生般若波罗蜜多。若问如何胜伏？谓一切法无自性，因为通达一切诸法无自性，所以胜伏彼等。一切法智慧波罗蜜多是遍知世俗谛和胜义谛无余自性的一切智，其智慧是不共的。
若问如何是波罗蜜多？说其因为：由于遍知一切法自性的一切相，即是以一切相遍知一切法的自性。其中，以一切世俗相遍知遍计所执诸法，以无生、无灭、本来寂静等遍知圆成实诸法。
关于此处，古时诸函皆以一致语言安立这些词句，如实解说。其他则有诸多颠倒诵读词句，其中多数解说为增益颠倒诵读。
余下应当解说：所谓一切空性波罗蜜多，即从内空性波罗蜜多乃至无性自性空性波罗蜜多无边无际。因为十六空性于三世广大决择无间断，与一切空性同一味故。
七种道品中的念住等合为一类分别为三十七，其中每一种各自相的波罗蜜多，从身念住波罗蜜多乃至正定波罗蜜多。以空性、无相、无愿说明三解脱门。所谓八解脱波罗蜜多，有色观诸色是第一解脱。

།ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགུའོ། འདི་ནི་བདེན་པ་བཞིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་བདེན་པ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཐབས་ཉིད་དང་། །སྨོན་ལམ་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ནི། །འདི་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ བཅུའོ།།འདི་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སྟེ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མ་འདྲེས་པ་ ཡང་ཡིན་ཏེ་གཞན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཁྲུལ་པ་དང་། ཅ་ཅོ་དང་། དྲན་པ་བསྙེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་། སེམས་ མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་།ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་། འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ།།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་། དུས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ གསུམ་སྟེ།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅཝ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གྲངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བའི་བསམ་པ་ནི་འགྲང་བ་སྟེ་དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱར་བའོ། །དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ནི་དེ་ལས་འདའ་བ་དེ་ཡང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།འདོན་པ་འདི་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འདོན་པ་ལས་མདོར་བསྡུས་ནས་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བྱས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་པ་དྲང་སྲོང་གི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དྲང་སྲོང་གི་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་ཤེས་སོ། །མདོ་འདི་ལ་སྟོང་ པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བློ་ནས་འདོན་པའོ།།དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི། །རིམ་པ་ཇི་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ལ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་དེ་བསྟན་པ། །བསྟན་པ་གཞན་དུ་འང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་ཡང་མདོ་འདི་ མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསྟོད་པའི་མཐའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་དགུ་པའོ།

内心无色想而观外色，这是第二解脱。以身证得妙解脱并安住，这称为第三解脱。
所谓九次第定波罗蜜多是指四禅、四无色定以及灭受想定这九种。
所谓四谛波罗蜜多中的四谛是指苦、集、灭、道。
所谓十波罗蜜多是：布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧、方便、发愿、力、智。这些是十波罗蜜多。
所谓四无碍解波罗蜜多是指法无碍解、义无碍解、词无碍解、辩无碍解这四种。
所谓一切佛不共法波罗蜜多是指既是佛法又是不共的，因为与其他不共通，所以是佛不共法。一切皆是如此，即所谓十八不共法。
无误、无喧哗、无忘失这三种波罗蜜多，心不散乱、无异想、无不择舍这三种波罗蜜多，欲、精进、念、定、慧、解脱等无退失这六种波罗蜜多。
身语意业皆以智慧为先导并随智慧而行的三种波罗蜜多，于三世一切无著无碍智慧趣入的三种波罗蜜多，如是为十八不共法波罗蜜多。
所谓超越数量相应是指相似的思维即数量，与之相应即相应。超越于此即是超越，这也是不共的意思。
此诵文也是从大本中略摄，为与现观相应而作，这在古时的经函中是不存在的，并非仙人母。应当善知仙人母并非略说。
此经中应当背诵十六空性。十六种分类，次第如空性，八千颂中所说，于他教中亦当知。这是法称论师所说。
此经中也见到六波罗蜜多的教授，但十波罗蜜多在任何处都未见到，这是不相关的。以无边等诸相赞叹，因此是赞叹品末，即第九品。

། །།ད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིམ་པ་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སངས་ རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ་དེས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་ པའོ།།ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་ལམ་དུ་སྣང་བ་ཡང་རེ་ཞིག་མང་བར་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་སོ། ། ངན་ངོན་ཙམ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉུང་བ་སྟེ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣ་ལམ་དུ་སྣང་བ་ཙམ གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དྲི་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ཞེས་བསྡུ་བའོ།།ཡོངས་སུ་ཞུས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེས་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པར་བྱས་པ་དེའི་འཐད་པ་གཏོང་བས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པར་བྱས་པའོ། ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཞུས་པ་ལན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་དང་ཀློག་པ་དང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་དང་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ ལ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་འབྲས་བུས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་རྒྱུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་རྒྱུ་ དེ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུན་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་དང་དོན་ལ་ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་འདུན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །སྲིད་པ་ནི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དང་བ་ནི་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །བཟོད་པ་ནི་བཟུང་བར་འདོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ ནི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་བག་མཆིས་པའོ།

现在对于极难获得的世尊母的闻法等次第思维，以'其后'等词来说明。
所谓'往昔于胜者作增上供养'，由于圆满正等觉佛的传承无始，故于往昔诸佛所作的听闻般若波罗蜜多，因此现在出现彼等的闻法等之义。
有些版本中说'于众多佛种下善根并为善知识所摄受'。
'何况'是指仅仅听闻也认为是很多。
'如是学习'是指止。
'如是修行'是指观。
'修习瑜伽'是指二者。
'不会仅仅平庸'是指般若波罗蜜多的问答等不会少，因为是圆满佛的所依，且仅仅听闻与自相应的般若波罗蜜多就有果报，所以说般若波罗蜜多的殊胜问答能成就般若波罗蜜多义利之果。
'于众多佛种下善根'即是'于众多佛作承事供养'，意为具有承事供养。
'遍问'中，对般若波罗蜜多'其相如何'等仅以自性而遍问，以其道理而遍问。
其他说法是'问一切疑惑处，以答复方式遍问'。
'应知'是指以受持、执持、读诵、通达、如理作意等不惊怖等，于现生中以正生起的果报，于他生中对诸佛作承事供养等，显示自因圆满故。
为显示此义而说'其后'等，即如所说的因及与之相违的因若正取则将舍弃。
世尊又说'若有人'等，'无欲乐'等，对教法和义理想要听闻是欲乐，因为是如来所说故。
信是深信。
希求是不为有而求。
净信是心中无疑惑等垢染的浊。
忍是想要领受。
精进是对善法生起欢喜。
'有正知'是对懈怠等障碍的对治即是正知。

།མོས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་དེ་བཞིན་ཞེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་མཚར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པས་འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་བསམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་སོ་ཞེས་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ དེའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་ཉིད་དེའི་ཚུལ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བརྟེན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་གཟུགས་མི་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་མེད་པར་གྱུར་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་གནས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་སོ་ཞེས་མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པའོ།།སྔར་ནི་གནས་སེལ་བ་དང་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་རོ། །གཟུགས་སོ་ཞེས་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་རྗེས་ སུ་བརྗོད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་གནས་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཟབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གཏིང་དཔག་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་བསམ་པ་དང་ཤེས་ རབ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུང་བར་དཀའ་བ་ལ་ཡང་མཚན་མ་གང་གིས་ཀྱང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟབ་པ་འདི་ནི་ཡོད་མོད་འོན་ཀྱང་འདི་ཡང་མཚན་མར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་མི་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པའོ།

信解是对通过现量、比量和教言确定的事物，认为'就是如此'而随顺执持。
'对此有何稀奇'是与'谁会对此生起信解'相连。
'如是于此'等，'如是'是指般若波罗蜜多和一切智智二者互为因果确定，意为'对此顶礼'。
世尊开示之后，帝释天为了令闻法者生起欢喜而说'其时'等。'以佛威力'是指若非如此，则不能趣入如是甚深法性开示的意趣。
不住于色，如是则不住于'此是色'，如是则于色作瑜伽。
其义是：菩萨道相智慧即是般若波罗蜜多，彼于任何法都不住，因此称为获得无住之理。
其中'色'是指现在依止的本体，于色不住，因此于已成过去、未来的也无所住。
'不执色'是指当以有言说的认知不了知'色'时，即是修习般若波罗蜜多。
前者是遣除住著，此处是遣除执著，这是差别。
'不住于此是色'是重复前说。
'如是受'等是指二者皆不住于般若波罗蜜多。
'修习般若波罗蜜多'是指无住即是住，修习即是修习之义。
'般若波罗蜜多即是甚深'是指色等真如甚深故之密意。
'难测其底'是指色等真如难测其底，且因心智慧浅薄者不能领会故。
'难以领会'也是因为任何相都不能显示其自性故。
'无量'是指不能以方位、时间等差别来衡量故。
虽有此甚深，然此亦非能相。否则就不成为甚深，如世尊所说'不住'即是不执著。

 །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མཚན་མར་བྱ་བ་ལ མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཟབ་པོ་སྙམ་དུ་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་ པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིར་ཟབ་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་སྟེ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་བརྗོད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བརྗོད་པ་ལྷག་ པར་མོས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལུང་མ་བསྟན་པའི་མདུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་ཅི་ཞིག་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་དགོངས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་ལུང་མ་བསྟན་པ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འབྱུང་བས་འདི་མེད་པས་འདི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་འདྲ་བས་འདི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བའི་བརྒྱུད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བ་ལ་དངོས་སུ་ལུང་བསྟན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལས་ནི་ད་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་།འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། ཕྱིས་ལུང་བསྟན་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཅིག་ གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དགག་ཚིག་གིས་སྟོང་པའི་འདོན་པའོ།།དེར་གཅིག་དང་གཉིས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བའོ། །བརྙེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཐུགས་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ལུང་བསྟན་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་རྗེས་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་དོན་ཡོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྙེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་བའི་བརྒྱུད་པ་ལས་སོ། །འདི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།

如是正确修行者，即是对于相执著而存在，如是所说：'舍利子，如是不住于色深奥想，如是即是于色作瑜伽'等。如是虽然存在，也容易深奥，而且那也是应当守护的，为显示此而说'如是宣说'等。此中深奥为主，难测深浅等，以其支分而安立。
以彼等重复说明，是为了显示对某些初业者，世尊重复宣说是增上信解之因，故说'尔时'等。'未授记前'即是现前授记而得授记故不退转之意。'有何过失'即是为何要说某些增上信解正确生起之意。
复次，新入大乘者未得授记而诵持，于彼亦生贪等过失，此无故此如不退转相似，故说'长时正入大乘'，即是依前生相续而言新入如是功德生起之义。
此即如是功德临近而直接授记故不退转，故说'此不久'等，此即说'亲近'等。不超过一位、二位或三位如来，后得各别授记，非如是，然从彼等之义。'一或二或三'某处无遮词读诵。彼中一、二、三如来不超越即是临近。'获得'即是得到。'不生厌烦'即是欢喜。
见如来时亦由授记而有果，即是见有意义性此中应成，因必定得授记故。'从彼见如来'即是此后乃至得正等菩提授记期间皆有意义。从见如来、礼拜、承事、供养乃至现前圆满正等菩提。
'从远处来'即是依如来亲近之生生世世。此即世尊所显示'如是'，即是为显示如是修行于此授记果之譬喻义。

 །འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་རྣམས་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་ བུས་གསུངས་པ་ནི་དཔེར་གསོལ་བར་བདག་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཉེ་བར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ནི་ཕལ་ཆེ་བའོ། །མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱབ་ཏུ་ཕྱོགས་པའོ། ། ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །རབ་ཏུ་མི་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བས་སྦྱར་བའོ། །རབ་ཏུ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ལེ་ལོས་སོ། །དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པའོ། །དཔག་ཚད བརྒྱའི་དོན་ནི་ཐ་ནའོ།།གྲོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་པས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུག་པ་མང་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་རྟེན་ནོ། །གྲོང་རྡལ་ནི་གྲོང་བས་ལྷག་པའོ། །འདུན་ཁང་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །གནས་ འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡང་དག་པར་འོས་པའི་དཔེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་ལུང་བསྟན་པའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པའོ། །སྡོང་པོ་ནི་ཤིང་ངོ་། །ཤིང་དང་རི་དྭགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་དེའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའོ། །སླར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་རོ། །བདག་གིས་བསྙེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཉེ་བའི་མཚན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷགས་པ་ནི་བྲུལ་བའོ། །ལོ་མ་རྙིང་པ་རྣམས་ནི་འདབ་ མ་རྙིང་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ།།སྦྲུམ་མ་ནི་མངལ་ལྕི་བར་གྱུར་པའོ། །དཔེར་ན་པ་ཀྵི་ཎི་ནི་བྱ་མོ་སྟེ་བྷི་ཀྵུ་ཎི་ནི་དགེ་སློང་མ་ལྟ་བུའོ། །བསྐྱོད་ན་ནི་རལ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྙོམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གླལ་བའོ། །ལུས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པའོ། ། སྨྲ་བ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བ་འམ་སྨྲ་བར་གྱུར་པའོ། །སྟོབས་ནི་སྟོབས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་གཟེར་བའོ། །འགྲོགས་པ་ལ་དད་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགྲོགས་པ་ལ་དད་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །བསྟེན་པ་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་བསྟེན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་སོ། །མང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་མཛད་ཅིང་ གསུངས་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ། །ངོ་མཚར་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་དང་ལེགས་པར་ ཡོངས་སུ་གཏད་པའོ།

为了显示这样的相应标志能令具有这些的人们生起真实欢喜，为了说明这是菩提的表征，长老舍利子说道：'我敢于举例'。'亲近'是指真实安住。'将生起'有些地方读作'将出生'，'大多'是指大部分。'不相顺'是指背离。'退转'是指将要退转。'不趣入'是指以不退转加行而修。'不生信'是指安乐与懈怠。
由于具有百由旬的量故称为'百由旬'。百由旬的意思是至少。'村'是指农民众多且远离城市等。'城市'是指富人众多的大众所依。'城镇'是比村庄更大。'集会处'大多是商人们的住处。'此处'是说为了向所化众生显示其他恰当的比喻而宣说近果。
'树干'是指树。'树和野兽的标志'是指其顶端等。'即便如此'是指'假使'的意思。'究竟'是指决定。'去'是指获得。'返回'是指再次。'我亲近'是指见到如前所说的近相。'枯萎'是指腐烂。'旧叶'是指具有旧叶者如是称呼。
'孕妇'是指怀有身孕。例如'paksini'是指雌鸟，'bhiksuni'是指比丘尼。'摇动'是指将要破裂。'平静'是指疲倦。'身体烦恼'是指身体受损。'言说'是指说话或成为说话。'力'是指力量。'痛苦'是指疼痛。'不乐于交往'是指背离与男子正确结合。
为何不乐于交往呢？说道是因为以往非理作意而思维贪欲之因。'亲近'是为了生起彼。'决定亲近'是为了生起贪欲。'修习'是以正确加行。'多作'是为了一再正确加行。
'将知'是指'将生子'的意思。有些地方仅读作'将生子'。'于此欢喜'是指极为欢喜。世尊随喜而说'善哉善哉'，'稀有'是指稀奇。什么稀有呢？说道'此等'等，声闻们也为如来所善加摄受、善加修习、善加付嘱。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དེ་ནི་འདིར་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་ ཁྱད་པར་རོ།།དེ་ལ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བདག་ཏུ་བྱས་པའོ། །ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པས་སོ། །ལེགས་ པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་གཟུད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དཀའ་བ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཉེ་བར་ དགོང་པའི་དོན་དུ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཞེས་ཚིག་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བས་ལྷག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ འདིས་ཉེ་བར་བསགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ ལ་དམིགས་པ་དང་།རྐྱེན་མ་ཚང་བས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པས་གསུངས་ པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་བསལ་བས་དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ བསྟན་པའོ།།སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ནི་དགོས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ནི་གཏན་དུ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ལ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཉིད་སྣོད་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། སྙིང་བརྩེ་བ་ནས་ ཇི་སྲིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཏན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་སྟོན་པར་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

诸菩萨被善加摄受以及善加付嘱，这是此处的稀有之处。尤其是诸世尊为利益众生而入世时，对诸菩萨更为殊胜。
其中'善加摄受'是指为摄受而真实地认为是自己的。'善加修习'是指为了对见到授记相的人们生起欢喜而说法。
'善加付嘱'是指为了消除声闻等的疑虑而说'你们应当摄受诸菩萨'。付嘱是指为了亲近善知识这一不失已得未得功德之因，有些地方读作'善加付嘱'一词。
现在世尊摄受菩萨是为了以利益安乐住于一切众生之上，以此显示以平等心积集一切，即'须菩提，如是'等。
菩萨的悲心有三种：缘于多作恶行的众生、缘于具苦的众生、缘于因缘不具足而未解脱的众生。
'利益众多众生'是指远离恶行而以后世安乐而利益。对于具苦众生而言所说的是'安乐众多众生'，因为除苦而为他们带来安乐。
对于未解脱众生而言所说的是'悲愍世间'。其中'悲愍世间'是总说，'为大众利'是广说。
其中'利'即是所需，为此。特别说明利的差别是'为了利益安乐'，其中利益即是涅槃，因为是一切时中的良药。安乐是因为永远离一切苦。
说唯有天人是解脱安乐之器，即'天与人等'。也摄略显示三种悲心，即从'悲愍'乃至'欲证正等觉'，说三种悲心的果报成就因永远是'欲说法'。

 །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་འདི་གནས་ བརྟན་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་ཞིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་འཕེལ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་མཐོང་བ་དང་ཆོས་རྣམས་མ་མཐོང་བ་ནི་རྟགས་སོ།།གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་རབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་ གཞན་དབང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་འགྲིབ་པའི་རིམ་གྱིས་སྲབ་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་སྟེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མཉམ་པས་མཉམ་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་ནས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་ བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རྟགས་ནི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བསམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ གཟུང་བ་སྟེ།དེས་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དབང་གི་གཟུགས་ནི་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིག་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་ པར་མི་ནུས་སོ།།གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པས་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྟགས་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཤད་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡུན་རིང་པོར་གང་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ།།དེ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་འདི་ཉིད་དེ། གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ ཞེས་བྱ་བའོ།

现在，菩萨们所有希求的目标都在此长老须菩提般若波罗蜜多中必定出现，而见到并询问如何圆满修习般若波罗蜜多。
般若波罗蜜多的圆满修习是增长，见到色等诸法无增无减，以及不见诸法是其标志。所谓色的增长，是指法性本质圆满成就的色之增长趋向。所谓色的减少，是指遍计所执和依他起的色之烦恼法以渐次减薄。
所谓法，是指不见遍计所执和依他起的自性，因为它们不存在。所谓非法，是指也不真实见到无二自性圆成实法，因为舍弃了所取能取自性平等的所缘能缘自性智慧，故他人不能见到。
不可思议的修行和不可思议的分别念不入，圆满修习的标志是色不可思议，即不能一向说有或说无，故称不可思议。其中遍计所执的色是极其不存在的本质却被执为存在，因此不能安立为有或无。
依他起的色是以迷乱的本质而存在，但它并非如所认知那样存在，也非一切处皆不存在，因为仅以迷乱而存在。这不能安立为有或无。
圆成实的色以无二自性而存在，即自身无二的本质。因此这也不能安立为有或无。
经中说'缘于不可思议色而不行般若波罗蜜多'，是指连'色不可思议'也不知晓。行般若波罗蜜多的另一标志是于一切法无分别。
为解释此义，世尊对舍利子说：'菩萨摩诃萨若行般若波罗蜜多'，即长期行持无分别本质的般若波罗蜜多是为行持。为护持此义而行持此性质，即为长期行持。
无分别般若波罗蜜多行持的果实即是于一切法无分别。

།འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སྟོབས་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཞོག་གི་གང་ཞིག་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟོག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་ དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བསལ་བས་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའི་ཞེས་བརྗོད་དེ་གསར་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ ལྷག་པར་མོས་པ་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཟབ་པའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞལ་དུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་བགྱིད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པ་བགེགས་ ནི་མང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བས་གང་ཞིག་བར་ཆད་མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བར་ཆད་མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་ཚིག་གིས་སྟོང་པའི་འདོན་པ་སྟེ། དེར་བར་ཆད་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་འདི་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་ཆད་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པ་མི་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་བ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་བར་ཆད་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དགག་ཚིག་གིས་སྟོང་པའི་འདོན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་ ལས་བསགས་པའི་དབང་གིས་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་ཟླ་བས་བྲིས་ན་ཡང་བྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་ཟླ་བས་བྲི་བར་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་སྲིད་པར་གྱུར་ན་བྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྲི་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །མི་ནུས་པ་ སྲིད་པས་ལྷོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བར་ཆད་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བདུད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བར་ཆད་དེའི་གཉེན་པོ་ཞེས་དགོངས་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་ དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བར་ཆད་དམ་སྲིད་པའི་བར་ཆད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་གཉེན་པོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་དམ་མ་ཉམས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡི་དམ་ཉམས་པ་མེད་པའོ།།འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པའི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷོད་པ་ནི་ཉམས་པའོ།

所说此即是'于诸力无分别'，且不论烦恼所染之色等，即使是极为清净本性之力等，于彼等亦不分别。以空性三昧遣除遍计所执及依他起性故，彼等显现为远离一切分别戏论之空性故。
'此因不可思议'者，如是行持者，所说新行持者于如是增上胜解不堪忍故。
'世尊般若波罗蜜甚深'者，于色等诸法以真如本性难以执取故，世尊母甚深。'宝聚'者，因能生无量佛法故。'善聚'者，因以圆成实性见一切法如虚空般清净故。
'生起众多障碍此为希有'者，善事多有障碍，故无障碍者为希有。于某处世尊说'障碍众多'之否定词空读，于彼处对治障碍，此修行正生障碍为希有。'如是'者，虽有障碍因，然不生障碍，此即为希有。因为'障碍众多生起'之密意。
当以否定词空读时，'如是'者，由积集正法匮乏业力，正生障碍，故应当谨慎。
'纵使月亮书写亦当书写'者，此说若月亮能书写之事成为可能，亦当书写，应当为书写而精进。因不能成办之可能，不应懈怠。因正生障碍故不应轻信。
若思此为魔所作障碍之对治，具寿须菩提说'世尊此'等。于此正生障碍或有障碍，般若波罗蜜多之修习即是对治，如世尊所说'若也'者，'不能'者谓不能成办。'誓愿未失'者，谓无誓愿失坏。此中于佛语等以疑惑而正行执著等懈怠即是失坏。

 །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡི་དམ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དམན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།།དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །བར་ཆོད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཐུ་ནི་ནུས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ནུས་པ་ལྷག་པར་གཞག་པའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བདག་ཏུ་ བྱས་པའོ།།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་སོ། །འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མཁྱེན་པ་ནི་དགོངས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་བདག་ཏུ་བྱས་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལས བྱུང་བའི་རིགས་བརྒྱུད་དང་རིགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།འབད་པ་ནི་ངལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྩོན་འགྲུས་དང་ནུས་པ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་འབད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་མོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་ དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བར་ཆོད་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་དད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མང་བའི་བདུད་ཀྱིས་ བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བར་ཆད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཁོ་བོའི་འདི་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་རིགས་ཀྱི་བུས་ལེ་ལོ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་དར་བ་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དུས་གང་ལ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཚོལ་བར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་སོ།

如果是这样的话，对于持守誓言不失等事应当如何修持呢？为此所说：'世尊何时'等。'以诸佛力'是说即使对于能力低劣者，也会因诸如来加持而成就持诵等，这是其密意。'此法性'是指诸佛专注利他。'忆念'即是记得。'摄受'是为了随顺而住。'舍利子不能'等是为了了知佛陀密意。
因为无障碍而了知佛陀密意，这是其义。为了显示此义而说'若有'等。'力'即是能力。'加持'是增上安立能力。'摄受'是作为己有。'如是成就'是指精进圆满。此处世尊随许即是'如是'。
为何彼等为佛加持等？为此所说：'舍利子，如来已知'。'已知'即是密意。'加持'是作为己有。'见'是以肉眼。'遍见'是以佛眼。'舍利子，彼等'是指能力低劣者。
'大义'是指后来以诸菩萨地。'大利'是以菩提圆满。'大果'是以后来无上菩提。'大异熟'是以最后有所生种姓相续和种姓相等圆满。'精进'是劳作。'运转'是作为。如是则显示即使精进和能力低劣者的努力也有菩提果。
此是密意：虽然对于从缘诸事物所生诸障碍，一切法无所缘性的般若波罗蜜多成为对治。如是也有因不信、疑惑等过患众多的魔所加持的障碍。即便如此，善男子也不应懈怠，想着'以诸如来加持，我的持诵、受持等将会成就'。
现在般若波罗蜜多并非一切时处都兴盛，然而为了显示应当在某处任何时候为此而求彼处，所说：'复次舍利子'等。'经'即是般若波罗蜜多等。

།འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པས་སོ། །པ་ར་ཏ་ནི་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་དབུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་ པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་དབུས་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྟན་པའོ།།དེ་བས་ན་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཡང་འདི་དར་བ་ཕལ་ཆེར་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ། །དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ དར་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་འདུལ་བ་སྙིང་པོ་སར་པ་ཐོབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཅུར་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མའི་ལྔ་བརྒྱ་ནི་དམ་པའི་ ཆོས་ནུབ་པའི་དུས་སོ།།རྟོག་པ་པོ་རྣམས་གནས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་པ་པོ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང་ནུབ་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་བཀའ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བཀའ་དང་དོན་དམ་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འདི་འདོན་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་རྟོག་པ་པོ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལུང་ནུབ་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས པར་ཞུགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་རྟོག་པ་པོ་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་ནུབ་པའོ།།ཆོས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པ་འདུལ་བ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཆོས་འདུལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྙིང་པོ་སར་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྙིང་པོ་ཐོབ་པས་ན་སྙིང་པོ་སྟེ་མཛེས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཀྟའོ། །སྙིང་པོ་སར་པ་འཐོབ་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་སར་པ་ཐོབ་པའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཅུ་པ་ལ་བསྟན་པ་མཛེས་པ་སར་པ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཅུ་པ་ལ་སྙིང་པོ་སར་པ་འཐོབ་པ་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདིར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་དེ་རྣམས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ནི་ལྔ་བརྒྱའི་དབང་གིས་ཕྱེད་དུ་གྱུར་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྟོགས་པའི་དུས་དང་། སྒྲུབ་པའི་དུས་དང་། དེ་ནས་ལུང་གི་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པའི་ དུས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་དུས་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པའི་དུས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་དུས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དུས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུང་གི་དུས་ ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ།ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དང་། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང་། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །དུས་འདི་རྣམས་རྟགས་ཙམ་གྱི་དུས་དང་། ལྷན་ཅིག་བཅུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དུས་རེ་རེའི་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དང་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ནི་དུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུས་བཅུ་ལ་ལྔ་ བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་འགྱུར་རོ།

'过去'一词是为了摄受应当教化的众生而示现涅槃。'波罗多尼罗'是因为东方和中原地区的人们信心和智慧等殊胜，对世尊母格外信仰虔诚，因此在中原地区宣说世尊母。因此在北方的广泛弘扬也多源于此处。
关于何时会在南方等地弘扬的说法是：在正法灭时，获得新的调伏法要之时。即世尊涅槃后正法住世五千年的时期。其中后五百年是正法衰灭时期。
虽有持教者住世，但正法仍在。因此应当说明持教者的真伪与正法的住世和衰灭。正法有二种：从真实佛语所生的教法和胜义谛，即无漏根、力、觉支等。
专注于诵持的持教者，在他们相续中教法衰灭。专注于入第二禅定的持教者，在他们相续中证悟衰灭。所谓'调伏法'中，法即是涅槃。为获得涅槃而调伏烦恼的教法，即是世尊所说的调伏法。
关于'如何成就'所说的'获得新的精要'，是说由于获得精要而成就庄严，此处用作者的过去分词。获得新的精要是指已经证得体验，因此称为获得新的精要。
因为在第十个五百年时期，教法的庄严重新显现。因此称第十个五百年时期为获得调伏法新的精要。诸大师如是说：此处五千年正法住世时期，由于五百年的缘故分为十个五百年。
首先是证悟时期、修行时期，然后是教法时期这三个时期。其中证悟时期分为三种：阿罗汉时期、不还果时期和预流果时期。修行时期也分为三种：毗婆舍那时期、奢摩他时期和戒律时期。
教法时期也分为三种：阿毗达磨藏、经藏和律藏。这些时期以标志性时期共成十个时期。其中每一时期各五百年，总共五百年乘十即为五千年。

།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོ་ལྔ་བརྒྱའི་ཕྲག་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །བཞི་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །ལྔ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །དྲུག་པ་ལ་ཚུལ་ ཁྲིམས་སོ།།བདུན་པ་ལ་ཆོས་མངོན་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་མདོ་སྡེའོ། །དགུ་པ་ལ་འདུལ་བའོ། །ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་བཅུ་པ་ལ་རྟགས་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཕྲག་ཕྱི་མ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་དུས་སོ། །དུས་དེ་ལ་སྙིང་པོ་དགུ་པ་ནི་མཛེས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ ནས་བརྩམས་ནས་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དགུ་བསྟན་ནས་སྔར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཕྱི་མའི་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་ལ་སྙིང་པོ་དགུ་འཐོབ་པ་ཆོས་འདུལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་མའི་ལྔ་བརྒྱའི་ཕྲག་རིམ་གྱིས་འདས་པའི་དགུ་ལ་འབྱུང་ བར་འགྱུར་རོ།།ད་ལྟར་ནི་ལྔ་བརྒྱ་ཕྲག་བཞི་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྱི་མ་དེ་ཡང་རྟགས་ཙམ་གྱི་དུས་ཞེས་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པས་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དར་བར་ ཡང་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ་དར་བ་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྐུམ་པར་འོས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལགས་སམ་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་འདྲི་བར་བྱེད་ པའོ།།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྤྱོད་པས་ན་རྒྱས་པའོ། །བྱང་གི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ། །བྱང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཆ་གཞན་རྣམས་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་ པའི་དོན་དུའོ།།ཉུང་ངུ་འམ་འོན་ཏེ་མང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མང་བ་ཉིད་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་དུའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་དུས་འདིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ ཀྱིས་དུས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པའི་དུས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དར་བའོ། །ཁྱོད་ཅག་ལ་དམ་ པའི་ཆོས་བསྙེན་པའི་དུས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པ་མེད་ཅེས་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ནི་འདྲི་བའོ། །དེ་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའོ། །ཡོངས་ སུ་ཤེས་པར་དྲི་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དྲི་བའོ།།དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའོ། །དྲིས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ནི་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཕྲ་མོ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཚེ་རབས་འཕོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དེའི་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ།

首先，第一个五百年中是阿罗汉。第二个五百年中是不还果者们。第三个五百年中是预流果者们。第四个五百年中是观慧。第五个五百年中是禅定们。第六个五百年中是戒律。第七个五百年中是阿毗达磨。第八个五百年中是经藏。第九个五百年中是律藏。第十个五百年中仅有标相而已。
其中最后的五百年是正法衰灭之时。在那个时期，九种精要是从阿罗汉的殊胜分类开始直至律藏为止的九种教法，说明这些是先前所获得的。在最后的五百年中获得九种精要，这是对法律的阐述。这也将在最后五百年逐渐过去的九个阶段中出现。
现在据说正处于第四个五百年。所说的后期仅有标相之时，这是遍及瞻部洲的道理。如来以其密意说某些地方正法也将兴盛，这是如来的密意。
舍利子询问说：'由于是正法衰灭之时，那些在某些地方百年兴盛之后应当收敛，这是否会因佛陀的加持而广大？'
这里'广大'是指广泛实践。'北方'是排除其他方向。'北方地区'是从其中也排除其他部分，这个词的含义是为了排除南方等其他方向。
'少或者多'是指达到最多的意思。关于'舍利子，复次'等，其含义是：即使在正法衰灭时期入法者稀少，但通过如来的加持，即使在那样的时期，也会针对那些人而使般若经兴盛。
即使在这样的正法衰灭时期，也会出现菩萨们，针对他们而使般若经兴盛。那些对你们说在亲近正法之时也无修行而令人感到羞愧的人们，'随行'是指因为希求圆满菩提而长时随行。
'遍问'是询问。这样做就是遍问。'遍知而问'是遍问。这样做就是遍问。'问题完全明了'是使问题完全明了。
'戒律'是因为破戒者不能确定法语。'将会圆满'是因为见到即使微小罪过也会产生畏惧。'他们即使转世'是指超越了此生及后世的众生。'行为'是指修行。'谈论彼性'是指与般若波罗蜜多相应。

།མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ལེགས་པར་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ། ལྷག་པར་མོས་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལས་སོ། །སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦ་བར་བརྗོད་པས་སོ།།དགའ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུས་དགའ་བའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་བསམ་པས་ཆོག་ཤེས་པའོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་མ་དད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །ཡང་དག་པར་གཞག་པར་ བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་མཐར་ཐུག་པར་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་བར་སླའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དོན་ གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འདོད་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་ཡང་ དག་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བའོ།།མ་གཟིགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །མ་གསན་པ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །མངོན་པར་མི་མཁྱེན་པ་ནི་སྣ་ལ་སོགས་ པ་དབང་པོ་གསུམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།རྣམ་པར་མི་མཁྱེན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །གང་དག་ཡང་འདི་ལ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སོང་བའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་རང་དང་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ལའོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་དེ་དང་དེར་སོང་ནས་སོ། །ཚོལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འདིར་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཐོས་ནས་སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་གོ།

'显现欢喜'即是生起欲求。'善住'即是闻思本性，为显示对世尊母的殊胜信解。
'等持'即是修习本性的智慧，因为殊胜信解有力。
'意乐'即是以佛等形相的幻化。'以咒门'即是以'此非佛语'等秘密言说。
'欢喜'即是因获得世尊母而生喜。'极喜'即是思维殊胜功德而知足。'极净信'即是对治不信的确信。
'正住'即是仅仅趣入。'当正分别'即是为究竟修习而正生起。'应住'即是应当坚固。其余易解。
'舍利子随喜'即是因于利他愿中以大义故而现前欲求诸佛。
'具大胜解'即是专注于极广大的欲求。因此所说'于种种处'，'何处'即是于何因。'应行'即是应当正行。
般若波罗蜜多修习之大性，此中以一切烦恼障对治性，显示如来无尽智慧门而说：'说是语已'等。以般若波罗蜜多力，如来知过去等，即是希有。
'未见'即是以眼识。'未闻'即是以耳识。'不证知'即是鼻等三根所生识。
'不遍知'即是以意识。与'于此有所寻求'相连。
'此六波罗蜜多'即不仅是为般若波罗蜜多，而且是为与般若波罗蜜多修习俱行的布施波罗蜜多等，以自他圆满门，为令彼等清净故。
'为利'即是为饶益。'寻求'即是于无烦恼染着的般若波罗蜜多。'遍求'即是往诸处求。'当求'即是闻说此处当得而求。'如是'即是希有语。

 །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ ཞེས་རྗེས་སུ་གནང་ནས་དྲི་བ་སེལ་ཞིང་གསུངས་པ་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔ་མ་ཉིད་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྟན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།རང་ཉིད་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་སོ། །ཉེ་བར་གཞོལ་བ་ནི་འབད་པ་ཡོད་ན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ཕྱོགས་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ འཕོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡང་ངོ་།།ཚེ་རབས་བརྗེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ནི་མི་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྟན་པ་མཐར་ཐུག་པས་གང་ཞིག་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྟན་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་དམིགས་པ་དང ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་པོ་རྣམས་སོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྲལ་བས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ནི། དམིགས་པ་ཡང་དག་བརྟེན་ནས་ནི། །མི་དམིགས་ པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ།།མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་། །དམིགས་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་དམིགས་པ་སྐྱེའོ། །དོན་མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་ཞེས་པའོ། །དོན་འདི་ ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི།གཉིས་ཀ་ཡང་ནི་མ་དམིགས་པས། །གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་འགྲོ། །དེ་བྲལ་བས་ནི་ཡོངས་གྲུབ་པ། །གཉིས་མེད་པ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་མེད་པ་འདི་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་གཉིས་མེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ མེད་པའི་མཐར་ལྟུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཡང་བསྟན་པ་གཉིས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་དགོངས་པས་མདོ་གཅིག་ལ་དེས་ན་མི་དམིགས་པ་ དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་གཞན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་མི་གནས་ཀྱང་། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་འདའ་བར་བྱ། །དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ ལ་གནས་ནས།།སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདའ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སེམས་ལ་གཞག་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ལེའུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ལེའུ་བཅུ་པའོ།། །། དེ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྔར་གྱི་ལེའུ་ལས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པ་མང་བས་བར་ཆད་ཀྱི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ།

如是，随后开许并消除疑问而说：'舍利子，于彼时彼际'等。如是，由'彼等菩萨'等，宣说前述引导善业之因，即'其他经典'，虽说六波罗蜜多，但主要显说般若波罗蜜多。
说'自身将近来'是从亲近而来。亲近趣入是因有精进而得。亲近趋向是因无需精进而得。
'转生'是指以天等其他生处所摄的其他生。'转世'是从与人等众生同分而生。'又'字表示非仅此生。
'此等'是指以佛母教法究竟所宣说者。'其他'是指佛母教法刚宣说完即趣向究竟涅槃者。
'具无所缘'是说明双无所缘者。'具空性'是说明以离二及二相而圆成的无二体性空性。
如所说：'依止真实所缘，生起无所缘；复依无所缘，生起无所缘。'即依唯识所缘生无所缘，依义无所缘生唯识亦无所缘之义。
为显此义而说：'二俱无所缘，二相皆远离；由离彼圆成，当证无二性。'此无二性非如兔角般仅是无二，因将堕无实边际过失。然超越一切言说，是圣者行境，自证胜义空性。
此亦依二种教法次第趣入之密意，于一经中，故具无所缘者之外非为具空性之经。然此是教法次第。
如是，《圣楞伽经》云：'虽不住唯心，当超外境义；安住于真如，当超唯心性。'
般若波罗蜜多安住于心是执持。其功德即是利益。彼等宣说亦是品，即第十品。
其后，为断除魔业而广说魔业：如前品所说，恶魔以极多方式近住为作障碍。

 །དེ་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་བར་ཆད་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་བྱའོ། །བདུད ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ན་དེ་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་བྱ་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དྲི་བ་ནི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་མེད་ན་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་ཡོངས་ སུ་བསལ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་འདི་དག་འབྱུང་ཞེས་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་དེའི་ཕྱིར་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ཙམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ། དེར་ནི་ཅི་དང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་དྲི་བའོ། །བར་ཆད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ།།ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། འདིར་ཇི་སྲིད་དུ་ཅུང་ཟད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པས་ཇི་ཙམ་ཡང་བསྟན་པའི་དོན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་བཅུ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །སྤོབས པ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དང་དོན་དང་ངེས་ཚིག་ལ་ཡུན་རིང་པོས་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་པས་རྟོག་པ་པོ་རྣམས་འབད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ།།སྐྱེས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་འབྲས་བུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་ནས་གཡེངས་ པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བར་དུ་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །གླལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བྲི་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གུས་པས་འདྲི་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒོད་པ་དང་སྟེག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་རྒོད་པའམ་ཕན་ཚུན་དུ་ཉེ་བར་རྒོད་པའོ། །སྟེག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ཡོངས་སུ་རྒོད་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པས་ཡིད་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་མཐའ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཆང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ གཞན་ལ་སོང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་སེམས་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་བྲི་བར་བྱེད་ཀྱི་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲན་པ་མི་ཐོབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཕན་ཚུན་བཞད་གད་བྱེད་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྔར་ནི་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པས་བྲི་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདིར་ནི་བྲི་བ་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གང་དུ་ཡང་སྔར་རྒོད་པ་དང་ཅོ་འདྲི་བ་ཞེས་མི་འདོན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །མི་ གཡང་ཞིང་ཡི་གེར་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་དེར་རོ།

然后应当彻底消除一切障碍。如果不能完全了知魔业，就不容易消除这些障碍。因此，为此目的而说'这些功德'等，以建立为前行而问'这些功德'等。若无功德，则无需修持，因此若不能消除障碍，这些功德如何生起？为此而问'有多少'等。在某些版本中读作'某些'，其中'何等何等'是对义理流程的提问。
'作障碍'说明了魔业的总相。'将如何生起'是在问其别相。此中，凡是稍微障碍修持般若波罗蜜多的一切都是魔业。以'无量'简略显示后，为了说明有多少，世尊说'其等'等。
'讲说'是指以问答、供养等十种法行为譬喻。'经长时方能通达'是指经长时间培养对文字、义理和词源的通达，令思维者生起勤勉，这是魔业。'即使生起'是指因不稳固，未作说法等果而散乱。若中途不能正行则将毁坏。
'懈怠'是指具有傲慢。以'我等于书写等极为善巧'的傲慢心，不能以恭敬心正确实行问答等。'嬉笑玩耍'在某些版本中作'嬉笑'。其中'嬉'是指戏笑或互相戏笑。'玩耍'是指互相嬉笑增长。
'心散乱'是指由于对境等的分别而心有他想。'完成'是为显示究竟，对'将受持'等也应理解。'与其他分别相应'是指趋向其他论典的见解。
在'与分别互相应'的读法中，意为为了互相守护心而书写，而非因信心。'若不得正念'是指缘于书写等。'互相嬉笑'等，先前以'完成'说明应摄持一切书写、受持等，此处是单指书写的差别。若之前不读'嬉笑问讯'则更相连贯。'不端正书写'是指这里那里。

།ཚོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཇི་ཙམ་ཚོགས་པ་ལ་པོ་ཏི་འགུགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ལ་མ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། །གཏིང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །མྱང་བ་པ་ནི་དོན་རྟོགས་པའོ། །ལུང་ བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་ལ་སོགས་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་རྙེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་མ་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཉེ་ བར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བསྐལ་པ་རྣམས་སོ།།སླར་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་དེ་ཙམ་གྱི་བསྐལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །བརྗོད་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བོར་ནས་ལུས་ངག་དག་གིས་ངེས་འབྱུང་གི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལྟར་བློ་ཆུང་བ་དེ་དག་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་བསྡུ་ བའོ།།ཡལ་ག་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་དཔེ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཟན་གོང་ནི་བཟའ་བའོ། །ཟན་ཁམ་ནི་ཁམ་ཟན་ནོ། །བཙལ་བར་སེམས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་སློང་བའི་དབང་གིས་སོ།།དེ་ཡང་ཁྱི་ནི་རྙེད་པར་སླ་བ་དང་མངར་བ་བདག་པོའི་ཟན་ཆང་རྣམ་པར་སྤངས་ནས། ལས་བྱེད་པའི་ཟན་ཁམ་འདོད་པར་གྱུར་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུང་བའམ་མངར་བ་མ་ཡིན་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྩ་བ་འདི་ བོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་དབང་བ་ཉིད་དོ།།གང་ཞིག་རྩ་བ་བོར་ནས་ཡལ་ག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་འབྲས་བུའི་སྐལ་བ་ཅན་ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ འདིར་ཡང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྩ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ།དེ་དོར་ནས་ཡལ་ག་དང་འདྲ་བའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་དམིགས་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོ་མ་དང་འདབ་མ་ལྟ་བུ་ནི་ལོ་མའི་ཚོགས་ཏེ། འདབ་མ་ལྟ་བུའི་མདོ་ སྡེ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ།།དུལ་བར་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་གཞན་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ སྒྲུབ་པ་རྣམས་སོ།།དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རློམ་སེམས་སུ་ཡང་མི་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྣམས་དང་བདག་ཉིད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཚོལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་དང་རྣམ་པའོ། །སྣང་ བ་ག་ལ་བ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའོ།།བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ཀྱི་མཚན་མའོ། །བདག་གཅིག་པུ་དུལ་བ་དང་ཞི་བར་གནས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྗོད་པ་ནི་འཇུག་པའོ།

所谓'与众不相应'是指，凡是集聚于诵读经函之时，即为不聚集。
'深入'是指殊胜信解。'品尝'是指通达义理。
'授记'是指通过村庄和名字等，说明'在某某村等处获得转生后将证得菩提'。
为阐明此义，说'此处未说'等。'经若干劫'是指发心所需的那些劫数。
'再次成为瑜伽'是指再经过那么多劫数获得圆满成熟，意即'因智慧微弱'。
'世间和出世间'是指一切种智相应者。
'不能出离'是指不会出生。以欲说之心舍弃后，以身语达到出离究竟。
以'如是彼等小智'作总结。
'枝条'是指为求一分智慧者而说的经等道理。对此所说的比喻是'譬如'等。'饭团'是指食物。'饭块'是指饭团。
'欲求'是指以乞求低劣的缘故。而且狗舍弃易得且甘美的主人饭食，反而想要仆人的饭块，所获非所愿。获得的是少量或不甘美的，此处也应如是配合。
'舍此根本'是指如同依附树根可主宰一切树果。
若舍根本而执持枝条者，其分为一分果报之分，即彼等未得主要果报。
同样，此处一切果报获得之根本即是薄伽梵母，舍弃她而缘于如枝条般的声闻乘，即无法获得佛果，此为其义。
'如叶与花'是指叶的聚集，即精进于如花叶般的诸经者。
'调伏'是为调伏五根。'寂静'是为调伏心。'般涅槃'是为穷尽其他生存。
'以一切善根造作'是指修行。为此而精进是指诸事业。'亦不应执著'是指因彼等与自性无所得故。
'寻求色相与形状'是指形状与相貌。'于何处有光明'是指具光明。
'观察'是指见到。'象迹'是指大象足迹之相。
'唯我调伏、寂静安住及般涅槃'，所说即是趣入。

 །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ལའོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་སོ། །སྤྲོ་བ་ཆུང་བ་ལ་སེམས མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆུང་ངུ་ལ་སྦྱོར་བའོ།།དུས་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །རྒྱུན་ནི་རྒྱུན་ཡང་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་རེ་རེར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཆད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞག་རེར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིང་མཁན་ནི་ཤིང་གི་བཟོ་བོའོ། །རི་རབ་ཀྱི་རྒྱབ་ཏུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་གསེར་ལས་བྱས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རོ།།དེའི་དབུས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁང་བཟངས་ཏེ། ལོགས་རེ་རེར་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ངོ་། །རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ ཟླུམ་པོ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་ལྔ་བཅུ་དབུས་ཀྱི་ཐིག་གིས་དེའི་དབུས་སུ་དེ་དག་གི་ཁང་བཟངས་ནི་ས་ཆེན་པོ་སྟེ།དེ་བས་ན་འདིར་དེ་དག་གི་ཁང་བཟངས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཉུང་བའི་ཚད་དོ། །མངོན་པར་སྟོན་པ་ནི་ཐོབ་པར་ བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་རྩིབས་སྟོང་ལྟེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ཆོས་བཟངས་ལྷའི་འདུན་ས་ན་འཆང་བ་ཡོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འཛམ་བུའི་ གླིང་དུ་སྐྱེས་ན་དེའི་ཚེ་དེས་ལེགས་པར་ཁྲུས་བྱས་པ་དང་བསྙེན་གནས་བཟུང་བའི་མདུན་དུ་ཆོས་བཟངས་ནས་འོངས་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བ་རྣམས་དང་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་དུ་འགྲོ་བའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་དང་། གསེར་མདོག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོ་དང་འདྲ་བའོ། །དབྱིབས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་གཟི་བརྗིད་ ནི་མི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མཐུ་དང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ཏེ། འཁོར་ལོ་དང་།གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་། བུད་མེད་དང་། བློན་པོ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་སོ། །འཆིང་བར་ བྱེད་པ་ནི་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཆིང་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའོ། །ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། བསྒྲུབས་ནས་ནི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་ནས་སོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་སོ།

关于'如是'等词，'内正安住'即是三摩地。'于此生中'是指获得此生。'无所取'是指丝毫也不执著。'不发小心'是指不修习小乘法。
'恒常'是指直至菩提为止。'相续'既是相续，也是因为每一世都会出现。'不断'也是如此，因为每日都会出现。
如此，般若波罗蜜多才是一切种智无量功德之因，而声闻等经典则不是，此处显示这个道理。
关于所说的'譬如'等，'木匠'是指木工。'帝释天的悦意城'是指须弥山后面由黄金所造的城市。
其中央有名为'胜殿'的宫殿，每边长二百五十由旬。总计为一千由旬。从须弥山一半处至虚空中的智慧宫殿，圆形层次依次为五十一由旬和五十由旬，中央线至其中央的宫殿是大地，因此这里要说明这些宫殿。这些宫殿的尺寸也远小于胜殿。
'显示'是指获得。'转轮'是指在世间转动轮宝故称转轮王。其轮非人工所造，具千辐及轮毂。无生转轮王在善法天的集会处持有此轮。
当转轮王生于阎浮提时，他在善沐浴并受持斋戒后，此轮从善法天降临，住于虚空中。转轮王有五种：统领一洲、二洲、三洲、四洲者，以及往生天界者。
这些转轮王的轮依次是铁轮、铜轮、银轮、金轮，以及如阎浮提河水色泽的金色等轮。形相具有大士三十二相，威严能胜过一切人，神通与光明轮表示神变圆满。
特别是七宝：轮宝、象宝、马宝、女宝、大臣宝、居士宝和如意宝。
'系缚'是指令迷惑。由于不明了及异性故而系缚。菩萨由何因而正成就，即是菩萨正成就之因。
'获得'仅指得到。'成就'是指通过获得等而成就。'舍弃'是指抛弃。'转变'是指背离。

 །རོ་ནི་དྲུག་སྟེ། རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ཕན་ཚུན་དུ་འདྲེས་པར་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པའོ། །ཞག་དྲུག་ཅུ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་དྲུག་ཅུས་སྨིན་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་ཆན་ནི་དྲུག་ཅུ་པའི་འབྲས་ཆན་ཏེ། ཤ་ཀན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འོག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །ཞུ་ན་ཕན་པ་ཞུ་ན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་མཐར་ཐུག་པར་ཞེས་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །བོར་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པར་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ཟབ་མོ་ནི་དོན་དམ་པའི་རྩེ་མོའོ། །འོད་གསལ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ མང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་ལ་ད་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བྲིས་པ་ལ་བར་ཆད་མང་བས་དེ་བྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་འབྲུར་འདྲི་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གང་སུ་དག་ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡི་གེ་འབྲུར་བྲིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡི་གེ་མེད་པའོ་སྙམ་ནས་ཡི་གེ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་རློམ་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདྲི་བ་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་ པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡི་གེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡི་གེ་རྣམས་ཉིད་དེའི་དོན་གྱིས་དམིགས་ནས་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་ནི་མ་ལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བརྒྱའམ་སྟོང་ངམ་འབུམ་ གྱིས་གྲངས་བྱས་པའི་ཁྱིམ་མོ།།གྲོང་ནི་ཕྱུག་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །སྟོང་ངམ་འབུམ་གྱིས་གྲངས་བྱས་པའི་ཁྱིམ་ནི་གནས་སོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ནི་ཕལ་ཆེར་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །གྲོང་རྡལ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་ཚོང་པས་མང་བར་བྱས་པའོ། །ལྗོངས་ནི་རྡོ་འཇོག་ལ་སོགས་པའོ། ། དེའི་ཚོགས་ནི་ཡུལ་འཁོར་རོ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནི་རྒྱལ་པོས་བསྟེན་པར་བྱས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་ལྷུག་པའི་སྙན་དངགས་སོ། །བ་ཤི་ཁཱ་ནི་ལམ་མོ། །ཤི་བི་ཀ་ནི་ཤི་བ་ཁུར་བའི་ཕྱོགས་སོ། །མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བ་རྣམས་དང་ཡང དག་པར་སྦྱོར་བར་འདོད་པས་སོ།།མི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སོ། །མི་ལྡན་པ་ནི་ངེས་པར་ཕངས་པའི་གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །འཚོ་བའི་དོན་དུ་ཡོ་བྱད་རྣམས་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དོ། །བཞད་གད་ནི་སྔོན་གྱི་གཏམ་མོ། །ལ་གཅན་གྱི་ཆོ་ལོ་ནི་ཆོ་ལོ་སྟེ་ལྟ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ དུ་དེ་ལྟ་བའོ།།བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲགས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གུས་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་གྲགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཆོག་ཤེས་མེད་པ་དང་འདོད་པ་ ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་བར་དུ་གཅོད་པའོ།

味道有六种，物质分类和相互混合后变成百种。因此食物有百种味道。所谓六十日，即六十夜后成熟。其中的米饭是六十日米饭，因为看到萝卜等菜，所以在下面会变化。所谓消化有益、消化安乐，是指直到其究竟为止，与前面相连。所谓舍弃，是以心。所谓完全断除，是以身。甚深是胜义之巅。光明是因为以最极清净的真如显现为自性。所谓增多，是诸多分别念。因为于般若波罗蜜多无分别，故现在真实了知令心散乱。
因为未书写的佛母有诸多障碍，所以执著于书写是魔业，如是宣说：'如是告已'等。因为般若波罗蜜多是道果自性，不是色法差别言说之相，不能书写成文字。'须菩提，若有人书写般若波罗蜜多文字'，认为无文字而执著'无文字'，这一切都是魔业。因为它不可书写，远离色相之故；也非无，胜义中有之故；也非文字，不可言说之故；也非无文字，因为世俗中通过文字本身理解其义而证悟之故。
又如所说等，地方是摩罗婆等，以百或千或十万计数的家。村是非富人的住处。以千或十万计数的家是住处。园林多为城市。市镇是商人众多的城市。地区是石堆等。其聚集是地方。王宫是国王所依止。遍说是散文诗。婆尸佉是道路。尸毗迦是运尸体之处。亲怨无关作意，是欲与喜乐相应故。欲离不喜故。无关是确实珍惜的某些作意。为活命资具是生活用品。笑话是往昔故事。罗睺计算是计算，即世俗中如是观察。所谓造成障碍，是变得广为人知。利养是获得法衣等。恭敬是尊重。偈颂是名声。对这些的品味是殊胜。以不知足和大欲等相应而造成障碍。

།སེམས་ལ་གདུང་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་ཕོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཟབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་ཉིད་དེ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ ལ་དེའི་དབང་གིས་འོས་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ།།དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངག་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྙེད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གང་ ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་ལྟོས་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བདག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དེའི་འདུ་བྱེད་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ།།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ བ་ཉིད་ཀྱི་སྨོན་པའི་ཡུལ་ཞེས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་སྟེ་རང་གི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་མེད་ཅེས་དམན་པའི་ བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བའི་དོགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་རྣམས་བསལ་བའོ།།འདིའི་འོག་ཏུ་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོས་ཆོས་ཐོས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་སྨྲ་བ་ པོའི་བླ་མའོ།།ཆོས་ཉན་པ་དག་ནི་ཆོས་ཐོས་པ་ལ་དགོས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཆོས་ཐོས་པ་སྟེ་སློབ་མའོ། །ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ལོག་པ་ལས་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདུན་པ་ནི་འདོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། ། སྙོམ་ལས་ནི་ལེ་ལོའོ། །ཕལ་ཆེར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་མང་བ་ཉིད་དོ། །ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པ་མེད་པ་ལ་བྲི་བར་འདོད་པའོ། །རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཉི་ག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ།འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཉན་པ་པོའི་འདུན་པའི་ཡུལ་ལས་སྟོན་པ་པོའི་འདུན་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། །མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་ཏེ་གོ་བ་ནི་ཅུང་ ཟད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚིག་ལ་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ནི་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཟིང་ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་ཟང་ཟིང་ནི་རྫས་ཏེ་དེ་ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་མང་བར་རློམ་སེམས་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཟང་ཟིང་ ལྷུར་བྱེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་ནི་ཅི་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་འདོད་པས་ན་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

心中的痛苦是指那些缺乏法衣等物的人们。'甚深深奥'并非指此处一切法的空性甚深，而是说明无我的道理，因为对于外道来说，由于这个缘故而适合称为甚深。'以比丘形象'是为了使其言语被接受。
关于空性等的开示，对于如实获得者的欲求，所说'其他'是指：对于空性等，也是依据人无我等而观想一切行皆离我性，并且以空性三摩地而观想涅槃寂静性，由于其行无相故为无相三摩地。
由于一切行是苦性，无所愿求，故为无愿三摩地。这些三摩地也会生起。一切法空性对初学者有过失，因为会真实堕入自己低劣的菩提。
当菩萨以般若波罗蜜多和一切法空性分别观察，以世俗智和悲心圆满布施等波罗蜜多时，为获得大菩提而善巧方便，对于那些没有这些的人，因担心堕入小乘菩提而完全断除这些疑虑。
此后所说的分离大多是指：法师与听法者分离的说法者是说法上师。听法者即是闻法者，因为对闻法有此需求故为学生。关于'离群'，群众的本质是群体，远离此即为离群。
欲求是具有希望。懈怠即是懒惰。多数在家人有诸多事务。'乃至'是指无余减少之意。'具有理解'是因为了解文字。具有正念是因为能持两者。
'将去'是指连接业与作者，意为'将要去'。这表明听者的意愿对象与说者的意愿对象不同。提到开头就理解是因为通过总说而了知特殊。详细理解是因为稍加分别后完全了知。
现前了知是专注于言语。即是了知所说之义而非其他。贪著资具是指资具即物品，贪著是指对此有增上慢心故称贪著资具。
同样地，贪著法衣等。少欲是指仅求自身所需之量故为少欲。知足是因为不求更多。

 །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ནི་མང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དད་པར་གྱུར་ཅིང་འདི་བརྩམ་པར་འདོད་པ་ནི་སྒྲ་ལས་སོ། །དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ནོར་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་འདོད་པ་སྟེ། ལྟོས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ནི་འཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དད་པ་དང མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་ནོར་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་དེ་རྣམས་ནི་ཉན་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་ནི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་ཉན་པ་ མེད་པའོ།།དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོས་སོ། །མེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནས་འོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་རྙེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་མ་ཐོབ་པའོ། །མི་མཐུན་པ་བརྗོད་ པ་ནི་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ཐོས་པས་ཡིད་མི་འབྱུང་ཞིང་བར་ཆད་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དམྱལ་བའོ། །ཕན་ཚུན་དུ་ཟ་བ་ ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སོ།།བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡི་དགས་རྣམས་སོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་མནན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལྷ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། ། རབ་འབྱོར་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་འབྱུང་བས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་ཡང་སླར་འདུ་བྱེད ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་བདེ་བླག་ཏུ་ཡིད་འབྱུང་ཞིང་བར་ཆད་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྲིད་པར་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་དབྱེ་བ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་མང་བ་ཉིད་དང་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཉིད་དང་། བདུད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་དུ་འོངས་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་སྤོང་བའི་སྐྱོན་ ནོ།།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་སྤྲུལ་པའི་བདུད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་ གྱིས་དོན་བཞི་གསུངས་ཏེ།བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་མང་བ་ཉིད་དང་། དེའི་རྒྱུ་དང་། དེ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་ན་བློ་ཆུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡང་བདུད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ནི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལེའུ་འདི་ལ་ཡང་ཚིག་རྣམས་ཇི་སྙེད་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

远离是因为不与众多人一起开始。由于声音而成为具有信心并想要开始这个。由于义理而想要通达意义。所谓想要完全布施财物，即是想要完全布施，因为是无所顾虑地布施。说法者不会解说，因为不具足信心，因为不追求财物，因为对法有吝啬。
'复次须菩提'等，是想要听闻那些经典。关于成为法的障碍，法障是由于不具足众缘而无有听闻。因为此中有此，故成为法障，以其事物故。所谓'无有'即是不会存在。所谓'不入'即是不会从他处而来。所谓'未得法'即是未获得说法者。不相应说即是说不相应。
听闻苦而心不厌离且说障碍，即'复次须菩提'等。所谓'说地狱不赞'即是具有极热等苦的地狱。具有互相吞食等苦的畜生道。具有饥渴之苦的饿鬼众。具有被慢心压迫之苦的非天。具有生等之苦的一切诸行。
'须菩提此亦'即是从厌离而生。所谓'魔业'即是因苦厌离。为了通过声闻等涅槃而完全涅槃，即使对天性的受用也再次显示诸行之苦性后容易厌离且说障碍，即'复次'等。所谓'有为成就'即是有为差别界、趣、生处之相。
'须菩提如是'等，魔业即是众多性，诸佛完全舍弃性，魔对彼等精进之因所说，即'复次须菩提'等。魔来作沙门相而以怀疑舍弃之过。
'复次须菩提'等，魔化现比丘相而对修法者授记小乘菩提是过失。从'须菩提如是'等乃至品终说四义：魔业众多性、其因、于彼等生怖时小智等、如何魔于彼等精进即如是一切诸佛摄受菩萨。
于此品中我等所解说若干文句，彼等一切皆见于古时经典。

 །སྐྱོན་དྲུག་ཡང་ནི་རྟོགས་པར་བྱ། །བཅུ་པ་བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་འདིར་བསྣན་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་རྣམ་པ་མང་བའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང་དེ་ཉིད་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་སྟེ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ ན་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་པས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་གསུངས་པ་ནི།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བུ་མང་དུ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་གཅིག་དང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མའི་ དགོངས་པ་ལ་མཉམ་པའི་མའི་སྡུག་པའི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་དེ་ན་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མ་ན་བར་གྱུར་པ་ནའོ། །རེག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ ཡང་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ལེགས་པར་གཟུང་བས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་རྒྱས་པར་གྱུར་ནའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །སྦེད་པ་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །འཆོས་པ་ནི་སྦྱང་བ་དེ་ནད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། ། འཆོས་པའི་སྒྲ་ནི་གཎྜཱ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ནི། མིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ལྔ་པ་སྟེ། མིག་གི་འམ་རྣ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་ནི་རླུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་དུ་འབབ་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཉམ་ཐག་པ་ནི་གློ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡེ་འདྲོག ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ།།བདག་གིར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པས་དེ་ལ་ཆེར་འཕངས་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི།གང་དག་དེ་དག་ཡི་གེ་འདྲི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མེད་པས་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཇི་སྙེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཚོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྒྱུན་གྱིས་གནས་པར་གྱུར་པའོ། །གཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཇི་སྲིད་གནས་པའི་ཕྱིར་དུས་གཞེས་ པས་སོ།།ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཅི་ནས་ཀྱང་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཆོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་རིང་དུ་གནས་པའི་ དགོངས་པས་སོ།

应当了知六种过失。与十四种一起。这是由于见到诸大德所说，故此处增加，如是种类众多。魔业及其本身即是障碍，阐明此义的品即是其品，为第十一品。
般若波罗蜜多是生起一切佛陀之因，因此，此处以一切如来之密意，为何称为障碍，为了成立此义及显示增上胜解，故说譬喻：譬如等，有诸多子等，以此说明一个和多数之母的密意中平等的母爱之因，即是说当其母生病时，即母生病之时。
'触所住'即是触的完全行持。'不悦意'即是不可意，因为是苦的因故。此处又说爱着的因即是'由此'，'善加执持'即是极为增长时。如何增长即是如何将增长。'隐藏'即是守护。'医治'即是净化，即除去疾病。医治的声音即是铃等。
'苦触'即是从境、根、识和合所生的心所触，彼亦是苦因故为苦。对此说分类即是'眼或'等，在古时的经函中是第五格，即读作'眼的或耳的'。其中说因的分类即是'风或'等。'遍流'即是人们的。'困苦'即是因咳嗽等。'恐惧'即是与不欲相应。
'执为己有'即是因执为己所有而对此极为珍惜和恭敬的缘故。将譬喻义相合即是'善现如是'等。'密意'为何能知？所说即是'若有于此书写'等，即于此。因为无佛密意则无书写等故。'如来'即是'世尊释迦牟尼'。
'所有'即不仅世尊释迦牟尼一位，'住世'即是因为非般涅槃故。'存活'即是以命根相续而住。'在世'即是因住寿命所在时故。'乃至'即是如所说的'此即乃至久住'，'护持'即是以令成为法器的众生远离影像等而清净之义久住的密意故。

།བདག་གིར་མཛད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་མ་ཞེས་མིང་མི་འཇིག་པའི་དགོངས་པས་སོ། །སྦེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་ཡོངས་སུ་བསལ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་འདི་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།།འདི་ཉིད་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་རྣམ་པ་མང་པོར་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གསུངས་པ་ཉིད་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདས་པའི་ དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་འདི་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་དྲི་བ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ རྣམས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཕུང་པོ་རྣམས་སྤངས་ནས་གཞན་ཅི་ཞིག་སྟོན། གལ་ཏེ་གཞན་ཅུང་ཟད་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཐོང་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དྲི་བའི་དོན་ནོ།།མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ལུ་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་ལའོ། །དུ་ཛི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ལ་སྟེ་ཁམས་གཞན་ནོ། །ཀ་བེ+ེ་རེ་ལ་སོགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཛྫཿ་ཡིག་ཅེས་བཤད་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་འགག་པས་སོ། །རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་འགག་པས་སོ། །འདི་ཅི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དོན་དམ་པར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དོན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཤེས་པ་པོ་འགའ་ཞིག་མེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པས་དོན་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བས་ན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དེ་དང་དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཞི་བ་མཚན་མ་མེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་བཏང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་དུ་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །སླར་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ པའོ།།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་བཅད་པ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་མི་སྐྱེ་བའོ། །དངོས་པོའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པའོ།

'所谓执为己有，是以此为我等之母这一名称不坏的密意。
所谓隐藏，是为了遣除一切障碍的密意。
问及是何种母，即是生育者，此说明是一切智，即是获得者。
对此说明因即是'从此生'，关于一切智慧，此说明是生起胜义如来，如是即是说明以生起本身于此世间示现。
后来世尊将以多种方式示现。
所说义以三世如来同一因而说，即'须菩提，于过去时'等，以'于此世间示现'而说。
因此说问，即由'尔时'等。
'如是言已'等是答。
'如何示现五蕴'即因蕴空故不可见而问'示现何物'，舍蕴后示现何物？若示现少许他物，则蕴亦应可见。
当一切法空性少许亦不能示现时，云何于世间正示现，此为问义。
'不坏'等是答。
'lu ji'是害。
'du ji'是坏，是别界。
以'ka be re'等故，说'jjha'字即是不坏，以刹那性灭故。
'极不坏'是相续灭故。
'此如何示现'，若问何故，为释疑故说'空性体性'等，义为：空性体性即是诸蕴。
胜义中以遍计所执相或依他起相非有。
然于此义世间无有能知者，如来依般若波罗蜜多现证此义圆满成佛，故说彼于如来等是世间示现者。
唯于空性，以彼及彼颠倒对治性故无相，于彼一切分别无相故极寂静无相。
遍舍一切分别愿求故无愿，更无相续故极无愿。
无一切差别因故无为。
断除一切因缘戏论、离生故无生。
一切事物戏论息灭故无事。

 །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །སླར་ཡང་རྣམ་པ་ གཞན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་གསུངས་པ་ནི།གང་དག་གིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་གི་སེམས་དེ་དག་དེའི་སེམས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་སོ། ། སེམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མེད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གང་གི་ཚེ་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།སེམས་མཁྱེན་པ་ཞེས་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གྲངས་མེད་པ་ནི་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སེམས་ཅན་རེ་རེར་བགྲང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་རྣམས་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་མེད་ པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པས་བསྟན་ཡང་། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ཀྱང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ ཉིད་བསྟན་ནས་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེས་ཕྱིས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་གཞན་ལ་ཡང་ལེའུ་འདི་ལ་འགྲེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འདོན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གུས་པས་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་སོ།།གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསུངས་པ་ ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚད་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པའོ།།འདི་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ ནས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་སླར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་ པ་དག་གི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་གཞལ་དུ་མེད་པས་བསྟན་ཏོ།

由于缘于真如，是一切清净法之因，故为法界。复次以其他方式宣说世间真实教法说道：'若有'等。'以众生无实'是说假若了知某些众生之心即是彼等之心，也不能如实了知真实性。诸心与诸众生非如实法，那么什么是如实法呢？是无实众生。如来亦不见极其清净之诸心与诸众生。因为心的状态极其无实，遍计所执众生的状态也极其无实的缘故。因此说'遍知诸心与诸众生'。当知非如实时，即遍知如实相。所说'知心'是由愿等加行。了知他心是世俗谛的密意。不可量是因众生无边际。无数是因贪等差别，于每一众生不能计数。
与心相关的诸心及不可量性与无数性的了知，以胜义无实性故，并非由于无有众生无实的了知。'因众生无实'是略说，复由'复次'等广说。其他人也由'复次'等显示众生不可量性后，'若有彼等'是后来加入的。在其他处此品也有错误的加入。如是诵读是古代注释师们不恭敬所为。'众生不可量'是指界、趣、生处差别的种种色相形状作用。'无数'是说即使一生也不能计数彼等。
此中'因众生无实'是说前述理由，由于诸众生无自性故不可量、无数，因此诸众生不可量、无数。此亦是就缘空性的胜义无分别智而说。如是现证圆满正觉后，为利益众生复示现世俗谛的不可量、无数等，应当了知是世尊所教示。'不可量众生之心'是前说不可量性由不可量众生而显示。

།ད་ལྟར་ནི་སླར་སེམས་གཅིག་ཡིན་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་རོ། །འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དག་ཀྱང་སྲིད་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།འདི་ཡང་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ་ བལྟ་བར་བྱའོ།།གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་མི་ཟད་པའི་སེམས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་དོར་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་ པའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ ཟད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དེ་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པའོ། །འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་རྣམས་རྣམ་ པར་ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་ གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ།དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་མི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟེན་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ།།འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ ཐུགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཟད་པ་མེད་པའོ།།དེའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་བསྡུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དགེ་བའོ། །དམིགས་ པ་བསྡུས་པ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ།།ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་ནི་དེ་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང་། ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟད་པ་ནི་དམིགས་པ་བསྡུ་བ་སྟེ་སེམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ནི་ཟད་པའོ།

现在虽然是一个心，但由于缘取无量色等境，故称为无量。由此，如同通过色与形的差别而了知无量众生一样，那些众生的心也如其所处的生存状态般无量。这也是当世尊以神通具有殊胜的瑜伽师们观察心时所见。
有些地方读作'无量'和'无尽'。其中，无尽心是指菩萨们以悲心摄受众生，因为未舍弃众生而了知。
为了完全了知所说义理而说其因，即'如来的'。'加持'是指非由刹那无常性所作。如来法性心于任何法中都无真实自性生起，由此而成尽。'其心'是指以等同能所缘的本性，安住于不缘一切法、无分别的般若波罗蜜多中。'无灭'是指相续不断故。
因此，一切法无生相的胜义谛中安住即是无生。由于无缘相应而无住处故为无住。因为不缘一切法相故为无依。因此无量，因为于一切所缘的趣入无有限量故。
彼心无尽是指如所说真实心依般若波罗蜜多，由胜义无自性故而无有穷尽。'由彼'是指具足加持等功德。'如是如实'是指以等同能所缘的本性安住的智慧，究竟通达所知诸心的空性自性、无量、无尽等胜义。
所说的道理是：'如虚空般无量无尽'的含义是：凡是无量和尽，都是某种认知。如来心由般若波罗蜜多力，以无相性而如虚空般无量无尽。其事物何有？即是说不能遍知。
又'诸摄'是指善法。'所缘摄'是指诸阿毗达磨。若问如何摄心？答：'彼摄及尽性，尽亦成无尽'，尽是指所缘摄，即世俗谛中了知心尽性，此即为尽。

 །དོན་དམ་པར་ མི་ཟད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དེ་ཤེས་པ་ན་བསྡུས་པའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བསྡུས་པ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་དང་ཟད་པ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ།།དེར་དམིགས་པ་ལ་བསྡུ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་མ་ཟད་པའོ། །དེ་ཡང་མ་ཟད་པ་ཉིད་དེ་མ་ཟད་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཟད་པ་དང་ཟད་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མི་ཟད་པ་ནི་མི་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཟད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་གཡེངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རྨུགས་པ་དང ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་སྟེ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་དག་པར་མཚུངས་པ་ཞེས་ཕྱི་མ་རྣམས་སོ། །དེ་འདི་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་གུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་ན་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྨུགས་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཆོས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བའམ་ཟད་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཉིད་ལ སེམས་གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་སེམས་དེ་དག་ནི་མི་ཟད་པ་རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་མ་གཡེངས་པར་སེམས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། ། དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་མི་ཟད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་དོར་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་ནི་རྒྱུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དངོས་སུ་ཡང་ དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་ནི་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལོག་ པའི་སྒྲོ་འདོགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྡར་འདོགས་པ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

胜义中是无尽的，因为心的自性是无尽的。如此，由于总摄的心的自性如实不存在的体性之故，当了知胜义时，称之为总摄的心。有些版本中说'总摄已尽以及尽亦无尽'。
缘于彼处的总摄是心的无尽。彼亦无尽，因为无尽心的自性中有尽性之故。因此说'如来以真实总摄已尽及尽亦无尽'。有些版本中说'无尽即是无尽'。这是世俗谛的尽在胜义中是无尽，如是了知。
又'散乱者'是由于具足散乱。真实总摄昏沉以及真实总摄心是真实总摄，因为能引发趣入五识聚的境界。这是散乱，即与其他烦恼相应，如后面诸论所说。
对此迦湿弥罗诸师不赞同，因为如此则一法既成为真实总摄又成为散乱。因为由烦恼性昏沉而真实相应。真实总摄由于与彼以外的烦恼相应故成为散乱。
'从法性'是由心自性体性的空性。由于与一切法空性同味之故，所说的散乱或尽是什么，即是无散乱和无尽。有些版本中说'须菩提，于法性中，彼等散乱心以无相故，彼等心是无尽、决定无尽、无散乱，如实遍知彼等心'。
其中'从法性'是从空性。散乱是世俗谛中。胜义中如何呢？是无尽，因为舍离诸刹那而存在之故。决定无尽是因为相续无寂灭之故。'无散乱'是因为无真实外出之故。
为何说如此相状？即'无相'，意思是由自相空。以其他方式广说心不可得：'须菩提，复次烦恼'是由于烦恼相应实际生起之故，烦恼是不善。
'烦恼不因烦恼而成烦恼'中，彼等是无有的烦恼，因为胜义中无烦恼事物之故。烦恼是由于以邪增益而趣入之故。无假立是因为胜义中无分别之故。

 །སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ་ལེ་ལོ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མེད་པའི་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ ལ་གཞི་མེད་པ་ནི་རྟེན་མེད་པ་སྟེ།གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞུམ་པའོ། །སེམས་ནི་ཞུམ་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ལ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ལེ་ལོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ཡང་དག་པར་ སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གསུངས་པ་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ།།བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མེད་པ་དང་འདྲ་ བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཞོལ་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའོ། །རབ་འབྱོར་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་འདོད་ཆགས་དང་ བཅས་པའི་སེམས་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཤེས་རབ་བམ་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སམ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངག་དེ་ལ་དོན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ནི་ཇི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་མི་བདེན་པ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ།

所谓'未被烦恼所染污的心'，是指成为烦恼对治的诸善法。
'本性光明'是指心的法性本来光明，远离垢染，永远无有烦恼，因为是空性的缘故，这就是其含义。
'退怯'是指有烦恼的，因为与懈怠相应的缘故。
'无基退怯'中的无基是指无所依，因无基而退怯。心虽有退怯，但这并非心的本性，因为它以空性为本性，所以无有懈怠。
'善持之心'是指诸善法，因为与精进相应的缘故。
以上所说的胜义自性'不可执取'，是因为从真如来看是空性的本质的缘故。'不可善持'是指不是真正地运用精进。
关于'有漏'，漏即是诸烦恼。与随眠状态相应故称为有漏。
'无自性'是指自体中所存在的是自性，因为没有它所以是无自性。
为什么是无自性呢？所说'如同不存在'，是因为执著于所取等不存在的缘故。
以空性之性于无漏心中所知，即是了知它们的胜义之义。无漏是因为是诸漏的对治。
'趣入无自性'是因为远离一切自性的缘故。这些趣入圆成实性的无自性，因为它们具有这样的特性，所以如此称呼。在'趣入无事'的说法中也是同样的含义。
'任运成就'是因为无分别的缘故。
'有贪'是指与贪欲相应，即具有贪欲。
关于'须菩提，何为心有贪'，其义是这样的：如果认为有贪之心即是有贪性的心，这样理解的话就不是如实了知。
'心之有贪性'如果是如实之法，则心的无自性也是如实之法。
如来的清净智慧或心并不见到贪等心所法或有贪性，因为彻底没有贪等的遍计所执状态的缘故。
因此对于这段话的含义应当理解为：有贪之心并非如实，是不真实的。

 །དེ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་དག་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་མི་སློབ་པའི་སེམས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ དང་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨོན་པའི་དབང་དུ་སོང་བ་ལ་སོགས་པས་གཉེན་པོ་ཉིད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མི་སློབ་པའི་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་སྤང་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའམ་རྣམ་པར་སྨོད་པ་ཡང་གཉེན་པོ་ནི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ ཀྱིས་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་དོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རྣམ་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་འགྲེས་རྣམས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ།།ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་ནི་སྡང་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདིའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཆེ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཟློག་པ་ནི་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའོ། །འོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་གཞན་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རིང་པོ་ནས་ཉེ་བར་འོང་བ་ནི་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཉེ་བ་ནས་རིང་པོར་འགྲོ བ་ནི་འགྲོ་བའོ།།ཀུན་ནས་འགྲོ་བ་ནི་གཏོགས་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེས་མཉམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

舍弃彼等之后，以如实之相而通达，此为其义。'离贪欲之心'者，由于完全不具足贪欲，故彼为贪欲之对治，此为其义。那么，无学之心如何是离贪欲，因为在其相续中不见贪欲，且非对治故。以断除及厌离等之力，非如是对治。即使无学之心非为断除贪欲之对治，或诽谤亦成为对治。
'心之离'者，以离贪欲故，彼即具贪欲性。因为于离贪欲之心，世俗中不能说为具贪欲故。离贪欲之心如实性为何，彼即非心具贪欲，其中如实性即为空性，彼即表示非具贪欲。应知离贪欲性亦将生起，此义为：心之具贪欲性及离贪欲性于胜义中皆无。于世俗中以遍计相亦不能说离贪欲及具贪欲。
以此方式，应说'心具嗔恚'等文句。'具嗔恚者'中，嗔恚即忿怒。此与具贪欲等之差别在于此为一向行欲性故。'非广大心者'即非以清净法为大，以及非依止大悲等菩萨大法之众生故。广大即说为善心。其相反即为非大。
'无来'等者，非大性即由他大性而有。'去'者，若由去来而有，如来智慧非如是见，然见为无实性。如是，非成大之心即非为非成大。故彼等如实通达即说为此无实。其中，从远处近来即无来。从近处往远即去。普遍趣向即归属。
'以平等性'者，平等性心等之法性即空性，以彼平等。彼等之自性即空性，故以空性平等非成大。

 །རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ འགྲེས་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་འགྲེས་ལས་སྔ་རོལ་དུ་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་ངོར་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ མེད་པས་ན་སློང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་དང་སྦྱོར་བས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་མི་ལྡན་པའོ།།ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པར་གཏོགས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་དེ་དག་ནི་མི་འབྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འགྲིབ་པ་ནི་མ་ ཡིན་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སེམས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་གཉི་ག་དག་ལ་ཡང་མི་འབྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སེམས་དེའི་བྲལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་མཐོང་ཞིང་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྲལ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མེད་པའི་སེམས་བསྟན་པ་སྟེ། རྟེན་མེད་པའི་ཚད་མེད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ ནི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རམ་དབྱིབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཚད་མེད་པའི་སེམས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སེམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་སོ། ། དེ་ལྟར་གཟིགས་ཤིང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེས་འདི་ནི་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་བསྣན་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ནི་འདིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་གང་གིས་ཐོས་པ་ལ སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་མཚོན་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ།།མཉམ་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཉམ་པ་སེམས་དེ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མཉམ་པར་བསྟན་ པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཚིག་བར་མ་མི་སྣང་བའི་བསྡུ་བའོ། །བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དེ་ རྣམས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་སྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་རང་གི་ངང་གིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་པས་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་དམ་པར་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ དེ་ནི་མི་སྣང་བའོ།

关于'非广大'这个词，是指某些非大的词在前面与现观相结合而说的。广大是指所缘等的广大。没有这些就是非广大。
关于'不具有等起'，等起是指生起，由于没有生起，所以不具有等起就是无生和空性，与此相应故称为不具有等起。属于无等起是指其自性。
关于'这些心不减'等，是指其他诸心不减少，广大心不增长，对二者都不分离即是坏灭。然而依靠般若波罗蜜多，那广大心的无分离性即是空性的自性，因此见到并了知广大心，这样说的。
关于'离'的读法，由于远离一切执著，所以离即是法界自性。
'须菩提复次'等是显示无量心，即无所依的无量。这里所说的无量性是由于遍满而住或由形状而有。如来并非如此见到无量心，而是见到一切心的无所依性即是究竟不住性。如是见到并如实通达无量心，这样说的。
这段文字在早期版本中是没有的，因此称为增补。
'可示现'是指示现在此是无常等相，由此在闻等阶段表示心，与此相应故称为可示现。
'平等示现'是指当以出世间智慧证悟诸心如是平等性之时，称为平等示现。
因此，心之自性，心之自性即是心性。这就是自性，由于这些具有此性，故称为心之自性，这是省略中间词的复合词。
'不可示现'是指凡是说具有相的那些，在修习阶段由无常等相自然反复缘取时，称为不可示现。
这也是以自性为所缘，如来如何究竟了知诸心世俗自性而说：'无相'等，心的相是能取这一自相，由于无此故。义是实质自性，由于远离彼故，彼心不显现。

།མི་སྣང་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སྤྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་དེ་ཡང་མིག་རྣམས་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ ན་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསུམ་མམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་དང་ལྷ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །མདོར་བསྡུས་པས་སྤྱན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ ཀྱི་བདེན་པ་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའོ།།གཟུགས་འཛིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཤའི་སྤྱན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷའི་སྤྱན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ།།དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཆོས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འབད་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྱན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བདག་ཉིད་དེས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་ གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་གསུམ་མམ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཉིད་ལ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་བཤད་པ་ཤེས་རབ་དང་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་ ཀྱི་ཡོད་པའི་དོན་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་སྣང་བར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཤ་དང་ལྷའི་སྤྱན་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དག་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་འགའ་ཞིག་།རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་སྤྲུལ་པ། །སེམས་ནི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་སྐྱེས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་དང་པོར་མངོན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཕྱིས་སྣང་བ་ལ་ཡང་མ་འཁྲུལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

所说的'不显现'即是'对一切眼不显现'，其中'心'是遍计所执的表述，由于它以自性而言是不存在的缘故。此见也不会显现于诸眼，因此称为'不显现'之义。
'三种'是指肉眼、天眼和慧眼。'一切'是指也包括法眼和佛眼。简而言之，眼有四种：即能取色、能取胜义谛、能取世俗谛以及能取一切种类的一切所知。
能取色又分两种：业果和修果。其中业果是肉眼，修果是天眼。能取胜义谛的是慧眼。为了获得以胜义智力所得的圣者之果。能取世俗颠倒法中苦等谛的智慧是法眼。于一切中不需努力而能了知的是佛眼。
即使世俗眼中显现世俗色相，如来也了知其以自性而言是不存在的。由于以自性不存在的缘故，所以说'对一切眼不显现'。古时的经典中读作'三种'，而非'一切'。
其中法眼和佛眼以世俗清净慧摄于慧眼之中。又解释说，由于慧眼、法眼和佛眼能如实生起取实有义，故不显现的心由于肉眼和天眼不颠倒的缘故而不能取，这是合理的。诸佛的世俗智不能说是颠倒，诸论师如是说：诸佛以胜义智力，世俗智也成为不颠倒。
若以显现世俗义而成为颠倒，则法眼和佛眼中也应有此颠倒。因此，如说：'譬如某幻师，幻化马等境，心离诸境界，故不生迷乱。'这是合理的说法。如是，对于说识如幻者而言，如来智中也不成立为迷乱。
一切法空性，其如是体性并非最初现前，因此后来也说显现不迷乱。

 །དེ་བས་ན། སྒྱུ་མ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། །དངོས་པོ་རྣམས་ ནི་མི་བདེན་པ་ཡི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རིག་འགྱུར་མོད།།སྔར་ནི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་ལ། །ཡོད་འགྱུར་གཞན་དུ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཙམ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡུལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་འཇུག་ པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འདོན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ། རབ་འབྱོར་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ལྔའི་གཞན་གྱི་སེམས་ཏེ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྔ་མ་ ཉིད་ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ།།ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཐོགས་པར་བྱས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་དམིགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དམིགས་པ་ལ་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའོ། །མེད་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ནི་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །ཐོགས་པ་མེད་ པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མ་ཡིན་པའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བླ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་རྣམས་སོ། །སེམས་བླ་ན་ཡོད་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བླ་ན་ཡོད་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཕྲ་མོ་ཙམ ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་དེར་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ངག་གི་ལྷག་མའོ།།མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བཤད་པར་གྱུར་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དེས་མཉམ་པ་སྟེ།དོན་དམ་པར་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་རོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ།དགེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དེའི་དམིགས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པའོ།

因此，幻术、阳焰、水中月亮是同等的本性，应知诸事物仅是不真实的显现而已。若如同往昔智慧如虚空般空性，否则如此性质仅是声音而已。因此，世尊说世俗境界的智慧也非颠倒，因为是以最初趣入胜义谛空性智慧的力量而趣入的。
对于诸大经的诵读应如何解释？须菩提，此处如来五眼的他心不会显现，因此前者才是无过失的。所谓有碍，是指被墙壁等阻碍的凡夫们对色等的诸种认知。所谓遍计所执无，等等，是指凡是在世俗中所缘境的力量，对各别确定的所缘境成为依他起的那些，以真如性是空的，因为是对无的遍计所执。无有二种，这些遍计所执，如是说。
所谓无碍诸者，是指具有神通者不被墙壁等所遮蔽。所谓无二，是指真如空性的本性。因为无生而生起，即非以真实的自性真实生起。所谓有上诸者，是指趣入菩提行者的暖、顶等差别分。所谓有上心真实如是等，是指有上也非胜义有上，因为以空性本性离增上慢故。
所谓无上诸者，因为轮回无实质的一切时无差别，故真如中无戏论，因为连微细心都不可得，因此有些版本说'因为连微细心都不可得'，那里是'无'字的语词余义。所谓不等持诸者，是指烦恼心，因为与所说和真实相应故。所谓不平等，是指不平等在法界中成为平等，因为胜义中趣入彼性故。
不等持是指世俗中不等持。因为种种性或因为彼性故为不等持。所谓等持诸者，是指诸善法，因为与善定相应故。所谓等同平等，是指安住于一切法平等性。以其所缘和究竟性而平等趣入。如是，彼等与虚空相等。所谓解脱诸者，是指凡夫们为烦恼所束缚。

 །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ ཅན་ནོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཞེས་སོ་སོར་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་མེད་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཁྱེན་པ་ ཞེས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་པ་ལྟར་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་ པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལྟར་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བཤད་ཟིན་པ་གསུམ་གྱིའོ།།ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཉིད་ལ་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་ སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ད་ནི་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གཞན་ནི་སྤྱིར་སེམས་ ཅན་རྣམས་སོ།།གང་ཟག་གཞན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །གྱེན་དུ་ཕྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལྡང་བར་བྱེད་པའོ། །ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་མུ་སྟེགས་པའི་སེམས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་པའི་དབང་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་རྣམས་སོ། །ཆད་པ་ བཟུང་བའི་དབང་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའི་དབང་གིས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་བཙུམས་པའོ།།གཟུགས་ལ་གནས་ཤིང་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་བརྩམས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཕུང་ པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་མཁྱེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་བཅུ་བཞིས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་བདག་ཉིད་ ཀྱི་ཐར་པ་སོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་སོང་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་ལ་བདག་ཉིད་གྲོལ་བ་ཞེས་ལྟ་བ་འདི་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དེ་ཤི་ཕན་ཆད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།

所谓'自性解脱'是因为自性远离垢染。正因为如此，在胜义中是无实有的自性。在'无自性的自性'这一说法中也是同样的含义。所谓'诸解脱'是指诸圣者具有解脱性，因为胜义如来智慧不可得，所以是无性，因此是解脱性。
如是，在世俗谛中有漏和无漏等自性，在胜义中如来了知这一切都是空性自性，如是分别显示后，显示一切无差别即是一真如性的空性自性智。
'须菩提，复次'等，'如思维般无有'等，是说心性即是心，这是遍计所执的表述，而它以自性并不存在。因此说'因为无'是指非为实有。'因为未生'是指未被因缘所生。'因为未圆成'是指如幻象之象般不真实。正因如此，对于见真如者的眼前并未显现。'于一切'是指前述三者。
法眼和佛眼都包含在慧眼之中。同样，为了如实显示一切众生心行皆为空性自性，诸如来与世间示现并摄受，即'如是'等。
现在为了显示开启等义，'示现世间'即是宣说，'复次'等。'其他众生'是指一般的众生。'其他补特伽罗'是指世间特别认可的。'向上开启'是指开示令起。依于邪见外道心而执著的力量和增益边际的力量而开启。由于执断见的力量和诽谤边际的力量而决定的心相续即是闭合。
'住于色乃至住于识'等，是说彼等一切从五蕴开始而生起，了知依于五蕴的彼等，如实通达彼等的意思。
对于'如何了知彼等'这一提问，外道以十四个比喻显示，即'如是而去'等。如同其他人以自我解脱而去，如是此亦去，即如来。如同某些外道生起'我已解脱'这样的见解，死后出现即是'生'

 །ཇི་ལྟར་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ལ་མགོ་གནོན་པར་བྱེད།ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ལ་དུས་གཞན་གྱིས་ ཤི་བར་གྱུར་པ་ལ་སྲིད་པ་གཞན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་ལྷའི་མིག་གིས་སྐྱེ་བ་མཐོང་ཞིང་ལྟ་བ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མགོ་གནོན་པར་ བྱས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ནམ་གཟུགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ།།གཞན་དག་ལྷའི་མིག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྷའི་མིག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་སེམས་ཅན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མགོ་གནོན་པར་བྱས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་དུ་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་དག་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་ མཐོང་ངོ་།།ཁ་ཅིག་ལ་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ནི་འདི་གཉིས་མཐོང་ནས་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྟ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གསུངས་པ་ནི་ གཟུགས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་འདི་འམ་ཁོ་བོ་གཟུགས་བཟང་བའམ་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བས་ཁྱབ་པའི་འདུ་བྱེད་མཐོང་ནས་འདི་འམ་ཁོ་བོ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའམ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཅན་འདུ་བྱེད་མཐོང་ནས་འདི་འམ་ཁོ་བོ་རྒྱལ་རིགས་སམ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཚིག་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་ པའམ་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་འདུ་བྱེད་མཐོང་ནས་འདི་འམ་ཁོ་བོ་བྱིས་པའམ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ལ་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མཐོང་ནས་འདིའམ་ཁོ་བོ་འདི་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བདག་གི་བློ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་བློ་འདི་མངོན་སུམ་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ ཕུང་པོ་རྣམས་ཉིད་མངོན་སུམ་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如何生起？有些人依靠世间道而制伏烦恼。有些人以世间道本身生起他心通等神通。对于了知他心的那些人中，有些人称为解脱，如是而生。对于他们，当其他时候死亡时，由于其他生有中烦恼和业的生起，以天眼见到转生，而生起如是见解：'如是往者死后仍会出生'。
其他人也以世间道制伏烦恼，而转生为无想有情或无色界有情。其他人以天眼见到如是转生，外道以天眼见到五蕴即是有情，他们生起如是见解：'如是往者死后不再出生'。
其他人如前制伏烦恼，有些转生为无想有情。有些则如前一样，对某些神通见到转生，对某些则未见到，他们生起如是见解：'如是往者死后亦有出生亦有不出生'。
其他人见到这两种情况后，执著于各种文字而非各种义理，他们生起如是见解：'如是往者死后非出生亦非不出生'。
这一切见解都是依于色等五蕴而生。因此说'依于色'。同样，也说'依于受'、'依于想'、'依于诸行'、'依于识'。
譬如，见到色等相后，生起'此人或我色相好或丑'的念头。同样，见到遍及苦乐的诸行后，生起'此人或我具乐或具苦'的念头。见到如是名称的诸行后，生起'此人或我是刹帝利或婆罗门种姓'，或以语言称为'佛施'或'功德善友'的念头。
见到与善不善行相关的诸行后，生起'此人或我是愚者或智者'的念头。见到随顺对境的认知后，生起'此人或我见到此'的念头。因此，我执的认知即是五蕴的对境。
复次，此我执的认知是执取现量境还是比量境？第一种情况中，色等诸蕴是现量，而其他有情则不是。

 །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དང་ཁྱེའུ་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་པར་མ་སྦྱར་ཡང་གློ་བུར་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བདག་སྨྲ་བ་པོས་བདག་གི་གནོད་པ་ཁས་ལེན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་འདི་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཡང་ཟབ་ཅིང་ཟབ་པར་སྣང་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་མཁྱེན་ཅིང་མངོན་དུ་མཛད་ནས་རབ་ཏུ་རིག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཕལ་ཆེར་ལྟ་བའི་གནས་འདི་རྣམས་ ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་དཔེ་གང་ཡིན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་བསྟན་པ་དང་བཅས་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ནི་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་འདི་ལྟར་ ལུང་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འཆད་བཞིན་པའི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ།།རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྐྱེད་ནས་བསྐལ་པ་མང་པོའམ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའམ་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ མང་པོ་དང་སྐྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དྲན་པར་བྱེད་དེ།དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ། འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཙམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་ཤིང་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བའི་དབྱེ་བ་མཐོང་ཞིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་ལྟ་ བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། ལྷའི་མིག་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་སམ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཤིང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྔར་འདུས་བྱས་པ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་ཤིང་ཕྲ་བ་དང་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཕྲ་བ་རྣམས་ལས་རགས་པའི་རྫས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་གྱུར་པ་ཕྲ་བའི་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་མཐོང་ཞིང་ཅི་རིགས་པས་འདི་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ འདི་ལྟར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་ལྟ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དེ་དེ་རྣམས་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་ཞིག་འཆི་འཕོ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་ སྔར་འདུ་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་ཡང་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤོབས་པ་ལྷག་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པ་རྟོག་གེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་དག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་ཁ་ ཅིག་ཡང་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཡང་ལྟ་བ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེར་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

也不会成为推理所取的对象，即使对于婴儿和童子们，虽然未经明显修习，也会突然趣入，这是我作为说者承认自己的过失，因此也不是由推理所取。这些认知虽是世俗谛，但显得深奥无比，是佛世尊唯独自己现前了知并现证而通达的。世尊大多了知这些见解之处的因是什么、胜义是什么、果是什么、比喻是什么、出离是什么，以及由何者而生起的一切，都具有相状和教示。其他人则无法如是预言这些见解。
同样，对于正在解说的'常'等，我是指有情世间。'世间'是指器世间。'常'即是真实，其他是愚痴；'无常'即是真实，其他是愚痴。
这些'常'等见解是如何生起的呢？在此，某些沙门或婆罗门通过外道之道生起忆念前世，能忆念多劫或多百劫或多百生或多千生。他们虽然精通缘起，但对过去诸行仅有忆念而不如实了知，虽见受想差别，但非自相差别。他们会产生如是见解：我与世间是常，由于依止天眼，或者不能如实了知诸行刹那坏灭的随转，而对现在义作前世造作的思维，不知识相续流从此世间趣向他世间，对于微细和常的诸法，从微细法中分别粗大实质，安住于微细状态而见到，随其所应成为如是。
对于我与世间是常，有些人会如是见。我与世间是无常，此见又是如何生起呢？有称为无想天的众生，他们因想的生起而命终。其中有些获得死亡现前智，能忆念先前有想的状态。然后能忆念其他，于是认为：此世间是无常。或者有些住于凡夫地、以增上慢力而说理论者，认为世间是无常。有些人如是见我与世间是常与无常。
这见解又是如何生起呢？在此，当世间毁坏时，众生大多转生为光音天。

 །དེ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཅིག་ཤོས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནས་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཤིང་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དེའི་ཚེ་ཟད་པས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ ཏེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཚངས་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་སྤྲུལ་པ་པོ་ཞེས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཤི་འཕོས་ནས་མངོན་པར་ ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཚངས་པ་མཐོང་ཞིང་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཚངས་པ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རོལ་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཡོད་དེ་དེ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཁ་ཅིག་རོལ་པ་ལ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་དྲན་ པ་ཡང་དག་པར་ཉམས་པས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་པས།མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་དེ་རྣམས་མཐོང་ཞིང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་ཞིག་དུས་རིང་པོར་རོལ་པ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱོན་བསྐྱེད་ནས་འཆི་འཕོ་བ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་རྣམས་རྟག་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་གཞན་དག་རྟོག་གེའི་སྟོབས་ཀྱིས། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་དོན་གྱི་སྣ་ཚོགས་ པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ འཇིག་རྟེན་པ་འགའ་ཞིག་བསམ་གཏན་ཆུང་བ་ལ་བརྟེན་པས་ལྷའི་མིག་བསྐྱེད་དེ་འོག་དང་སྟེང་དང་ཆུ་ཞེང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་བཅས་པ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མཐའ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ནི་བསམ་གཏན་ཆེན་ པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འོག་དང་སྟེ་དང་ཆུ་ཞེང་དུ་མཐའ་མི་མངོན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ནི་བསམ་གཏན་འབྲིང་ལ་བརྟེན་པས་སྟེང་དང་འོག་དང་མཐའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཆུ་ཞེང་དུ་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དེ་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མཐའ་དང་བཅས་པ་དང་མཐའ་དང་ བྲལ་བའོ།།གཞན་ནི་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་ཉིད་གཅིག་པུ་ མཐོང་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མཐའ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དག་འདས་པ་མང་པོ་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་ཞིང་སྨྲ་བ་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།

然后，对于将要出生的世间，众生从彼处死亡转生到梵天宫殿中。之后，那独自一人长久安住并如是想：'愿其他众生也能转生到此处。'
随后，当其寿命耗尽时，从此处死亡转生到其他梵天世界。他们也如是想：'我等是梵天、造物主、化现者。'又如是想：'我是这些众生的造物主。'
他们从梵天世界死亡后，生起神通，见到梵天，生起如是见解：'梵天是常住的，我等是无常的。'
同样地，有名为'喜游戏'的诸天，其中有些极度贪著游戏，由于正念丧失而从彼处死亡。生起神通后见到他们，如是说道：'凡是长时未得游戏欢喜者，他们是常住的，我等是无常的。'
同样地，对于造作意业者，生起极大的意业过失而死亡转生，如前所述般了知：'他们是常住的，我等是无常的。'
又有其他人以推理力认为：'色、声、香、味、触是无常的，心、意、识是常住的。'
如是以四种方式，对常与无常、我与世间产生如是见解。其他人执著于各种文字而非各种义理，他们产生如是见解：'我与世间既非常住亦非无常'，以及'我与世间是有边际的'等等，如是产生这些见解。
有些世间人依靠小禅定生起天眼，见到下方、上方及四方的有情世间和器世间有边际，因此认为是'有边际的'。
其他人依靠大禅定，于下方、上方及四方见不到边际，因此认为是'无边际的'。
其他人依靠中等禅定，对上下方有边际想，对四方有无边际想，因此认为是'亦有边际亦无边际的'。
其他人执著于各种文字而非各种义理，如是说道：'我与世间既非有边际亦非无边际。'
另有一种情况是，有人只见到过去一世而说是'有边际的'。其他人见到过去多世的灭亡与生起而说是'无边际的'。

 །གཞན་ནི་མ་འོངས་པ་འཇིག་པ་ཙམ་འདས་པ་མང་བ་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་མཐོང་ཞིང་སྨྲ་བ་ནི་མཐའ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མཐའ་ མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་འགའ་ཞིག་བདག་ནི་གཟུགས་ཅན་མཐོང་ངོ་། །གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལའོ། །གཞན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆས་གཟུགས་ཅན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཆས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་ཅན་དེས་སྨྲ་བ་ནི་ མཐའ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་ཞིག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེས་སྨྲ་བ་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆས་མཐའ་དང་བཅས་པ་དང་གཟུགས་ཅན་མེད་པའི་ཆས་མཐའ་དང་བྲལ་བའོ། །གཞན་ནི་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྲོག་དེ་ནི་ལུས་ དེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ལ་ལ་ཞིག་བདག་ལ་གཟུགས་ཅན་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལུས་ཉིད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་བཟི་བའི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་ པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།གང་ཞིག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདག་འདོད་པ་དེས་སྨྲ་བ་ནི་སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་བདག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་སྨྲས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་དག་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འོན་ཏེ་ལྟ་བའི་གནས་འདི་རྣམས་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆ་གཅིག་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ཅི། འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པའམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་གཅིག་ལ་དྲིས་པ་ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ་དོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ལ་འཕགས་པའི་ཡིད་ལས་ བྱུང་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དོན་དུ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་ཤི་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་པས་འདི་བདག་གིས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ ཞེས་བྱ་བ་བདག་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ།།འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ་དོན་དང་བཅས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ཤི་བ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིས་རྣམ་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཉིད་འདི་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཞེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བསྟན་པའོ།

其他人见到未来的毁灭和过去的众多毁灭与生起,所说的是有边际也是无边际。由于文字的多样性,如前所述,有些人说:'我见到有色身。'其他人则说是无色身。其他人说是以身体部分有色身。其他人说以部分无色身而有色身者所说的是有边际。以无色身者所说的是无边际。其他人说以身体部分有边际,以无色身部分无边际。其他人由于文字的多样性,如前所述说:'生命即是此身'等。某些见到自我有色身者,即是说身体本身为我,如同断见论者们。这些也如同醉酒的力量一样,认为心本身即是知、乐等的本性,是身体的乐等的本性,所说的是从'此是依于色'乃至'此是依于识'。某些欲求无色身的我者所说的是'生命是一回事,身体是另一回事'。对此,由于我执所取的缘故,说明我与我执的色等境,所说的是从'彼等依于色'乃至'乃至依于识'。然而这些见解之处是不可记说的。如何是一向说?因为经中也是不可记说。在那里,世尊是否以一分而作一向?从'世间是常还是无常'乃至'生命是一回事,身体是另一回事'的一向询问时,世尊说道:'此非一向论者们对你们作一向,此对你们无有意义,也不能成为圣意所生及离贪之义,乃至不是为了现证无死,此是我对你们所作的一向:此是苦,此是苦集,此是苦灭,此是趣向苦灭之道。'此对你们有意义乃至为了现证无死。如是显示诸见已,如世尊以一切世俗智所知而作开示:'善现,如是'等。分别与合一之说,增益与损减之说,这些的表述如经中所说的生起因由,是我们所显示的。

 །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དོན་དམ་པར་དེ བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་འདི་ཞེས་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་མཁྱེན་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོགས་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ ཉིད་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུ་མ་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པའི་གང ཞིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་འདི་བཞིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ ཅིག་ཏུ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མཐོང་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྫུན་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྫུན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་དྲི་མ་ དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གསུངས་པ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཟད་པ་ནི་འགྲིབ་པའོ། །དེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དེ་ལ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ འདོན་པ་སྟེ་དེ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པས་གསུངས་པ་ནི་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བའོ།

如是显示了世俗自性之后，为了显示胜义谛中缘如是性的智慧，而说'复次须菩提,如来'等。
如何了知色呢？即如实了知如是性。'安立如是性'是指唯一安立如是性是什么的意思。
现在为了显示世间和出世间一切诸法、一切圣法以及如来与如是性无差别的缘故，以如是性的自性摄集一切诸法无二，而说'是故须菩提'等。
'此如是性即是一如是性'等，这是广说如是性唯一，即一切诸法的法性是如何为一，如一切诸法有种种形相，如是彼亦应有，所说'远离多种有无'是指，远离多性及一切诸法差别的有无二者，与一切诸法非异非不异的意思。
所说'如是'是指非一非异的缘故。若如是性与诸事物同一自性而有，则见诸事物时亦应见如是性，因此见事物的凡夫也应解脱。所以此中无与诸事物同一性的意趣。
若是差别性则不成立一切诸法的虚妄性，远离二者即是彼等的虚妄性，彼又与彼等极为差别。
如是显示了凡夫分别的色等诸法与彼一异不可说性的有垢如是性之后，为说清净圆成实性而说'以无尽故'等。
尽即是减少。彼时于彼断除一切障碍者中无有彼。'以无变故'一些版本作'以无分位差别故'解释。
'以无二故'是指于离事物相中无有事物法的差别故，由有能差别者而说'以不可分二故'。

།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་མལ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་དེ་པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་ རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཡུམ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བསྣན་པ་སྟེ་པོ་ཏི་སྔ་མ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་གང་ཡིན།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་ རྟེན་སྟོན་པར་མཛད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལ་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་སྐབས་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་མདོར་བསྟན་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཡུམ་ཞེས་ཇི ལྟར་བརྗོད།།དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཞུང་ཡང་འདི་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་འདི་བསྣན་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་མཚན་དུ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཟབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པ་སོ་སོར་རྙེད་པས་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།སུ་ཞིག་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བརྣག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་སྨོན་ལམ་ནི་བརྣག་པ་ལ་དེ་ཡང་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པའོ།།གཞན་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་བརྣག་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཞེས་དགག་ཚིག་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་བ་སྨྲའོ། །འདི་ནི་བརྣག་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལ་འདོད་པའི་བརྣག་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以'如是'等词语来总结显示世间真实的普通世间。在某些版本中，在'显示世间真实'这一词之后，有'须菩提，如是如来于世间显示世间真实'等内容，直至'能生之母与能生者'的引文。这也是为了与现观相配而增加的内容，因为在早期版本中未见此内容。
此文'如是显示世间真实'与内容不相关，因为是总结之故，其处于何种情况？即是总结'如是如来于世间显示世间'。如果如来于世间显示世间，那么此时如来们的'能生之母与能生者'这一总结处于何种情况？在此一切处，对于此情况，经中简要说明'显示世间真实'，怎能说是'能生之母'？
如是，将要解释的'不是了知世间真如'的经文也与此相应，因此这确实是增加的内容。因为一即无二等本性即是真如，所以如是了知世间真如。'不颠倒真如'是指胜义中实有之故。'非他真如'是指无变异之故。由于完全了知如是真如，于真如中现证圆满菩提后，如来之名声遍闻世间而出现，此即'如是'等所显示。
'甚深'是指即使声闻缘觉也难以把握之故。'分别'是指通过证悟真如而获得法身之故。'显示'是指依此获得受用身和化身，以三身本性的菩提随顺一切众生，只要轮回相续就随之示现。
因此，由于具有极其微细的智慧，所以说是境界，即'谁于此'等。'阿罗汉性之因即是圆满意乐'，是指阿罗汉断除烦恼的愿望即是意乐，而且是圆满的。其他人则说'阿罗汉意乐未圆满'与否定词相连。这是说由于意乐未圆满而回向菩提，即使以如来加持回向菩提，对菩提的意乐虽然真实生起，但仍未圆满。

།འདིས་ནི་ཞི་བ་ལ་གཅིག་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་མོས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའོ།།གནས་པ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཁོ་ན་སྟེ། མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པས་མང་པོའི་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། དེ་ཇི་ཙམ་གང་ཞིག་ ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་འདི་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་ བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་ཞེས་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ཟབ་པའམ་ཅི། ཡང་ན་ངོ་བོ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་ བའི་དོན་ཏོ།།ལྷའི་བུ་དག་སྟོང་པའོ་ཞེས་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་བརྟགས་ ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ།།རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གཞན་སྨོན་པ་མེད་པས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྲོས་པ་ཆད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ།།སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདུས་མ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའོ། །གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཆད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ།།འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་གསུངས་པ་སྔར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་སུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

这是说明即使是安住于寂静的阿罗汉也不是其境界对象，'具足见解者们'是指获得见道的菩萨。
这些安住即是真如自性，因为依于不颠倒真如等自性，故用复数词。
然而真如是往昔诸佛现证圆满正觉，世尊也曾宣说，'究竟寻求多少'之意是：如是等，以不变圆成实性圆满成就，与虚空相等，此中无有穷尽之密意。
'甚深法'即是真如自性，是不异真如等。
世尊于此诸相如何安立，是以甚深为处。真如等以真如自性故，诸相是否甚深？或者是别有自性之问义。
天子们，于此'空性'安立为相，相即是真如、不颠倒真如等甚深诸法，说为空性而安立。其中远离凡夫行境遍计所执自性故为空。
因无分别、妄念、戏论及一切相故，极为寂静即是无相。
于断除一切分别及愿求者亦无他愿故为无愿。
断除一切因果欲求分别戏论即是无为。
远离生等，住于无为之位即是无生无灭。
因极清净故无染污无清净。
因断除所取能取等一切戏论故无实。
因超越一切烦恼痛苦故为涅槃。
因是圣法之因故为法界。
如是真如等相以空性故为甚深者，为何如是？因怀疑而说'不住'等，即远离一切分别妄念，不可言说，以胜义自性故极不安住等。
因一切种相皆远离一切相故，以无相自性如虚空而住故与虚空相似。
然而如来现证圆满正觉后宣说此等相，先前并不存在，故如何说与虚空相等？'此等'等，'不可数为色'是说彼等离戏论自性故。

 །གཟུགས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱ་ལམ་ན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ལྷའམ་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་མ་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་མི་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་བསྐྱོད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བསྐྱོད་པའམ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གིས་མཚན་ཉིད་དེ་དེའི་ཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལག་གིས་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་ པ་ལྷའི་བུ་དག་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་བཞག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཀྱང་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་གནས་པའོ།།གནས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སུ་ཞིག་ནམ་གྱི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་དག་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཉིད་རྟོགས་པའམ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པ་སྟེ།དེ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ། རྟོགས་པ་པོ་མེད་རྟོགས་བྱ་ནི། །དོན་དམ་པ་འདིར་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀྱེ་མ་ཤིན་དུ་རྟོགས་དཀའ་བ། །ཆོས་ཉིད་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གསུངས་པ་ནི། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ ལོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

'不依于色'是说因为与虚空相等的诸法无有所依。
如同虚空一般，如来们偶尔出现时最初建立的说法是：'这些法相不是由天、人或非人所建立的'，这是说明法性不变的圆成实相和无颠倒的圆成实相的法相是不可动摇的，即是说不能动摇或损害的意思。
'仅此等法相'是说某法相能破除其对立面，而非以其他法相。因为虚空以蕴等差别而区分时，也不会损害其他虚空。
'非手所立'是说如同虚空一样恒时安住的缘故。
因此说'天子等'等，世尊说虚空无人安立。譬如虚空因是无为法故无人安立，如是诸法相也是如此的意趣。
'天子们，如是如来出现与否'等是说法住。
所说安住法相是因为诸法相一切时中安住，如何有谁何时如来，所说'如是此等安住'等，称为如来是因为通达如是性或通达真如性，故此是词源解释。
'此等甚深法相'等，诸法相是现证圆满菩提，彼等因无自性故甚深。如所说：'无有能证者，所证第一义，于此亦非有。呜呼极难证，法性汝已证。'
譬如般若波罗蜜多是如来们的无执著智慧。一切无碍智慧和无执著智慧。彼于胜义中是一切法不可得的自性，因此一切法不可得。
世俗中则是如镜等智慧的自性般若波罗蜜多，欲以共同自性说明差别故说'为无执著智慧故'，因此是般若波罗蜜多的境界。
如是见一切法无相及正相已，示现般若波罗蜜多于世间，如是开示后，总结说'须菩提如是'等。

 །ད་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་བྱས་པ་ ཚོར་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དང་ཆོས་ ཀྱི་གནས་ནི་རྟེན་ནོ།།དེ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་བཀུར་སྟིར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་བཀུར་སྟིར་མཛད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བཀུར་སྟིར་མཛད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་མཛད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ནི་བདག་གིས་བྱས་འདི་ནི་བདག་གིས་རྟོགས་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འོང་བ་དང་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་བསྔགས་པར་མཛད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པ་ལའོ། །འདི་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། བྱས་པ་ཚོར་བ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐེག་པ་གང་དང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་སོ། །སྒྲུབ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོ།།རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་བརྗེད་པ་ལས་སོ། །རྗེས་སུ་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་པ་མ་བྱས་པ་ཞེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ གིས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ།།འགྱུར་བ་མེད་པ་མེད་པ་ནི་འགྱུར་བ་དང་བྲལ་བའོ། །འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་རོ། །མངོན་ པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དོ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ་ཚོར་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཡང་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་མ་བྱས་པ་ ཉིད་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཞེས་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་དེ་ཡང་འདི་དག་གིས་བྱས་པ་དང་འདི་དག་གིས་རྟོགས་པ་ ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་བྱས་པ་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ་ཚོར་བ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་བྱས་པ་ཚོར་བའི་དབང་གིས་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

现在由于了知所作和感知所作的缘故而显示正确的世间，对此进行显示的是'须菩提如何'等等。'此法'是略说，'般若波罗蜜多'是广说。'不住'是指实体和法的住处即所依。由于无有彼故，如虚空般对法作恭敬，是指对般若波罗蜜多。
同样，对此作恭敬等的原因是什么呢？为此所说的是'此般若波罗蜜多'等等。即使诸法的真如法性如是，为何对此作恭敬，为何这样说呢？'从此'是指，遍知即是圆满。
即便如此，为何作恭敬等呢？所说的是'了知所作并感知所作'等等。这是因为自己了知'这是我所作，这是我所证'而来临和成就的缘故。又'何者'等等对彼等赞叹所作性。'如来'是说，'所以'的词是表示决定。
这是显示了知所作性和感知所作性，是以'须菩提由何'等等。'以何乘何'是指以大乘。'以何修行'是指以见道。'摄受'是指自己不忘失。'护持'是指随众生根机而示教。
'无作无作而现证圆满正觉'是指以无任何所作的诸法的无作自性而现证圆满正觉。'无变无变'是离变异。'无变而现证圆满正觉'是以不变自性而证知。在'无为'的读法中也是此义。
应当了知如来了知所作并感知所作，即虽然现证圆满正觉为无作，但如何了知所作性即了知无作性，此中成为无作性，所说的是'依止般若波罗蜜多'等等。
'一切法智慧趣入'是说由于空性自性的缘故为无作，凡是智慧趣入，也是由于自己了知'这是彼等所作，这是彼等所证'而成就义利，故有了知所作和感知所作的密意。
在诸大本中，须菩提，这是读作'如来了知所作并感知所作'。总结是'由此'等等。'由此'是指由了知所作和感知所作的缘故而正确显示此世间。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་པོ་དང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་མེད་པས་ན་ཤེས་པ་པོ་མེད་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་མི་འཐད་པའོ།།མཐོང་བ་མེད་པས་ན་མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་མི་འཐད་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིག་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་ནི་བདེན་ མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དོན་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཤེས་པ་པོ་སུ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བས་ན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བསྟོད་པའི་ངག་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་སོ། །ཡང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་མ་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས་པ་དེའི་ཚེ་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བར་གྱུར་ ན་རབ་རིབ་ཅན་ལྟར་བདེན་པའི་དོན་མཐོང་བས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྔར་གྱི་དུས་སུ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ འདིར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་དབང་གིས་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།།སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་མཐོང་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེ་བའི་རིམ་གྱིས་དེའི་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། འཇིག་ རྟེན་རྣམ་པར་དག་པས་སོ།

关于'世尊，当一切法无有知者和见者之时'这句话，因为无有了知，所以无有知者。因此，般若波罗蜜多不应称为能生。因为无有见，所以无有见者。因此，不应称为正确显示世间，这是在阐明。或者说，因为意识和眼等识不能执取，所以称为正确显示是不合理的。
关于'如是'等词，这是在阐明：虽然因为一切法空性及无所依，所以确实无有知者和见者，但是对于这个道理，世间上并没有任何知者。如来依靠此般若波罗蜜多而现证圆满菩提，因此这赞叹之语称其为能生诸如来及正确显示世间者，这是其含义。
总结部分是从'如是'等开始。'复次'是指因为正确显示一切法无有知者和见者。又因为对于所见一切法实为未见，故说正确显示世间，这是从'未见色'等开始阐明的。当如来见到色时即为开示。若见到色，则如同眼翳者一样见到真实义，就不会成为开示者。
如是，就像先前眼翳者对于纠结发丝所生的认知，后来不再生起时称为清净见。同样在此，因为不生起对色等的识别分别，所以称为开示者。这即是所说的'当不生起缘色之识时'。
'须菩提如是'等是总结，说明也是依靠见到世间空性、不可思议性等而成为开示者。'须菩提云何'等，'世间'指五蕴。'世间'是指具有五蕴特征的世间。'空'是指无自性。'宣说、了知、正见'这三种说法是为了依次生起小、中、大的无分别智慧而对其所缘作出的。'不可思议'是指真如超越寻思境界。'寂静'是指无愿自性。'远离'是指离开相。以何种方式呢？以世间清净。

།འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། ། པོ་ཏི་གཞན་རྣམས་ལ་འདོན་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །། འཇིག་རྟེན་དུ་བུ་རྣམས་ཀྱི་མ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་སྟེ་དེ་བས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མང་པོས་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ ལེའུ་སྔ་མ་ལ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་པར་མཛད་པ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅེ་ན་གསུངས་པ་ ནི་བགྱི་བ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་བ་ལའོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བགྱི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་པ་ལས་རྣམ་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །མཉམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་མ་མཆིས་པའོ། །གཞལ་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མ་མཆིས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ པ་དང་མཉམ་པའོ།།སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་གཞལ་དུ་མ་མཆིས་པ་དང་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྒྲ་དག་འགྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁས་བླངས་པའོ། །དོན་འཆད་པར་འདོད་ཅིང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བས་བྱ་བར་འོངས་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །རང་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་སློབ་དཔོན་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དག་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་སོ། །བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་བསམ་པའི་ ཡུལ་དེ་ཅིས་ཀྱང་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སེམས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་རི་བོང་ གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པར་བྱ་བ་མི་ནུས་སོ།

这是'由于世间本性清净'的密意。以'如是见世间'这种方式，应当了知般若波罗蜜多显示真实世间，这是就主要意义而言。其他诸函中读诵的差异也应当以此方式解释。般若波罗蜜多如是显示如来真实世间，阐明此义的品如是宣说，即第十二品。
如世间中母亲为诸子显示种种南瞻部洲。世尊母亦是诸如来之母，因此于现证圆满佛果之时以多种方式显示世间，如前品已说。现在长老须菩提显示世尊母于往昔诸行中亦为诸佛所利益，即由'其时'等而说。
'甚深'等，为何甚深？所说'以大事业'等，由于以大事业而住，故为甚深。'呜呼'声表示欢喜。多大程度？为此所说'不可思议事业'等，由超越思维故不可思议。由超越平等故无等。由超越度量故不可量。由超越数量故无数。由不共故等于无等。
在古函中，'不可量'、'无等'、'等同'等词在所有行文中并非都有读诵。'如是'等是承许。欲解释义理而自问即'云何'等，意为不可思议义之事业所成就而住之不可思议者是什么？成办何事？
答复是'即不可思议性'等。其中如来性即如实宣说诸法。佛性即证悟胜义法之自性。自然性即无师而现证圆满菩提。一切智性即于一切种中对一切法无染无碍之智。'如是'即如此。
所说此事业如何不可思议即'心不能思'等，意为凡是思维之境皆为心等之境。心、识、思维、意业、心所法即慧等。其中遍计所执如来等性如同兔角般不存在，故不能思维。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་བཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བསམ་པའི་སྒྲ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་ཞིག་བསམ་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཇལ་བར་མི་ནུས་ཞེས་གྲགས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་དྲི་བ་དང་ ལན་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་པ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་མཛད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དབེན་པ་ཉིད་དོ།།འདིར་སེམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དུ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས པ་ནི་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའོ། ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་འདིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་མཛད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པར མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་མེད་ དེ་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ངོ་བོས་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་ཕན་པར་མཛད་པ་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་སོ།

分别念就像幻化的大象等一样是虚妄的，因此是不可思议的。法性之色任何识都无法执取，因此称为不可思议。
所谓'思维之义和度量之义'，思维之词为何因，即是说凡是不能思维的，更是完全不能度量，这是众所周知的意思。
同样应当了知不可度量等的作用之问与答。
'世尊为何'等，其密意是这样的：如果这不可思议等仅是如来等的特性，那么这就不能遍及一切法。
这样是不合理的，即'凡是如来法性，也是一切诸法的'等，世尊因为理趣平等而随顺宣说'如是'，即是说法性是远离色等相的特征。
此处'无思'是说如前所述的法性因无相故，'一切法'是指各别的色、受等的意思。
否则，所立和能立就会成为无差别。'因为等同虚空'的理由是不平等与平等性的。
为了显示这个理由即是不可思议等的意义，所说'于意云何'等，具有不可思议性等的如来等，正是以般若波罗蜜多而成就诸佛，因此对诸佛作饶益。
如果一切诸法都具有不可思议等性质，那时以这不可思议法对一切众生作开示，因此如何说是唯对如来们作饶益呢？
'须菩提，如来这些法'等，其义是这样的：虽然一切法都具有不可思议等功德，但除如来外别无他者能了知一切法如是，因此一切法以不可思议等法而成为如来法。
因此，唯诸如来以其体性开示色等，作饶益，而非其他众生。
'以此法门'是说以具有不可思议等的一切诸法性的如来法。

 །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སེམས་དང་བྲལ་བ་དང་སྙོམས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་ པར་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གསུམ་དང་ལྡན་པའོ། །ངོ་བོ་གསུམ་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྫུན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གྲུབ་པའོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཡང་བརྫུན པ་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་བྲལ་བ་ལ་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲུབ་བོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བརྟགས་ པ་དེ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཀྱང་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་གཙོ་ཆེར་གཏན་ ཚིགས་ལྟོས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཞལ་ དུ་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲངས་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཆོས་རྣམས་འདི་དག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པའོ། །འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞལ་དུ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་མོད།མི་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མི་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཀྱེ་མ་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཉམ་པར་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཀྱང་མཉམ་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ངོ་བོ་འདི་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་སྤངས་ནས་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཙམ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ ལས་རྫས་མེད་པ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོའོ། །ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ ས་བོན་བཞག་པར་མ་བྱས་པའོ།།ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ལའོ།

关于如何成就如来法不可思议等之说法，即'这些'等，离心及超越平等，如何成就之说法，即'不可思议及平等'，这是识法的同义词的意思是：一切诸法具有遍计、法性体性等三种体性。三种体性也是在这些识的体性存在时才会转变，当一切诸法唯是唯识的体性时，这些的义体性即成为颠倒认知。
在无义之处，唯识体性虚妄显现，因此成就遍计。当识也是虚妄时，一切诸法中遍计和依他起体性皆离，无二体性圆成实体性得以成就。如是，遍计如兔角般不存在，故不可思议及无等同，遍计虚妄故。
法性之相任何识都无法执取，故'如是'即如不可思议及无等同。对于不可量等未成就者，也主要应观待虚空等同之因，即'与虚空等同'等。意思是：因为是极清净法界体性，故如来一切诸法如虚空。
因此，如同虚空般不可量、无数之等同性，这些法是不可量、无数、不等同及等同。如是，以与虚空相似性故不等同。虽然以与虚空等同性故一切诸法有不可量等性，但何以不相似？若与虚空等同，则应成与虚空相似而非不相似。
对此说道：'啊！这些法不平等趣入，因为空性体性诸法生起时，不以任何事物体性平等趣入。此体性离空性外于任何处都不存在，因此说为不相似。仅说无事物体性与虚空等同。无事物即无实体假立即是虚空；空性是胜义有，此为大差别。'
总结而说：'虚空漏即烦恼，从彼等解脱心。无取即未置烦恼种子。诸法即一切四者。'

 །ཆོས་ཀྱང་འདི་ཡིན་ལ་ལམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་མིག་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ།བསྟན་པ་འདི་ལ་དོན་གང་ཞིག་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་གཞན་དག་ལ་གུས་པས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་དག་བཤད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ རྣམས་ཀྱིས་བྲལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །བཟོད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཞིག་ས་ བརྒྱད་པ་ལའོ།།ཟབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་བགྱི་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འཁོར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྡུ་བའི་དོན་དུའོ། །འདི་ཉིད་བཟུང་ནས་ རྒྱས་པར་བཤད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་སྔར་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ཕན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་ཅེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་འབྲེལ་ བའོ།།འདི་ཉིད་བློན་པོའི་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་མི་རྣམས་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པའི་དོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཐོབ་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའོ། ། བརྩོན་པ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་བོར་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཚོ་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །བྱ་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་བགྱི་བ་ཆེན་པོས་ཉེ བར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྲེད་ པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བགྱི་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བའོ།།དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་བདག་ཉིད་དབང་པོ་མཛད་ཅིང་སྨྲ་བའོ། །ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟབ་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོག་པ་ མ་གོམས་པ་ལ་འདི་སྐྲག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་དེ་རྣམས་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།

这也是法，也是眼，因为是道路本身，因为是见，所以是法眼即见道。
关于'因为不可思议'等，在此教法中，为了使闻法者对其他修行生起恭敬而听闻等目的而宣说的内容，即'世尊宣说这些不可思议时'等。由忍刹那远离而生起的殊胜智慧刹那，远离垢染而本来清净。
'于无生法'是指一切诸法。'忍'是指无漏智慧，获得此忍是在第八地。
关于'甚深'等，为何长老须菩提以大事而安住等如前所说的情况进行宣说呢？是为了正确摄受眷属。
为了广说此义，又作宣说，前面说过诸佛于往昔行为中作饶益，现在则说行持佛业。'正相应'是指以果相互关联。
以大臣为喻来说明这一点，即'譬如'，对自己的国民获得力量是为了远离王权衰败的忧虑。由于在成办王事时能力正确生起，故获得精进。
'少勤'是指自己投入于诸事业。'放下重担'是指自己无需谋生。'如是'是指义理。'此'等是总结。
关于如何说'以无所作而以大事安住'，即'于色'等。由于不执著于色而安住，与其他相关。因为见到般若波罗蜜多，对色等诸法不生起爱著执取见解分别相的执著。
因此，由于无执取及无执著而称为安住。为此说明大事性，以'云何'等提问。以'汝意云何'等回答。'须菩提，我亦'是自己作为根本而说。
以'初入乘者'等说明甚深性，是因为对于未熟悉真实性思维者会生起恐惧。这说明他们于此教法中无缘分。
宣说有缘分者即'世尊然而'等，'因圆满'是指种姓圆满。

།སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནི་རིང་པོར་བསྐྲུན་པ་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། ། འདི་ཉིད་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཟབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་སྟེ་འདི་ལ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར རོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་རྣམས་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་སྐལ་བ་ལས་ཅུང་ཟད་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་སྐལ་བ་ ལས་ལྷག་པའོ།།བཟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོན་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་བཞིས་ སོ།།འཇལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །ཉེ་བར་སེམས་པར་བགྱིད་པ་ནི་མང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་དག་པས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཉན་ཐོས་རྣམ་པས་སོ། །ཉི་མ་གཅིག་བསྒོམས་ པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་གཅིག་བསྒོམས་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ལྟ་ཞོག་གི་།ཐོས་ པ་ཙམ་ཡང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མ་ལའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཆེས་མྱུར་བར་རེ་བར་བྱ་སྟེ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ནས་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ངེས་ པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པར་བགྱི་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ འདིས་བྱ་བ་སྒྲུབ་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་པའོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་བསྟན་པ་འདི་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ གུས་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་འགོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་དམན་པས་ མ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་དུ་མི་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་མེད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྨོངས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་སོམ་ཉིའོ། །སོམ་ཉི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།

所谓'对往昔诸佛所作已作'是指已作所需之福德。
长时间积累、修习、积聚善根，以及世尊未闻等诸事，彼等如是宣说。
此处天子等说道：'甚深'等。为何说甚深，为此说道：因为难见，此处以难行而证悟正见甚难，因为诸愚者难以证悟。
'若'等，随信行是在决择分位。如是随法行等，因为在诸大经中如是诵出。
若时稍许未成熟者，即是超过根机者。
'安忍'是指无生法忍。此说明菩萨智慧之广大，'寻求'是诵读。
寻求是以'如何'等。'思维'是以四种道理。
度量是遍观察，即是'如是此'。近观是各别遍观察。近思维是多作。
'彼等胜过'是指随信行声闻等。
因为以一日修习无生法忍力而各别近住于一切智性。
此即所说：'如是启白'等。'若闻'是且不说一日修习增上胜解，仅仅听闻也是此，是指最下等。
涅槃是自菩提。应速期望见到。
如是，在诸大经中说：'于般若波罗蜜多学习后，随信行者与随法行者当得决定出离'。
'其后'等，'此是大波罗蜜多'是因为以前所说大事而近住。
'彼等行至不远处而不见'是显示以此教法于彼等成办所作。
不可思议等品即是不可思议品，为第十三品。
今为于长老须菩提等，于此教法增上胜解等圆满补特伽罗生起恭敬故，问及生起：'世尊，若菩萨大菩萨'等。
'胜解'是具增上胜解。'不退'是非劣精进。
'不怯'是非无精进。'不住'是非颠倒。愚痴是未证悟。疑是怀疑。犹豫是颠倒。

 །དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྨོངས་པ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་སོམ་ཉི་མི་ཟ་བའོ། ། མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཐོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་པར་མོས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྤོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོར་བའོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན པ་སྟེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ།།ཇི་ལྟར་འདུན་པ་རྗེས་སུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུན་ནོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །མི་གཏོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །བ་བེ+ེའུ་གཞོན་ནུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བེའུ་ཆུང་བའོ། །ལུས་ལས་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྙིང་ལ་གནས་པའོ།།འདིར་ཡང་དཀར་པོ་ལ་ཕྱོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མི་རྣམས་ཉིད་ལས་ཤི་འཕོས་པ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་ལེགས་པ་གཅིག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་མི་རྣམས་ཀྱི་ ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་ལེགས་པ་གཉིས་པའོ།།དགའ་ལྡན་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་འདིར་སྐྱེས་པ་ནི་ལེགས་པ་གསུམ་པའོ། །འདི་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དང་པོ་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདི་ལ་སྔར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་དྲན་པ་དང་བག་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།མི་རྣམས་ལས་ཤི་འཕོ་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཞུས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་མོ།།ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འཐད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱས་ཏེ། འདིའི་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྔ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་རོ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།གང་གིས་སྔོན་གྱི་མཐར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདིར་སྐྱེས་པ་བསྟན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་ཐོས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་འདིར་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཕྲོགས་པ་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའོ།།སྔར་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ལས་ལྟུང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ཏེ་ཞག་ ཁ་ཅིག་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ།།འཕྲོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་འགལ་བ་ཅན་དང་ཉེ་བས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།

由于没有这些，所以不迷惑、不怀疑、不犹豫。'极其欢喜'是指强烈渴望。'仅仅随闻'是指因为是极其成熟的因缘，仅仅听闻就生起增上信解的缘故。'不舍弃'是指不抛弃。'背离'是指不面向，即将随之相续。如同欲求随顺成就的相续。'随行'是略说。'不舍'是广说。'小牛犊'是指幼小的牛犊。'依附身体'是指住于心中。
此处白品菩萨有三种：从人中死后转生于人中者是第一种善。从其他佛土死后转生于人中者是第二种善。从兜率天死后转生于此处者是第三种善。这些应当次第宣说。
首先说第一种：'须菩提'等。对于此应当了知，之前已有对般若波罗蜜多的增上胜解、正念、不放逸等。不仅仅是从人中死去。其次说第二种：'于其他诸佛世尊'等。'请问'是指仅仅问般若波罗蜜多的自性。'询问'是指以种种道理开示，此即具足正确摄受佛陀。
第三种说：'复次'等。'精进'是指专注。前者是佛陀的正确摄受。此处的特殊之处是圣者怙主弥勒的正确摄受。
黑品也有三种：先前末际未曾听闻世尊并未请问者，此处生已对教法无增上胜解者是第一种。虽于先前末际有听闻、请问等正行，但从极远时随行，此处仅以信心听闻后，正被夺走而成动摇与不动摇者是第二种。先前已成动摇与不动摇，之后完全舍弃增上胜解而从声闻、独觉乘堕落者是第三种。
这些也应当次第宣说。其中第一种说：'复次须菩提，若菩萨'等。第二种说：'复次'等。'暂时'是指某些日子随行。'夺走'是指因接近对立者而显现。

 །སླར་ཡང་མི་སྟོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དེ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པས་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་ལྷག་པར་མོས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་མ་ངེས་ པར་གསུངས་སོ།།འཕྲོག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་གལ་ཏེ་གསལ་བར་མ་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལའོ། །གང་གིས་སྔར་ཡོངས་སུ་དྲིས་པར་ མི་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ། གང་དུ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཡེང་བ་ནི་དད་པ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་འཕེལ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བློ་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོང་བུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་པའི་རས་བལ་ནི་རས་བལ་དུ་བྱས་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་འཇལ་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད་མེད་པས་ངལ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ གསུངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ཁོ་ན་སྟེ་གང་གི་བློ་རྒོད་པར་གྱུར་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དོར་བ་དེའི་ཚེ་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་བྱས་པས་ན་ཐེག་པ་སྟེ།དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་དེའི་གསར་པ་སྟེ་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་བདག་ཏུ་བྱས་ནས་ཡང་ཕྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ ཡོངས་སུ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་སོ། །ཕྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་ པ་ཡོངས་སུ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསུངས་པ་ནི་ཉིད་ཀྱི་དོན་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་གསལ་བའི་དོན་ལའོ། །བདེ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་བདེ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ནི་བགེགས་ཀྱི་ དངོས་པོ་མེད་པའོ།།མ་སྨས་པ་ནི་མཉམས་པའོ། །མ་སྣད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དཔེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པར་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ མ་དོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུའོ།།དཀའ་བའི་ལམ་ནི་ལམ་དཀའ་བའོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལམ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ཨ་ཙར་གྱི་འགྱུར་རོ། །བསྡུ་བའི་མཐར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་ལམ་དཀའ་བ་ལ་བསྡུ་བའོ། །དད་པ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་དེའི་ལམ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའོ།།བཟོད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཐེག་པ་ཉིད་དོ། །སྲིད་པ་ནི་དེ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འདུན་པ་ནི་གོང་ནས་གང་གི་གནས་སྐབས་ལའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའོ། །བག་མེད་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་ པའོ།།མོས་པ་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་འདི་ལྟར་ཞེས་བསྟན་པ་འཛིན་པའོ།

再次说'不会丢失'是为了表明在那个时候通过完全询问而教导。这是对于殊胜信解和非殊胜信解二者说为不确定。
关于'夺取'的读法，如果不清楚，那么为了明了，应当恭敬于完全询问等。'真实'一词是指真实义。由此之前不会完全询问。
有些地方读作'不随行'，意思是在何处完全询问长时不相续。散乱是因为退失信心。变得怯懦是因为在殊胜信解上无有增长。
其心变得轻浮是因为未缘定义。为了制作绳子而加工的棉花，是将棉花制作后与之相等。因为没有极为衡量的智慧而疲惫，因为做成其他的缘故。
说第三，即'此菩萨'等。'彼'即是前者，也就是当其心轻浮后完全舍弃对世尊母的殊胜信解时，彼时成为第三。
'新入大乘'是说因为这些能够行进故为大乘，即信心、精进等。彼等是其新者，非长时安住。
'不摄受'是说首先作为自己的后来又完全舍弃的缘故。'不随入'是说后来完全无有随成的缘故。'不教导'是以三十七菩提分法等。因为后来完全舍弃一切缠缚的缘故。
所说即是以喻明了自义，即'须菩提，譬如'等。譬如之声是明了义。'安乐'之声是无尽，意为以安乐。无间是无有障碍事。
未受损是完整。未受害是因为无有其他损恼。'如是'是此中不以喻完全等同。对般若波罗蜜多未教导是因为不作意。
'中途'是指中间。难道路是艰难道路。'加行道'是阿遮黎的译法。因为在摄集终成就上无常的缘故。破坏是难道路上的摄集。
'有信'是对正等菩提及其道路深信。忍是加行大乘性。欲求是希求彼。意乐是从上述任何阶段。精进是勇悦。放逸是依止善法。
胜解是对方便及从方便所生如是所说的执持。

 །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །གཏོང་བ་ནི་ལམ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །གུས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ལ་མི་འདོར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ།།དགའ་བ་ནི་འདི་རྣམས་ཉིད་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །དང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྲིད་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ལས་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ།།བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སྨོན་ལམ་མི་འདོར་བའོ། །དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་ བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དད་པ་ནི་དད་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་དོན་གསུངས་པ་ནི་ཉིད་ལ་དཔེ་གཞན་པའི་དོན་དུ་གང་ལ་ཅུང་ཟད་གྲགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐབས་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྣམས་ ཀྱིས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཁུར་ཞིང་དེ་བར་མ་དོར་འབིགས་པར་མི་འགྱུར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མ་སྨས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ལ་སྨས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་སྣད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡུལ་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་མ་སྣད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གྲུའི་དཔེ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡང་གྲུ་ཆག་ པར་དོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆག་པར་དོགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་མིག་ཚགས་མ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་དོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྩ་བ་ཉམས་པའི་དོགས་པ་དང་ འབྲས་བུ་ཉམས་པའི་དོགས་པའོ།།དེ་ལ་རྩ་བ་ཉམས་པའི་དོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེའི་རྫས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཉམས་པར་དོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལས་སོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་སོ། །མིག་ཚགས་བྱ་བ་ལེགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ཚགས་བྱས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་མིག་ ཚགས་བྱས་པར་འགྱུར་བའོ།།ལེགས་པར་བཤམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱར་བར་བྱས་ཏེ་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞོན་པ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །བཞོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞོན་པའི་སྣོད་དོ།

增上意乐是为获得圆满菩提的增上意乐。舍离是对于道路上产生障碍的诸法。恭敬是对诸佛陀不舍弃的修行。欢喜是对这些供养等生起欢喜心。净信是如所说的功德修行中生起真实信解。极喜是对诸佛等及一切法空性生起殊胜欢喜。
精进不舍是为一切众生利益而获得圆满菩提的愿望不舍弃。若依止般若波罗蜜多，如是具足时，彼等之信心乃至精进不舍，为现前圆满成佛故，彼等获得世尊后将安住于一切智性。
某些版本中没有'为现前圆满成就无上正等正觉'这样的说法。其中信心不是其他信心，为解释其义而说，为了其他譬喻之义而略说，如是说:'譬如'等。方便善巧是以五波罗蜜多。
如是由六波罗蜜多摄持故，如同极为成熟的心的信心等如水般承载，中途不会破坏，将安住于一切智性。'未损'是指菩提心无损故。'未坏'是指对圆满菩提境界的信心和精进等未坏故。
又为说明极为坚固之义，以其他方式说船的譬喻:'如是'等。极为明显也是因为未了知船只损坏的原因而成为邪慧者。说明损坏的原因即'未作检查'等。
此中有两种忧虑：根本损坏的忧虑和果实损坏的忧虑。其中说明根本损坏的忧虑即'其物质也会变异'；说明果实损坏的忧虑即'广大'等。'从广大利益'是指从缘正等菩提的信心等。
'从他人广大利益的珍宝蕴'是指从力等佛法蕴。'善作检查已'即是'作检查'之义。如何作检查。'善加准备'是指以具足性而作一切事业的相应，随顺是随顺。因此应知彼乘。'乘'是乘具。

 །ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ གཞན་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྒན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོགས་པའི་ལུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒས་པ་ནི་ན་སོ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ན་སོ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པ་ ནི་དེ་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའི་ཚད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ།བརྒྱ་ལས་ཐ་ནའོ། །སྐྱེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་ལོ་འདི་ཙམ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །མ་བརྟེན་པར་ཁྲི་ལས་ལྡང་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་ བའོ།།ཁྲི་ནི་ཉལ་ཁྲིའོ། །འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་དུའོ། །བཅོམ་པ་ནི་ཟད་པའོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གང་ལའོ། །ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་དོ། །གནས་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལའོ། །དཔེ་ཉིད་ནི་དཔེ་སྟེ་རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དཔེའི་ལེའུ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཐེག་པ་གཉིས་ལས་ལྟུང་ངོ་། །མ་བྲལ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་ འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འོ་ན་དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ལ་གཏམ་གང་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལས་ སོ།།བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་དང་པོ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་དགོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་བསྙེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།བསྙེན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བ་ལས་སོ། །བསྟེན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བ་ལས་སོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་གང་དག་འདི་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།འདོམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །རྗེས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དུའོ། །གདམས་ངག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་གསུངས་པ་ནི་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སླར་འདི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་གང་ཡིན་ཞེས་དེའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་འདིའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་རྣམ་པ་འདིས་སོ། །ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ གྱིས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། མཚན་མ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ས་གཞན་ལ་འདོད་པ་མི་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །དང་པོ་གསུངས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའམ། མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ།

为了再次阐明，说了另一个比喻，即如此等。'老人'是指身体衰老之故。'年迈'是指年龄大之故。'衰朽'是指因年龄大而记忆等功能衰退。'活了一百二十岁'是指此人具有一百二十岁的年龄，称为一百二十岁者，至少有一百岁。'出生'是指出生的意思。这里是简要表达'此人出生后经过这么多年'的意思。'不依靠能否从床上起来'是指没有他人搀扶。'床'是指卧床。'行走'是为了行走的意思。'毁坏'是指衰败。'何处'是指何方。'多久'是指多长时间。'彼处'是指在那城市。'譬喻'即是比喻，如海船等。这是以譬喻为主的品，是第十四品。
如是通达般若波罗蜜多的智者们，若远离则从二乘堕落。若不远离则将证得无上正等正觉，如是开示后，长老须菩提问道：'那么，对于刚刚进入大乘的初业者有何教诲？'即'初业者'等。'安住'是指修行。'学习'是指了知。
此时，世尊为了初业者务必依止善知识的意趣，为显示应亲近善知识而说：'须菩提，于此'等。'亲近'是指不舍弃。'依止'是指说法时不舍弃。'承事'是指应当依止。他们应当做什么呢？说道'于此等'。'教导'是为了趣入修行。'开示'是为了详细修行。
宣说教诫的本质是'何者'等。为了再次说明这些善知识是谁，因此说'彼等'等。为显示他们如何教导意义，说'对他如是说'等。以此方式。从'汝来'等直至'勿生欲求'。般若波罗蜜多的修行有四种：即修行六波罗蜜多、成熟无上菩提、不执著相为最胜、不对其他地生起欲求。首先说'于布施波罗蜜多'等。'瑜伽'是指修习或精进。第二说'彼等一切'。

 །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་སུ་མ་སྙེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བས་ གཟུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག་།མི་སྙེམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་གོམས་པའོ། །བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གཟུགས་སུ་མ་སྙེམས་ཤིག་།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ད་ནི་གནས བརྟན་རབ་འབྱོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ལ་རག་ལས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འདོད་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བགྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའོ། །རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་སྙིང་རྗེ་ ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ལ་འགེགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་དང་གནས་དང་དཔུང་གཉེན་དང་ གླིང་དང་སྣང་བ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་བསྟན་པ་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མི་འཇིགས་པའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བསམ་པས་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་ སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་གྲོལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བསམ་པས་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་གཉི་ག་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྩེ་བ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི བསམ་པས་སྐྱོབ་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བསམ་པས་སྐྱབས་སོ། །སྦྱོར་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པའི་བསམ་པས་གནས་སོ། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་བསམ་པས་དཔུང་གཉེན་ནོ།།གླིང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྣམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་བསམ་པས་གླིང་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཡོ་བས་སྣང་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཉེ་བར་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའོ།།ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལས་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ པའི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོར་བསྟན་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགྲེལ་ཏོ། །མདོར་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ ལས་སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འབད་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་བགོ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའོ།

第三所说：'不要执著于色相'，即不要以色相的本质通过分别见来执取。'不执著'是指对一切法无分别。'遍净'是指修习。
第四所说：'善男子，你不要执著于色相。须菩提如是'等是总结。
现在长老须菩提对于以自相空性的一切法，不希求依靠自己的涅槃，而追求无上正等正觉的菩萨们行难行，所说：'世尊，对难行者赞叹'等。即是说如此本质的布施。修习般若波罗蜜多。'虽得自在'是指已极为熟习道路。
此处说悲心即是遮止堕入涅槃的因，所说'极为痛苦'。现在世尊即以此因缘为利益世间，为安乐，为悲悯，为救护、皈依、住处、亲友、洲渚、光明、引导、依止而安立后，广说教法即是'如是'等。
为令从五道中解脱，以安住无畏处的意乐而为利益；以令众生从诸苦解脱而安住安乐的意乐为安乐；以二者对世间悲悯；即说此世间悲悯是以为令解脱诸苦而说法的意乐为救护。
以令从苦恼的诸苦解脱而安住无余涅槃的意乐为皈依。为断除执著而说法的意乐为住处。以超越色等诸法而说法的意乐为亲友。如洲渚般遍断相的说法意乐为诸洲渚。以驱除世间一切无明黑暗而为光明。以大悲心引导众生趣向涅槃的说法意乐为引导。
为证悟虚空行等一切法而说法成为依止，这是略义。以成为世间皈依等作略说。如是本质精进发起与解释。略说如何等以八种广说。'从彼等'即从彼等诸苦。'此'即世间。'精进'即披甲。'精进'即加行。

 །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ། །སྔོན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣམས་ལ་རྟེན་གྱི་ འགྲེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྐྱོབ་པའི་འགྲེས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་གི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སོ་སོ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ སོ་སོ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གང་གི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་གནས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་གྱུར་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ དག་གིས་སོ་སོར་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲལ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱར་བ་ལས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིས་གནས་ཡིན་པས་ན་གནས་ཏེ། དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱང་ དེ་བཞིན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་ པའོ།།འོན་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོངས་པ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་གཟུགས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་དེ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

生等即是法，由具有彼而成为生等法之所依。对于前世诸佛母们，依止之后随顺救护而宣说。
若无关联者即称为无所缘，在轮回阶段中遍计、依他起、圆成实三性何时成为一体而非各别运行时，彼时称为彼等非各别运行之所缘。
当极清净法界以闻思修等同分力而渐次转依时，圆成实与遍计、依他起二者各别，极为离垢，自性而住，此时称为无所缘。无离、无生、无灭等是此之异名。
总结即'如是'等。'道'即所缘，因此此为处所故为处，为显示彼故成为处所。
'须菩提，色之彼岸即非色'者，真如舍离色之能相故成为色之彼岸。因此，若成为色之彼岸之真如非为遍计色之自性。
'须菩提，如彼岸'者即真如。'色亦如是'者即法性之色。'如色之彼岸，一切法亦如是'者，'彼岸'即空性之自性。如是'一切法'者，意为彼等亦具真如之体性故。
然则'现前圆满成佛即一切法'者有何密意？若如色般一切法亦如是，则如是以色现前圆满成佛，一切法亦当现前圆满成佛。如是了知之菩萨当成正等觉。
'世尊，此中都无分别故'者，'此中'即于色之彼岸都无分别故。若于色之彼岸之真如起色之分别，尔时由了悟色之自性故，非由一切法了悟，而仅成色之了悟。
以于色之彼岸无色之分别，以是真如之自性故，因此仅由了悟彼而成就一切法之了悟。

 ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་གནང་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤོང་བར་མཛད་དེ། གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན གཤེགས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ལ་ནི་ཐུང་བ་ཉིད་དམ་ཕ་རོལ་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲའོ། །དེའི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ དཔུང་གཉེན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གླིང་གི་རྣམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གླིང་རྣམས་སོ། །ཆུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་ཡོངས་སུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ནས་བསྐོར་བ་ནི་བཏང་བ་རྣམས་སོ། །ཆུའི་དབུས་ན་གནས་པ་ཐང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནམ་ཡང་དོན་དམ་པར་མི་འབྱུང་བའོ།།ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ནམ་གྱི་ཚེ་ན་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཆད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་སྟེ།དུས་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཞི་བ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ་མི་ གཙང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྲིད་པ་གཞན་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་གླིང་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ གླིང་ངོ་།།གླིང་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་སྟོན་པས་གླིང་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྒོ་ངའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་ནི་སྦུབས་ཏེ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་འདི་ལ་སྦུབས་བྱེད་པས་ན་སྦུབས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ལིང་ཏོག་སྟེ་གཡོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མ་རིག་པ་ཉིད་ནི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཀྱི་ལིང་ཏོག་སྟེ་དེས་ཡོངས་ སུ་ཁེབས་པ་ནི་འཛིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ཀྱི་ལིང་ཏོག་གིས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མུན་པ་ལ་ཞུགས་པ་བདེན་པའི་དོན་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པས་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སོ། །མུན་པ་ནི་གཏི་མུག་སྟེ་དེས་ཟིལ་གྱིས་ ནོན་པ་ནི་ལོང་བར་བྱས་པའོ།།སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མུན་པ་ནི་མུན་པ་མུན་ནག་གོ། །སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ ཉིད་དེ་དེས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།

世尊如是说后，以'此复次，须菩提'等语而作舍弃，即使菩萨们也不能在一切方面现证他方之所证，如同诸如来。对于彼等自性的决定思维也不应现证，此为难行，因为具有对有情界的观待。
那么，如何是彼等之智呢？'如是我等当证正等觉'即是现证正等觉之密意。以'如是'等语而作总结。
'他方'之声即是短音，或者'他方'的异名即是'他'声。彼之智即是智，由于对此宣说法性故，称为'成为救护'。
由于宣说洲相之法故为'诸洲'。'为水所环绕'即是为水所环绕，即从一切方向被环绕者。'处于水中陆地'即是其义。
'前际与后际永断'中，色之遍计所执与依他起自性前际于胜义中永不生起。于后际亦于胜义中任何时候都不会生起，因为一切时中皆无故。
'一切法之断'即是由前际与后际所永断，由于三时空故，'一切法不可得'即是胜义自性。此为寂静，因为寂灭痛苦故。此为殊胜，因为寂灭不净与烦恼故。
此为涅槃，因为灭尽其他轮回故。此为如实，因为是胜义故。此为无颠倒，因为不可得颠倒故。由于与洲相顺应故即为洲。洲即是法界。由于宣说彼故成为诸洲。
蛋之外部即是壳，由于对此生于蛋者作壳故为壳，彼即是覆盖，即是遮蔽。无明即是蛋壳之覆盖，为彼所覆即是执著。
如同为蛋壳覆盖的众生，入于俱生黑暗中不能见到真实义，如是这些众生为无明所覆。黑暗即是愚痴，为彼所胜即是令盲。
能作光明即是诸能作光明。特殊之暗即是黑暗。能遣除即是能遣除。
'无生无灭'即是摄义中第二摄义。一切法之自性即是法性，由于彼无生无灭故，宣说法者即是凡夫之诸法即是无明、行等。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ཉིད་དེ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་ལས་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ནི་ནམ་མཁའི་རྟེན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མེད་པ་འོང་བ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དུས་ན་གང་ནས་ ཀྱང་འོང་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་ན་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པའོ།།ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མ་བྱས་པ་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་ནི་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ཁྱད་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་བསྐྱེད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་བཟློག་ པས་མི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་མི་གནས་པ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་འོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་རྟེན་དེ་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཅན་ནོ།།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པའི་ རྟེན་ཅན་ནོ།།ཞི་བའི་རྟེན་ཅན་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟེན་ཅན་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྤྲོས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པར་སྒྲོ་ འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོང་བ་མེད་པ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པའོ། །འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྟེན་ཅན་ནོ།

声闻的诸法即是修习补特伽罗无我的念住等法。
独觉的诸法即是那些法，但不依赖他人的教导。
菩萨的诸法即是菩提心和布施波罗蜜多等法。
佛的诸法即是十力等法。
如是一切法因无生无灭故，以法教而引导。
所谓引导即是令通达胜义。
所谓'色是虚空所依'，意思是如同虚空般无染无变，是胜义之色的含义。
如是与虚空相等，一切法无来无去。
圆成实法于无分别时无所从来，于分别时无所去。
为何说与虚空相等？如同虚空非所作，因为不动故。
不变异是因为不生起其他状态故。
非所造作是因为诸因缘故。
以无差别性而住，因为生起后而入故。
所谓真实住是因为真实住于彼故。
别别而住是因为住于某一性故。
这些的相反即是不住、非真实住、非别别住。
须菩提，如是一切法无去等，即是无所从来等，非次第宣说。
须菩提，所谓'一切法是空性所依'即是空性的本性。
'彼等不离该依处'是说那些法不舍离该本性。
获得差别状态是造作，无彼故是无造作所依。
因无生故是无生所依。
因不由因缘力所生故是无起所依。
无实事言说之因无自性故是无实事所依。
如梦所依是因为无量故。
因无色故是无边所依。
寂静所依是因为事物无烦恼故。
涅槃所依是因为自性中一切分别和戏论都涅槃故。
无起所依是因为于真实中无增益故。
无来是从何处也无所来。
无去是往何处也无所去。
因无来去故为依处，一切种悉皆寂静，故是极寂静所依。

 །གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ དང་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་ཆོས་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷག་པར་མོས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སུ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་གསུངས་པ་ནི། སྤྱད་པར་གྱུར་པ་ནི་སྤྱད་པར་འགྱུར་བས་ན་སྤྱད་པར་གྱུར་པའོ། །འདོན་པ་ལ་ཡང་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གཉིས་པ་ནི་རྟེན་ གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ།སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། དེ་གསུངས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ལྷག་པར་ མོས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །འདུལ་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། འོས་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་ བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟེན་དེ་དག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ གསུངས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།གཞལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་གོ་ཆར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་མེད་པར་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ བའི་དགོངས་པའོ།།གཟུགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་མར་བྱས་ནས་གོ་ཆ་ འདི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གནས་གསུམ་པོ་ནི་སོ་སོར་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དོན་གྱི་དབང་འདི་འདོད་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གོ་ཆ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མའི་འགྲེས་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། སྔོན་ གྱི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འབྲེལ་བའི་གོ་ཆ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་གང་ཞིག་།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། གནས་གསུམ་པོ་ནི་སོ་སོར་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ས་གསུམ་པོ་དེ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆའི་དགོངས པའོ།

由于依靠虚空，能明显显示甚深法，因此对一切殊胜信解不可得而问'世尊此是谁'，即是所谓的甚深般若波罗蜜多。
殊胜信解有两种因：往昔行为和所依差别。其中宣说往昔行为是：所谓'已行'是指将要行故称为已行。读诵也是行为，即是守护六波罗蜜多之义。
第二因是所依差别，即往昔诸佛，所说'往昔'等，由二因而善根成熟。
世尊母即是空性之体性，于彼其他自性也殊胜信解不可得而问'体性如何'，即是从调伏而生，具寂静自性。调伏即明显，因为适宜故从调伏而生，即是贪欲烦恼。由于彼等自性本无，故彼等离于自性，此等具有此性，因此是空性体性之义。
所依彼等现前圆满成佛已，即是宣说于虚空中行走、出生等瑜伽差别。
对世尊所说义的差别所说即是'作难'等。世尊许可说'如是'后宣说差别，即是'复次须菩提'等。
为度无量众生涅槃之义故，修习慈悲即成为铠甲。若无修习智慧，仅此程度并非行喜行，此是密意。
既非与色相应，亦非为色义相应，即由于色等诸法极其无故，非是色等体性。一切彼等诸法作为相，此亦非铠甲。
然而无相所作即是显示所谓铠甲，三处不应各别欲求，然而是一体，此是密意。此是所欲义之力。
彼亦是世尊自身所说即是'无住'等。往昔诸函中说'非住'等。铠甲披着即是最后读诵非也。此读诵即是理体，往昔声闻缘觉等不相应铠甲即世尊所说中何者。须菩提启白：三处不应各别欲求，由于与三地不相应故是铠甲密意。

།དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདྲི་བར་མཛད་པ་ནི། དོན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་རང་གི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་མོ། །དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ་སོར་འདོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་གསུམ་ལ་ཡང་སྒོམ་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཐད་པ་རྣམས་སོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཆོས་མེད་པ་ ལ་ཡང་སྐལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གསུངས་པ་ལ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲི་བའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བས་ལན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་སྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་སྒོམ་པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་ཆགས་པའི་སྒོམ་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྒོམ་པ་ཡང་ངོ་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐོགས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པའི་སྒོམ་པ་ནི་མེད་པའི་སྒོམ་པ་སྟེ། བཟུང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པའི་སྒོམ་པ་ནི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ ས་གསུམ་ཡང་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ་སོར་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་ཅེས་འདྲི་བའོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་པ་ནི་འདིར་ལན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཡང་ཟབ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་གནས་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལས་ཚད་མ་མེད་པའི་གནས་པ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་གཞན་མེད་པས་ཀྱང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་སྦྱང་བར་བྱ་བའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འོན་ཏེ་མ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་མཚན་མ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།གང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་མུ་ སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡང་དག་པར་སྦས་ནས་སྨྲ་བ་ལ་སྨྲ་བའི་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་སྙིང་པོའི་འདུ་ཤེས་འདི་ལ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟབ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ལ་འདི་ཞུམ་པ་དང་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ མངོན་པར་དགའ་བར་བྱས་ནས་ཉན་པ་པོར་འགྱུར་རོ།།ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འཛིན་པར་བྱའོ། །འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་ནས་ཤིན་ཏུ་བྱ་ དཀའ་བ་རྒྱལ་སྲིད་དང་དཔུང་གཉེན་དང་བུ་དང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དང་།ལུས་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་སྤོང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为了明了这个意义，世尊作如是问，即'义之所依'。然后对圣者须菩提阐明自己的密意，即所谓'甚深'等三地。不应以所缘之修行而各别希求。对于三义，也是修行者无所缘等之正理。
'丝毫也无'是指因修行者的般若波罗蜜体性不可得故。'于何处亦无'是指于任何处都未见到无法之机缘故。
对所说之义问'为何如此'。以'因无圆成'而答。圆成即是实有。因此，这是修习虚空，即一切法无实之修习，因为仅见空性故。对于'修习一切法'之诵读，义理也是如此，因此这是无执著之修习，也是极善之修习。因为于一切法无所缘及无障碍故。
因诸法无边际故，无所有之修习即是无所有之修习，因所取不可得故。无所执取之修习是因能取不可得故。此说明三地住于无相，不应以所缘之修行而各别希求之义。
在前分中，自身问世尊何为义之所依。自身无住处是此处之答。须菩提所说'甚深'等言词即成无住处。
'须菩提，是故'等，从此无量住处性外，因无他因，应当观察即是应当修习。某些处说，此是不退转抑或不是之后，显示行相，'于何处'等是对所说般若波罗蜜，不以所缘之修行而生起执著。
某些处说'遍说'是指其他外道隐藏真实而说法，对说法教言不生起实质想。某些处说对甚深法闻法时，不生怯弱、恐惧等。有些人欢喜而成为听闻者。
具足这些功德者应当认为是不退转。这也应知是说无前行精进。即使从极远时以来，以极难行之舍弃王位、亲眷、子女、肢体、支分、身体等相之行为，经三无数劫而证得正等菩提，也不是仅以欢喜般若波罗蜜而能断除执著、遍执。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཉིད་དུས་རིང་པོ་ཅན་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བླག་ཏུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཛིན་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་གང་གིས་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ དུས་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གཞོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། བྱེ་བྲག་དུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཁ་ཅིག་ནི་སྣང་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ། །གཞོལ་བ་དང་འབབ་པ་དང་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་གཞལ་བར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ ཚད་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མེད་པའོ།།དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དང་དུས་ལ་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་ པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་རུང་བ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལའོ།།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་མངོན་དུ་བྱ་བའོ། །ལམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་གྱི་འབྲས་ བུ་ནི་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་ པ་དང་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའོ།།སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་འགག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །སྒོམ་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པའོ། །སྒོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པས་འབད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ གྱི་སྒོམ་པའོ།།ཕྱོགས་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཞེས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

即便如此，也应当安住于以无所缘为相的般若波罗蜜多中，而且在长时间中修行难行也变得极其容易，因此说一切法无所缘的行持即是圆满菩提的主要因。因此应当行持于此并坚持不退转。
'世尊，以何种方式观察般若波罗蜜多的差别'这句话是指在证悟时以观察殊胜智慧的差别。
以趣向一切智性的相续而行是指现前证悟一切智性，意思是应当观察差别。'以相续'是指心的相续。
关于如何宣说趣向一切智性，即'以趣向虚空'，因为以空性的本质而言，一切智性与虚空相等。
比如在证悟时，有些法不显现，因为不存在。证悟它们的真如，而且那真如也如同虚空。
'趣向'、'流入'、'倾向'这三个词是根据小、中、大的差别。'彼观察'是'般若波罗蜜多'的余词。
若问'为何如此'，是指与虚空相等性。以'不可量'等来回答。因为不能以处所和时间来衡量，故说不可量。真如离开度量，故说无量。
从'非色'乃至'不住于任何处'。这一切都是因为不遍及处所和时间而具有度量，故与不可量的本质相应。
其中，'获得'是在第一刹那了悟时，于一切法的现证中，对于应了知的自相具有各别了知的本质。'通达'是现前任何法。'道'是见道等。'道果'是由此所成就的断除烦恼等。
'智'是决定共相的本质。'识'是决定别相的本质。'生灭'，如世间所定，在非刹那方面是生、灭和由他因所作。
在刹那方面，仅从自相续而生的灭是断除一切烦恼。'修习'是心中反复决定。'离修习'是无为的具有精进差别的修习。
'方位'是处所的差别。'若于他处'是指彼处趣入。'任谁'是指以色等的本质，因为具有彼等的度量性。

 །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བྱ་བ་རྣམ་ པར་འགྱུར་བ་བོང་བ་དང་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་དང་ བྲལ་བ་ནམ་མཁའི་ཆོས་ཅན་དེ་བས་ན་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །ལན་ ནི་གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཟབ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་ལྷ་རྣམས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྔགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ སླར་ཡང་ཟབ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཟབ་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་གིས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བལྟ་བར་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་འདོད་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་པ་ཆུང་བའོ། །གཞོལ་བར་མཛད་པ་ནི་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །གང་དུ་སུས་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་ཉིད་ལ་ལྷག་པའི་བྱ་བ་དགག་པའོ།།ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་དགག་པའོ། །བདག་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་པོ་དགག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་འོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའོ། །ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ མཐུན་པ་ནི་བཟློག་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་བཟུང་བའི་སླད་དུ་སྟེ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ནི་མི་འཛིན་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་ལྷའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅཝ་ ལྔ་པའོ།

其义如是：若一切智性是有作用变化、具有存在和住处、单一方向、可度量的分别性变化，如是存在时，则以色等诸法而现前圆满成佛。
由于彼离开彼相，具有虚空法性，故彼不是由色等诸法而现前证悟，因为彼等不存在。
真如即是彼等无差别体性之现前证悟。
为何如是？此为问。
答曰：色性等，色即是圆成实色。如是受等。
由遍计所执和依他起的色等诸法不存在性，彼时灭尽故，于圆成实色等如虚空者，是一切智性之体性之密意。
如是闻深法已，诸天以'世尊甚深'等赞叹已，以如来少欲性，复次宣说甚深性而说：'尔时'等。深者，因无二取行故。
难测深者，因遍计所执和依他起二者所障故。
难见者，因非世间修道之境界故。
难解者，因声闻缘觉等亦不以出世间智慧了知故。
欲作不作者，是精进微小。
趣入者，是令欢喜。
以'于何处任谁'等否定此中增上作用。
以'因虚空甚深'等否定业。
以'因我甚深'等否定作者。
有处诵为'一切法以无障碍性故甚深'。
一切法所得彼等以无来性故甚深。
'希有'者，因先未见故。
'稀奇'者，因具因果殊胜故。
相违者是相反。
何以故？为不执取，此是执色等为相，异此即是不执。
帝释等诸天所表示品即是天品，为第十五品。

། །།ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་གསལ་བར་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུང་བར་ནུས་པའི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོའི་མི དམིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་འདི་ཡིན་ལ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ངོ་ བོར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གཅིག་གཞན་དུ་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་སྔོན་པོ་སེར་པོ་ལའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །འདིས་ ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མེད་པར་གསུངས་པས་སོ།།ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མེད་ པའོ།།དེ་བས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གང་དུ་ཡང་ ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ལམ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལམ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེས་པ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་གཅིག་གཞན་དུ་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ནུས་པའོ། །གཉི་ གའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་དུ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ནི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་དོ་ཟླའི་མཚན་ ཉིད་དོ།།དེ་མེད་པས་ན་དོ་ཟླ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགལ་བ་ཅན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་མེད་པས་ན་གནས་ མེད་པའོ།།མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་གང་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་གནས་པ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཐད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་རང་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་གཞན་ལས་ཡིན་པར་གྱུར་རམ། གཉི་ག་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བརྟག་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་རང་ལས་ སྐྱེ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཆོས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

现在，对于长老须菩提如何为了不执著而说法，如此明示的是'一切法皆不可得'等。能取的遍计所执和依他起的本性不可得即是空性。具有此相的法即是此，因此为了显示一切法皆具如是性的缘故，宣说不可得的本性即是'于一切处无碍'。若成为所缘的本性，则诸法由于相互间特征不同的缘故，一法会障碍另一法。比如青色对黄色。由于空性的特征在一切处皆真实生起的缘故，于任何处都无碍。
此说明诸法一切无增益和诽谤二边。由于遍计所执和依他起的本性不存在，故无增益边。由于不诽谤法性的本性，故无诽谤边。因此是无碍的特征。由于一切处无二的本性而承许的本性。
所说的道理是'由于与虚空相等'。如同虚空遍及一切而于任何处无碍。为何说'平等性'呢？'为了一切道不可得'。道即是安住于增益和诽谤的事物和无事物的本性，如色等和兔角等。由于彼等不可得。若成为事物的本性，则一法会障碍另一法。于无事物的本性中，为何有趣入他处的能力。由于远离二者的本性，故空性于任何处皆无碍。
无碍的特征即是无等的本性。为了无二故是无比的缘故。由于具有能损害的特征故是对立的特征。由于彼不存在故是无对立的特征。'为了无成就'即是远离相违的缘故。处即是安住，即善趣、恶趣和涅槃等。由于彼不存在故无处。
'为了无成就'即是于无成就中任何处皆无安住。为何无成就呢？因为无生即是远离生。为何无生呢？因为一切生皆不合理的缘故。即是说，若生是法，则应从自生，或从他生，或从二者生，或无因生，此为四种观察。其中从自生不合理，因为彼时法不生的缘故。

།མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཡོད་པ་ལ་སླར་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལྟོས་པར་གྱུར་པ་ལ་ དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ཏེ་གལ་ཏེ་གཞན་ལས་གཞན་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཏེ་གཞན་ཡང་དེ་བྱེད་དེ།གང་དུ་རྒྱུ་དེ་ནུས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་པ་དེ་ནུས་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ནུས་པར་བྱ་བ་ ལ་ཡོད་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡིན་ན་ནུས་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དེ་ལྟ་བུ་གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་ ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་ལ་ཡང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པའམ་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལ་ནི་མེད་པ་ལ་འབྲེལ་པ་སུ་ཞིག་ཡིན།མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཉི་ག་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐྱོན་གཉིས་པོ་འདི་ལས་གྲོལ་བ་མེད་དོ། །རྒྱུ་མེད་ པ་ལས་སྐྱེ་བའང་མི་རིགས་ཏེ།དུས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་ཐལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉི་ག་ལས་མིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་ གང་དང་གང་དེ་ནི།།ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ངན་འགྲོའི་ལམ་དང་བདེ་འགྲོའི་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་རྣམས་སོ། །དེ་མེད་པས་ལམ་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ། ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་འདྲ་བ་ལའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་ལ་ནི་ཏའི་རྐྱེན་ནོ། །ལས་ཀྱི་དྲུག་པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན པར་སྐྱེས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འདི་སྲས་ཏེ་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གསུངས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་དང་བུ་དག་ལ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་ པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཕ་དང་བུ་དག་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།

由于无自性故，生起之因不合理。即便在生起之前法已经存在，这也不合理，因为已存在的不应再生。若已存在还需要生起，则应当一直生起，而不会有不生起的时候。因此，从自身生起是不合理的。
从他者生起也不合理，如果从他者生起他者，则一切应从一切生起。这是存在的，他者也如此。因为在某处见到因的功能和果，所以可以理解，因此不是没有安立。对此应当说明，功能是依靠功能之因遍一切处存在，还是存在于所作功能中？
若是遍一切处，则仅是安立的情况。若是在所作功能中，对于无所作功能者，如何说明功能差别？功能差别即是如此，因为某些果仅是少许而非一切，意思是功能差别是否与果相关联，在关联性上，对于无者谁能关联？若无关联则无安立。
从二者生起也不能摆脱这两种过失。从无因生起也不合理，因为会导致任何时候以一切方式都在生起的过失。如此观察，胜义中生起不成立。如所说：'非从自生起，非从他生起，非从二者生，非从无因生，任何诸事物，皆不曾生起。'
恶趣道、善趣道和涅槃道称为诸道。由于无彼故称为无道。因此说为了不得见一切道。
然后等等，随顺生起是指，'随'字表示相似。随顺生起即是随顺而生。对作者用'ta'词缀。业的第六格表示欲说关系，称为'世尊的随顺生起者须菩提'。
为何如此等等，为何是他的随顺生起者，答案如此等等。意为是世尊之子且说空性。
然后等等，由于无生故，这是对随顺生起的理由的说明。意为因为父子二者都无生故而相似。若是无生，如何成立父子关系，此为所含之意。

།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་པ་ནི། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་བས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འོང་བ་ཡང་མེད་སོང་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་པ་གང་དུ་ ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དང་རོ་གཅིག་པའི་རྟོགས་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་ མེད་པ་དང་པོ་འདས་པར་གྱུར་པ་ལ།མདོར་བསྡུས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ས་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གཞན་དང་གཞན་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཞན་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ རྟོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གསང་བར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཁ་ཅིག་བདག་ཅག་གིས་མི་མཐོང་ཞེས་དམུས་ལོང་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་མུན་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པའི་ཉི་མའི་དཔལ་ལ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་བག་མེད་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་འདི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ སྣང་བ་ཙམ་དེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ཆ་ཙམ་ལ་ཡང་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པར་གཞན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི བ་གླང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་ཆ་ཙམ་ཐ་མ་ཉིད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ལ་སོགས་པས་དབེན་པ་ཙམ་གྱི་བློས་རྣམ་པར་བསྟན་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལས་དེའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ རྟོག་པར་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་དེའི་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན། གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以'随顺生起'等所说的其他论据是：随顺生起，即随顺如来的真如，因此也是随顺如来而生。随顺而生即是'随顺生起'的意趣。
如同如来的真如是无来无去，同样长老须菩提的真如也是无来无去。这表明如来的真如与须菩提的真如是平等的。为了成就随顺生起的意义，说'既无来也无去'，即从何处也不来，往何处也不去。
'如是'等是总结。一切法的真如一味的这种证悟，是出世间智慧的本质，通达遍及一切的法界的各别证悟，在经过第一无数劫之后，简要来说，在欢喜地见道本性的初地上，于诸菩萨中正确生起。
菩萨在其他诸地中，对真如有不同层次的证悟而得清净。在如来地上，其清净是永恒的。
如是，对于一切如来智慧的秘密，作为菩萨们世间与出世间一切圆满之因，有些人说'我们看不见'，这就如同盲人对能彻底驱除黑暗的日光之威德加以诽谤，是在行持极大的放逸。
如所说，某法仅是离开能取等的显现，与前后不相连续，即使在自身部分上也是最终的，因此对于色等的真如，也不见有如牛等为他人所遍计的互异相的色等显现之外的差别。
对于一切缘起，为何在自身部分最终性上能证知这些不同相呢？是通过证悟真实性。因为对于互异相的色等显现，以离开补特伽罗等的唯识智慧显示后，安立为真如。
而这也不能离开其分别念而被观察到。因此，从彼而成就其本质。若说所分别的真如不成立，则离开分别也如何能成就彼？因为在一性上安立种种性时，一切处都是一分别的相故。

 །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ ཐ་སྙད་ཀྱང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགག་པའི་དོན་དུ་ཀུན་བརྟགས་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།འདིར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་དེ་མ་རིག་པས་ལོང་བ་ལ་ལྟོས་པས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཉིད་དོ། ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། མ་རིག་པ་ནི་སྐྱེས་གྱུར་པ། །མིག་སེར་གདུངས་པ་འཇུག་པ་ལྟར། །མི་བདེན་དོན་ནི་མཐོང་བར་བྱེད། །བདེན་པ་བསྒྲིབས་ནས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་བ་ནི རྒྱན་ཁོ་ན་སྟེ་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་པར་བྱས་པའི་ལུས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྣམ་གྲངས་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་གཞན་དུ་མེད། ། དེ་འགོག་པ་དང་འཕགས་པའི་ཡུལ། །འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །རིམ་པ་ཇི་བཞིན་རྣམ་གྲངས་དོན། །འདི་ལ་འགྲེལ་པ་ནི་གཞན་དུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མཚན་མ་དགག་པའི་དོན་གྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་གསུམ་ལ་ཡང་གསུངས་པ། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་།ཅིག་ཅར་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང་། །རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ཐོབ པར་འདོད།།གཉིས་ནི་ཡང་དག་མི་དམིགས་པས། །གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་འགྲོ། །དེ་དང་བྲལ་བས་ཡོངས་གྲུབ་ནི། །གཉིས་མེད་པ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད། །གླང་པོ་ཆེ་ནི་མི་དམིགས་པ། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དང་། །ཤིང་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྱུ་མ་ལ། །སེམས་ཙམ་ཉེ་བར་ དམིགས་པས་ནི།།དོན་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཅེས། །ཤེས་བྱའི་དོན་ནི་མི་དམིགས་པས། །སེམས་ལ་ཡང་ནི་མི་དམིགས་པ། །གཉི་ག་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཉེར་དམིགས་པས། །སེམས་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ འགྱུར།།ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཁྱབ་བདག་ཉིད། །རང་བཞིན་དོན་ནི་རབ་བསྒྲུབ་པས། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །བློ་ལྡན་སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས་ཀྱང་། དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ནི་དོན་དམ་ པའོ།།དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡིན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིག་ རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི།དེ་ཚད་མ་སྟེ་གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

因此，真如的名言也是为了遮止人我等名言分别而假立的仅是遍计所执的相。在此应当说明，所说的'不见真如有差别'这句话，是针对无明盲目者而说的善说。如经中所说：'无明若生起，如同患黄眼病，见到不真实义，遮蔽真实而住。'
因此，凡夫智慧不能见到这个，这只是功德而非过失，因为这是圣者的境界。正因为如此，这称为胜义谛。不是仅由分别念假立的有形体的，因为是圣者各自证悟的缘故。正因为如此，以无颠倒义称为实际。如是亦说：'真如及实际，无相及胜义，法界等异名，空性之略说，无颠倒无他，彼灭及圣境，圣法之因故，如次为异名。'
对此解释为：以无他义故为真如，以无颠倒义故为实际，以遮遣相义故为无相，以是圣者智慧境界故为胜义，以是胜义智慧境界故为法界等。关于三自性亦说：'于彼义别观，顿时于三相，遍知及断除，如次而获得。以二不得故，二相皆远离，由离彼故成，无二而观察。'
如同大象不可得，远离彼之相状，及见于树木，如是顿时于幻，唯心而得见，于义不可得，所知义不得，于心亦不得，二俱不可得，即缘于法界。缘于法界故，心成不可得，能缘遍主体，成就自性义，证得无上觉，智者具三身。'
《释量论》中亦说：'殊胜智慧出世间，其义即是胜义谛。其境非是自相，因为其所诠非是共相为境故。复次于此量为何？是世间智抑或出世间智？决定是出世间，出世间后得世间智是量，其他非量。'

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཁམས། ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །དེ་ཡོད་པ་ལས་འགྲོ་བ་ཀུན། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟོགས་པ་ཡང་། ། དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་འགྲོ་བྱ། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་ལ། །མིག་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་འབར་བ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྣ་བ་མ་ཡིན སྣ་མ་ཡིན།།ལྕེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྟེན་མེད་དེ་བཞིན་མི་གསལ་བ། ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྟན་དུ་མེད། །གང་ཞིག་འབྱུང་མིན་འཇིག་པ་མིན། །རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པ་མིན། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ། །ཡིག་མིན་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཡང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་འདོད། །དེ་ནི་བདེན་པ་མི་སླུ་བ། །དེ་རྟོགས་པ་ན སངས་རྒྱས་བརྗོད།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྐྱེ་བ་མིན། །འགག་པ་མེད་པ་ནམ་དུ་ཡང་། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་དྲི་མ་བྲལ། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་བཻ་ཌཱུརྱ། །དུས་ཀུན་དུ་ནི་འོད་གསལ་བ། །རྡོ་བའི་ དབུས་སུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས།།དེ་ཡི་དོན་ནི་སྣང་བ་མིན། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀུན་དཀྲིས་པ། །ཤིན་ཏུ་དྲི་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ནི་འཁོར་བར་སྣང་མིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་དེ་འོད་གསལ་བ། །ཁམས་ཡོད་ན་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་པ་གཟུགས་ནི་མཐོང་ བའི་ཕྱིར།།ཁམས་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་ནི། །ངལ་བ་འབའ་ཞིག་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ཙམ་ཡང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལ་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ནི་བྲི་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་གེའི་རིགས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡང་འདིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་བདེན་པའི་ རྟེན་མ་མཐོང་བ་ནི་རྟོག་གེ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཕྱོགས་གཅིག་མ་ངེས་མ་ཁྱབ་པ། །ཀུན་རྫོབ་པ་དང་ངལ་ལྡན་ཡང་། །གང་ཕྱིར་བྱིས་པའི་རྟེན་རྟོག་གེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་དེ་ཡུལ་མིན། །དེ་བས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་གཉིས་དང་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་གང་ཞིག་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དབང་ནི་དོན་དམ་ པར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཏེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་དབང་ངོ་། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཐ་ སྙད་དུ་ཡོད་པའོ།།གང་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་དམ་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།

为此而说：无始时之界，是一切法之所依。由其存在故，一切众生，以及证得涅槃，皆由信心而至此。于自然生者之胜义，无眼者不见光芒炽盛之日轮。
如是，此偈颂亦成随顺。眼非量，耳非量，鼻非量，舌非量，身与心亦非量。若此等根成为量，则不应有圣道所作。
圣龙树亦云：无所依故不明显，不可思议不可示，非生非灭，非常非断，等同虚空，非文字非智慧境界。彼即胜义谛，如是性即是实体。彼即不欺诳谛，证悟此即称佛。
如是，在法界赞中所说之生：法界非生，任何时候亦无灭，一切时中无烦恼，离始中末诸垢染。犹如琉璃宝，恒时光明净，为石所包裹，其义不显现。如是为烦恼所缠，极净法界，此于轮回不显现，涅槃彼光明。若有界则有作用，为见所生之色故，无界者之作用，唯是徒劳。
凡是于共相胜义中存在者，圣者与论师之言可书，然此处立理论之理由亦无意义，未见真谛所依即是理论。如所说：一分不定不周遍，世俗及具疲劳者，因是愚者所依理论，故非其境界。
因此，于自相中离二相之性质，以遮诠言说，一切时中为分别识所取者，说为真如与法性，若有人如是说者，于彼等即是大颠倒，圆成实性如是世俗有即成世俗有。依他起则为胜义有。然实非如是。
于真如之决定问答中，圣无著说：世俗有之体性是遍计，实有是依他起。何者为世俗有？即是世俗有。何者实有即应知为世俗有。何者为胜义有？圆成实性，最胜智慧之义即是胜义，即是真如。

 །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྫས་དང་ཐ་སྙད་ དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། དོན་གྱི་བྱ་བ་ནུས་པ་གང་། །དེ་ནི་འདིར་ནི་དོན་དམ་ཡོད། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་བཤད་པ། །དེ་ དག་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་ལའོ། །ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདིར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་རིགས་པའོ། །ལུང་ལས་ནི་ཟློག་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་ ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་མཁན་པོས་རྟོག་གེའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཐུབ་དབང་བསྟན་པ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་འདོད་དེ། །གང་ཞིག་རྟོག་གེའི་ལམ་གྱིས་ཆོས་ ཉིད་ཁྲིད་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཅི་ཞིག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནས་བཟུང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་ཅི་ཞིག་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ ཏེ་ཅི་ཞིག་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་ནས། གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་འོན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡང་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན།དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་གཉེན་པོར་འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྟོང་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཅུང་ཟད་ དངོས་པོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྒྱལ་བས་གསུངས། །གང་གི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་སྟེ། །དེ་རྣམས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་ བའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའི་གནས་པ་དེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་པ་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་འདིས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

又彼胜义之相，实物和名言以及世俗之相等不可思议，即是不可言说之故。因此，在因明论中《量论》说：'能作所诀功用者，此中说为胜义有，其余说为世俗有，彼等自相共相也。'此中者，即在因明论中。世俗量之相于此所说，是此之理。经中则相反，自相是世俗有，共相是胜义有，此是密意。因此，论师在此因明论中如是解说。如同大师法称亦说：'于佛教法极远离，若欲以理趋法性。'
彼如是性与此般若波罗蜜多有何差别抑或无别？譬如一切法之自性于未清净众生位亦有，彼如是性于菩萨欢喜地时悟入，从此即称为般若波罗蜜多。于极清净位中，彼即是诸佛法身。于得阿罗汉果时是何随行耶？抑或何为先前？生此疑问时，长老须菩提自说：'从最初'等。彼者，即随顺如是性。
因何生疑问时，以'彼即是'等说明如来如是性、一切法如是性、须菩提如是性为一性随行，为成立此义而说：'若如是性为空性之体性所有，如是则非如是性亦应有非空性之体性，无有违品则不应理为对治，由此一切法亦应成非空。'所说'彼如是性亦非如是性'者，
密意是：如是性是胜义，胜义亦离有无等一切戏论，因此无有少许如是性之他法，故如是性非如是性。如说：'空见一切之，决定出离佛所说，若执空性见，彼等非所成。'
如是性之住何者，以彼住等，住性即是住性。以此法住相亦显示无别一性。

 །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ པ་ནི།འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་གཞན་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །འདིས་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གཅིག་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དེ་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་ལས་གཅིག་པའོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱ་བའམ་གཉིས་སུ་བྱར་མི་ནུས་པའོ།།དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གང་གི་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱིའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཅིག་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གང་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ནས་སམ་དུས་ལས་སོ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་ལས་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་བས་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང གི་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྔ་མ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །མ་བྱས་པའི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་གནས་བརྟན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་བས་ན་གནས་བརྟན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་སུ་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་རྗེས་སུ་སོང་བའོ།

另外以其他方式所说的'一性'是：'无变化'等等，由于随顺前者的自性故为无变化。由于不生其他自性故为无转变。此说明不变的圆成实性，由于无分别的自性故为无分别。由于非是分别的对境故为无分别。此说明以无颠倒的圆成实显示圆成实。
关于一性说其他理由是'如何'等等，于一切无碍是因为遍及一切处。'此即是一'是说由于类同性故也如是。所说'无二'是指自性为一。'不可成二'是指不能分别或成为二。因此是无二的真如，由于无一切差别相的无二故也是真如。
如所说'如何是如此'，'非任何之真如'是所要证明的。'由于任何'是指各别确定的关联。'彼真如'是说非如是，而是一切性的意思。如何是这样呢？'非任何之真如'是指一切诸法性中彼真如是一，而非于某一处。
又问'此亦为何'所说：'从任何真如是'，即是从任何各别确定的境处或时间。'将证知真如体性'非如是，而是从一切境处和时间中彼即是真如，因此非某处各别确定关联的真如，而是一切的。由于彼真如非任何的，因此彼为无二，即前述随顺而主要总摄的是'如是'等。
'无为之性'即是无为且由于常故也是真如，由此随顺如来。如是以如来真如随顺性对上座显示后，为显示随顺于如来性而说：'所谓无为真如'等等，由于真如是无二故，上座随顺于如来性，与如来一起成为一性随顺。

 །འོན་ ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་།གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་གནས་བརྟན་ཡོད་མོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སོང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། གནས་ བརྟན་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལྟར་གཉི་ག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་གནས་བརྟན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ཡང་སྤྲུལ་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ངོ་ བོ་ཡིན་པ་སྟེ།།བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་བསྒོས་གྱུར་པ། །རླུང་གིས་བསྐོར་བས་བརྟན་གྱུར་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྡོ་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །འདི་གཉི་ག་ཡང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་དོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་གང་ཞིག་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་མི་དམིགས་པས་སོ།།ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཅིག་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་སྟེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །གསུངས་པའི་རིམ་པས་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོགས་པ་དགག་པར་བྱེད་དེ། འདིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འགའ་ཞིག་ནི་རབ་འབྱོར་རམ་གཞན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་པའི་ཆོས་ལ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་ལ་ལྟུང་ བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དུས་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དུས་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་ཡང་དེ་ བཞིན་ཉིད་དུས་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

然而，如来和长老须菩提二者由于具有同一真如的缘故，以真如随顺如来的长老虽然存在，但是对于如来本身，如何随顺如来和长老二者是有差别的缘故，为了断除这种疑虑，如同真如一样，二者如来和长老也因为是真如的本性的缘故而无差别，为了显示这一点而说'如同如来的真如'等。
于一切方面对境和时等不作意、无分别，'无分别'如前所说。'如是'是指由于无分别、无分别的本性的缘故，从空性中如来自身也变化出了须菩提。
'空性为本体，由习气所熏染，由风所环绕而坚固，法性如同岩石'，这是其密意。
'此二者皆非时分且无差别'是指以能破除而舍弃。'不见有差别的缘故'是指二者和真如所化现中，任何能造成差别的因都不可得。
总结是'如是'等。现在显示由于如来真如和一切法真如是一性的缘故，长老随顺如来，以'如同如来真如'等来说明。
'非他'是指非他性。由于无二的缘故，既是非他又是真如，因此是非他真如。'随顺彼'即是随顺如来。
依照所说的次第，为了遣除对'随顺'这一法是胜义的怀疑而说'于此某处某'等。'于此'是指由于显示随顺，'某'是指须菩提或他人。'某处'是指不趣近于随顺如来或他人，因为随顺之法胜义中无有，这是其密意。
以'如是'等作总结。以'如同彼如来真如'等显示此义：如同诸如来以遍计所执自性于三时中堕落者，其真如也不为三时所摄，如是一切遍计所执诸法，彼等之真如也不为三时所摄。
如是，长老须菩提的真如也不为三时所摄。因此称为随顺如来。

 །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ ཉིད་དེས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ།རབ་འབྱོར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ལ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བདེན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་རྣམ་པར་གནས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།བསྟན་པ་འདི་ལ་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་དེ་གསུངས་པ་ནི་འདི་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་དང་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འགུལ་བ་ ནས་ཇི་སྲིད་རབ་ཏུ་འུར་འུར་གྱི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་འགུལ་བ་དང་གཡོས་པ་དང་ལྡེག་པ་དང་འཁྲུགས་པ་དང་ཆེམ་ཆེམ་དང་འུར་འུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འགུལ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མཐུ་ཆེ་བའི་ལྷ་ རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉི་མའི་སྒྲ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དང་འཁྲུག་པ་ལས་སོ།།བརྟན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ལས་སོ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བར་བར་དུ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་འགུལ་བའོ། །ཤིང་རྣམས་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འགུལ་བ་ནི་གཡོས་པའོ། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་བསྐོར་བ་ནི་ལྡེག་ པའོ།།ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འཕྲོག་པའི་སྒྲ་ནི་འཁྲུགས་པའོ། །འཁྲུགས་པ་ཉིད་ཆེམ་པ་ཟབ་པའི་སྒྲ་ནི་འུར་འུར་བའོ། །ཡང་ན་སའི་འགུལ་བ་དང་ཤིང་ཐམས་ཅད་གཡོས་པ་དང་། ས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལྡེག་པ་དང་ལྷའི་རྔ་རྣམས་ ལ་འཁྲུགས་པ་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆེམ་ཆེམ་པ་དང་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱི་འུར་འུར་བའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་དང་པོ་ལ་དལ་ཞིང་དལ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགུལ་བ་དང་གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཕྱིས་ ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འགུལ་བར་རབ་ཏུ་གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ནས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འགུལ་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་གང་ཞིག་འགུལ་བ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྤྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་འདོད་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

以'如来的真如'等词所要表明的是：以如来的真如，即过去等诸法的真如，因此由于是一切真如的本性，所以是如来的真如，称为'须菩提的真如'。
对此真如所说的殊胜本性，是以'此即是真如'等来说明的。
'将获得如来之名'是因为说'须菩提，所谓如来是真如的异名'。
如实而去即是证得。由于安住于一体性中故为如来。
宣说在此教法中所生起的是以'当说此法时'等来说明的。
从震动乃至大声轰鸣，将如何成为六种变化和十八种大瑞相。
其中震动、摇动、涌动、战动、吼声、轰鸣称为六种变化。
其中由两种因缘而生起这些震动等：由大力天众听闻正法所生的欢喜和极喜的日轮声音环绕和震荡而起。
为了使坚固世间也能显现过去如来所说法的自在性，为了了知殊胜本性，是从法性的力量而起。
其中，以一方面间断性地摇动称为震动。如同树木般以整体性摇动称为摇动。如同火轮般旋转称为涌动。
极为可怖而非决定夺取的声音称为战动。战动本身发出深沉声音称为吼声。吼声更为深沉的声音称为轰鸣。
或者，大地的震动、一切树木的摇动、一切山岳的涌动、天鼓的战动、海洋等的吼声、云的轰鸣。
对于这些，先前所见的最初状态是缓慢的，这是以'震动和摇动'等来说的。
后来逐渐增强，这是以'极为震动极为摇动'等来说的。
之后变得更大，这是以'普遍极为震动普遍极为摇动'等来说明的。由于想要以总体性来说明震动等的小、中、大，故说为六种变化。
由于想要说明小、中、大的差别，故成为十八种大瑞相。

 །ཅི་བཞིན་ཞེས་ གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ལྟས་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་རྣམས་ ལ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདོན་པ་འདི་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟས་ཆེན་པོ་རྣམས་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་འདི་སྡུད་པ་པོའི་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྡུད་པ་པོས་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་གོ་སྐབས་བྱས་ཏེ། གཞན་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུའོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མ་ སྐྱེས་པ་སྟེ།གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བརྟན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་རྗེས་སུ་མ་སྐྱེས་པའོ། །གནས་བརྟན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གནས་བརྟན་ནི་བྱེད་པ་པོའོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ལི་ངའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ལས་ལ་ལི་ངའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འོན་ཏེ་གསུངས་པའི་རིམ་པས་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་ མེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཇི་ལྟར་སླར་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱས་པའོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཀུན་བརྟག་དང་གཞན་དབང་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་ཡང་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པའི་གནས་བརྟན་ནི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་སྟེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གནས་བརྟན་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ ཉིད་དོ།།འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཟབ་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་འདི་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ།། འོག་ཏུ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།

如是所说，即是如来等。如是显示大瑞相之后，显示长老须菩提为主而随顺教法，即'复次长老须菩提对诸天子说'。此诵在某些处并不存在，故非相关。说大瑞相是结集者之语，因此结集者作主要教法之机会，其余则为其他。'如是'等为谁之语。
'如是天子等'为前述广大成就随顺之摄义。另一方面所说即'复次'等。不随色生，因无色故。长老亦因无故不随色生。'长老非有'是所立，'不缘'是因。'何者'即生等作用诸法。长老是能作者。'随生'是能作者之语尾。'何'即色等。随生是业之语尾。'如是'是摄义。
若依所说次第，于随生性中显示无，如何复又摄彼？意趣是：由于遍计与依他起中无故，长老亦无遍计与依他起之体性，故圆成实性之体性为余。圆成实性之长老是随生，因二者皆是真如体性故。如是无差别故，于圆成实如来中，圆成实长老随生。随生性即是随生性。
'此是甚深行'即真如如何行持，即住于彼量，亦依世俗而入如幻布施等，故如何甚深。于一切遍计及分别诸法转变中，何者此离彼相而不可说之法得证，彼虽住一切时，世间人及论师等不能证得，故甚深。
下文法现证易解。'无取而从漏心得解脱'，为何彼等是具损减法性者。

 །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྲལ་བ་སྟེ། ཅི་ཞིག་དེ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་འདི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་། ། སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་གནས་སྐབས་ཀུན་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འདི་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག ལ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ།།གང་ཞིག་ཡང་འདོད་རྒྱལ་བ་ནམ་ཞིག་ན་འབྱུང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། འདི་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་མཚན་མའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་འདི་རྣམས་མཚན་མའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷུང་བའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོམ་པ་འདི་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཉིད་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཏད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་ལ་བྱ་བའི་དཔེའོ།།འདབ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ་བསྟན་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། བྱ་ཞིག་ གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པ་ལ་ནི་ཏ་སེའི་རྐྱེན་ནོ། །ནམ་མཁའི་བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་བར་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཏེ་ཡིད་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་སྔ་མ་སེམས་ལ་བཤད་པར་གྱུར་པའི་ གཞན་པ་ཉིད་དོ།།ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་མཁྱེན་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཏམ་དོན་ལ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །གཏམ་འདི་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཐ་ མར་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉི་ག་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་ བགྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཐབས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་རྟག་ ཏུ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

由于他们缺乏般若波罗蜜多的善巧方便，为何他们不会有空性、无相、无愿的修习呢？关于'如是说'，即舍利子如是说等，'如是'等词表示假设。
以悲心趣入布施等，般若清净，于一切阶位不舍一切智心，是略说的善巧方便。这些大多是具有所缘见解者，具足修行六波罗蜜多。
某时任意生起的这些空性等修习，也是以'此是空性、此是无相、此是无愿'等相的修习。如是，以相的修习而修一切智心，因此堕入声闻菩提。
关于'如何空性、无相、无愿的修习，于缺乏方便善巧者令成就声闻果，于具足方便善巧者令趣向圆满菩提'的疑问，以鸟为喻。
'飞禽'是类。这是类的词，非显示之词，即'某鸟'。'三十三天'是取词的'塔塞'词缀。'住于虚空中间'是指处于中间，直至非瞻部洲为止，以心即意而如是想，如前所说心的异体性。
舍利子，如是如是。'如是如是'是指世尊了知舍利子之语后，关于缺乏方便善巧的谈义，以'何者'等而说。此谈易于最后理解。
因此，长老舍利子以'如我'等说明：于二者皆缺乏者无正等菩提，于具足种姓差别者则有。'修习般若波罗蜜多'是为了令布施波罗蜜多等无相，即现前修习一切法胜义体性空性智慧。
'方便善巧'即于其中方便是永不舍离一切智心等。世尊为开示义理而随念，以'如是如是'等。

 །ད་ནི་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ས་གཞན་ལ་ ལྷུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལ་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྤྱོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཉིད་ནི་འདི་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བརྩོན་ འགྲུས་དམན་པ་ཉིད་ནི་འཇུག་པ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མོས་པ་དམན་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དང་བ་དང་འདོད་པ་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསོད་ནམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་པའི་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་དཀའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་རྣམས་ ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དང་ནག་པོའི་ཆོས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་འདི་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འབྱུང་བར་སླ་བ་ཉིད་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ནི་དང་པོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་ པ་སྤང་བར་བྱ་བའོ།།གསུམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་ དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སླའོ། །གང་ཕྱིར་ཡོད་པས་གཟུང་བ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་འདོད་པ། །རྟོགས་དཀའ་ཉིད་ནི་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ།

现在对于那些尚未成熟的智者们的完全归纳，以二种方式堕入他地之相的衰损，对于以智慧波罗蜜多道为因而获得的甚深性和正等菩提难以真实现前这一点，诸天说道：
其次从'天帝释'等开始，'难以现前'是指由于以无缘一切法的行为而修行之故。'极难现前'是指即便对于生起彼等行为，教示之事也极为难行之故。
这是诸天无差别所说。世尊依据补特伽罗差别所说的是从'智慧错乱'等开始。智慧错乱性是由于对此本身的法见。精进低劣性是由于趣入低劣性。信解低劣是由于对圆满菩提的信解和欲求不坚固性。
不善巧方便性是由于未以无相加行回向诸福德于圆满菩提故。亲近恶友是由于亲近不教示无相行为者故。
'世尊，如何难以现前'等，其密意是：由于一切诸法无实性故，了悟无实性之体性并非难行，对于实有诸法如实别别了知其相则是难行。
对于无者则不然，仅知无实性成就时，对于诸法实有者为增长白法义利及断除黑法故，将成就波罗蜜多等行。又因为这些法不存在，所以修行也不困难，因此圆满菩提容易现前。
世尊的回答是从'无生'等开始，一切诸法的体性有三种：遍计所执、依他起、圆成实。对于这些，第一应当了知，第二应当断除，第三应当现证。
其中依据第一而说：'由于无生故难以现前'，遍计所执性因为完全不存在，所以应当如是了知。凡夫们并非如是了知，因此如是现前圆满证悟容易。
由于执著所取为有，而实极无实性，因此遍计所执，难以了悟即是甚深性。

 །གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་འདི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་བདེན་པ་སྐྱེས་པ་མི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ།བྱིས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སླའོ། །འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དང་། །ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ངོའི་ཕྱིར་ནི་གཞན་དབང་ལ། །གོ་དཀའ་བ་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པའི་དབང་དུ་ མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན།དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སླའོ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དོར་བྱས་པ། །ཡོངས་གྲུབ་དེས་ནི་དེ་ལ་ཡང་། །རྟོགས་དཀའ་ཉིད་ནི་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཀྱང བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འབད་པ་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་དཀའ་བའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་ལྟར་བྱ་བ་དང་བྲལ་ བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སླ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ལས་གང་གིས་ཀྱང་དོར་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་དེ་སོང་བའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་བཟུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །ཀུན བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་གིས་དེའི་ངོ་བོ་ལ་དོར་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དེའི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་པ་དངོས་པོ་ལ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང འོག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་དཀའ་བ་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་བྱ་སླ་བར་འགྱུར་ཏེ།བྱ་དཀའ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

第二种情况而言所说的是：由于无生起故称为难生起，即此无性是依他起自性，由无明力而生起不真实，仅是不真实显现的自性，又如是了知是无明自性故应当断除。凡夫们并非如是了知，因此容易现前圆满成佛。'以迷乱体性而存在，及了知如何非存在，以彼体性故依他起，难以理解即是甚深。'
第三种情况而言所说的是：由于无分别及无所成就故称为难生起，即圆成实自性非是分别的体性，不为诸分别所成就。凡夫们唯行于所取能取分别中，因此容易现前圆满成佛。'以所取能取体性中，远离一切诸分别性，圆成实性于彼中，难以通达即甚深。'
世尊此密意，长老舍利子明确阐释说：以此'空'之异名亦称为难生起，即由于遍计所执和依他起中无有故，一切诸法唯是空性体性。然而凡夫们未如是通达，因此从通达其体性而言，以极大精进应当修证故称为难生起。
若一切诸法无实体性仅此而言，菩萨如虚空般离诸作为而存在的话则为容易。即此所说：'虚空作是念，我应当'等，虚空从空性体中未被任何所舍弃，为何执取虚空，菩萨则不如是。如所说：'如是'等，'如是'即如虚空般。一切诸法空性体性亦应由菩萨现前圆满成佛。
由遍计所执和依他起舍弃其体性故，虚空自性住于其体性中，于现前圆满成佛无所观待，因此于一切法中无现前圆满成佛，了知实相已，其后于行持波罗蜜多者作修习。于一切诸法中亦将现前圆满成佛。如是难生起菩提之密意。
'若'等如是说明：若于一切诸法中以极无性故等同虚空而作，于此亦无得菩提，如是则成容易，非为难行。

 །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་སྤངས་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང རྒྱ་བ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ།།སླར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འབྱུང་བར་སླ་བ་ཉིད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཞེས་འདི་སྤྱོད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་གམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར་རམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཆོས་གཞན་ནས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རམ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པ་བསྟན་པར་བྱས་ནས། དེ་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་མེད་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།ཡང་ཅི་གཟུགས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་སྔ་མ་ བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཞིས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱ་བར་བྱེད་པ་མེད་པས་བཀག་ནས་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིས་མེད་པས་དགག་པ་བྱེད་དེ།ཡང་ཅི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་དང་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས་ཡང་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་མི་སྲིད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པའོ། ། ད་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རམ། དེ་ལས་གཞན་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་ཞིག་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བརྗོད་ནས་ལོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཚུལ་ལོ། །དེས་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཆོས་མེད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།འོ་ན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གང་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་ བཞིན་ཉིད་དེ།གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཉིས་མེད་པ་ཡོད་པའོ།

如果这样的话，菩萨们就不会在世间修行六波罗蜜多，因为未断除所缘想而不能趣入圆满菩提。由于如此执著所缘的修行者们没有菩提，因此于诸法中见到极其空无，于诸法中现前圆满成佛，这就是所谓的最极难行。
复次，为了预言长老须菩提容易证得圆满菩提的意义，关于菩萨从圆满菩提退转这一说法，此处以四个方面来显示：色等诸法是否退转？是否从色等诸法中有其他法退转？色等诸法的有垢真如是否退转？是否从色等真如中有其他法退转？如是以四个方面从随顺门中显示不可能退转之后，
又从能成佛和所成佛皆无的角度以退转门来显示，即'复次，色是否现前圆满成佛'等。此时若有所退转，则应有某法现前圆满成佛的意趣。圆满菩提如前以四个方面遮遣能成正觉，又以四个方面遮遣所成正觉，即'复次，若是色法是否可知为无上正等正觉'等。
如是以四个方面从随顺门和退转门显示不可能趣入之后，又以两个方面显示趣入本身的不可能，即'于意云何'等。'真如'是指有垢真如。现在，极其清净无垢的真如是否退转？是否有从彼处退转的其他法？说到一切诸法中何者将退转后，为了成立不退转性而说'于法性中'等。
'以于一切法不住之理'是指于一切诸法不住即是方便。由此于法性中无有住法，意趣是说真如唯一是胜义有。那么，若说胜义有的真如也将退转，即'若是成为真如的法又是什么'，如是妄想分别。不二的本性即是真如，离二的本性也非如兔角般不存在，然而是有不二的。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ ལས།གཉིས་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཡི། །ཡོད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣང་བའི་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། གནས་སྐབས་དེ་གང་ཤེས་བྱ་མིན། །བདག་ཅག་གིས་ནི་སྟོང་ཉིད་བརྗོད། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་། །མེད་པའི་དོན་ལ་རྗེས་ལྷུང་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོ་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཅི་དེ་བཞིན་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཡོད་མོད་ཅེས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལྡོག་པར་རུང་བའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྲིད་པ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེན་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལས་སོ།།གནས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱིར་ ལྡོག་པ་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ།།ཕྱིར་ལྡོག་ནས་ཉན་ཐོས་སམ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །གནས་བརྟན་གང་པོའི་གང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅིང་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གཅིག་པར་འདོད་ན།དེའི་ཚེ་གསུམ་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ནོ། །ཤུགས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ནི་ཅིག་ཤོས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་པའོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་གཅིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་ན་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་མི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

以其本性，诸圣者各自所证悟的胜义谛存在，这并非是事物的本性。如论中所说：'无二即是无，有即是空性之相。'如光鬘论中亦云：'彼境非所知，我等说空性，即使世间共称，亦不随顺无义。'
那么，所说的'以其本性存在者将会退转'，是否意味着真实会有如是退转呢？如是胜义谛虽然存在，但并非有任何能从有无二边解脱的可退转之本性，这并非如此。以'具寿舍利子如是'等，显示此义：如是诸相确实从诸实有中退转，然无任何法胜义谛中存在。
'真实性'即是二谛中的胜义谛。'安住性'即是安立胜义谛的言说。以'何种法性之相'等，长老舍利子如是宣说。若菩萨无退转，则一切菩萨都将成佛。退转后将不会成为声闻或佛陀。如是，既然有菩萨三种之说，则菩萨之三性将不复存在。
'以法性之相'即是以诸法安立之相。长老象军所说及所思维：'若须菩提认为圆满菩提乘菩萨是一，则三者确实会出现。不从圆满菩提退转者即是圆满菩提乘者。反之，退转后堕入声闻菩提或独觉菩提者即是另一类第二菩萨。当连一者也不承认时，则甚至连退转也不可能存在。'

 །ཤཱ་རིའི་བུས་གང་པོའི་ཚིག་ལས་ཡང་རབ་འབྱོར་ལ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་མི་བཟོད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི།ཤཱ་རིའི་བུ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་གཅིག་ཉིད་དེ་དེ་རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འོག་ཏུ་གསུངས་པ་ཉིད་དེ།ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཁྱོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་འདོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་ལས་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ནི་དོན་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ལ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཅི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཏེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ ཆེན་པོ་འདི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐོས་པ་ལས་གནས་པས་འོངས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་འདོད་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ བསྐྱེད་པ་ལས་སོ།།བསླབ་པར་བགྱི་བ་ནི་གོམས་པ་ལས་སོ། །འོག་ཏུ་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གནས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འོག་ཏུ་ སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ནས་ཇི་སྲིད་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ མཉམ་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་སོ།

舍利子从象的话语中又向善现询问说：'如何你'等等。其时长老善现对'菩萨有三种'这句话不能忍受而说道：'舍利子，如何你'等等。一切凡夫异生以及一切圣者、独觉、菩萨和佛的真如本性都是一体，彼等之中并无差别，如下文所说。一切皆为一体，你也认为三种菩萨，在任何情况下于无差别的真如中，如何能有一、二、三之分别，此为其意。
'所谓真如'是指从有垢到无垢的真如。'于彼真如'的说法是为了使意义明确。'三种无所缘'是因为真如无差别且无断灭，故为一体性。'又真如是否有一种所缘'是指以所取能取的本性，即以事物的自性。'无有差别'是因为自性上也无差异。'无有不同'是指无有特征差异。'不可分别'是因为不见三种菩萨差别的原因。
从听闻'此菩萨摩诃萨必定从无上菩提中出'这句话，众眷属欲知安住所来的必定出离之相而问道：'无上'等等。'当住'是从生起欲求。'当学'是从修习。下文是显示圆满意乐和圆满加行的安住。从'于一切众生当生平等心'乃至'乃至为一切众生作依怙'是圆满意乐。从'自身住于远离一切罪'乃至'乃至以随顺而欢喜'是圆满加行。
下文加行的果报是从无障碍行直至'乃至正法住世间及无障碍性'。其中'于一切众生平等安住'这句话的明确含义是'于一切众生当生平等心'，这是依一切法真如的缘故。

 །བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པའི་སེམས་དང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། གཡོ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ང་རྒྱལ་ བཅག་པའི་སེམས་དང་།ཐོགས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། མཐོ་[(]མཙམས་[,]མཚམས་[)]པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཕ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་། བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སོ། །མགོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོན་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །བདག་ ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་ལོག་པ་ནི་བྲལ་བ་ལའོ། །ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བ་ནི་གོམས་པའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་དང་ མཐུན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ།།མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ པ་ནི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ།།དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བའི་ཤེས་པས་གནས་ པར་བྱའོ།།སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ པའི་ཆོས་སོ།།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེའི་གནས་པའོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སློབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ།།ཇི་སྲིད་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེས་འདི་ནི་སྔ་མའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ བསྟན་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་སྟེ།སྦྱོར་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེས་ཉིད་འདི་རང་གི་སྐད་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། དེ་དང་སྦྱོར་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྣན་ པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་སྔར་དོན་དམ་པར་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་རྣམས་ལ་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །རྣམ་པར་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པའོ།

关于圆满意乐，此处宣说十种心：平等心、慈爱心、利益心、无诳心、摧伏我慢心、无碍心、悲悯心、无间断心、如父等心、如子女等心。
所谓'成为怙主'是指成为具有怙主。'自身也'等，一切罪即是十不善业。远离彼等即是断除。圆满胜利即是修习。
无明缘行，行缘识，此是顺行缘起。由无明灭故行灭等，此是逆行。'其他'是指他方。正确劝导即是正确摄受。宣说其功德即是称扬功德。随顺于彼即是随顺。
同样，从'诸谛'开始是指于苦等谛境，如其次第以遍知、断除、修习、现证等胜智而住。'无障碍自性'是指非因障碍而不了解。
因为对一切法无所执著，所以菩萨修学。'正法住'是指殊胜菩萨们的殊胜法。从布施波罗蜜多等乃至一切智性即是其安住。'无障碍自性'意为菩萨不以执著见解修学。
自身也应住于断除一切罪业。'乃至正法住无障碍'这段文字在早期般若经典中未见。如是解释：此般若经中是为简略而说示圆满意乐，并非说示修行圆满，即是说不成就现观相应。
这是大本中的解释，以自语言简略，是由执著彼等相应者所增加。
以真如为主的品即是真如品，为第十六品。
现在长老须菩提先前以'胜义中无退转，无三种菩萨'之语，以世俗中有退转与不退转之密意而问不退转之相。'不退转'等，即是不退转于佛地。以此等分别而明显，故为相。

།འགྲོ་བར་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པས་ན་རྟགས་རྣམས་སོ། །ངེས་པར་འཇལ་བར་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དཔྱད་པས་ན་མཚན་མ་རྣམས་སོ། །དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་གསུམ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ནི་དོན་གཞན་དོགས་པས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་ པའི་དོན་དུ་འམ་ཡང་ན་རྣམ་གྲངས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་པའི་འབྲས་བུ་རང་གིས་རྟོགས་པ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་དེའི་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་མང་པོས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ རྣམས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་དང་པོ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི།འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ གཅིག་ཁོ་ན་ལས་གཉིས་མ་ཡིན་མང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ་ཐ་དད་མེད་པའོ། །གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གནས་ཤིང་དེ་ ཙམ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ལ་ཡང་ངོ་། ། དེ་ལས་ཀྱང་སོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཡང་ངོ་། །ནེམ་ནུར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏེ། སྣ་ཚོགས་པའི་བློ་གྲོས་ནི་ཡིད་གཉིས་ཏེ་དེ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ཐེ་ཚོམ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྨོངས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན་གསུངས་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་གཞན་མེད ཅེས་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་དད་པས་སོ།།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་ཅི་ཐོད་ཐོད་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ལངས་པའི་སྨྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于这些能使人理解所以是标记。由于这些能确定衡量所以是相。即使是同一个意义也要采用三种表述，这是为了断除对其他意义的怀疑，或者是为了显示异名。
对于'我应当如何了知'这一提问的结果，自己领悟所说的是：由于他人开示是其根本，因此世尊以多种方式开示不退转的标记。
其中，首先宣说'见到真如无二'这一标记：从'须菩提，凡夫'等，有四种，即以凡夫等的差别。这四种也称为真如。为什么呢？
所说的是'这一切'等。'和'字表示因。因为这一切在真如中无二，即在凡夫地等中没有如实的相故。这些唯是真如，如是则唯一，非二非多。
因此在真如中无二，即无差别。无二有两种：离开事物之因及离开分别自性故不分别。由于非分别境故不分别，即具有如是相的真如，即是趣入真如法性。
若问如何趣入，所说'于真如'等，即安住并仅见于此。'不分别、完全不分别'如前所述。'如是趣入'即趣入如是存在。
为显示两种趣入而说'如是'等。'听闻'即于所闻。'从此更进'即于此之后时。'不犹豫'即不损害。与'非如是'相连，种种智慧即疑惑，不作此想。即是否如此之意。
因此所说'不怀疑'。不愚痴即遮遣非成立。那么做什么呢？所说'然而'等，即唯真如是一切，信解并以信心认为无有超过真如的其他法。
通达即以智慧。这是见真如无二，他人如何了知此人具有此相？所说'不会随意而说'等，即因为从执著事物中真实超越而无所说。

 །དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དོར་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་དགར་སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་གྱིས་བྱས་པ་ དང་མ་བྱས་པ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུབ་པའི་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་དེ་དག་དང་རྟགས་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ལྟོས་པས་མང་པོའི་ཚིག་གོ། །སྟོན་པ་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་དམན་ པའི་ཆོས་མེད་པའི་རྟགས་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དོར་མི་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ ཏུ་འདུད་ཅིང་མཐོང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་སོ། །མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ། །མཐོང་ཞིང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ ནི་ཁམས་གཞན་གསུངས་པའོ།།སྦྱིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའོ། །མི་རྟེན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེན་པར་བྱེད་པའམ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་གསུམ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ངན་སོང་རྣམས་ ནི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་སོ།།བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་བུད་མེད་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐོས་པ་དང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །དགེ་བ་བཅུ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་དེ་ལ་ཡང་དག་ པར་འགོད་པའི་རྟགས་བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ལས་ལོག་པའི་སེམས་གཟུང་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་ལོག་པ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྲུངས་པར་ གཞན་གྱི་སླད་དུ་ངག་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འབྲུའི་ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཤིང་ཤུན་ལས་འབྱུང་འགའ་ཞིག་དང་། །སྦྲང་རྩིས་གཞན་ནི་བྱ་བ་སྟེ། །འབྲས་ཕྱེ་དང་ནི་ཆུས་ གཞན་ཏེ།།ཆང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །བཅོས་ཆང་ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་ཆུས། དྷ་ཏ་ཀིས་ནི་འདུས་བྱས་སྨྲ། །ཟོས་ཤིང་འཐུངས་པས་མྱོས་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་དེ་ནི་ཆང་ཞེས་དྲན། །དེ་འདི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཀུན། །དཀར་པོའི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས། །བག་མེད་གནས་ཞེས་ གསུངས་པ་ནི།།ཞར་ལས་འོངས་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྟེ། ཆང་གི་བཏུང་བ་ནི་སླར་བཅུ་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྤངས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ། །ཆང་ཉིད་ལས་ནི་གཞན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེ་ན་བདེན་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུ་གསུངས་པའི་དོན་ཁོ་ནར་ཆང་གི་བཏུང་བ་ལས་ལོག་པའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་མོ་རྣམས་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྙིང་པ་རྣམས་ལས་ཆང་གི་བཏུང་བ་ལས་ལོག་པར་འདོན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

所谓'说有意义的语言'，是指舍弃人我和法我的存在，在一切处无所畏惧，只说如是性的缘故。
'不观察他人所作与未作'，是指已融入如是性一味的修行中，不可能有所退失的缘故。
'那些相和那些标志'，是指依于殊胜智慧的标志而说的复数词。
宣说第二个没有下劣法的标志，即对其他导师真实恭敬等，说道：'复次'等。'其他'是指在此教法之外的人们。'沙门'是指出家众。'不观察'是指深深顶礼而见。
若问为何，所说'这些'等。'知'是指世间智。'见'是指出世间智。'见已见'是某些版本的读法。其中'见'是说其他界。
'布施'是指恭敬地布施。'不依止彼'是指亲近或皈依。
宣说第三个无恶趣生的标志说道：'须菩提，复次'等。'诸恶趣'是指地狱、饿鬼、畜生。
'女人身'即是女性。为了其他众生听闻佛法和教导等，因为没有随顺，所以要完全舍弃。
宣说第四个自住十善并令他人安立其中的标志说道：'须菩提，复次'等。'正受持'是指从不善业中转变心意而受持，那也是为了利他而修行。
为显示未自护持而不为他人宣说的道理，说道'彼等亦'等。从谷物酒和调制酒放逸处回转是指：
'有些从树皮而生，其他由蜂蜜所制，米粉和水又是另外，酒被认为有三种。调制酒说是功德水与达他基所调配。食用饮用能令醉，凡是这些皆称酒。此等三种一切皆与白法不相顺，故说为放逸处。'这是附带说明的其他内容。
若说十不善业是性罪，而饮酒则成为第十一，是遮罪。如所说：'除了酒本身之外，舍弃诸罪过。'虽然如此，但在说十不善业时，也包含了远离饮酒。
因为从相反面可以成就一切义利的缘故。在诸大经和旧译般若经中并非单独列出远离饮酒。

 །སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་རྟགས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་བཀའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ།།ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་འདི་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ འདིས་ཐུན་མོང་བར་བྱེད་པའོ།།ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ནི་སོ་སོར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་མང་བ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཉིད་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དྲུག་པ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ ཡང་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བས་སོ།།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དང་ཁ་ཅིག་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འཁོར་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་འདིར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ངམ་གཞན་གྱིས་སོ། །ཕན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པ་དང་བྱམས་པ་ ལ་སོགས་པའི་གཏམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་རན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པའི་ཚིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལ་རན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨུགས་ པ་དང་གཉིད་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོར་གྱི་ཕྱིར་ལེ་ལོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་འོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་དང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གསུངས་པ་ནི་འོང་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །འགྲོ་བ་ནི་འོང་བའོ། །འཁྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །བུལ་བར་ མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གྱ་ཚོམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་བལྟས་ནས་སོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཡོངས་སུ་ཞི་བའི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་རྣལ་འབྱོར་དང་ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ཆེས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། དེའི་ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤིག་དང་ལྡན་པས་ན་ཤིག་དང་ལྡན་པའོ། །གཞུག་མ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བགྲངས་པའི་ཕྱིར་ཨེ་ལ་ཙའོ། །གཟོབ་པ་ནི་ གཙང་བའོ།།གནོད་པ་ནི་གདུང་བའོ། །སྐྱོན་ནི་གཞན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །སྲིན་བུའི་རིགས་ནི་སྲིན་བུའི་ཚོགས་སོ། །གང་དག་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ལུས་ལ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་ པའི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ།

为了一切众生，关于十二分教法的寻求之相等所说的内容，即'复次须菩提'等。'任何法'是指经典部、应颂部等十二分教法。
'遍知'是指从一切中以执持、受持等方式。'了知'是指自作。'布施'是为了他人。'为利益安乐'是指以'愿此成为彼等利益安乐'这种方式共同作。
在大品中分别宣说不退转相较多，此处是将彼等一切合为一体而宣说。
关于'心清净'这一相，第六相的宣说是以'复次须菩提，于甚深法'等而说。以'应知是于无上正等菩提不退转'之文而说。其中有些是心清净的因，有些是果，有些是俱有。
此处心清净是指眷属俱全的心清净。'说'是指自己或他人。'利益语'是指对被贪欲、嗔恨所胜者说不净观、慈心等话语。
'适时语'是指以正确广说而无相违等，应时而说。'柔和语'是指远离他人诽谤等。
'少有昏沉睡眠'是指为善加行而无懈怠。
以'彼来否'等说明随顺他人信解的威仪，来即是去，去即是来。'散乱'是指心散。'不迟缓'是指迟缓会导致散乱。
'轻率'是指未善观察地面。对此进一步解释即'正观察'，为息灭自他损恼，此由福德所得瑜伽相应之身，功德即是为令心清净。
宣说可信之因即'于彼身'等。有虱故称'有虱'。因数入蠕动等类中故为'蠕虫'。'洁净'是指清净。'损害'是指逼恼。'过患'是指损害他人。'虫类'是指虫群。'所有'是指将生，因啖食身故。
'何以故'，由于无因的差别而不应有不共异熟体性，故说理由即'如是'。'殊胜'是指各别殊胜。'身清净'是指断除身恶行。

 །ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་ བའོ།།སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ལུས་དང་ངག་དག་ལ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་བ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་གང་ལགས་པར་རིགས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཆུང་བས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ དང་འདོད་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་སྐྱོན་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་གཡོའོ། །གཞན་བསླུ་བའི་དོན་དུ་མེད་པའི་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ནི་སྒྱུའོ། །གྱ་གྱུ་ནི་གཡོ་ཉིད་དོ། །གཞན་བསླུ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ནི་ཡོན་པོའོ། །འདས་པར་འགྱུར་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སོ་སོར་བྱས་ནས་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་རྟགས་བདུན་པ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་ པས་སོ།།ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེས་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷུར་མི་བྱེད་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་མི་ཞུམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བློ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཟབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་བྱེད་ པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ།།བཟོའི་གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་མོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ལས་ཀྱི་གནས་ནི་བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱད་པ་བདུད་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་གསུངས་པ་ནི།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུང་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་འདི་ཡིན་པས་ཁྱོད་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་སྡིག་པ་ལ་སྡིག་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་།སོ་སོར་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་གཏན་དུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དོར་བ་ཡོད་པ་ལའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་བདུད་ཀྱིས སྨྲས་པའོ།།མི་འཁྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ པོས་རབ་ཏུ་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་ལྟུང་བ་མེད་པ་རྟགས་དགུ་པ་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ།

清净语言是远离妄语等。清净心意是生起远离害心等的心。由于身语清净是以此为前行，故依其力而说'应当如何'等。因为是小心所作，因为少欲，因为无散乱。
隐藏自己过失的方法是谄。为欺骗他人而显示自己实际不具有的功德是诳。曲是谄本身。为欺骗他人而做的行为是邪。'将超越'是因为不希求声闻等地。
关于清净心本身的某些果，分别作为信解等专注的第七相说道，从'复次'等直至'应当了知'为止。
离群独处的心与悲心不具有嫉妒等诸多过失。因此不执著于法衣等。不具足的心与不具悲心者可能执著法衣等。
真实无畏是因为以圆满的真实智慧而深信甚深法。'心坚固'是因为不被他人动摇。心深邃是因为如实通达空性。
修行是正确地修持。'工巧处'是绘画等处。事业处是亲近等处。'与法性相应'是通达一切与法性相应之义。
第八说明不被魔等夺取的相，即'复次'等。'授记'是总结说'你是种种地狱道中的主要者，授记你是不退转'。
'应忏悔'是对罪业认识为罪业而各别忏悔。'应各别断除'是以各别决定和永久性而完全舍弃。'如是你'是对舍弃菩提心者而言。'即便如此'是魔如是所说。
'不动摇'是因为无疑虑。'不动'是因为决定。因为对一切众生具有救护的大愿，故无如是果报。
第九说明不被他人引导而堕入声闻等地的相，即'复次'等。'所闻'是指般若波罗蜜多等。

 །དེ་སོ་སོར་བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ་སོར་ བརྟགས་ནས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་གྱིས་ཤིག་།སྙན་དངགས་བྱེད་པ་ནི་མི་བདེན་པ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བའོ། །དེའི་ལས་ནི་སྙན་དངགས་སོ། །ཡང་བ་འཆད་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ སོགས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཁམས་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །རྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྫི་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕམ་པར་མི་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ཅན་གྱིས་རང་གི་སའི་སླད་དུ་ངལ་བ་མེད་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་བ་ལ་ཡང་དེའི་ས་ལ་མི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་བདུད་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་རྟགས་བཅུ་པ་གསུངས་པ་ ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་འཁོར་བ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ གཞན་ལ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་འདོད་ཆགས་མ་ཟད་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་སྲིད་པ་གཞན་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའམ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཀྱེ་མ་མ་ལ་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའམ་སྤྱོད་པ་འདི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུན་རིང་པོར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐོབ་པ་དང་འབྲེལ་པས་སོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་སོ་སོར་རྙེད་པའི་ཐོབ་པས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་གང་གིས་ ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྤྱིར་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པའི་སྤྱོད་པ་འདི་རྣམས་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའོ། །འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཏོང་བའོ། །དེའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་རྣམས་ནི་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ གཞན་ལས་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་སེམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་འདིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དོར་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་བདུད་ ཀྱི་ལས་ཤེས་ན་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་བྱའོ།

请各自忏悔，经过各自观察后，对于执著菩提心和波罗蜜多行等的，应当完全舍弃。
创作诗歌就是说各种不真实的话。其业就是诗歌。
所谓'解释轻浮'，是指色等诸法在胜义中实有。
不退转界是自性。所谓'依止'，是指随顺一切生起都随从如实法性而行的缘故。不被摧毁是因为不能被法性的道理所降伏。
所谓'不退转法'，是指即便声闻等乘者以无疲倦和利养等劝请为了自己的地位，也不会堕入其地的缘故。
关于魔所示现中了知即是魔语的第十相所说：'复次'等。'是轮回行'是指因为住于三阿僧祇劫轮回的缘故。'汝于此'等是执著声闻等道。
不现前成就是获得来世不现前成就的法性。所谓'欲执持'，是指于此贪欲未尽故必定受取他有。'或'字是分别词。'此'等将会说。
'哀哉暂且'等，或此行不会成为圆满菩提果。长时修行也显示最终成就声闻地，如'恶魔'等所说。
'获得阿罗汉果'是与'适宜性'的获得相连。住于阿罗汉果是以各别获得的证得。'汝岂能成'是指因为长时修行等无有他因的缘故。
所谓'如是说'是指任何人都未能证得佛果。在总说中对这些长时修行也特别说明为阿罗汉果。
分离是舍弃大乘。其义的语言即是分离语。听闻这些来自他者即魔等后不会心生退失，与此相连。
舍弃菩提心即是此处的退失。若问为何不舍弃，是以法性力故之义。
'不退转'是指不会背离圆满菩提。不变异是指不颠倒，即不欲求小乘之义。'彼等'是指分离语。'及'字表因由，因为了知魔业故'非处'等与他相连。

།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ཤེས་ནས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་བཅུ་གཅིག་ པ་གསུངས་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མི་དམིགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཟོད་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲུ་མང་པོ་ཅན་ནོ། །འགྲེས་འདི་ཡང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ ན་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྟགས་བཅུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་ནི་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ཉོན་མོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཐབས་མེད་པར་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དོར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལའོ། །སེམས་བརྟན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་འཕྲོགས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པ་རྟགས་བཅུ་གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་འདོད་ན་བསམ་གཏན་དང པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཁ་ཅིག་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དག་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་གི་ ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྣན་པ་ཞེས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷུར་བྱེད་པའི་རྟགས་བཅུ་བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་ཆེད་ཆེར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་མིང་ཆེད་ཆེར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཡང་མིང་ཐམས་ཅད་དོན་དང་འབྲེལ་པས་སྟོང་པ་མཐོང་ཞེས་མིང་ཆེད་ཆེར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སེམས་མི་འཁྲུག་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་རྣམས་ལ་དོན་དང་འབྲེལ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་མི་འཁྲུག་པའོ།།དེ་གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཟད་པ་ནི་གལ་ཏེའི་དོན་ཏོ།

'如是'是指如何了知后而说。'若彼'等词是对前说之义作归纳。
'获得无生法忍'说为第十一相，即'复次'等。'现行'是指能生起之义。'彼法'是指色等。'不缘'等，此中缘即是现行，彼即是能生。由于具有此无生智忍，故称'多字'。此解释亦见于诸大本，而此《佛母》中则无，故不诵前诸函。
'不退转性'说为第十二相，即'复次'等。'退失意乐'是指将退失意乐。'等同虚空'是指以无自性故。'此能显明之法亦无'等，'当知'是指出世间智。'烦恼'是指能烦恼，因为无方便则无法获得果故。'远离'是指舍弃菩提心。'于彼'是指于圆满菩提。'心坚固'是指不能被魔等所退转故。'心不动'是指无有'是否如此'之疑惑故。'不夺心'是指无有希求声闻等涅槃故。
'不希求禅定果报'说为第十三相：'须菩提，复次，不退转菩萨大菩萨若欲入初禅'等。有些人为了表明从小乘退转之义，在'大菩萨'之后诵'从声闻、独觉地退转而趣入一切智性'等文。此亦知是由于文句的确定而增加。'住于欲界诸法'是指见众生利益而生于欲界。
'专注'说为第十四相，即'复次'等。'不执著名相'是指名与胜义的关联即是执著名相。由见一切名皆空无实义，故不执著名相。因此不追求名声等。'其心不乱'是指对于名等空无实义的诠说等心不散乱。'若住在家'是指大多数将出家故。'若'之词无尽，是表'若'之义。

 །འདོད་པར་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་རྣམས་ཏེ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་སོ།།འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་དེ་དང་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། །བསམ་པ་ལྷག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཆེར་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་སྐྱོ་བར་འདུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་ཅན་ དེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རོ་མྱང་བ་ཆུང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་མང་བ་ཞེས་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྲག་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་རྣམས་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྐམ་པ་ཉིད་ནི་ད་ལྟར་ བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡིད་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་ནི་བསྔགས་པ་ལའོ། །དེ་ དག་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་རྣམས་སོ།།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྟེ་མ་འོངས་པའོ། །བགྲང་བར་བྱེད་ཡང་ཡང་དུ་སྟེན་པར་བྱེད་པས་ན་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ ལ་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པས་འཚོ་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པས་སོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། ཆོས་འབའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ།དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་བ་ཙམ་ཡང་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ལ་ མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་བརླན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།སྐྱེས་བུ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་གོ་ཆ་བགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ འཇུག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་པདྨོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་གནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于令人贪求所以称为欲，即色等境。对欲的贪著是由于与之相应。增上意乐是心对此的欢喜。与'不大生起'相连。'以厌离想'是说具有离贪的想，因为对诸欲认为味少过患多。'以怖畏想'是说因为是轮回苦的因。'不追求'是说因为对未来时不起欲望。不贪即是对现在的事物无贪著。无著即是二者皆无。具喜性是因为能生极大的悦意。具乐性是因为能生极大的安乐。性字是赞叹义。
'于彼等不追求'是说恒常不追求者。'五欲功德'中，欲是希求，因此是欲，即未来。由于数数受用故为功德，即现在。既是欲又是功德故为欲功德，由彼等。'不以平等不平等而活命'是说以具足与不具足。云何?说道:'唯以法'，损恼即是苦。
'如是胜士'等说明利益一切众生的专注是殊胜的。其中'胜士'是说因为连微细的损害他人的事也不做。'大士'是说因为趣入利益安乐一切众生。'最胜士'是说因为于此精进广大。'最上胜士'是说因为于此精勤战胜瞋恚等违品。'牛王士'是说因为如如意树般养育众生。或者'牛王士'是说因为具有以修慈等而柔软的心。'广大士'是说由于精进成办无边福德资粮等。'妙士'是说因为长时披甲利他。'主士'是说因为以利益安乐众生的行为为先导。'胜生士'是说因为即使遭受种种轮回痛苦也不舍弃利他。'莲华士'是说因为虽住轮回而不为烦恼所染。'白莲华士'是说因为行持极其清净。

 །སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དང་གཞན་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཡུལ་ངོ་ལ་དེ་ རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འཚེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གདུལ་བྱའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་བསྔགས་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྲེས་པས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བསྔགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཁྱེད་ནི་བདག་གི་མགོན་པོ་དང་ཁྱེད་ནི་བདག་གི་རྗེ་བོ་དང་ཁྱེད་ནི་བདག་གི་མངའ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་ ནི་མངའ་བདག་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ།འདིར་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་ལྟོས་པས་ཚིག་རྣམས་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བཤད་པ་ཁ་བསྐང་བའི་དོན་དུ་ཚིག་གསུམ་པོ་བསྣན་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །པོ་ཏི་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཚིག་བཅུ་གསུམ་ཁོ་ན་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅིང་མཆོག་གི་བདེ་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱེད་ཅིང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ། ལེ་ལོ་ཁྱིམ་ན་འོངས་པ་མིན། །མི་སྨྲ་བཞིན་ཡང་བརྫུན་པ་མིན། །ཆད་པར་ངེས་པར་བསྐུལ་བ་ཡི། །གཞན་ལ་མི་བྱེད་པ་ ཡང་མིན།།དེ་བས་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འགྲོ་བ་མཐོང་ཞིང་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་གནས་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ གནོད་སྦྱིན་གྱི་དབང་པོ་རྟག་ཏུ་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྟགས་བཅཝ་ལྔ་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གནོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་ནི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོའོ། །དེ་མཐོང་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་ གསུངས་པ་ནི།དེ་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པ་མི་ནུས་པའོ། །འདའ་བར་བྱ་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེན་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་ལ་བལྟ་བར་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་འདོན་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྷ་གང་དག་གིའོ། །རྩི་ནི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི མཐའ་ཅན་རྟོགས་སོ།།ལྷ་མོའི་སྔགས་ནི་རིགས་པའོ། །སྨན་ནི་རྩིའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །རྩོད་པ་ནི་ཁྲོས་པས་ཐོབ་པའོ། །རྒོལ་བ་ནི་ངག་གིས་སོ། །ལུང་མི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

所谓'具智者'，是因为自己为了调伏而且善于调伏他人。
所谓'大象士夫'，是因为与烦恼一起战斗时不被它们所胜。
所谓'狮子士夫'，是因为远离非韵文和伤害、死亡等恐惧。
所谓'调御所化士夫'，是因为使有缘者获得涅槃城。
或者，将这些赞叹语全部混合，表达极大的赞叹之意。
如同'您是我的怙主'、'您是我的主尊'、'您是我的君主'等词，是对君主的特别称赞。此处也是为了配合十六刹那而增加这三个词语来补充十六个词语。
在早期的版本中只诵十三个词语。
总结说'如是'，'如是'是指不害他人，使一切众生确定趋向最上安乐，而住于家中。
然而：'懈怠非来自家中，沉默亦非虚妄语，对他确定惩罚事，亦非对他人所为。'
因此，关于如何无害他人而住于家中所说的，'如是等'等，是指以般若波罗蜜多力见如幻众生，于此何故称为住家过失之义。
金刚手夜叉之王常随护持的真实了知因相第十五所说的'复次'等，大夜叉即夜叉之主。因其不可见，如何知晓常随护持呢？
所说：'难以降伏'等，'难以降伏'是指不能损害身体。'不能超越'是指因无生故无有毁灭等。'难以亲近'是指恶意众生连看都不能看见。
'具有胜士根'中，胜士即诸菩萨，他们的根即信、精进、念、定、慧等。
'不成非胜士'是指即使在极为困难的情况下也不舍弃救度众生的愿力。
咒语种类是指何等神祇的特殊咒语。药是指成熟果实为终点的认知。天女咒是正理。药是药草。等字包含手印等。
争论是以嗔心所得。辩论是以语言。'不说教'是指专注于利养等。

 ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ལུང་བསྟན་པ་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་སྐར་རྩིས་ཤེས་པ་ཕས་དྲིས་པ་ལ་ཁྱོད་ལ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཡང་མིར་གྱུར་པ་ཉིད་ལྷའི་ཕུན་སུམ ཚོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དམ་པའི་གཏམ་སྦྱོར་བ་ལས་ལོག་པའི་སྨོན་ལམ་ཅི་ལྟ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་བསམ་པ་ཉིད་རྟགས་བཅུ་དྲུག་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་སོ།།དེ་དག་ནི་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་ལ་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པ་འདི་རྣམས་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་དག་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་ མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དང་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱི་ནས་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ལ་སྟེ་ལས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །འདོན་པ་འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འདོན་པ་འདི་ཉིད་ནི་རིགས་པ་སྟེ། གཏམ་ངན་པ་སྦྱོར་བ་ལོག་པ་ལ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ ངན་པའི་གཏམ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ནི་སྔར་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་གཙོ་བོ་ཞེས་འདོན་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་འདི་བསྣན་པའོ། །འདུ་འཛི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་འཛི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་གཞན་དུ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཐབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ནི་འཐབ་མོའོ། །གཟུགས་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མཚང་འབྲུ་བའོ། ། རྩོད་པ་དང་རྒོལ་བ་དག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མི་འབྱེད་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་བྱམས་པའི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་བག་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྫས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱང་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི ཁམས་ལ་ཡང་གཏན་དུ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ།།ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འགྲོ་བ་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་དུས་དེ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་སླར་ བདག་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་མ་བླངས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །འདྲེན་མའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པས་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ནི་འཆི་ འཕོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་ནོ།

为了让众生完全了知而趋入教法等，作出授记是无过失的。就像世尊自己对精通占星术者的提问作出'你将生子'这样的授记，也如同说'即便是人身也将感受天界的圆满'。
从'其他'等乃至'应当执持为不退转于圆满菩提'为止所说的第十六相，是宣说远离邪愿而如实成就投生等的清净意乐。
这些是说'他们不喜欢喧闹'，以及'这些人对非正法言论没有执著'的意思。
在某些地方读诵为'他们不安住于精进修习蕴、处、界和缘起的相应及随相应'。其中，最初对蕴等的执著是相应，之后的深度执著是随相应。其中随相应是与彼相应。'随'字表示'俱'的意思，应当如是诠释。
这种读法在古代的经典中未曾见过，但这种读法是合理的，因为这是针对不善言论的邪相应而说的。这不是恶言，在《大般若经》中，之前读为'此中以空性相应为主'是合理的。因此，这是为了配合现观而增加的。
'喧闹'等，即以'王论'等显示喧闹本身。那么应当如何安住呢？说到'否则，般若波罗蜜多'等。'斗争'是指身语的行为即是斗争。说他人丑陋等是诽谤。诤论和论辩已经解释过了。'说和合语'是指互相称赞慈爱功德者。
'从欲界诸天'等，欲界放逸的原因是贪著物质的快乐。色界也非恒常众生之利。某时为利益众生而观待种种调伏众生的方便善巧者，有投生及暂时安住。
对于无色界，由于自身尚未圆满佛法，以及众生未得成熟，虽然未取长寿天中的投生，但依愿力也不会投生。即便以牵引业力而投生，那时生已即当命终。
因此，大乘阿毗达磨中说：'声闻'是指三界众生。

 །རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གཅིག་པའི་སེམས་ཅན་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གཉིས་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བའོ།།ཡུལ་གྱི་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་ལྟོས་པས་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཁྱོད་ལ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་སྨོན་ལམ་དང་ནི་སྐྱེ་བ་ བརྒྱའི་བར་ཞེས་བྱ་བའོ།།རང་གི་ས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་བཅུ་བདུན་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཉིད་རྣམས་ནི་ཆེ་བ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་བ་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་དང་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་རྣམས་སོ། །རང་གི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གཉིས་པར་སྨྲ་སྟེ་འབད་པ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་རྒྱུ་བའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་མེད་པའི་སེམས་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་མེད་པའི་ཕྱི་ནས་གདུངས་པས་སོ། །སེམས་དེ་བསལ་ བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོང་བའོ།།གནས་པ་ནི་དམན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །མི་འཕྲོགས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་ལྡོག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། །སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཡེ་ ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོས་སོ།།དེ་བས་ན་འདིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་བདུད་བར་ཆད་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཕྱི་མ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ་བདག་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མི་ནུས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ནས་བདུད་རང་གི་ ལས་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀྱེ་མ་སངས་རྒྱས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་དེ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་དུ་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཚོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཆི་བའོ།

所谓独觉是属于一界的众生，即生于欲界而获得独觉菩提。
所谓菩萨是属于二界的众生。因为为了利益众生而在欲界和色界中有转生。
在无色界中菩萨是不会安住的。
所谓中土，为了调伏众生而获得此果，故也会转生为旁生。
如经中所说：'为利三界而善巧方便的你，从旁生中出现，发愿乃至百世'。
所说的第十七相'于自地无疑'是：'复次'等。诸疑即是大、中、小疑，怀疑和畏惧等。
'于自地'是指获得初地即成为不退转。
在第八地说是第二不退转，因为获得无功用、无相行的无生法忍。
'与无间心'是指无间业之后的悔恨。
'舍弃彼心'是指完全放弃。
'安住'是指降伏。
'不退转心'是指确定自身不退转。
'不夺心'是指不会再退转。
'以心'是指以菩提心。
'以智'是指以证悟的本质。
因此在此处即使以圆满佛的形象，魔也无法造成障碍，因为不退转菩萨以胜解力于法性，完全了知魔业，如说'即使'等。
'于此'是指在此生中。
'此非如来'是指由此前面的声音观察后面。
'彼即如是，非为他'所说的意思是'我将现证无上正等正觉'。
'加持为佛'是指佛的化现。
'若退'是指魔知道无法障碍大菩萨而退却自己的行为。
'若加'是指'即彼'的意思。
有些地方读作'呜呼此佛'，与'授记'相连。
所说的第十八相'为持法故乃至舍命'是：'复次'等。
'舍自身'是指出售等。
'舍命'是指死亡。

 །ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཚིག་བཞི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པའི་དོན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་སྲིན་པོའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མེའི་འོབས་སུ་མཆོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་རབས་རྣམས་སོ།།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གུས་པའི་ཚད་ཅི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཆོས་ལ་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་རྟགས་བཅུ་དགུ་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་མཐོང་ བ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་སོ།།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་མ་གསུངས་པ་ཡང་མང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཀྱང་གི་སྒྲས་སྟོང་པ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གང་ཞིག་རྣམ་པ་ དང་མཚན་མ་རྣམས་ཏེ།དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐོས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཟབ་ཅིང་ཟབ་པའི་ གནས་རྣམས་ལ་དྲི་བར་འདོད་ཅིང་དེ་དྲི་བའི་གནས་སྐབས་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་གཅིག་གོ། །ཅི་ཞིག་ངོ་མཚར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་སྟེ་མཐའ་ ཡས་པའི་རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས།ཡོན་ཏན་བགྲང་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྤྱོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་གྱི་འདོན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ ཏུ་ཡང་ལྷག་པར་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བགྲང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །གྲངས་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་མཆོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མུ་མ་མཆིས་པ་དང་མི་འཕྲོགས་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་དང་ རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོན་པ་འདི་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པོ་ཞེས་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བསྣན་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །འདིའི་ལས་གཞན་དུ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འཁོར་དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་འདོད་པའི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་དྲི་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་ཟབ་ཅིང་ཟབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་དྲི་བར་བྱེད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བ་དང པོའོ།།དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཟབ་ཅིང་ཟབ་པའི་རེ་ཞིག་གནས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་གྱིས་ཤིག་།ཟབ་མོའི་གནས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་གཞན་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཏོ།

就像世尊释迦牟尼成为菩萨时，为了求得四句偈正法的含义，为了帝释天魔形象而自己跳入火坑等这些本生故事。对诸佛恭敬到什么程度，对法也同样如此恭敬，因为知道如来是法身，也为了自己将来获得佛果。
关于对所受持的诸法无有疑惑的第十九相，经中说'复次'等。'此等'是指对于真如无二、见圆满佛等说法无有疑惑究竟。'复'字表示未说的也很多，在某些地方'此等'和'复'字是用来表示空性的。
不退转的相和标志，阐明这些的是第十七品。如是听闻不退转功德后，为了利益希求证得不退转的诸菩萨，长老须菩提想要询问甚深之处，开始发问的情形说'希有'。'世尊希有'是一句话。
什么是希有呢？说道'大功德'，即具足无量的自他功德，因为功德无法计数。须菩提白言：'世尊行'等是前面的诵文。某些地方也诵'更无量'等。因为不可数故称无量，超过数量后极为广大故称无边、无夺、不正取。声闻缘觉也不能如实了知。
这种诵文也是为了配合'甚深修道'的含义而增加的。此外，长老须菩提为了利益在该众会中希求不退转的诸菩萨，以及为了摄受未来众生，以百种问题询问甚深之处，世尊也作了授记，这是'是故'等第一个问题。
'是故'是指因为以一切相、标志、特征都无法显示，所以请以甚深处显示。意趣是对甚深处无疑惑的主要不退转相，不是为了其他。'一切甚深'是重复的意思。

 །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་འདི་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དེའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སོ་སོར་ལྡན་པ་ནི་སོ་སོར་འབྲེལ་པ་སྟེ་དེའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་གསོལ་བའོ། །མཚོན་པར་བྱ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་མཚོན་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པར་སྟོན་པར་འདོད་པའོ། །ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་མོའི་གནས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ་དེ་རིགས་པ་ལ་མཚན་མ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་རིགས་པ་རྣམས་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་སླར་སྲིད་པ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ལས་མི་བྱེད་པས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་རྩ་བ་ནས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་གཞན་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་རྩ་བ་ནས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་བྲལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་དང་ བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བ་གཉིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདིར་ནི་གཟུགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཡང་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་ཟབ་པ་ཉིད་ཅེས་དོགས་པ་ལ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་ མངོན་པར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བར་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་སམ་གཞན་དབང་ངོ་། །འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད་དོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་གཟུགས་སྤངས་ནས་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའོ།

所谓'处'，是指在这些证悟中，为菩萨们不退转而安住，故称为处。
关于'般若波罗蜜多'等分别，因为到达彼岸的智慧即是般若波罗蜜多或道的本质之义。
其中'各别相应'是指各别关联，即是依止于彼之义。
'请开示'是指请予以显示。
在'应当显示'的读法中，也是请予以显示之义。
'欲知'是指欲无余宣说。
现在世尊开示甚深处，即由'甚深'等来说明。
一切法以遍计和依他性无，以圆成实性有，即是空性。
彼即无相，因为于此类中相已灭。
彼即无愿，因为于此类中无三界之愿。
彼即无为，因为于彼等中不造作后有之业。
彼即无生，因为于彼等中了知自性无生。
彼即无实，因为无实体故。
彼即离贪，因为于彼等中从根本断除烦恼及随眠。
彼即灭，因为于彼等中灭尽后有。
彼即涅槃，因为于彼等中从根本断除习气。
彼即已离，因为于彼等中灭尽有漏蕴。
'彼等'等是第二个问题。
'须菩提，色是甚深'中的色，此处是指色之真如，因为是圆成实色的自性。
正因为如此，对于遍计色，因为也是色性，于彼凡夫境界性中如何是甚深性的疑问，
说'如真如般色甚深'。
若问是何者之真如，故说'须菩提，于此'等。
然而，若怀疑真如是无相，不依赖色等相或色等，如何以色等声词显说为色真如、受真如等，
为此说'须菩提，于何处无色，此即'等。
'于何处无色'是指遍计或依他。
此即是色的圆成实真如自性甚深性。
意趣是：舍离遍计和依他色后，别于彼等的圆成实真如。
彼从一切相中解脱，不能以色等声词表述。

 །གང་ ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་ཐ སྙད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡང་དག་པའི་བསྟན་པས་དགའ་བར་བྱས་པའི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །ཞིབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་བཟློག་ལ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཡང་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནི་ཟབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་གཟུགས་ལས་བཟློག་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་སོ།།འདི་དག་གང་ཞིག་སེམས་པར་འགྱུར་འཇལ་བར་འགྱུར་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །སེམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་བཀུར་སྟིར་བྱས་ཏེ་རྟག་ཏུ་དཔྱོད་པ་ནི་བསམ་པས་སོ། །སེམས་ལ་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇལ་བའོ། ། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་བདག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་སོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། ། རྩོལ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །འབད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཅི་ཙམ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། འདིར་བུད་མེད་དང་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་བུད་མེད་གཟུགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དུས་བཏབ་པའོ། །དེ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་དང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང མྱུར་དུ་དེར་འོང་བ་ལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་པའི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛེས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བས་ན་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །ལྡན་པའི་དོན་ལ་ཨ་ཙའོ། །དབང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་ བསྟན་པའོ།།རྩེ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་བསྐུལ་བ་དང་ཁྲོས་པས་རྐང་པ་ལ་འདུད་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩེ་བའོ། །འཁྱུད་པ་དང་འོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགའ་བའོ། །མེ་ཐུ་ནའི་ཕྱིར་བསྟེན་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་སྤྱད་པར་བྱ་ བའོ།།འཁོར་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ལས་སོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོར་བར་བྱེད་པའོ།

还有，凡夫众生所遍计的色等诸法，不可以说是一体或异体，为了表示此有垢真如的境界，以色等名言假立而作言说。
由正法开示而欢喜的须菩提请问说：'世尊稀有'等。'细微'是指由智者所应了知。
从色中远离，也宣说涅槃，是说由'色甚深'这句话远离遍计和依他起的色，并宣说法性的色即是涅槃。
'此等'是指如前所说的空性等。与'此等当思维、当度量、当决定了知'相连。
'当思维'是指恭敬缘于所缘而经常观察即是思维。平等作意于心是度量。遍观察是决定了知。
若问如何，为此说道'我当如是而住'，'当住'是因为对所作决定无疑。'当学'是为了如是如是随学。'当修'是为了圆满学处。
'如是'是指如前所说的次第。修习是以止。决定了知是以观。遍了知是以二者。
精进修习是以止的精进。勤勉是以观的精进。努力是以二者。
世尊自问'作多少事业'，自答以'譬如'等。
此中，对女人及正相应的分别心生起的因是贪欲行、女人容貌端正及共同约定时间。
由于无彼等，故极为精进修习者虽欲相遇、欲速往、速来彼处，然因无缘彼的欲望相续。
'妙好'是指因美好而生起的妙好功德。具足义上加A-tsa。'无力'是指无能力。
'如是当行'是略说。由'当嬉戏'等广说。
其中，以劝请和发怒而礼足及令满足是嬉戏。拥抱、亲吻等是欢喜。为交媾而亲近是极为受用。
'背离轮回'是指远离未来世的相续。背离即是舍弃。

 །རྒྱབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ལས་འོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོན་པ་ སྟེ་དེ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཉིད་དོ།།མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའོ། །གཞག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཐོས་པར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །བཤད་པ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང་ཅི་ལྟར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དག་གིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསུངས་པའི་རིམ་པས་སོ།།རྣལ་འབྱོར་ལ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཉེས་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཉེས་པ་གང་དག་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་ པའི་རྒྱུ་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཟབ་པའི་གནས་ངེས་པར་དཔྱོད་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ནི་ལས་དེ་སྙེད་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བསྐལ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་མཐར་བྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་ སྤོང་བའོ།།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་པོ་ལས་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ དུས་རིང་པོར་སོ་སོར་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཡང་སྦྱིན་པ་ཉི་མ་གཅིག་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཅི་སྐད་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏོང་བ་ལས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་ པ་ནི་ཕྱི་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལས་དེ་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལེགས་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་ཡང་སྦྱིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་རྣམས་ལྷག་ཅིང་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ ཞིག་ཏུ་འགྲེས་འདི་རྣམས་མི་འདོན་ཏེ་དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྣན་པ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ།།དྲི་བ་གསུམ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། །འདིར་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ ན་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི དགོངས་པའོ།།གང་པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལ་འགྲེས་འདི་མེད་དེ་འབྲི་མཁན་རྣམས་ནི་བག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕེལ་བ་ཉེ་བར་སོང་བའོ།

所谓'背'是因为没有从未来转为过去。有些地方说'将来做'是读诵，其意义也是这个。所谓'出离'是从后边的终点引导到前边的终点。'安立'是从听闻教法而来。'解说'是为了理解意义。'开示'是为了如实修习而开示。
所谓'如何开示和如何解说'是通过略说和广说来解释。'住'等已经解释完毕。'须菩提如是'是按照所说的次第。修习瑜伽是修习三昧。'那些过失'是指发小乘心等。'将被何等过失所退'，这是说通过断除退转因的过失，决定观察甚深之处而不退转的果，所说'做那么多事'，是断除极多劫终尽和退转于圆满菩提的过失。
'因此'是说，此较执著布施而离般若波罗蜜多的布施者更为殊胜，以福德更多而成为殊胜。若问是什么，所说'何者'等，长时受持的差别成就，也不同于如所说一日修习布施的般若波罗蜜多作意，所说'复次'等，布施是从舍予。'安立'是从无后悔而恒常相续。
较持戒增上的布施，般若波罗蜜多法布施更为善妙，所说'复次'等，'将圆满'是从远离有罪过失。同样，较忍辱等增上的布施等，其余递增递胜的福德因的读诵。有些地方不读诵这些递增，因此有些人说是为显示九种修道而增加。
第三个问题是'当世尊'等，此处说'生更多福德'。因此，须菩提的问题是，不离般若波罗蜜多的菩萨所作的福德自性，那称为分别，因此由此生更多福德不应理的意趣。旧版典籍中没有这些递增，是抄写者们由于放逸而增加的。

 །གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནོ།།བདག་ཅག་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེར་མང་བའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་མི་སྨྲའོ། །འོ་ན་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ སྐྱེས་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དུས་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གསོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གསོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་ པ་དང་གྲངས་མེད་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྨྲའོ།།དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དག་གིས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པའི་དོན་ལ་ཀའི་རྐྱེན་ནོ། །ཁོ་ནར་སྣང་བ་ནི་བརྗོད་པའོ། །རྗེ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོག་གོ། །གཟུང་ བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསོབ་པོ།།འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཅི་ཞིག་ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ཅི་མཆིས་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས་ཞེས་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འོངས་པའི་ཕྱིར་དྲི་བ་བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་ བྱེ་བྲག་སྟེ་མཆོག་ཡང་ངོ་།།ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་གཅོད་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཕན་ཚུན་དུ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་གཉི་ག་བླངས་པའོ། །ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་རྣམས་སོ། ། དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བར་མི་ནུས་པས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །བགྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ངག་ཏུ་བགྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་ཁྲིད་པ་ཉིད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པས་དྲི་བ་ལྔ་པ་གསུངས་པ་སྟེ།གཟུགས་ཀྱང་གཞན་དུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བ་དྲུག་པ་གསུངས་སོ། །ལྷག་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། གཙོ་བོ་རྗོད་ བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཅི་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲི་བ་བདུན་པ་ཡོད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསལ་ བར་མཛད་དེ།འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དུས་གཞན་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གཞལ་དུ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

另外，'世尊说'等一切都有关联。'须菩提，此亦'等是世尊的回答。我们不说由于清净有为而以般若波罗蜜多本身产生大量愚痴本性的福德。
那么，对于菩萨所生起的福德，如何观察恒时一切方面的有为是'空'、'积聚'、'虚幻'？如是观察而不离般若波罗蜜多，故说生起不可量、无数的福德。
其中，由于遍计所执和依他起的本性都不存在故为空。因凡夫不知故，对不知义加ka词缀。唯现即是所说。因无主故为积聚。因非所取故为虚幻。因无能取故为无实质。
'如是'即是以空性等。'有何差别、有何不同、有何特征'，因随顺时机而来故说第四问，即特征也是殊胜。差别即是区分。由彼等分别而互相确定，故如何了知差异性，因此摄受二者。
'量'即是广大遍计。因彼等不存在故不能度量，故为不可量。'数'即是以一等语词计数。'尽'即是引至究竟。
'世尊，有异门否'等说第五问。'色亦无异'，是依圆成实空性本性而说。'何等言词'等说第六问。增益言词即是言词修饰，意为主要能诠。
说福德不可量，故如何于色等不可量性之意趣。'以空性'等，即说以空性相关的无相性福德不可量。色等即是空性自性，其本性即是福德之意趣。
此即是'岂唯空性'，于有第七问时世尊开示：'于意云何'等。说一切法以空性本性亦于他时坏灭，'亦是无尽'即是一切时不舍空性自性故，意为如虚空。'亦是不可量'即如虚空般是空性本性故。

 །ཆོས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་དོན་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཐ་དད་པའི་ཆ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ནི་བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་པའི་བསྟན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ།།དེའི་བཤད་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ པའི་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བརྡའི་དབང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་མཚར་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྔར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་མཛད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི།དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་བ་བརྒྱད་པ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་ནག་པོའི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་དག་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ན་རྒྱུ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་འཕེལ་བའི་དབང་གིས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའམ་ ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དྲི་བ་དགུ་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞུས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་གནང་ནས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་མེད་དོ།

所谓'这些法'是指无尽、不可量、空性、无相等诸法。声音也是种种不同的，如同对一个意义有不同的分别部分，这是其密意。
因此说道，这是显示宣说教法成就，即是对于种种信解的众生以大悲心精进修持，世尊以种种门显示教法成就。
所谓'以此解释'是指世俗教法相应之义。所谓'稀有'是指法性即是真如不可言说。虽然不可言说，却能以种种言说正确显示，因此称为稀有。
即便如此，也不违背不可言说性，因为通过间接方式与胜义相关的表示，能够理解那不可言说的本质。若无言说，则不能理解诸法不可言说的本质，这就是稀有的含义。
如我所知世尊所说的意义，如前所说唯法性不可言说。现在显示与法性无别的一切诸法皆不可言说，随念作意而世尊说道：'如是'等。
第八问说道：'复次'等。世尊'复次'是指以不可言说性而说空性，又因空性无有变异，依白法无有增长，依黑法无有减少。
诸波罗蜜多在胜义中因空性故无有增减。若如是，以何因缘菩萨于诸波罗蜜多以增长力，由此力故将现前圆满证得无上正等菩提，或如何趋近？
第九问说道：如是请问后，世尊说'如是'等随许罗汉的话后，又说'然而'等，显示方便善巧与回向力。'于波罗蜜多义'是指于波罗蜜多相的意义上，因空性自性故无有增减。

 །འདི་ལྟར་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་གལ་ཏེ་སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འདི་རྣམས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པ་འམ་ཡང་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་མི བྱེད་པ་སྟེ་འདི་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཅི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་ མ་རྣམས་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།།དྲི་བ་བཅུ་པ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ཡང་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྙིང་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ནི་ཡང་དང་ཡང་ དུའོ།།མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ལེའུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།ཟབ་མོའི་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཉིད་ལས་དྲི་བ་བཅུ་གཅིག་པ་ གསུངས་པ་ནི་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་བསགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསགས་པར་བརྗོད། རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ པ་གསུམ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་གང་ཞིག་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་གཉིས་པའམ་གསུམ་པས་སོ།།འོན་ཏེ་གང་ཞིག་འདི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་གིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡོངས་སུ་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ སྐད་ཅིག་མས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བསགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེའི་སྙིང་པོས་བཀའ་སྩལ་པར་གྱུར་ཏོ།།འབྲུ་མར་གྱི་མར་མེ་ནི་མར་མེའོ། །དང་པོ་ཕོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་མའི་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ཚིག་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཉིད་ལ་ཚིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མ་ཕོག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷག་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ལ་རང་གི་ཆའི་རིམ་ པས་མེ་ལྕེ་ཐམས་ཅད་ཕོག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如此生起傲慢心，由两种方式而不能证得菩提：若执著布施等波罗蜜多诸法，或者于胜义空性本体生起傲慢心而不行波罗蜜多诸行，或者不回向圆满菩提，此二者皆无。其中，对第一种无的开示是'此唯名而已'；对第二种无的开示是'彼行布施'等。'彼等作意及发心'是指以何等布施行施。'彼等善根'是指与彼等发心相应。'如是回向菩提'是说若非如此，则彼回向不成为菩提。下文亦当如是观察。
宣说第十问：'此复何者'，即为了以胜义色等不异如来藏性为心要而问圆满菩提，即是相续不断地反复。'多'即相续。'须菩提如是'等为总结。以空性为主的品即空性品，为第十八品。
从甚深处所的情况中，宣说第十一问'复次'等。以积集善根而现证无上正等正觉菩提。其中，如何说为积集？且菩萨于三阿僧祇劫之前，以最初发心之力是否能现证圆满佛果？抑或以第二或第三发心？抑或以安住菩提座时最后发心之力而现证圆满佛果？
其中，非由一心而得圆满菩提，因彼无如是能力，且将导致圆满福德资粮无义之过。亦非由一切，因刹那差别诸心无积集之故，此即世尊燃灯藏所宣说。油灯即灯。'初触'即非由彼而烧尽余芯，因仅烧自分。后续火焰触及亦当如是配合。须菩提即以'非也'等明显宣说此义。为成办烧尽无余芯，须由自分次第一切火焰触及之故。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཙོ་བོ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཚིག་པར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ ཀྱིས་ཚིག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་གཏད་པའི་རིགས་པས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་ཟབ་པའི་གནས་གཞན་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་གང་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མཚུངས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སྐྱེ་བའི་དོན་ནི་གང་ལགས། ཅི་སེམས་གང་ འབྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཞིག་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འགག་པ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་གང་བྱུང་བ་དེ་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ ཞིག་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་སེམས་དེ་གང་གི་ཚེ་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་འགག་པའི་ ཆོས་ཉིད་དེའི་ཚེ་འགག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་སེམས་གང་མི་འབྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གསུངས་ཏེ་དེ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལ་རྟག་ ཆད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ཆོས་གང་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་འགག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྔར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མཉམ་པའོ། །སེམས་གང་ཞིག་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་གསུངས་པ་དེ་ལ་སྔར་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་འགག་པའི་སླད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་ མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར། འོ་ན་འགག་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། འདི་ ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་དག་རྣམ་གྲངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོ་ན་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཐེར་ཟུག་པ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ།།གསོལ་པ། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་ བྱུང་བ་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཆད་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།

世尊主要所作的是以'如是，须菩提'等来说明。就像灯芯燃烧时，以不同刹那的本质，说是以一切灯的刹那之力而燃烧。同样，也显示以一切众生之力而圆满菩提，虽然刹那性存在，但由于行为习气的安立道理而转变的意思。
也不是由那些发心，是因为各自没有能力的缘故。说那些并非无能力，是说除了那些发心以外也不能现前圆满成佛。
又显示其他甚深之处，即'所灭之心是否会生起'，所谓'灭'是指自性灭，无为法，如同兔角一样的说法。'非也'是说兔角有生起之义是什么？
'所生之心是否具有灭法'，说有为之心即是说具有灭法者将灭，因为没有第二个灭，所以问所生之心是否具有灭法。
当正生起的心尚未生起时是未来，那时何者具有灭法而询问'非也'，因为未生者与任何法都无关系而说：当其具有灭法性时，灭亦不存在而说'非也'。
'不生不灭之心是否具有法性'是说无始无终法性之心，它也不会灭，因为心离常断。
'何法自性本体即是灭性'是指如前所说无为法如兔角一样。前面所说'何心灭'，如同先前生起一样，为了现在灭而说的'非也'。
诸法法性即是空性。空性无动即是诸法自性，它如何会灭？若问无灭而住会一直如此吗？所说：'于意云何'等。
须菩提白言：如其真如，即如是而住，意思是法性、空性、真如这些是异名。
'不成为恒常'是说若无生灭而一切时中存在的法性成为恒常则成为常见。白言：'非也'，即使一切法自性真如一切时中正生，了知此义也会成为断见。

།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཉིས་མེད་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཡོད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་རྟག་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་ དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྫས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན།བརྗོད་པ་རྫས་ཡོད་ཅིང་གང་ཞིག་འདི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་རམ་འདི་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྫས་སུ་འགྱུར། དེ་བས་ན་རྫས་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཐེར་ཟུག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཡང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་འདོད། །བདེན་པ་དེ་ནི མི་སླུ་བ།།དེ་རྟོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་གསུངས་སོ། །ཡུལ་གང་གི་སྒྲ་དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ། །འདི་ ཙམ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་འདི་ལ་བདག་ཏུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་གཞན་དབང་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །གཉི་ག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་ དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལས་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བས་ན་ཟབ་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་པའི་སེམས་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་མ་ ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དག་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་ནི་ཅི་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཞེས་སོ་སོར་ལན་བཏབ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་སེམས་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དེས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་མ་ ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ལན་བཏབ་པའོ། །ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་རིགས་པས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是所说：'无二无实。有即空性相。'如是。如此，由于非实体性，故不说为恒常住。然而，若问如何说是胜义有而非实有？所说实有者，此五蕴、十二处、十八界，除此等外是否有他？此亦异于彼等，如何成实有？因此，由于非实之自性故，不说为恒常。正因如此，离常断而说为胜义。
那么，如何解释圣言：'彼即胜义谛，如是性实有，真实无欺诳，证此说成佛。'为对一切种如是性而起言说者，为显示胜义有义而说此。依'何境之声即为声义'之理。仅此不能异于蕴等而执为我，故如何成实有？
正因如此，遍计所执性是世俗有，依他起是实有。二者皆是世俗有。圆成实是胜义有而非实有，此为圣无著尊者所造《问决定论》中所说。
若问如是性岂非甚深？答：由于有垢位时，不能说异于色等或非异于色等，故为甚深。若问如是性有心否？即问：彼所造作之心与如是性有何能依所依之性？答：非也。即说遍计所执与圆成实二者无能依所依之性。
若问心即如是性否？即问：有为之心岂是如是性之自性？答：非也。由有垢故，非唯如是性之体性，如是别别作答。若问异于如是性否？即问：有为之心是否异于如是性？答：非也。以遍计不可说与圆成实为一异故，如是别别作答。
若问：汝能如实见如是性否？即问：彼心于一切法中自诩能如实见，答：非也。以如是性位中无所缘能缘之性故，如是别别作答。若问：行深否？即：如是如是性之行持以理获得甚深性之义。

 །དེ་ཅི་ ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་མཚན་མ་རྣམས་སོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འོན་ཏེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཅི་ ནས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ སོ།།འོན་ཏེ་དེ་གང་དུ་ཡང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དེ་མ་ཐག་པར་གསུངས་པ་དེ་བས་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ སྤྱོད་ཅིང་གཉིས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ལ་འབད་པ་དུ་མས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཉིད་ དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།དོན་དམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་མཚན་མའམ་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་མ་ལའོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་མ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། མཚན་མ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་མའོ། །རྣམ་པར་བཤིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱས་པས་ཅི་ཞིག་འགྱུར་རམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་བཤིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མ་བཤིག་གམ་ཅི་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པ ཞེས་བྱ་བ་དོན་འདི་ཉིད་དོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་དེའི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་བཤིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་མཚན་མ་ལ་འདི་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་བཤིག་པ་ཉིད་གང་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ལ་གོམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་རྣམ་པར་ བཤིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ལན་བཏབ་པའོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པས་ཡང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ ལ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་དགག་པར་བྱེད་ཅིང་སྙིང་ལ་གནས་པ་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ།འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་མ་ རྣམ་པར་བཤིག་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།མཚན་མ་རྣམ་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་འདིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།

'这不在任何处行持'这句话是表明在此无有行持之意。遍行即是所缘境上的相。不入即是不转。无有遍行即是无有显现。
然而为求圆满菩提而应当有所行持，否则由于二资粮未圆满故不能证得圆满菩提，如经中所说'须菩提，菩萨摩诃萨'等，以'行持胜义'等而说。
然而'彼于何处亦不行'这句话是须菩提紧接着所说的，那么如何说'行持胜义'呢？其密意是这样的：于胜义中行持，于有无二者皆无真实行持，如是行持，由于于二者无有真实行持，故说'于何处亦不行'。
为了以多种方便成立于二者无有真实行持，故说'行持胜义'，因此无过。为了显明此无二之体性即是胜义行持而说：'行持胜义者是否行于相'，即是二相或无二相。
'非也'是说既非二相亦非无二相。'彼相'即是二与无二之相。'破坏否'是问若作破坏将如何。在'于何处亦未破坏'的读法中，'未破坏'或'以何未破坏'也是同样的意思。
有些地方读作'极破坏其相'，对此，相之极破坏即是何者能作无实，于此义不熟习。'非也'是说相将被破坏，由于对如是分别无有遍行故而作答。
如是破坏诸相，由于无有如是分别及遍行，故以无相三昧力于自相不行，此即是长老须菩提以'非也'而作遮止并住于心者，为显明此义，世尊说：'于意云何'等。破坏诸相即是作破坏，'修习诸相'若是此分别遍行之密意。

 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་མི་སྦྱོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་ རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཡང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་ཡང་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་དེ་འོན་ཀྱང་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་མ་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སླར་ཡང་ཚོགས་རྫོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བ་ནི་ཡིན་གྱི་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ག་ལ་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདི་ཡང་ས་མ་ཐོབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཉིད་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་ འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་པའོ། །སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལོ། །མཚན་མ་གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་ ནི་འདི་ཉིད་དོ།།མཚན་ཉིད་གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལགས་པའོ། །མཚན་མ་གང་ལགས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ནི་གོམས་པ་ཙམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྨི་ལམ་ན་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ཟབ་མོའི་གནས་ལ་གནས་སྐབས་སུ་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་པོ་གཙོ་བོར་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་སྔར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཙོ་བོར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྨོན་པ་མེད་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་རྙེད་པའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་ན་འོན་ཀྱང་སད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རློམ་སེམས་ཤིང་འདྲི་བར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་འདྲ་བའོ། ། དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཉིན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཙམ་འདི་ཡིན་ནོ།

关于'菩萨不应如是修行'等文句的密意是这样的：所谓'应当修习相'，是说由于执著分别而行持，但以无相三昧的力量而不行于相。对于以三无数劫圆满二资粮的菩萨来说，即便菩萨们在以无分别智所摄的欢喜地等诸地中也无相的执著，然而这并非在一切方面都断除相，因为在后得智中仍有所行持。
如果再次圆满资粮的菩萨在第一无数劫中也不能决定出离，那么在此生中因为完全断除一切相而精进修行，就会堕入声闻菩提，怎么能成就圆满菩提呢？这是针对未得地位的凡夫菩萨而说的。圣者在初地就能超越声闻菩提、独觉菩提等不圆满的境界，如十地经等所说。
'此是'等文是总结。'何为心'是指心的所缘境。'何为相'是某些版本的读法。其义也是如此。'何为相状'是指自性为何。'何为相'是指其因。'一切这些'中的熟习无相是指仅仅修习。
以'于梦中修'等说明安住甚深境界时的两种状态为主的三昧。即便如前以无相三昧为主，也因不离而得空性和无愿三昧。如果诸法皆无，那么以修习而增长般若波罗蜜多时，某位菩萨在梦中入三种三昧，其般若波罗蜜多也会增长。
即便在梦中般若波罗蜜多不增长，但在醒时也会有所增长。如此，对于梦中与醒时诸法的有无是否有某些差别，生起这样的执著而询问。因此，长老须菩提以'若'等文显示梦与醒的平等性，此处菩萨在醒时与梦中对诸法的不执著是相同的。
因此，'梦'与'一日'仅仅是名言而已。

 །དེ་ལྟར་ན་ཉིན་པར་དང་རྨི་ལམ་དག་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ལ་གལ་ཏེ་གཉིད་སད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུའི་དགོངས་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཉིན་པར་དང་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཆོས་རྣམས་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དགེ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡང་དགེ་བའི་ལས་དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕེལ་བ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ པའི་ནུས་པར་ཅི་ཞིག་འགྱུར་རམ།ཉེ་བར་སོགས་པའམ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་ནུས་པ་འདིར་ཉེ་བར་བསགས་པར་ཅི་ཞིག་འགྱུར་རམ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིན་པར་དང་རྨི་ལམ་དག་ལ་ཆོས་རྣམས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ བྱེད་པ་པོའི་ཉེ་བར་བསགས་པ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།མི་དགེ་བའི་ཟད་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་སུ་གསུངས་པའོ། །པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་སོགས་པ་དང་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུམ་བུའི་རྣམ་པའམ་ཨ་ཡིག་དུམ་བུར་ སོང་བ་འདྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བག་མེད་པས་ཨོ་ཡིག་ཏུ་ཉེ་བར་སོང་བ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བསགས་པ་དང་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་ པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཉིན་པར་དང་སད་པ་ལ་ཡང་ལས་དེ་དང་བྱེད་པ་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བསགས་པའམ་ཟད་པ་ཁྱོད་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སུ་ཞིག་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཆུ་ཀླུང་ཆུས་གང་བ་མཐོང་བའམ་ རྒྱ་མཚོ་སྐམས་པ་མཐོང་སྟེ་འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་སོགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཟད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉིན་པར་དང་རྨི་ལམ་དག་འདྲ་བར་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉིན་པར་དང་རྨི་ ལམ་དག་ལ་ཐ་དད་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསར་པའི་སླད་དུ་གསུངས་པ།སྐྱེས་བུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཉིན་པར་སྲོག་གཅོད་པ་བྱས་པ་དེའོ། །སད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་བྱས་ནས་སད་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་གཉི་ག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ནི་ངས་བསད་དོ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཚེ་ཉིན་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་ཅི་ཞིག་བསགས་པ་དང་རྨི་ལམ་དུ་བྱས་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ཟད་པར་འགྱུར་རམ། གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །བསད་པའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་རྒྱས་ པར་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ལ་ལ་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་མཚར་བ་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གིས་བསད་ཅེས་བྱ་བར་ངོ་མཚར་བའོ། །ལེགས་པར་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་དེ་བྱས་ གང་ཞིག་བསད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

如此，白天和梦中是相同的，如果在醒时的禅定中智慧增长，那么在梦中的禅定中智慧也会增长。为什么呢？所谓无分别，分别是差别，无分别是无差别。
舍利子说：'具寿罗睺罗'等，这是长老舍利子的意趣。如果白天和梦中诸法相同，那么此时若有人在梦中行善如布施等，或作不善如杀生等，那么此善业等是否能增长获得善趣等果报的力量？或者不善业能否积累导致地狱等果报？因为此人积累的缘故。由于白天和梦中诸法相同，行善者的积累具有善趣等相，不善业的耗尽具有地狱等相。因此说两种。
在一些经典中'耗尽'这个词的片段或字母片段，由于抄写者的不慎而读成'邻近'。
罗睺罗说：'如何世尊说一切法如梦'等。意思是说，所谓积累和耗尽是存在于实有之中。如何一切法如梦？同样，在白天和醒时，业和作者在一切方面都不存在，为何你说有积累或耗尽？
如果有人在梦中见到河流充满水或见到海洋干涸，然而这也会成为积累和耗尽。如是，首先已经说明对于圆满的菩萨来说，白天和梦中所见相同无差别。
以'那个'等词说明白天和梦中的差别，为新的缘故而说。'那个人'是指白天杀生者。'醒来'是指在梦中杀生后醒来，仍然对两者都随喜，说'我杀了'。
此时对白天所作随喜有何积累？对梦中所作有何耗尽？如果有的话，梦中和醒时就有差别，这是其意趣。
为详细说明杀生的想法而说'如何'等。'啊啦啦杀了'是表示惊叹。'如此极为守护'是对'我杀了'感到惊叹。'善杀'是指善做了杀生这件事。

།ཤིན་ཏུ་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསད་པ་འདི་བྱས་པ་ཅི་ལྟར་ཡང་འཚོ་བ་མ་ཡིན་པར་རོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་བྱས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་ནི་ངས་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་གསར་པ་ མ་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སླར་འདི་ ལྟར་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་གསར་པ་ལ་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གལ་ཏེ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་མོད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་དང་སད་ པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཟད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སྐྱོན་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟད་པའི་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱིའོ། །ཉིན་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང་རྨི་ལམ་དུ་བྱས་པའི་ཟད་པར་འགྱུར་ བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པ་གཟིགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ གིས་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་པ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད།དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་སླད་དུ་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སར་པའི་སླད་དུ་ཁྱད་པར་ཞེས་འཐད་པ་བྱེད་ཅིང་ གསུངས་པ་ནི།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་རིམ་པས་སོ། །པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲེས་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདོན་པ་སྟེ་དེའི་ ལས་ལ་སོགས་པའམ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་རབ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་དམིགས་པ་མེད་པར་སེམས་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་པ་དང་བློ་དང་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་གོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རྨི་ལམ་དུ་བྱས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རྨི་ལམ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པའི་སེམས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལྷག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉིན་པར་བྱས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བྱེད་པ་པོས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所谓'极其杀害'是指极其杀害这样做无论如何也不能活命。若问是谁如此做，所说的是'我杀'。长老舍利子对长老须菩提所说的，为了新发心尚未成就的菩萨，由分别念的缘故，执著梦中与醒时的差别而说'具寿须菩提，假如'等。
以'佛世尊'等复次如是说。如果由分别念的缘故，新发心者对梦中与醒时有差别的话，那么虽然有成就的菩萨，但佛世尊也会由分别念的缘故而在梦中与醒时有差别。
所谓'尽想'是指'我的过失已尽'的尽智。'彼之'是指业的。白天所作的分别念所积集的和梦中所作的灭尽，如同新发心菩萨一样，这是执著。
'彼非'是指于一切法无所缘见、出世间、无分别智住的世尊。于彼如何由分别念的缘故而如同新发心菩萨一样执著梦中与醒时的差别。如是于圆满成就的菩萨也是见一切法无所缘无分别。依彼而说梦中与醒时无差别。
如何合理，由于住于无分别智故梦中与醒时无差别，由于行于分别念的新发心故有差别，为作合理而说'如是'等。'如是'是指如所说的次第。某些版本中也没有诵读'具寿须菩提，假如佛世尊彼'等。如是诵读即彼业等或将灭尽。
紧接着须菩提自己的话是'具寿舍利子如是'等，彼义明显。'无所缘不生，无所缘心不生'是指心、心所、觉、分别是同义。
意趣是这样的：由于梦中所作杀生是无自性的缘故，见一切法无生无所缘的出世间智慧，以及凡夫由于梦无自性而了知的缘故，彼无所缘的心成为无事物所缘。因此于彼处没有殊胜的异熟果。白天所作杀生不是凡夫行为者所作的无事物性。

 །དེ་བས་ན་དེ་དང་དམིགས་ པའི་ཡུལ་གྱི་སེམས་པ་ནི་དངོས་པོའི་དམིགས་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་དགོངས་པའི་དབང་གིས་དེ་བས་ན་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ལྷག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྨི་ལམ་གྱིས་བྱས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་སད་པའི་དུས་སུ་བྱས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་ བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་ སྤྱོད་པ་ཅན་གསར་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བློ་འཇུག་སྟེ།དེ་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་བློ་ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འགའ་ཞིག་ནི་འབྲས་བུ་ཆུང་བ་འགའ་ཞིག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་དང་དུས་དང་སྦྱོར་བའི་ལུས་རྣམས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འགལ རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ལྟར་འབྲས་བུ་མེད་པའམ་འབྲས་བུ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་ལས་ལ་དམིགས་པ་སེམས་པའི་ཡུལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་དབེན་པའོ།།དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དམ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གདགས་པར་བྱ། དེ་བས་ན་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། མཚན་མར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་མི་དམིགས་པ་མཐོང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐབས་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདིར་རབ་ཏུ་སྐབས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དང་མི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དམིགས་པ་དང་བཅས པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཚན་མ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་དང་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ནས་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་བ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ཕྱོགས་སྔ་མ་གཞན་ གསུངས་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

因此，由于作者的意图，与所缘境相应的思维即是实物的所缘，所以对此会产生殊胜的果报。
如果是这样的话，梦中所作就会成为无所缘境，而清醒时所作就会成为有所缘境。
因此，梦境与清醒就会有差别，如此一来，'一切法如梦'的说法就会失效。
为了遮遣这种说法而说'所见所闻'等，对于新入门的修行者来说，不论实物是否究竟存在，无论是在梦中还是清醒时，都会随着所见、所闻、所觉、所识而起心动念。
如此趣入时，有些心会无果，有些会有小果，有些会执著于烦恼，有些则趣向清净。
若问将说什么？对于众生、时间和身体的结合，由于昏沉等违缘的影响，会产生少许见等境界的认知。
这就是为何会无果或小果。
关于'具寿善现何时'等，其密意是这样的：
从'一切法本性空'这句话来看，缘于业的思维对象本无自性而远离。
对此，如何安立有所缘或无所缘？因此，'空'即是无自性。
善现说：'作为相'等，其密意是这样的：
在此，见无所缘的大菩萨不是此处所说的对象，而是针对有所缘的修行者而说的。
因此，由于这个原因和无分别的缘故，确实宣说了有所缘和无所缘。
'相'即是所缘境。对此，若不了知则会导致烦恼，若了知则会导向清净。
如此，对于无明等，如何能无分别地契入真如，所说的是'以无明为缘而有诸行'等。
其中，迷乱的心以无性为准而作为所缘境，这就是其含义。
依世俗言说而生起。'言说'即是不观待胜义。'生起'即是从具有所缘境的净信心而生。
此外，长老舍利子说出另一种前提，即'具寿善现何时'等。

།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རེ་ཞིག་སར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་ཞོག་།གང་ཞིག་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་འདྲ་ བའི་ཕྱིར་སད་པ་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་དུས་དང་ཉེ་བའི་བྱམས་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ དོན་ནི་བདག་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེའི་དགོངས་པ་གསུངས་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེ་དོར་བར་བྱེད་པའོ།།ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འཕགས་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཀྱི་འབད་པ་མེད་པས་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣང་བ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་འབད་པ་མེད་པས་ལུས་ཡོད པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདིའི་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་འདིའོ། །ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ འགྱུར་རོ།།མ་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་གཞན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྨི་ལམ་དང་སད་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་གམ་ཆོས་མེད་པ་ལ་བྱམས་པ་འདིས་ དོན་འདིའི་ལན་ལྡོན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ལ་དགོངས་ནས་ཁྱོད་སྨྲ།གློ་བུར་བའི་མིང་ཙམ་བཟུང་ནས་ཁྱེད་ཅི་ཞིག་སྨྲའམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ་སྟོང་པ་ཉིད་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ། ཐམས་ཅད་དུ་ལན་ལྡོན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ལན་ལྡོན་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདི་ཉིད་མགོ་ལྕོགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་དོན་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལན་ལྡོན་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་གང་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ལན་གླན་ པར་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ།།ཆོས་གང་གིས་ལན་གླན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའིའོ། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གིས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་བརྗོད་པ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ དག་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་མངོན་སུམ་བྱ་བ་ཞེས་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་བདག་གིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་རྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

意思是这样的，暂且不说初学菩萨，即便是已经完全成熟的菩萨，如果在梦中布施，由于其梦境与醒时相似，因此如同醒时一样，在梦中的布施等以及随喜回向等诸事都会成为善行。
长老舍利子这样说等。为了摄受当时与弥勒有缘的众生，为了使他们了解自己与弥勒共同宣说的意趣，圣者弥勒才舍弃了前述观点。
'以身证'是指入灭尽定的圣者以身证得，称为'以身证'。因为不用心力而仅以身体现证那个禅定的缘故。如是从第八地开始，菩萨成就无相、无相因、无相缘的禅定。从此以后，不用心力，仅凭有身体，便能随时安住于无相禅定中，这便称为菩萨'以身证'。
'将对此义作答'是指前述观点。'作答'是指将要舍弃。'无敌'是弥勒的另一个名号。长老须菩提如是说等，是说此义。
对于见无所缘、心续已成熟的菩萨而言，无论梦中还是醒时，布施等以及随喜回向等诸事实际上都是不存在的。因此，虽然知道是空，仍作前述观点，这是显现胜义空性。
对于不存在的补特伽罗或法，弥勒对此作答是基于什么考虑而你这样说？是执著暂时的名称而你这样说？还是说色等诸法或空性将作答？在一切情况下都不会作答，应当理解'不会作答'的含义。
为了单一表明这个道理而说：'以空性是不能作答的'。作答的法是指弥勒，所要回答的法是指问题，以何法回答是指舍利子的，何法是指言语。
'你是否如是现证这些法'是长老舍利子所说，如果你如是现证这些，则会有所证和能证的差别。正因为如此，圣者弥勒才分别说'我没有'。

 །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཆོས་རྣམས་འདི་དག་ ཉེ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་རྣམས་ངག་གིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་བརྗོད་པའི་དགག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཆོས་འདི་ རྣམས་མི་ཤེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ལ་ཆོས་རྟོགས་པ་མེད་ན་གསུངས་པ་ནི། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མངོན་དུ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ ཉིད་ལ་ལྟོས་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དང་ཚིག་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱད་པ་ལྟར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གོམས་པ་མེད་པར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་བསྟན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ ཞེས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རློམ་སེམས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་སོ་སོར་འབྲེལ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ པ་ཡིན་ན་གང་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན པར་མཛད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངང་བ་ནི་དངང་བའོ། ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་སྐྲག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པའོ། །དེའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་དུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པས་མི་བརྫི་བའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ལས་རང་གི་ལམ་ དངང་བ་དང་མི་དངང་བ་མི་འབྱུང་སྟེ་གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གང་ལ་ཡང་དངང་བ་མི་འབྱུང་ངོ་།།གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པ་ཁྱད་པར་དུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ལ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོན་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་གསུངས་པ་བརྗོད་པ་དང་ད་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་པས་གཞན་ཡང་གི་སྒྲའོ།

在现证的时候，这些法不是所缘。这些是不可言说的，因此怎么能如实地用语言表达它们呢？为了说明这一点，'如何用言语表达这些法'，是紧接着通过否定的方式来说明这些法是不可知的。
那么，如果你这样没有证悟诸法，所说的是：'然而'等等。一切法因为无自性故无自性，'我从彼性'是依据主要的意思。'因为无自性'是因为没有觉受、言语和作意。'如所行而示'是因为若无无上智慧的殊胜修习，不应示现如是无相。
关于所说的'阿罗汉是否也如实见到了这种差别法'，'阿罗汉性'仅是境界的转变，除此之外没有任何其他法，这是对傲慢行为的个别表述，'这不是'。
'如是'是指如同你不得阿罗汉性的法一样，也不得与一生补处菩萨授记等同时的诸法。
如果一切法都不可得，那么为什么菩萨要行持般若波罗蜜多呢？为了断除这个疑问，世尊开示：菩萨在摄受众生时，由于悲心的缘故，在世俗谛中生起所缘想，并开示般若波罗蜜多的行持，即'如是行'等。
正生起的恐惧是惊恐。真实生起的畏惧是普遍的恐惧。其相续是具有普遍恐惧。'获得力量增长'是指由于修习般若波罗蜜多，因不退转的智慧和悲心力的习气增强，而能成就见到世俗谛和胜义谛的般若波罗蜜多行。
如是从智慧和悲心的力量中，自道不生起恐惧和无惧，对任何野兽出没的荒野等都不会生起恐惧。
见到野兽特别遍布的荒野时，发愿'愿我的佛土一切处都不要如此'，为了证得无上正等正觉，这就是'获得力量增长'，以'复次'等来说明这点。
说明否定信心等的已说和将说，依此而言'复次'之声。

 །བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་ ས་ཕྱོགས་ནི་དགོན་པའོ།།གཅན་གཟན་རྣམས་ཀྱི་དགོན་པ་ནི་གཅན་གཟན་རྣམས་ཀྱི་དགོན་པའོ། །འདི་ལྟར་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བས་ཉེ་བར་བསྡུས་པར་བྱས་པའི་སྟོབས་གཞན་གསུངས་པ་ནི་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཉིད་ནི་དགེ་བ་སྟེ་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ དང་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོ་བྱད་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཞན་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམས་སོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བདག་ གི་དོན་འགའ་ཞིག་ཉེ་བར་མཁོ་བ་འདིས་མངོན་པར་འདོད་པའོ།།དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དེ་བས་ན་འདི་ཉིད་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡང་བའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པའོ།།ཞེ་སྡང་ནི་སེམས་ལ་འཇོག་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ ལ་མི་ཁྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པའི་སྨོན་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་འདི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགའ་ཞིག་ ཏུ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུས་དགོན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུས་སྤངས་པའི་དགོན་པ་ནི་ཆུའི་དགོན་པའོ། །ཀུན་དུ་མི་སྐྲག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བརྟན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆུའི་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ དགོངས་པའོ།།སྐོམ་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་འགག་པའི་དུས་ན་ཡང་བདག་གིས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་སྟེ་འོན་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྨོན་ལམ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།

难以到达的地方是荒野。野兽的荒野就是野兽的荒野。
如此确定等等，以利益和安乐摄受一切众生的其他力量所说的不会生起，因为不会产生。
所说的不会了知，是因为连名字等也听不到。
所说的一切所有舍弃之根本，即是舍弃一切所有本身是善业，对此欢喜。
所说的身体也完全舍弃，是为了利益众生和为了寻求正法的缘故而舍弃身体。
资具是指必须获得的法衣等物。其他是指所需之物。
所说的愿布施此施，是为了利益众生，以此所需的某些自利而希求。
因此，如果对他们来说正是为了这个目的而追求，所以愿布施此施。
害心是对众生的嗔恨。忿怒是对有情和非有情对境的损害。
嗔恚是与心执著相关。
布施波罗蜜多是因为舍弃自身等。
持戒波罗蜜多是因为不损害他人。
忍辱波罗蜜多是因为对作害者不生忿怒。
精进波罗蜜多是因为为了众生利益而作意善法，以及为了一切方面利益众生而发愿。
在此处不是单独宣说精进波罗蜜多。
所说的趋近，是因为以布施等力量圆满资粮而随顺获得菩提。
所说的水荒野，被水遗弃的荒野就是水的荒野。
所说的具无畏法，是因为具有坚固殊胜加行者能主宰救护一切众生。
为断除一切有，是为了断除三界贪著。
此处所说水荒野是什么的意趣。
若因渴而命终时，即使在命终时也不作意自己的苦乐，而是发愿息灭彼等众生的痛苦，此为意趣。

 །ཡི་དགས་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ལས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེའི་ལས་ལ་སྲེད་པས་འཆི་བའི་དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་བླངས་ནས་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན པའི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བསིལ་དང་ཡང་དང་འཇམ་དང་ཞིམ། །དྲི་མི་ཞིམ་སྤངས་དང་བ་དང་། །འཐུངས་དང་འཐུང་བར་འགྱུར་བ་ནི། །ལྟོ་བ་མགྲིན་པ་ལ་མི་གནོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྐྱིད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྦྱོར་བ་ཅན་ནོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པས་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།།འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲུབ་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་རྫོགས་པ་ཉིད་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་ཀྱི་དགོན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚེ་བའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པས་གྲངས མེད་པ་གསུམ་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་ཕྱིར་དུས་རིང་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དང་བར་མི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དུས་རིང་པོར་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་འོས་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་མི་བྱ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རྒྱུན་ལས་ཐ་དད་པ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇིག་པས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ བས་ན་སུ་ཞིག་ལ་རིང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཙམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཚད་དོ། །སྔོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བདག་གིས་འཁོར་བར་བྱ་བའོ། །མཐའ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་དུས་རིང་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བ་རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན།གསུངས་པ་ནི་མང་ཞིང་ཡུན་རིང་བའོ། །སྔོན་མེད་པའི་ཐ་མ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བར་མི་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རིང་བ་སྔོན་མེད་པའི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མཐའ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འཇིགས་ པ་མི་བཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཏན་དུ་བའི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་འཇིགས་པ་མི་བཟད་པའོ།

所谓'将生于饿鬼世间'，是指具有能够确实成就投生饿鬼世间之业的人，由于对该业的贪爱，在临终时摄取俱有缘，趋向于给予果报。所说的'八支具足之水'是指：'清凉轻柔且甘美，无有异味而清净，饮时饮后皆相宜，腹喉不受诸损害。'所谓'安乐'是总说。'具足安乐'是与安乐相应。由于这些都将遇到一切安乐，故称'将遇一切安乐'是广说。
所谓'将成就'是因为同时生起一切方面的成就。所谓'将出现'是因为逐渐获得圆满。'一切'是指一切处。'禅定波罗蜜多'是因为断除五种烦恼等而获得初禅等。'病苦荒野'是指被疾病所害。
入信解行地者，即使在三阿僧祇劫中也决定轮回，所说'不应欢喜'等是指不应对长时圆满菩提起分别念。若有疑问为何不应对长时圆满菩提起正确分别念，故说'心之刹那'等。意思是，即使在世俗谛中，除了心的刹那相续外，也没有所谓的时间这回事，因为每一个心的刹那生起即刻便被无常所动摇，因此对谁而言有所谓的'长'呢？
'如是量'是指心的刹那量。'前所未有'是指我将轮回之处。'无边际'是指离分的刹那无有边际。如是以此次第，为何不应对长时修行生起艰难想呢？所说'众多且长久'。'此前所未有之终际'，'前所未有'是指未来。为何不应生起长时想呢？所说'一心刹那'等，除了每一心刹那外别无他物，所说长时前所未有之边际即是如此。即所说'无边际'，如前所说。'如是'是总结。'可怖畏'中，永恒性怖畏之因即是可怖畏。

།ཅི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པར་མཛད་ཅིང་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ མཛད་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་བྱེད་ཅེས་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ཀློག་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྨོན་ལམ་བྱེད་པ་ཕྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཅུང་ཟད་ འགྲུབ་པ་དང་ཅུང་ཟད་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་དེ་ལ་གང་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། འཛུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ལས་འོད་ཟེར་ངེས་པར་ཕྱུང་བ་ནི་འདིར་འཛུམ་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དབབ་པས་འཛུམ་པའི་སྒྲའི་དོན་གླིང་བཞི་ལས་བཤད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱར་བ་མེད་པའོ། །བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་གཅིག་པུ་ཉིད་ལའོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལུང་བསྟན་པར་བཞེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྤྱི་བོར་འོད་ཟེར་རྣམས་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཚན་མར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ཡང་ལུང་བསྟན་པར་མཛད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་དེར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདམ་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་འདམ་ལས་བརྒལ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་ཉེ་བར་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ་དབང་བྱེད་པའི་ངོ་བོའོ། །ཚད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ བ་ནི་ཚད་ཡོད་པ་ནི་ཚད་ཀྱི་ངེས་པའོ།།མ་ལེགས་པར་འགྱུར་བའི་དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དགོན་པ་རྣམས་སོ། །མི་འབྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྨོན་ལམ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བགྱིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ པའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐར་ཕྱིན་པར་བགྱིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་མ་དག་པའི་འཁོར་བ་མཐར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །། ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

'如何成为如来所说之语者'是指如同诸如来往昔行菩萨行并发愿那样，我也如是行持，因此成为说如来所说之语者。同样，为了实践而如说而行。
通过摄集邪慧之相及读诵而圆满般若波罗蜜多。
诸菩萨的这一切愿望都会出现，然而由于意趣各异而成为各种愿望。有些人虽然发一切愿，但后来由于众生业力的缘故，有些成就，有些不成就。
'其后'等所说，宣说将在其中出现的即是'微笑'。从一切肢节放光称为此处的微笑。因此有'如金色'的差别。
比如，通过降下而说明微笑声义仅在四洲中宣说。'无执著'即是无所系著。'于虚空中'即是唯一虚空中。
当世尊欲授记正等菩提时，顶上光芒将不显现。
为了执持相而尊者阿难问'何因何缘'等。在证得圆满菩提之前授记并宣说：'姊妹恒河天女此'等。'应知即是如来会'是说为得授记故，因生于不退转中。
'已度泥泞'是说已度无明泥泞故得殊胜对治。'近证菩提'是说如同圆满般圆满，即自在性。
'无有限量'即是无有限量的确定。'不善旷野'即是诸苦旷野。'不生'是说因为果依愿力的意趣。
'已清净'是说为得授记而承事如来等故。'已究竟'是说因得不退转而究竟不净轮回故。
姊妹恒河天女所表征品即是其品，为第十九品。
现在长老须菩提行持般若波罗蜜多，舍离声闻缘觉解脱，问'如何菩萨修空性'说'于般若波罗蜜多'等。

 ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ནོ། །བདུན་པ་འདི་ཡང་མཚན་མ་ལ་སྟེ་དེའི་དོན་དམ་དེ་ཐོབ་པའི་རྟགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་དོ།།གཟུགས་སྟོང་པའོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་གཡེང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་སོ།།སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོ་སོ་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་འདུས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་འཇུག་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་མཚན་མ་དང་དངོས་པོར་འཛིན་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ།།ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་འཁོར་བར་གྱུར་པ་ན་འདི་གཉིས་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་ དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འབྱུང་ཞིང་དབང་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་འགྱུར། ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འདིས་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་སུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཇི་ལྟར ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཚོགས་མི་ཚང་ཡང་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བས་བསྡུས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྟོགས་པར འགྱུར་རོ།།ཚོགས་པ་མ་ཚང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྲུའི་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

般若波罗蜜多在此是通达空性法身的本性。第七这也是相，其胜义获得的标志是行于空性，即无遍计所执和依他起的本性。
'熟习'是指获得随顺各别证悟的自在。
'应当观察色是空'是指空性即胜观，在增长时应当如是各别观察，以无散乱心相续，即空性三摩地时。心相续即心的相续。
'色'即'以法性不能如实随见'是指获得如同各别证悟真如的熟习之时。'彼法性'即具空性本性的法之自性。'以法性'即色等诸法事物的法之体性。
'彼法性不能如实随见'的含义是这样的：即是如此的熟习智，以色等诸法的法性体性不能如实随见。
'彼亦由不能如实随见故不现证实际'中，'彼'即刚说的不见色等法性。如是则由熟习智于一切诸法中，以此如实见行，不会由无烦恼而执相及事物而轮回。
无烦恼的菩萨轮回，自身圆满佛法并调伏众生。若以烦恼心轮回，则此二者皆不能成就。
'不现证实际'是因为资粮未圆满且未得自在的缘故。因此所说这是熟习时而非现证时。
若问现证实际有何过失？如声闻以此现证实际，因此其解脱将如前所说。未圆满佛法则成为声闻。
若问声闻欢喜修习人无我，如何于一切法空性相实际现证？菩萨虽精进修习一切法无自性，资粮不圆满，如何由现证人无我所摄而证声闻菩提？如同种子不具足则芽不能生。

 །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་རྫོགས་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་འདི་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སྨོན་ལམ་དང་ ཚོགས་མ་རྫོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལྡང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་མི་སྲིད་པས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་འདི་ལ་མི་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བའི་དོན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་གཞན་ཅུང་ཟད་ལ་གུས་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་འདི་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་སྲིད་པ་དང་ཞིབ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཞན་ཁོ་ན་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཐ་མི་དད་པ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་གསུངས པ།ཀྱེ་མ་དད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆུད་ཟོས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མ་སྨྲ་ཤིག་།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ན་དེ་དད་པའི་ཤུགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དད་པའི་ཤུགས་ དེས་ཆུད་ཟོས་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཉམས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མ་སྨྲ་ཤིག་།བྱང་ཆུབ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་བདེན་པ་གཉིས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པར་གསུངས་པ། སྟོན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཁྱབ་བདག་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་ལྡན། །མི་འདྲ་བ་ཡི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས། །ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི རྣམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་མི་ཤེས་ཤིང་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དབང་གིས་བཀའ་ལས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྦྱར་ ཞིང་རྣམ་པར་རྨོངས་པས་ལམ་ལོག་པ་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱའོ།

意趣是这样的：如果菩萨在福德和智慧资粮未圆满时就现证真实际，那时他就无法从未圆满的愿力和未圆满的禅定中出定。
因此，由于这样就不可能有圆满受用身和化身，仅仅获得法身的话，就不能获得不住轮回和涅槃的三身本性圆满菩提。
因此，就不能成就尽未来际利益众生的事业。利益众生正是菩萨们所应成就的最高目标，他们因为畏惧他人的痛苦而利益众生，并非对少许他人恭敬。
因此，这些菩萨如果现证真如，就只会获得不住于有和寂的三身相圆满菩提。因为真如是一回事，所应成就的是另一回事。
从圆成实性来说，空性是唯一的真如，世俗谛和胜义谛无别，三身自性尽未来际利益众生的圆满佛果是所应成就的。
所应成就的意趣以另一种方式宣说：'啊！大菩萨被信心的力量所毁坏。菩提是离相的'，不要这样说。
意思是这样的：信心的力量是指见到空性相真如时对此专注。被信心力所毁坏是指从三身本性利益众生的圆满菩提退失。
'菩提是离相的'，不要这样说。如前所说，菩提是所应成就的本性，与二谛无别的本性，由于有圆满受用等本性的世俗相，所以不是离相的。
正因为如此，紧接着说：'导师具三十二相，主尊具八十随好，以诸不同的因，怎样是所应成就？'这是说三十二相之身是所应成就的，而不是真如。
空性确实是离相的，因为远离有无、知、常断、生灭等戏论相。
如是，对于真如和所应成就不知差别，对于处和非处，依所应成就的权势而经中所说，同样地，将诸圣者和论师的论典应用于真如，由于愚痴而堕入邪道，应当确定这一点。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱས་པའི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་བས་ན་འདི་བྱང་ཆུབ་ གཞན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ལ་ཞུགས་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ནུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་དོན་དམ་ པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།།ཅི་ལྟར་རྒྱས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུས་པ་ལས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྐྱེ་མེད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས། ། སྟོང་ཉིད་གཞན་ནི་ཟད་པ་སྟེ། །ཟད་དང་སྐྱེ་མེད་དང་གཅིག་པ། །དོན་ལས་འདི་ནི་བཟོད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཐོང་བའོ། །ཉན ཐོས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་ལ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྩ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་པ་ལ་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་མཐོང་བ ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པའོ།།རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བདེ་བ་རྣམ་གྲོལ་སྐུ་འདི་ནི། །ཆོས་ ཞེས་བྱ་བ་ཐུབ་ཆེན་གྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྐུ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་པོ།།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མཐོང་བ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གནས་བརྟན་འདྲི་བར་བྱེད་ པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་གསུངས་སོ།།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་རིགས་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དེ། དེ་ བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་གྱི་དགོངས་པའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།ཉན་ཐོས་ལ་ནི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果是这样的话，菩萨虽已圆满资粮，也以法无我而善加修习，如是现证真实际，因此这个菩提与其他稍有不同，那么为什么这是声闻菩提呢？
意趣是这样的：声闻也是入于无余涅槃界，由遍计所执和依他起自性的戏论息灭，仅见空性胜义自性，如是真实成就。
如《摄真实性决定》中无著尊者所作的建立。因此龙树尊者也说：'于无生大乘中，空性即是灭尽，灭尽与无生一，于义当忍此说。'
因此，遍计所执和依他起无有自性，现证彼无性时，菩萨见真实际。
对于声闻来说，以苦等自性于遍计所执和依他起中，无余涅槃无根本实体，以平等平等所缘和能缘的体性安住，唯见空性，现证真实际的智慧由义成就。
对于自性了悟的空性不能生起胜解。这也称为声闻的解脱身。如经中所说：'此解脱身安乐，是大牟尼之法。'
因此，毗婆沙师们说此境界是无记。此境界也因离二种世俗身，故不住于轮回和涅槃，是具有圆满正等正觉的特征。
应知于有余涅槃中，他们不见法我等。
复次，上座问：菩萨安住空性三摩地，为何不现证空性？其义是这样的：以'应观察空性'说明安住空性。'不应现证真实际'即说明不现证。
问：安住于彼而又不现证彼，如何合理？因此世尊依往昔意趣而如是宣说：对声闻来说有'现证灭'的意趣，而对此菩萨则无'现证空性'的意趣。

 ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་འཕེལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཕྱིས་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་དང་ཤེས་པའི་དུས་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཞི་གནས་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།ཞི་གནས་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བར་སྐབས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་ པ་ཉིད་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་དོན་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུངས་པའི་དོན་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཔེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དཔའ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའོ། ། གནས་པར་གྱུར་པ་ནི་བརྟན་པའོ། །གཟུགས་བཟང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སྤོབས་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དུས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་གང་ཞིག་རིགས་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར དུས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ།།ཕྱིན་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །མཚོན་ཆ་རྣམས་བཟློག་པ་ནི་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲན་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། ། མོས་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །ལུགས་ནི་ཚུལ་ཤེས་པའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་མཁས་པའོ། །དེ་དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བཟོ་ལ་སོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ནོར་དང་གྲོགས་ལ སོགས་པ་རྙེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སོ།།ཕ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་གཤིན་བསམ་པ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་ཚང་བའི་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གནས་ལ་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོངས་ སུ་མི་འདོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལ་གནས་པའི་སེང་གེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

从'应当修习空性，应当增长'这句话的密意中而出。因此，之后也会出现菩萨对于无相、无愿等一切种类具足的空性唯一现前修习的意思。
正因为如此而说：'这是应当熟习的时候'等等。熟习了知的能力就是这个，因为对空性进行熟习而不是现前。
'在未入定时对所缘安置其心'是说在熟习和了知的时候，菩萨的心并非一向处于等持中。因此在那个刹那并没有止。由于没有止，所以不能生起出世间道，这是在说明'其间'的意思，即只要尚未在此佛法中成熟。'在此'是指在空性中。
如同空性解脱门一样，对无相和无愿也要熟习，所说的'当某时'等等。'如是'是与'虽然熟习但也不现前真实际'相连。
'教示'是指与所获得的善根相应。在某些版本中只读'教示'。为了说明所说的意义而举例：'譬如'等等。
'勇敢'是远离恐惧。'精进'是欢喜。'安住'是稳固。'相貌端正'是指'如是功德安住于彼'的密意。'辩才'是无碍通达。'修行'是随学。
由于知道何时何事合理，故而了知时机等。'通达'是身语意调柔。'获得'是已得。'抵挡兵器'是指铠甲等。'念'是忆念。'智慧'是通达。'了解'是知晓。
'信解'是执持。'方法'是知晓规则。'无畏'是善巧。'从其基础'是指从身心俱生、功德所成就而来的工巧等通达，以及获得财物、友伴等圆满。
以'父母'等说明由于极其和善、意志坚定而具足资粮的不舍因，以'大恐怖'等来说明。对处所恐怖之因不舍的第二个原因是说'恐怖'，因为对住在那里的狮子等感到恐惧。

 །སྡིག་མོར་རུང་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྲག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཏན་དུ་བ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་སྤུ་ཟིང་བ་ཡང་བྱེད་དེ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་སོ། །མི་མཛའ་བ་ནི་ནོར་བཟུང་བར་འདོད་པའི་དགྲ་རྣམས་གསོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་མི་མཛའ་ བའོ།།ཤིན་ཏུ་མཉེས་གཤིན་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛངས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་སྣད་པ་ནི་མཚོན་ཆ་ཕོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེའི་དོན་གནས་སྐབས་སུ་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་ བྱེད་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་དོར་ནས་འབྲོག་དགོན་པ་ལས་གཅིག་པུ་བྱུང་སྟེ་མི་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་དོར་ནས་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་དོན་ཏོ།།ཐབས་མཁས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་དོན་དུ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ། །འདིར་བྱམས་པས་སྦྱོར་བའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ལའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ཐོབ་པ་ལའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།ད་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྐད་གསུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་འགུགས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་དོན་དུ་གོམས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཁ་ཅིག་ཡང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དགག་ཚིག་གཉིས་པས་སྟོང་པ་འདོན་པ་དང་བཤད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་འགྲུབ་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་སྒོ་ གཞན་གྱིས་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིར་ཡང་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་འདིའོ། །དེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཤད་པ་འདི་ཡང་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །ས་ལ་མི་ལྟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལྟུང་བ་བཀག་པ་སྟེ་གནས་པའོ།།གནས་ཅི་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་པར་འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་རབ་ཏུ་གནས་པར་དགག་པའོ། །བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་པར་བྱས་ནས་སོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ལའོ། །བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ།

适合作为恶魔的是由于其本性深不可测等而引起恐惧的缘故。所谓令毛竖立是说以两种方式永远引起恐惧。如是引起恐惧者何者也令毛竖立。对手是寻求对治之人。不友善者是想要夺取财物的敌人，致力于杀戮者是不友善者。
极其和善是因为具有慈爱。贤明是因为具有悲悯。未受伤害是因为未遭受武器伤害。未受损是因为没有其他的伤害。
将譬喻的含义应用于当下情况，'如是善现'等。就像这个人离开父母等独自从荒野中出来而不离去。如是菩萨不应舍弃众生独自出离轮回，这是譬喻的含义。
善巧方便是将人的事业与四无量心相应。般若波罗蜜多是为了熟悉而修习的道之本质。此处弥勒依据修行的主要性而说'何时'等。
'亲近'是为了令十方众生欢喜。'于此三昧中'是指修习慈心。是为获得最胜波罗蜜多。以'何时'等来说明这一点。
现在所说'无相'是以前所说空性三昧的力量而摄入无相三昧，为何于此也非为熟悉而现前修习，所说'非由此'。有些人说'也不住于无相三昧'，用两个否定词来诵读和解释空性。
以空性三昧本身成就断除相，不需要其他无相门，这是其意。此处也是这殊胜功德。'非由此'的这种解释也极不相关，因此前说无过。
'譬如'等，'因也'是指行走。'不坠地'是遮止坠落即安住。'不依止任何处而住'是完全否定安住。'依止'是作住。'住'是安住。'于彼亦'是指住处。不依止故非安住。
'不坠于空性'是指不现前彼三昧。

 །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་འདི་ལ་མི་འབྱུང་བའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་གཞན་གསུངས་སོ། །འཛིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། ། ལྟུང་དུ་མི་སྟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་མི་སྟེར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྟེང་དུ་འཕངས་པའི་མདའ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་མི་ལྟུང་བའི་དོན་དུ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འབིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བར་དུ་སེམས་ལ་མངོན དུ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་སེམས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཡང་དག་པའི་མཐའ་དམ་པ་མངོན་སུམ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་ས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། འོན་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དེ་གཞན་དབང་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་གཞན་དབང་གིས་སླར་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པ་དག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་། དེ་བཞིན གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྐལ་བ་ཅི་ལྟ་བར་འདི་སྣང་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དཔེ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྗོད་པར་ བྱེད་དོ།།ཅི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་སྣང་བ་འབྱུང་ཡང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཡང་ཐང་སྟོང་ལ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་སའི་ དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ཡང་རི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་མ་མཐོང་ནས་དེའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོས་སའི་དུམ་བུ་མཐོང་ཞིང་སླར་ལོག་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་རི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོད་པ་རིའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཆུང་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ ཡང་རིགས་པས་བལྟ་བར་བྱའོ།།དོན་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་བཀའ་མདོ་སྡེ་ཐ་དད་པ་ལས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འདི་དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་འདི་ནི་འདིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་འདིར་ངེས་པར་འབྲེལ་པ་མི་མཐོང་ཞེས་རེ་ཞིག་འདུག་པར་ཟད་དོ། །ཡོངས་ སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སོ།།ཤིན་ཏུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་སོ། །སོ་སོར་བརྟག་ཅིང་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་བར་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། ། གནས་དགུ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པ་ལའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ལའོ།

关于所说的'在一切时中是什么'，即是'在未圆满佛法之时'，意即只要三身本性不住于轮回与涅槃的特征、获得涅槃的二资粮未圆满之前都不会出现。
'譬如'等词是说明另一个比喻。'执持'是指安住于虚空之中。'不令坠落'是指不让其坠落。'如是'是指如同射箭教师为了使向上射出的箭不会迅速坠落而射出其他箭一样，菩萨为了在佛法圆满成熟之前不直接显现于心，而以其他心逐一显现。
'现证殊胜真实际'是指菩萨在各地中以无分别智所摄而现证真实际。然而，这种现证是被他力所遮蔽的。之后称为佛子所摄的殊胜真实际，因为不会再被他力所舍弃。那么，应身和化身如何真实显现？是依如来们往昔愿力，随众生根机而显现。
如来们的极细行为也因他性本质的增益不可能存在，故说'于空性中未完全舍弃比喻'。如同幻师以咒语等环绕自己的木等，虽显现象等，但连极细微的象等增益也不存在。又如从远处见到空地上的小土块等虽显为山等，走近后见到其本性为土块而返回时，若有山等本性的行为，即使是微小的山的增益也不会真实产生。
如是也应以理观察此义。这两种含义也见于不同的经典。圣者与诸论师也是依据密意而说，此处所说的胜义谛在此处未见确定联系，暂且如此。
'圆满成熟'是指通过修道。'极为成熟'是指通过殊胜道。'观察'是以智慧。'思维'是为了反复确定。'行'是在加行位时以胜观。第九住是在生起三摩地时。'安住三摩地'是在相续中安住。

 །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ལྷག་མཐོང་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཞི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད པའི་ལམ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ལ་ཞུམ་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་སྒོམ་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་མཚར་བའོ། །ཡང་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བས་འཛིན་པའི་སེམས་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་མང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་མ་བཏང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་ རྗེས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བར་དུ་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པས་སོ།།ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་བདག་གིས་གཏོང་བར་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་སྟོན་པས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དབང་གིས་ཞུམ་པར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་བདག་དང་སྐྱེས་བུའོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་སྟོབས་ཀྱང་ལྔ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། གསུམ་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །འགྲེས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་དོན་དུ་བསྣན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་བཞི་པ་གསུངས་སོ། །བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ལ སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།རྒྱུ་ལྔ་པ་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་ནི་ སྨོན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ནི་རྩ་བ་སྟེ་དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་མི་ རྟག་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་མི་རྟག་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཡང་མི་རྟག་པའོ། །སྔར་ནི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དྲི་མ་དང་ བྲལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་མི་རྟག་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གསུངས་པ། མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་དོན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །དྲི་བཅས་དྲི་མ་མེད་པའི་དོན། །རྩ་བའི་དེ་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའོ།

'不现前真实际'是说在此等持中，因为以胜观为主而无如是止，故不生起无上道。
'此为稀有'是说如是见到一切法空性者，以修三等持为心生怯弱之因，而不堕于声闻菩提，此为稀有。
'此极为稀有'是说以稀有心执持，自身显示即是'须菩提如是'等。
此处世尊显示无怯弱心之诸多因：'我未舍弃一切有情'是说由大悲增长，菩萨以不舍一切有情作意之因，不于中途怯弱，亦不现前真实际。说第一因与第二因即是'复次'等。
长久以来，此等有情以有情想执著见解而行。令彼等舍弃彼见，现前圆满成佛后，以说法故，依发心力而不生怯弱。
其中有情即我与补特伽罗。信等即五根与五力，七觉支与八圣道支。说第三因即是'复次'等。
法想即蕴界等想。此段于古本中无，为配合现观而增添之说。
'复次'等说第四因。于女人、男人等相而行，为令彼等断除彼等故等如前。
说第五因即是'复次'等。愿成天、帝释、转轮王等世间受用之欲即是愿求。
其中颠倒为根本，故为断除四颠倒故如前。
其中无常等以声闻宗广为人知，当以大乘宗说明。其中以三自性分别，无常有三种相：遍计所执自性恒时非有故无常。
依他起亦因刹那生灭相应故无常。先于轮回位时有垢解脱，离垢故圆成实亦无常。
如是亦说：'无义即无常义，生灭为相，有垢无垢义，如是根本真实依次。'

 །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ནི་རྩ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དེ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་གང་ ཞིག་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཅི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དང་འབྲེལ་པས་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གང་ཞིག་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ ཟག་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་འདིའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དབང་ལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དེའི་ མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ།།ཅི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་བས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྲལ་བ་ཉིད་འདིའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཙང་བའོ། །གཞན་དབང་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལས་བཤད་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ཉིད་དུ་འདི་རྒྱས་པའོ། །གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པའི་རྒྱུ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པས་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་ལྟུང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལའོ།།ཁམས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བས་སོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དང་ལན་ ཤེས་པ་ཉིད་དོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་བདུན་པ་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲི་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་གྱིས་ཤིག་།སླར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ལ་ཐབས་ནི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དོར་བའི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བས་ན་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟར་དྲིས་པ་ལ་གཞན་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །ས་དེ་མི་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ནི་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའོ།

三自性是根本真实性。遍计所执自性是苦，因为它产生对人我和法我的执著。遍计所执自性虽然自身不存在，因此虽然不以自性造作痛苦，但由于对人我和法我的执著而产生遍计所执的执取，这种执取会造成伤害，因此说它是苦性。
依他起自性具有苦苦性、坏苦性、行苦性三种苦的自性。圆成实自性也因为与这三苦相关而是苦。
就像青等色是依靠缘而了知的，而凡夫们所遍计的人我相或法我相的遍计所执自性本身是不存在的，因此无相性就是它的无我性。
依他起性具有缘起如幻、仅是迷乱的相，就像凡夫们所遍计的能取所取等自性那样，因此远离那种自性就是它的无我性。
圆成实自性就是无我性，因为具有无二的特征。同样，遍计所执自性因为是遮遣执著的因而是不净，依他起性是以自性而不净，圆成实性则因与不净相关而不净。
这只是举例说明，如《辨中边论》等论典中有详细阐述，在那里有广说。
'若有'等文是总结前述诸因的意义，通过修行无造作等殊胜因而显示其意义，'堕入无造作'是指小乘菩提。'三界'是指轮回。
'须菩提，若菩萨摩诃萨如是'等文是说明菩萨的询问和回答。所说的'不退转'有七种因：如果对菩萨的提问也说修习空性等，要熟习于此，不要再现前，其方便是不舍弃一切众生的心等，因此应知是授记。
如果对如是询问作其他授记，应知是未授记。因为不能降伏该地，所说的'不退转地'是第八地。

།རྣམ་གྲངས་གང་གིས་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་འདིས་ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལན་དུ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ལན་ལྡོན་པ་ནི་ཉུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་མང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་གང་དག་ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ཡང་ དག་པར་བསྒོམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལན་ལྡོན་པ་དེ་དག་ནི་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་མ་ཐོབ་ཀྱང་དྲི་བའི་ལན་འདེབས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། ཅི་ཞིག་གཞན་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ ཉིད་ཡོད་དམ་ཞེས་ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སླར་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་འདི་རྣམས་ཤེས་པར་སླ་བ་ཉིད་དེ་གཞན་ཡང་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་ཅན་ རྣམས་མཐོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཅི་སྲིད་ངན་སོང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འགྲེས་འདི་ནི་པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་མ་མཐོང་སྟེ་དེ་ནི་འདྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་པར་བྱ་བ་ལྷག་པར་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསིལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་དེ་ཞི་བར་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་ཡང་། གལ་ཏེ་མེས་ཚིག པ་དེ་ཁྱིམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅུང་ཟད་ཞི་བར་འགྱུར་ཅུང་ཟད་ཞི་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཆོས་སྤོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྤོང་བ་ལ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་སྨོན་ལམ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྨོན་ལམ་ཅུང་ཟད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་མཁྱེན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ།།མ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པ་ནི་ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སོ།།མི་མ་ཡིན་པའི་གདོན་གྱིས་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་དེའི་དོན་གྱི་ལེའུ་ནི་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །། འདི་ནི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་གྱུར་པ་མི་མ་ཡིན་པ་ཞུགས་པ་ལོག་པའི་རྟགས་ཏེ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བར་ཆད་ཆེན་པོའི་རྒྱུའོ།

关于'以何种方式存在'等说法，即便此人尚未获得第八地，为何会成为不退转？这是一个问题。虽然已经完全熟悉并作为不退转的回答，因为具足不退转的特征，所以成为不退转，这是世尊所说。
如是能够回答的人很少，这是说，虽然许多为菩提而修行的人尚未获得第八地，但是完全熟悉、如实修习的菩萨中，能够回答不退转问题的人很少，这是其义。
即便未获得不退转地，通过回答问题也能了知不退转，因此，是否还有其他不退转的特征？对于他人想要了知这一点，再次依据阶段而宣说不退转特征，即'须菩提，若'等。
这些不退转的标志容易了知，此外，当见到地狱众生时，乃至应当了知清净恶趣的特征为止。这段文字在某些版本中未见到，这是抄写者的疏忽。否则，'如何了知'这句话就会失去连贯性。
'愿得寂静'是说因为愤怒未完全遍及的缘故。'愿得清凉'是说对于已经存在的，也开始使其平息的缘故。'愿得消失'是说因为完全消除的缘故。
'须菩提，若被火烧者于家中'是说，或许会稍微平息，或许不会平息的意思。为什么呢？因为与诽谤正法相应的业，诽谤正法有使一切善法衰减的能力。
因此，这里的一切愿望都不会完全实现。然而，在现世中会带有余报而成熟。愿望有些会带来果报，有些则不会。
'未知'是指意识。'未见'是指眼识。'未证'是指除此之外的耳识等。'未现证'是指天眼。'现证圆满正觉'是指慧眼。
'被非人鬼魅所执'是指加持。'着魔'是指已入内的缘故。对于善巧方便的修行是完全了知，这是第二十品的内容。
这是由真实加持所摄的非人入魔的标志，也有由魔的加持所造作的。这是初入大乘者的大障碍之因。

 །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་དག པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་པོས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།འོན་ཀྱང་གང་གི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཡང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་གསུངས་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལའོ། ། བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཐོབ་པ་ལ་རང་གི་ལས་བྱེད་པའི་དོན་སྤྲོ་བའོ། །སྟོབས་ནི་སྤྲོ་བའི་ནུས་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་མཐུའི་ནུས་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཆེར་འབར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག རྟེན་པའི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་ཙམ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བརྩོན་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདུད་ཀྱིས་བྱས་པའི་མི་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བས་སོ། །བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ང་རྒྱལ་མང་བས་གཞན་སྨོད་པ་ལ་ སོགས་པ་སྤྲོ་བའོ།།བརྙས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྙས་པ་ནི་གུས་པ་མེད་པའོ། །སྔན་ཆད་ནི་ཁྱོད་ཅག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་མི་མ་ཡིན་གྱིས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་ བ་བཞད་གད་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གོ།།སྟིང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་དོར་བར་བྱས་པའོ། །འཕྱ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །སྨོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ མངོན་དུ་བྱས་པའོ།།སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའོ། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ནི་ཉེ་བར་རྒྱས་པའོ། །འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ནི་རིང་དུ་ཁྱེར་བའོ། །ང་རྒྱལ་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་མཐོ་བ་ནི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ཏེ་དེ་ནི་སྔར་གསུངས་སོ།།འདི་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེའི་དམན་པ་ལས་མཐོ་བ་དེ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གང་ཞིག་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་དེ་ཤིན་ཏུ་ང་རྒྱལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཡང་མཆོག་ལས་དེ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་ པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་ལ་བདག་གིས་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་སེམས་ཀྱི་མཐོ་བ་དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ།།གང་ཞིག་ཡང་མི་བདེན་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ ཉིད་དང་ཐུན་མོང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མ་རྨོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །མི་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོ་བས་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་མངོན པར་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此菩萨由真实的善巧方便而成就，然而以'为何'之密意而示现宣说的是'复次须菩提'等。'于此'是指刚才所说的真实加持。'精进'是指获得机会时对自己事业的欢喜。'力'是欢喜的能力。'威德'是威力的能力。'威德炽盛'有些说是'具足极大威德'的意思。'大菩萨'是因为仅为世间发愿的缘故。
'彼如是精进'是指仅仅空有言语能力，随即由魔所化的非人众。'精进'是指由于我慢过多而贬低他人等的欢喜。'轻蔑'等，轻蔑是指不恭敬。'从前'是指'你们也是诸菩萨'的意思。如果是这样的话，为什么非人众等你们也不做呢，这是带有讥笑的话语。
'轻视'是意念中舍弃。'嘲讽'是见到过失。'诽谤'是说过失。'生起我慢'等，生起是使之生起。'增长'是现前。'显示'是已经显示。'广大'是完全广大。特殊的广大是近广。'出生'是远离。
'我慢决定'等，由于胜过他人而心高是我慢，这在前面已经说过。这是说明它的差别。某者比低劣者高是我慢。某者与相等者比是过慢。某者比最胜者是慢过慢。未得不退转而认为自己已得，某者心高是增上慢。某者又不真实，以不退转功德说'我具足功德'是邪慢。
'一切智'是指对内自性、共同神通和不共不杂等法无迷惑的特征。'一切智智'是对一切有情世间和器世间完全了知。'如是方式'是指见到诸菩萨摩诃萨而与其他相连。其余是彼等的差别。'不亲近'是因为高傲而不靠近的缘故。'不依止'是即使靠近也对此不欢喜的缘故。

།འདི་ལ་བྷ་ཛེ་ཞེས་བྱ་བ་བསྙེན་པ་ལ་ཨེ་ཊ་དགག་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །མིང་དང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་འགྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཉེ་བར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདྲི་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཁས་པར་མངོན་པར་རློམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདུད་ཀྱིས་འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་བྱས་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །རིག་པར་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་སྡིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཤགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ རིགས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པ་ཅན་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞན་ཡང་བདུད་ ཀྱི་ལས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་སྟོན་པ་ནི་མིང་བརྗོད་པའོ། །བདག་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།མངོན་པར་བསྟོད་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་བའོ། །དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དགོན་ པ་ལ་གནས་པ་ཡོད་པས་ན་དགོན་པ་སྟེ།དེ་རིང་ནས་བརྩམས་ཏེ་གྲོང་གི་ནང་དུ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱ་ཞིང་དགོན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་གཉེན་པོས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོང་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གང་དུ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འབྲེལ་པ་མེད་ པ་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་སིལ་སྙན་དང་གླུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཐོས་པ་དེ་ནི་དགོན་པའོ།།བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་གྲོང་དུ་མི་ཞུགས་པར་དགོན་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་སྤངས་ཤིང་བསོད་སྙོམས་ལ་སྦྱར་བས་ན་བསོད་སྙོམས་པའོ། །བསོད་སྙོམས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འབྱུང་སྟེ།འཕེལ་བ་ལ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་རྣམས་སོ། །པིཎྜ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འཚོ་བ་དང་སློང་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །པཱ་ཏ་ནི་བཏུང་བར་བྱེད་པ་དང་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསོད་སྙོམས་དེ་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་རིགས་ ལ་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསོད་སྙོམས་ཀྱི་དོན་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་བསོད་སྙོམས་པ་སྟེ། ཨེ་ཀ་ནི་བྱས་པས་བསོད་སྙོམས་པའོ། །ཡི་དམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའོ། །གྲོང་ དང་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་དར་རྣམས་བྱེད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའོ།།ཕྱག་དར་བཞིན་དུ་སྨད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ན་འགྲོ་བས་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་སྟེ་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་ལྟུང་བའི་གོས་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ།།ཕྱིས་ཡང་ཟས་མི་ཟ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །ལྷག་པའི་ཟས་ལྡོག་པ་དེ་སྤོང་བས་ན་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །ཁ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་འགག་པའི་དོན་ཏེ། མི་སྨྲ་བར་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུའོ།

在此'བྷ་ཛེ'（bhaje）这个词在修持时不会出现'ཨེ་ཊ'（eta）的否定。因为名词和前缀的形成是无常的。
'不恭敬'是指对此不存在恭敬。
'不询问'是指因为自认为精通菩提道。
'魔的束缚'是指由于虚假功德的生起而产生的傲慢。
应当了知，如果此人不以罪业忏悔，那么即使具有涅槃种性和菩萨行，也不会在圆满菩提中生起。对于极欲涅槃者，也无声闻菩提和独觉菩提。
在魔业品中，还要显示其他魔业，'复次'等等。'显示名字'即是说出名字。'我得授记'是说'你如何知道'。
若问'为何如此'，为解除疑惑而说：'如是汝名'等等。意思是说，对于无有赞叹者，不可能完全了知菩萨和母亲等的名字。
'钝根'是指根器迟钝。
阿兰若等头陀功德有十二种：因为住在阿兰若处，故称阿兰若。从今天开始，应当舍弃住在村中，而住在阿兰若处，这是由对治所引发的。
在村外，凡是没有在家人和出家人往来，听不到各种音乐和歌声的地方，那就是阿兰若处。
为了乞食等不入村中而住在阿兰若处，并且正确受持，舍弃应邀而专注于乞食，故称乞食者。
'乞食'（བསོད་སྙོམས་པ）一词不出现，诸大师说因为在增长上是无常的。'པིཎྜ'（pinda）是指食物、生计和乞讨的意思。'པཱ་ཏ'（pāta）是指饮用和获得的意思。
乞食是指向下、中、上等种姓乞求。
因为有为乞食而行持的这种行为，所以称为乞食者。'ཨེ་ཀ'（eka）做了就是乞食者。
因为具有以誓言为先导而持粪扫衣的性质，所以称为粪扫衣者。
对于村中和尸林等处的垃圾，任何处所都不执著，所以称为粪扫衣者。
如同垃圾一样被轻视而在世间行走，故称粪扫衣者，即是拾取路边等处废弃的衣服。
具有不再食用的性质即是不再食。因为断除剩余的食物，所以称为不再食。
'ཁ་ལུ'（khalu）这个词在此是遮止的意思，如同说'保持沉默'与'不保持沉默'一样。

 །བཟའ་ བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལེན་ཅིང་ཕྱིས་ཟ་བ་སྟེ།ཟ་ཞིང་བླངས་པ་ནི་ཟ་བར་བྱེད་ལ་བཟའ་བ་གཞན་ནི་མི་ལེན་པའོ། །ཡི་དམ་གྱི་དབང་གིས་སྟན་གཉིས་པ་ཟ་བའི་དུས་སུ་སྤངས་ཤིང་སྟན་གཅིག་ལ་བཟའ་བའི་ཕྱིར་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྟན་གཅིག་པའོ། །སྟན་ གཅིག་ལ་འདུག་ནས་ཅི་སྲིད་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྟན་དེ་ལས་ལངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ལ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྙེད་པའི་སོག་མ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ལན་ཅིག་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དུ་མ་ལ་རྟག་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གོས་གསུམ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་སྟེ་སྣམ་སྦྱར་ དང་བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་རྣམས་སྤངས་ཏེ་གྲོགས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་གོས་གཞན་འཛིན་པ་སོ་སོར་སྤངས་པའོ།།དུར་ཁྲོད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་དུར་ཁྲོད་པའོ། །རོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་མལ་ནི་དུར་ཁྲོད་ དེ་དེ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིང་གི་རྩ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཤིང་དྲུང་པའོ། །ལོགས་ལ་ལྟུང་བ་སོ་སོར་བཏང་ཞིང་འདུག་ནས་ལྷག་པར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཅོག་པུ་པའོ། །ཀུན་ནས་ཀུན་དུ་གོ་སྐབས་མ་བཀབ་པ་ནི་ བླ་གབ་མེད་པའོ།།དེར་གནས་པའི་ཕྱིར་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་བླ་གབ་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་འཛིན་པ་དེ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སོ་སོར་སྤངས་པ་འབྱུང་ཞིང་ངེས་པ་མེད་པར་དུར་ཁྲོད་དང་ཤིང་དྲུང་ངམ་བླ་གབ་མེད་པ་ལ་གནས་ ཤིང་མིང་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པ་ཞེས་སྨྲའོ།།བལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གོས་ནི་ཕྱིང་པ་སྟེ། དེ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཕྱིང་པ་པའོ། །འདོད་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཅི་སྙེད་པ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་འབྱུང་བ་འདོད་པ་ཉུང་བ་ཉིད་དང་པོར་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་དེ་ ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་གཞན་གྱི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ།།རྐང་པ་སྐུད་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ལུས་གནས་པས་འདི་ལ་རྐང་པ་སྐུད་པའི་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ འཆབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པའོ།།འཆབ་པ་ནི་རང་གི་སྐྱོན་རབ་ཏུ་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་འབྲེལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་ནི་མཉེས་གཤིན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བ་འདི་ ཉིད་ལ་འབྱུང་བ་ནི་ཚེ་འདིའོ།།དེས་བསྟན་པར་འགྱུར་བའོ།

一切食物同时取用而后食用，即食用已取之食物而不再取用其他食物。
由誓言之力，在进食时舍弃第二座位而在一座位上进食，因具有此种性质故称为一座食。
坐于一座位上，只要需要受用就在此受用，不从此座位起身而受用。
因具有安住于如法基础的性质，故称为如法基础。
对于所获得的草垫等，一次如实安住，而不再反复作意重新准备。
因具有持三法衣的性质，故称为持三衣者，即舍弃僧伽梨衣、郁多罗僧衣和安陀会衣之外，也断除对其他法衣的执着分别。
因住于尸陀林故具有此性质，故称为住尸陀林者。
尸陀林是尸体的住处，因住于其近处故。
因住于树下故具有此性质，故称为树下住者。
因具有靠墙而坐并安住的性质，故称为常坐不卧者。
四面皆无遮蔽即为无覆盖。
因住于此处故具有此性质，故称为露地住者。
若有人持守十二头陀行，则舍弃宫殿等处所，不定地住于尸陀林、树下或露地，称为获得三种名号。
羊毛性质的衣即毛毡，因持此性质故称为持毛毡衣者。
所谓少欲，即具足诸多功德而生起，以少欲为先，不追求他人知晓其具有如是功德。
所谓知足，即对从他处获得的法衣、乞食等知足。
所谓远离，即喜好住于远离众人的寂静处等。
所谓离系缚足，此非正式受持，但因少欲，身虽住于他处，故于此离开足部系缚的限制。
有些版本作'离覆藏'。
覆藏即遮蔽自己的过失。
这是极不相关的，因为并非烦恼的状态。
柔和语即说悦意语。
现法即此生中所生起的今世，由此所显示。

 །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་སྔོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལ་ལམ་རས་བལ་དུས་གང་གི་ཚེ་མ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ དང་།དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་བགོས་པ་འཇམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྤུན་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སུ་མི་རུང་བ་གང་གི་ཚེ་ཡང་སྦྱངས་པ་དང་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་དེའི་ཚེ་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྱ་ནོམ་པ་དང་མང་བའི་ཟས་དང་ཆོས་གོས་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གང་གི་ སེམས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྦྱངས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེས་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མིང་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མིང་དུ་བྱས་པས་སོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཆུང་བའོ། །དེས་ རློམ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རློམ་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་བདག་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སླར་བདུད་ཀྱི་ཚིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། སླར་རྣམ་པ་གང་གིས་བདུད་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་སློང་གི་ཆ་བྱད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གསུངས་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མིང་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྒྲ་དང་དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲའོ། །བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པ་སྟེ་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ། །ཁེངས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁེངས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ ལྷག་པ་རྣམས་ལ་མ་གུས་པའོ།།ཡང་གཙོ་བོའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མིང་དེ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེས་གང་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ།།རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་རྣམ་པར་བསམ་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་འོག་མ་དག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་རྗེས་སུ་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ཞིག་བདག་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་ དཔྱད་པ་ནི་བདག་ལ་མིང་འདིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལུང་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའོ། །མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གོ་བའོ། །གང་གིས་གང་མཚུངས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མིང་གིས་མིང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་ལུང་ བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྦྱངས་ཤིང་དུལ་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལས་བསྐྱོད་ནས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལའོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་འབྱུང་བའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ཉིད་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་ བ་དང་དཀའ་བས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

怎么说呢？所说的'从前也'是指，具足这些功德，就是说，像棉花或者棉布，在什么时候未经加工，未经正确加工的时候，
那时也不是正确分配柔软的，毛绒明显成就等等不堪使用，当经过加工和完全加工时就变得堪用，同样地，对于精美和丰盛的饮食、法衣、卧具、坐垫等，
心生贪著的人，通过这些修行功德为了住持梵行而得到清净，因此说明了这些修行功德。依名而立是以名字而立。修行功德和减少资具是生活资具少。由此
生起傲慢心，意思是成为傲慢心。如此认为'我具有这些功德'，为了显示投生于有中，再次显示魔的言语，即'由此魔罪者'等。
再次以何种方式魔说'你是不退转'，即'又于此'等。为了遮止魔的真实出现而说的是'比丘形相'等。其中'由他'是指如所说道路中安住的诸位。
关于'以名加持'，名是不退转的声音，因此是功德的声音。有些地方读作'被魔加持'，容易理解。关于'为慢所胜'，慢是对殊胜功德不恭敬。
又以显示主要意义圆满而说魔业的意义，即'复次'等。那个名字是什么，因此说'彼以何心'等。'彼'是指菩萨。
'随顺'是指随后思维。对此下文广说即'随观察'，意思是'为何于我不如是生起'。'随寻察'是指'我将成为此名'。
'授记'是指将宣说。'相似'是指正确理解。由何与何相似呢？说'名'即名与名。因此如何呢？说'授记'，
'调伏寂静已'是指从各种恶趣中超越。'当得现等觉'是指在他生中。而且在他生中出现现等觉，以极长时间和困难成就所欲求的义利。

།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བྱས་པའི་ལས་དེ་ཉིད་དུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བདག་གིས་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་རྣམས་སོ།།རྣམ་པ་སྨོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྨོད་པའི་གཉེན་པོས་སོ། །བྱང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོས་སོ། །གནོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ངོ་ཚ་བས་སོ། །འདོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སོ་སོར་འཆགས་ པར་འགྱུར་བ་ནི་སླར་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་སོ།།རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཡང་མི་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མང་བའི་གཉེན་པོ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལན་ཅིག་གཉེན་པོ་ཉེ་བར་ལྟུང་བ་ཅི་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། ཐབས་ ཆུང་བ་ལ་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་སྲིད་དུ་ཆེས་ལྕི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རྣམ་པ་བདུན་ལས་ལྡང་བའི་ཆོ་ག་དང་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོ་ག་དང་ཉམས་པའི་ཆོ་ ག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་སློབ་པར་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པས་དེའི་ཚེ་མ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ལྷར་དགེ་ སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་འཛིན་པ་ལ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཟད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་ཡང་ཡོད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པར་བསྡུ་བ་ལས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སླར་འདི་དགེ་བསྙེན་ལ་ སོགས་པའི་སྡོམ་པ་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཟད་པ་ཆེན་པོ་ནི་མེད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསོད་པ་དང་། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎའི་བཞི་ཆ་རྐུ་བ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མིའི་ཆོས་བླ་མ་སྨྲ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་རྣམས་སོ།།རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྣམས་མ་ཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་སོ། །ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་མ་ཡིན་ པ་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འཛིན་པ་ལ་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྲ་མོ་ཕྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་དཀའ་བ་རྣམས་སོ། །སླར་རྣམ་པར་དབེན་པར་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་བསྟན་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོན་པ་དང་ནགས་ འདབ་དང་རིའི་ཕུག་དང་དུར་ཁྲོད་དང་བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ན་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་བསྡུ་བའོ།

如果说在此生中所造的业，在此生中修习对治，这是说'以我所获得的事物'，'那些发心'是指以傲慢等所庄严的。
所谓'呵责'是以呵责的对治。'清净'是以行为的对治。'惭愧'是由对自他的羞耻心。'舍弃'是由依止力。'各别忏悔'是由受持不再造作等戒律。
'难得'是指由苦而获得，但并非完全不能获得。
若问：寻求多种对治和一次性对治靠近，难道没有任何作用吗？虽然如此，但说小方便对大力量无效，如说'如此极重'等。
'声闻乘者'是指在声闻乘中，从七种别解脱戒中宣说了受戒仪轨、清净仪轨和堕罪仪轨。
'在声闻地'是指若欲受持比丘戒而学习声闻地，以获得声闻涅槃时，由于未得圆满而退失，在此生中退失沙门果，且无缘受持出家戒，因此成为大损失。
虽然菩萨根本堕罪也会使菩萨戒退失，这在《决定摄》中当详加考察。即便如此，若重新受持近事戒等，并正受菩萨戒，虽退失沙门果，但因不求声闻菩提，且正等觉需以三阿僧祇劫成就，故说'在声闻地'以显示其无大损失。
'四'是指杀人、偷四迦利沙波那、非梵行、及妄称得上人法。
'根本堕罪'是因为无对治行为。'非比丘'是因为退失比丘戒。'非沙门'是因为未得沙门果且退失。'非释迦子'是因为无缘受持比丘戒。
'微细'是指难以辨识的。
复次宣说魔业是通过显示远离功德，如说'复次'等。'住于阿兰若、林边、山洞、尸陀林、边际卧处'是第二类摄。

།དབེན་པའོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དབེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དབེན་པ་ཉིད་གཙོ་ བོ་ཞེས་གཙོ་བོའི་དོན་ཏོ།།དགོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བས་མཐའོ། །ཡུལ་མི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་གནས་སོ། །ནགས་འདབ་ནི་སྟོང་པ་རྣམས་སོ། །དབེན་པ་ནི་བྲལ་བའོ། །གྲོང་གི་ ནང་ནི་ཉེ་བའམ་ཕྱོགས་གཅིག་གོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་དབེན་པའོ། །བརྟེན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆུང་བས་སོ། །ཞེན་པ་ནི་འབྲིང་གིས་སོ། །ཆགས་པ་ནི་ཆེན་པོས་སོ། །ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བསྟོད་པས་སོ།།འདྲེས་པར་གནས་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་དུ་འདྲེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདོལ་བ་ནི་དེ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་རང་གི་སྐྱོན་གྱིས་དེ་རྣམས་ལ་སུན་འབྱིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཡང་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲེད་ནི་རྩཝའི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལོ་ཏོག་རླག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ ཡང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་དུ་འཆོས་པ་ཆོམ་རྐུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོམ་རྐུན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོམ་ རྐུན་པ་ནི་ལོག་པར་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། མཐུ་ནི་སྟོབས་སོ། །སློབ་དཔོན་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡིག་པ་ཅན་ནོ། །དེར་ཡང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །བྱམས་པའི་ཡིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོན་ལམ མོ།།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་མའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་མངོན་ པར་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།ད་ནི་སྔར་ཟབ་མོའི་གནས་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་འདི་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་དེ་བས་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན པ་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་ཅི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཀྱི་མཐར་བརྟེན་པའི་ཚོགས་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པའོ།

关于'不说是寂静'这句话，寂静有两种：身体的寂静和心的寂静。其中，对菩萨们来说心的寂静是最重要的，这是'最重要'的含义。
'阿兰若'是指从阿兰若中生起的。因此是边远处。'无人之地'是指远离众人的处所。'林间'是指空旷处。'寂静'是指远离。'村落内'是指邻近或一方。
'以作意远离'是指以作意而远离。'依止'是指微小的执著。'执著'是指中等的。'贪著'是指巨大的。'具有过度贪著'是指以此赞美自己。
'共住'是指在家人和出家人。'完全共处'是指仅指出家人。'菩萨旃陀罗'是因为不与他们共住。'诽谤'是因为以自己的过失诽谤他们。
'菩萨影像'是因为学习不清净的菩萨法。'伪装'是因为仅仅相似而已。'菩萨贼'如同草根类中毁坏庄稼的种类一样，这也是指新入大乘者。
'装扮沙门相的盗贼'是因为执持非法的沙门相。'盗贼'是因为对菩萨们不欢喜。'天人世间的盗贼'是因为成为错误供养的对象。
'如是性质'等词详细宣说了诸圣者不应亲近如是等人。'势力'是指力量。'无师'是因为远离善知识。'非圣'是指罪人。
'即便对此'是指即便对如是等人，更何况一切众生。以'慈心'等词宣说了慈等四无量的境界差别。'如是'等词是发愿。
'此亦'是指一切所说的'此亦'等。'神通'是指了知，'降伏'是指人的行为。'此亦'等是总结后魔业。
'宣说魔业品'是魔品，即第二十一品。
现在，前面所说的甚深处的证悟即是不退转。了知魔业也都依赖善知识，因此宣说亲近善知识，即'须菩提，于此'等。
菩萨远离善知识，如何能成就如此殊胜的自利他利圆满一切究竟边际的资粮，这是其意趣。

 །དང་ པོ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་ན་བག་མེད་པར་ལྟུང་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་[(]བསྙན་[,]བསྙེན་[)]པར་མི་འགྱུར་རོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལས་ གོང་མའི་ས་ལ་གནས་པའོ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ལ་མ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གདམས་ངག་ བསྟན་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལས་དང་པོ་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་སོ། །གང་ཞིག་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྒོམ་པ་ མངོན་པར་སྦྱོར་བ་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཐམས་ ཅད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་ལྟར་དེ་གཅིག་པུ་དེ་ལྟར་ཚོགས་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་རྣམས་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པའོ། །དེ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་དེ་ཉིད་ནི་ལམ་མོ། །སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་དེ་ རྣམས་ཉིད་དོ།།སྒྲོན་མ་ནི་འབད་པས་རྒྱུའི་ལམ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དྲུག་ལ་དེ་རྣམས་ཉིད་དོ། །འོད་ནི་ཉིན་པར་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་འབད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བའི་ལམ་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་དོ། །སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལ་ལྟུང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔུང་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ ལ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ནི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་གསོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་ནི་ས་བོན་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྟོན་པ་ ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གསུམ་ གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི།འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སྐྱེས་པ་ནི་གྲུབ་པའོ།

首先所谓'第一'，否则若放逸则不能成为善知识的依止。'佛世尊'是因为对他们宣说无上法故。'菩萨'是指住于上地者，而非住于下地者。有些地方读作'通达菩萨心者'。其中通达心的菩萨由于不迷惑心的运行，能够为诸菩萨宣说波罗蜜多教授，此为其义。
初学者以闻等自性欲求了知的诸佛菩萨即是善知识。任何以闻思自性圆满智慧，修行现前相应者，其般若波罗蜜多即是善知识，如是宣说。
不是仅修般若波罗蜜多一法便能成就菩提，因为离开布施等方便波罗蜜多则无彼故，如是宣说。'一切'即是如何彼一即是六聚之义。
由于彼等究竟自性正确宣说而随顺宣说故为'导师'。在其之前彼即是道。'光明'即是出世间智慧欢喜地之彼等。'灯'即是精进因道位的无垢等六地之彼等。'光'即是日光。彼亦是无功用行道位的不动等诸地之彼。
'救护'是因为从声闻等地的堕落中全然守护故。'救'是为成就一切菩萨行故。'处'是因为是无上安乐所依故。'友'是因为以不共性而为证得一切智性之处故。'洲'是因为依止彼等者不被烦恼大海所压故。
'母'是因为摄持和养育故。'父'是因为播下种子故。'智'是因为见故。'觉'是因为是修道故。'彼'是因为六波罗蜜多有导师等性故。
'须菩提于此'是说依止六波罗蜜多。由布施等波罗蜜多于般若波罗蜜多中究竟最胜果佛陀之相故。
为表达三世诸佛一切智性从六波罗蜜多中生起之义而说'过去时'等。是故于此等有导师等性是合理的，此为密意。'生'即是成就。

 ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། ང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པ་མང བ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་པར་ཐམས་ཅད་འདི་རྣམས་ཉིད་ལ་བསྡུ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་མཐོང་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། འདི་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སློབ་པར་འདོད་པ་ནི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དམན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཤེས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་རྟོགས་པས་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།མ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་འདྲེན་པ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལྟ་བས་ནའོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་འགྲོ་བར་འདོད་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ།།གནས་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཞར་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཚན་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བས་འདྲི་བར་བྱེད་ པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོགས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་སོ། །ད་ནི་དོན་ དམ་པར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དབེན་པའོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་བས་ན་དེ་དག་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为了显示三世如来现前圆满证悟成就的能力是依靠现前果位而宣说的缘故，所说'我亦'等。若问为何如此，是因为以菩提分等差别而有众多种类的菩提道。因此,'从六波罗蜜而生起的菩提'这样的密意。因为诸波罗蜜是从摄集一切因果差别而生起，所以如理将一切摄于这些之中，所说'此等'等。佛智等词已经解释过了。
'于一切众生亦将作饶益'是说见到布施等行为后，令他人趣入圆满菩提心等的缘故。现在宣说般若波罗蜜多的殊胜性，即'于此等'等。'欲学'是说在一切学处中以般若波罗蜜多为先导，因为是现前圆满菩提之因。
宣说此义即'为何如此'等。'先导'是说随顺趣入一切波罗蜜的缘故。'引导'是说为愚痴者如实开示的缘故。'善巧引导'是说于此最为殊胜的缘故。'如实开示'是说对精进微弱者具有如实威德的缘故。'遍示'是说开示遍知之义，为令已如实趣入者生起如实欢喜的缘故。
'生起'是说通达初地而非生于如来种姓。'母'是说从最初通达以来向上相续的缘故。因此，由于此即是'引导、善巧引导'等，所以如是。'若欲不依他而行'是说在胜解行地。'欲安住'是说为获得证悟后渐次增上殊胜的缘故。
以'应当学习此般若波罗蜜多'而附带问'何为般若波罗蜜多之相'，即'无著相'等。如虚空无碍之相，于一切法自相中不缘彼故。先前是由魔业等显示有碍的缘故。现在宣说胜义无碍相即'一切法离'、'一切法空'等。遍计所执诸法之离即是圆成实一切法之体性，因此其义为彼等为空。

 །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ཕྱིས་དབེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱང་སྟོང་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དང་ཅི་ལྟར་ རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་དབེན་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་གིས་ཆགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བར་ཀུན་ནས་རྒྱུག་ཅིང་ཀུན་ནས་འཁོར་བ་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ དང་།ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཕྱིས་གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དབང་གིས་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བར་རབ་ཏུ་འདུ་ཤེས་སོ། །འཛིན་པ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའོ། །མི་བརྫི་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྲོག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་སྟེ་དེའི་སྤྱོད་པ་ལ་རང་གི་དོན་ཙམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གསུངས་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ནི། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་བརྗོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་འདིའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་དང་དེའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྟེ།ཅི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཅི་སྲིད་དུའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལའོ། །མང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་དེ་མང་ན་མང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་རེ་ཞིག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སྦྱིན་པའི་ གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བར་བྱས་ནས་སོ། །དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ནའོ། །གང་ཟག་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་ཐབས་ཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འོན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་ས་ལ་ནི། །བ་ལང་རྗེས་དང་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཁྱད་པར་དག་ནི་གང་ཡིན་པ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཁྱད་པར་དག་ནི་དེ་ཡིན་ནོ།

从'若须菩提'等开始询问的是：世尊，如果一切法本性空寂且空无，那么后来也不会变成空寂，后来也不应成为空无。那么，如此空寂且空无的诸法，如何是杂染，如何是清净？这样询问的是'于意云何'。
'众生长久以来'等的含义是：即便一切法是空寂且空无的，然而凡夫们由于不了知空寂性和空性的过失，对五蕴等一切法执著我和我所，因此而生起贪著，并且精进于造作福德和非福德的有为法。
由此在轮回中奔走流转，被烦恼杂染所染污，被业的杂染所染污。如是由不了知的过失而了知为杂染。当他们后来遇到善知识，以闻思的力量而通达真实相和空性相时，由于不被刹那所说的杂染所动摇，渐次转变所分别的诸法，而了知为清净。
执著是执著相，贪著是执著实有。'不能胜'是指不能夺取。超胜声闻等的行为，是因为他们的行为仅仅摄于自利。
为了坚定所说义理，世尊随许说：'如是如是'等。
现在为了遣除认为以说明无有行于色等诸法，而执著于般若波罗蜜多也无有此行为意义者的疑虑，宣说福德广大及其因，即'复次，若'等。
'乃至寿存住'是指尽形寿。'彼布施亦'是指对一切佛和一切菩萨。'多'是说即便对一个众生此福德也多，更何况对众多者。
'成为布施处'是指获得无上福田性。'除'是指舍弃。为何被他们所除呢？'无上士'是指最后有菩萨也与诸菩萨极为相应的缘故。
如所说：'然而微尘与大地，牛迹与大海，彼等差别是何等，佛与菩萨之差别，即是如此。'

 །གསད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ། གསད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྐྱོ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདོན་པའི་སྐྱོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་གསུངས་པ་ནི་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་རང་གི་ལག་གིས་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་པོ་སྟེ་གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེ་རྣམས་འབྱོར་པའི་བདག་པོ་སྟེ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོའོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ བཅས་པའོ།།ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་སོ། །གསུངས་པ་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བརྟག་པའི་བསྟན་ བཅོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེའམ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་དབྱེ་ བས་སོ།།གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི་ལམ་དུ་མའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྔར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཅི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཆོས་གཞན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་དེ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཕེལ་མི་འགྲིབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུགས་པའི་དབང་གིས་གློ་བུར་བའི་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་འགྲིབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

'将被杀害'是指处于将被杀害的境地。
'无暇'是指未获得的。
'大厌离'是指因为对众生有极大的欢喜，为了迅速将其从痛苦中解救出来而生起厌离。
'作意'是指以救护的方式。
所说的'苦'等，'大布施'是指亲手布施者为布施者，而令他人布施者为具足的主人即布施的主人。
'有果'是指具有果报。
'城邑的乞食'是指城邑的乞食。
以譬喻说明的是'譬如'等，'住于了知珍宝'是指因为完全了知鉴别珍宝的论典。
'以了知珍宝种类'是指因为完全熟悉所要表达的。
与'应当寻求般若波罗蜜多直至如是'相连。
'彼或他'是指以摄略等入的差别。
其他人说，此处般若波罗蜜多是与多种道般若波罗蜜多相应的作意。
'彼'是指先前已有与般若波罗蜜多相应的作意。
'他'是指与般若波罗蜜多相应的其他，与慈等差别相伴而有所不同。
'世尊，若'等是如此询问：如果一切作意本性空，那么怎么合理地说不离一切种智相应的诸作意？
本性空的空性中不会缘取一切种智作意或任何菩萨。
因此，世尊并非观察一切种智和菩萨作意为各自不同的法而如此宣说。
然而，菩萨了知一切功德本性空，仅此即被认为是不离一切种智相应的诸作意，而胜义中彼等并无差别。
以'若善现'等来确立这一点。
'善现，般若波罗蜜多即是空性'是指以自性清净无垢的智慧空离一切法，
'一切法空性，彼无增无减'是指由于入住的缘故无暂时的增长，由于未证悟的缘故无减少的意思。

 ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་ལྟར་དྲི་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་དབེན་པ་དང་སྟོང་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་ཅེས་དྲི་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དབེན་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ བརྟེན་ནས་འཕེལ་བ་དང་དེ་ལ་མ་བརྟེན་པས་འགྲིབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རབ་འབྱོར་ཡང་འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་ལྟར་དྲི་བར་བྱེད་དེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ།འོན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ།འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་བརྟག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅི་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤྱོད་དམ། གལ་ཏེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་བརྟག་པ་རྣམ་པ་ གཉིས་སོ།།དེ་ལྟར་བརྟག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྟག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་སྤྱོད་པ་དང་། གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཅི་ལྟར་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་དམིགས་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པས་ལུང་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྟན་ཞིང་བཞུགས་སོ།།གང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ སམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།རབ་འབྱོར་ཡང་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིའི་དོན་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་འདི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་པོར་ཡོད་པའི་ལེའུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།། །།ཟབ་ཅིང་ཟབ་པའི་གནས་བསྟན་པའི་གོ་སྐབས་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ད་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ ནི་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དད་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ ཐམས་ཅད་དང་ཐབས་མི་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཞེས་བྱ་བས་བསྔགས་པའི་ཚིག་གོ།

'世尊，如是'等言，如是问道：如果般若波罗蜜多是远离的自性，那么如何以远离和空性证得圆满菩提？
于是世尊开示：菩萨也是远离性和空性，因为是法身的自性，所以于此也不存在依般若波罗蜜多而现证圆满菩提。
菩萨法身不因依止般若波罗蜜多而增长，也不因不依止而减少，因为是安住的体性，故以'须菩提，也无增无减'等来显示。
'世尊复次'等言，如是问道：是否有某法行于般若波罗蜜多？抑或空性行于般若波罗蜜多？抑或异于空性的某法？抑或空性行于般若波罗蜜多？抑或空性的某法行于般若波罗蜜多？抑或空性行于空性？此为六种观察。
如是，是否某法行于色等？若复有异于色等的某法行？此为二种观察。
如是依八种观察而问。
于是世尊以无观察性本身，依于何者行持、何者般若波罗蜜多、如何行持，及彼等不可得，生灭不可得，而依无生法忍授记菩萨而住。
'若一切法无生法性者，彼当得授记耶？'即色等诸法或一切烦恼法之无生法性。
'须菩提，汝复见有何法耶？'即因无所授记、无现证圆满菩提，故此义为'无有此授记'。
善知识最初品即善知识品，为第二十二品。
为开显甚深处所教授的机会，今由帝释所说：'世尊，此甚深'，为显示信心不被胜伏而增长故，亦说多福德性。
于是赞叹之语：菩萨行般若波罗蜜多，胜伏天、人、阿修罗等世间及声闻、缘觉乘者一切及不善巧方便的诸菩萨。

།དེ་ལྟར་སློབ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་རྣམས་དེའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུའི་དོན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་ གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དེའི་ངོ་བོ་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་ རྟོགས་པ་པོ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་དེ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་དེར་མིང་དང་རིགས་དང་རུས་མ་གྲགས་པའོ། །དེས་ཁྱོད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ཅི་ཙམ་གྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་དེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་ལྷག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དེ། དེ་ཅི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། མ་ཉམས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཕམ་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་བཏང་ནས་སླར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཉམས་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བུད་མེད་མཐོང་བ་དང་སྨྲ་བ་དང་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒས་པར་མ་བྱས་པའི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །ལྟུང་བྱེད་ལ་ སོགས་པའི་ལྟུང་བ་འབྲིང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་འདྲེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདྲེན་མར་མ་གྱུར་པའོ།།ཤིན་ཏུ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ལྷག་པར་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་སོ། །ཞི་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་ བས་སོ།།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱིས་སོ། །སྙོམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་པས་སོ། །ལེ་ལོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བས་སོ། །མ་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སྦྱོར་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གོམས་ པ་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མའི་ས་རྣམས་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་མྱངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསམ་གཏན་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་རིམ་པས་དེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是学习的菩萨，四大天王、帝释天及其他诸天会来到他的面前，这些话语显示了利益和佛陀加持所显示的教法，这是本品的含义。
所谓'如虚空深邃'是因为如同虚空无有增减。所谓'因寂静而难见'是因为远离遍计所执和依他起自性，以及由于圆成实性极其微细，除如来外其他众生无法了知其本质。
所谓'因空性而难以证悟'是因为圆成实性与不二自性、能证者与所证等皆无所有，故难以证悟。
'其后有一比丘'是指在众中未闻其名姓种族者。'他胜过你'是指以多少善业及听闻般若波罗蜜多等功德胜过帝释天。
另一方面，帝释天也是菩萨，怎能仅以一个发心就胜过他呢？
若问如何是清净戒律？答：所谓'无损'等，是指未犯根本戒且不再重犯，故无损。'无过'是指不因贪欲等因缘而见女人、与之交谈、共处等而染污梵行。'无杂'是指不与堕罪等中等过失相混。'圆满'是指连微小戒律也不过犯。
'具足忍辱'是指意乐。'具足寂静'是指行为。'精进勇猛'是指发愿。'无偏'是指实践。'无懈怠'是指行持。'无退'是指相续不断地精进。
'喜爱禅定'是指熟习禅定。'信解禅定'是指正确宣说其功德。'具禅定力'是指能离下地。'具足禅定'是指不被禅定乐所胜。'安住禅定'是指不退失。'自在禅定'是指善巧于入定与出定的次第。
'若随顺'是指如所说般若波罗蜜多的所缘境上获得专注。

།ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤངས་ནས་བདག་གཅིག་པུ་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་ཙམ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རིགས་བདུན་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་གཏམ་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་དང་ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས ཀྱི་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་གང་ཞིག་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའོ། །སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དྲན་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་རྗེས་ལ་རྣལ་འབྱོར་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ལའོ། །སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཅི་སྲིད་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་པ་རིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཏིང་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །རོ་ནི་འདོད་པའོ། །ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་གསུམ་བསྐྱེད་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །སྦྱོར་བ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ཚིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ།།མིང་ནས་སྨོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་མིང་དང་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་དང་འདི་ལྟ་བུའི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་ཕྱོགས་ཆེ་གེ་མོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེ་གེ་མོ་ ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པར་བྱེད་པའོ།།ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤུངས་པ་རྣམས་སོ། །ནོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོ་སོར་ཐོབ་པའི་དོན་དུའོ། །མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་གཟུགས་ མི་སྡུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དགའ་བ་ནི་མི་དགའ་བ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་སོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་དགའ་བ་དང་མི་འཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཐབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ངག་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པས་སོ།

所谓'不学声闻乘学处'是指不舍弃一切众生而仅仅为调伏、寂静自己一人而学习，这并非声闻乘的比丘学处等。因为没有七种别解脱戒就不会生起菩萨戒。
为了显示一切修行非所有人的行境，故说'尔时，以佛陀威力'等。
帝释所说品即是帝释品，为第二十三品。
在宣说功德之后，世尊宣说了魔的言论、出离魔业的言论，以及菩萨乘行者应当如何安住，以及以何等平等性而作教示，即'复次'等。
'修习'是指三摩地。'学习'是指反复忆念般若波罗蜜多的瑜伽。'修行'是指在学习之后无功用地趣入瑜伽。'执持非正法'是指执着有实体见和无实体见。'依止加行'是指随顺修行。
若问如何，即说'此'等乃至'圆满意乐'。'如是此中'等是指如同在其他经中如来所说的合理之理，此处并非如是之义。
'深'是指安住。'味'是指贪欲。由小等身乐生起三种欢喜等。由生起三种意乐而有极喜等三种。由于对加行等无碍力故有遍满等三种。
'称名'是指宣说某某名字、某某种姓、具足某某功德，在某某方向有某某菩萨，如是令世间广为人知。
'破坏'是指积聚。'阿修罗众'是指群集。'胜伏性'是指降伏者。'随行'是指随顺教授而成就。
'如是'是指为获得如实般若波罗蜜多三摩地。'不悦'是指身苦受之因。'不美'是指形相丑陋。'不喜'是指与不喜相应。'不可意'是指不遇喜悦。'斗诤'是指发起正语。

 །རྩོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྩོད་པ་ལ་ཞུགས་པས་ སོ།།འགྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་སོ། །གཤེ་བ་ནི་ཚིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱེད་ནི་གསད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །སྡང་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་གནོད་པར་སེམས་པའོ། །འཁོན་དུ་འཛིན་ པ་ནི་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་པའོ།།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །དེ་ལྟར་སློབ་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གིས་བག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སོ། །གང་ཞིག་འདི་ཕྱིར་ མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།། །།ད་ནི་གང་ལ་བསླབས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཞེས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བའོ། །བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནི་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །འདི་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བདུན་པ་སྟེ་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་ལ་སློབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སློབ་པོ།།ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུ་ལས་འདྲི་བའོ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲི་བ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བའམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྦྱིན་པའི་དོན་དུ་དྲི་བའོ།།རབ་འབྱོར་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟད་པ་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཟད་པ་ནི་མི་ཟད་པའོ།།སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བའམ་དངོས་པོར་འགྱུར་བའོ།།སྔར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཕྱིས་ནམ་མཁའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྔར་ཉིད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།འདི་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མཆོག་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བར་ལྟུང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་གཟིགས་ནས་དེ་རྣམས་གདོན་པའི་དོན་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལའོ།

所谓'争论'是指在王宫等处参与争论。'打斗'是指手持棍棒等物。'辱骂'是指用言语压制。如果这样做，就是因为'你应该被杀'等确定而生起欢喜。'生起嗔恨'是指心生伤害之意。'怀恨'是指生起嗔心。
'于何'是指布施波罗蜜多等行为。'如何'是指以无所缘的修行。'如是学习'是指以正念和正知断除放逸。
此不退转菩萨增上慢相的品章即是增上慢品，为第二十四品。
现在是长老须菩提的提问：'学习什么才是学习一切智智？'世尊的回答是'须菩提，若'等。'灭尽'是指由于无差别故，是对一切色等诸法。这是无相第七，即是说若学习色等诸法的灭尽，即是学习一切智智。
同样地，对于无生、虚空、获得虚空性。对于法界和获得法界性。对于涅槃，是指在一切方面学习色等的涅槃本性。
'为何'是须菩提询问原因。这是世尊复述问题'为何而学'，作为前导或为给出其原因而问。
'须菩提，你认为如何'，'灭尽不会灭尽'是指由于遍计所执和依他起中有圆成实性、真如自性的缘故，以任何方式他人所计度的灭尽都是不灭的。
'是否生起'等词，应知是无生等的反面。生起有两种：显现相和生起相，所说的两种即是生起或成为事物。
先前是染污的色等真实生起，后来获得虚空性或法界性。由于先前即不生起故说'非也'。
宣说这些的最胜学处是：'须菩提，因此'等。'于菩提心'是指观察轮回中的有情界，为了救度他们而现前金刚喻心的缘故。'自行境'是指与成熟有情相应的菩萨行。

 །མགོན་པོར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ལའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འབྲི་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ གྱི་ཁམས་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མུ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བསླབ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྒྱུད་པས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་རྩིའི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐབས་སོ།།རབ་འབྱོར་བསླབ་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པར་གསུངས་པའི་བསླབ་པའོ། །སེམས་སྟོབས་ཞན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །སློབ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བར་ བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མགོན་དུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཉིད་དོ། །བྱ་རྣམས་གསད་པས་ན་བྱ་བའོ། །བྱ་རྣམས་བསད་ནས་འཚོ་བ་རྟག་པར་བྱ་ཞེས་བདག་ཏུ་བྱས་པས་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ སོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཉ་པ་ནི་ཉ་ཤོར་བ་རྣམས་སོ། །ཤན་པ་ནི་ལུག་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་གསོད་པས་ན་ཤན་པ་རྣམས་སོ། །ལོང་བ་ནི་མིག་མེད་པའོ། །འོན་པ་ནི་རྣ་བས་མི་ཐོས་པའོ། །ཞར་བ་ནི་མིག་གཅིག་པའོ། །རྡུམ་པོ་ ནི་དཔུང་པ་འཁྱོག་པའོ།།སྒུར་པོ་ནི་རྒྱབ་བྱུང་བའོ། །ཞ་བོ་ནི་སོར་མོ་འཁུམས་པའོ། །གྲུམ་པོ་ནི་པུས་མོ་ཟུམ་པའོ། །འཐེང་པོ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ཚང་བའོ། །ལྐུགས་པ་ནི་སྤོབས་པ་མེད་པའོ། །དིག་པ་ནི་ལྕེ་ལས་སུ་མི་རུང་བའོ། །རྣ་བ་མི་གསང་བ་ནི་སྒྲ་རིང་པོ་ནས་མི་ཐོས་ པའོ།།ཡན་ལག་ཉམས་པ་ནི་ཡན་ལག་སྣད་པའོ། །ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ནི་ཡན་ལག་མ་རྫོགས་པའོ། །ཡན་ལག་མི་སྡུག་པ་ནི་མི་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡན་ལག་གོ། །སྟོབས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཤེས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཐོང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསུངས་པ་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་ལེ་སྦྲམ་ནི་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གསེར་ཏེ་བ་ལང་དང་གླང་གི་རིགས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་གསེར་རོ།།བ་ཚ་ཅན་ནི་བ་ཚ་དང་བཅས་པའི་ས་ཡོད་པའོ། །གྲམ་པ་ནི་མཐོ་ཞིང་ཆུ་མེད་པའོ། །སྡོང་དུམ་ནི་ཤིང་སྐོམ་པོའི་དུམ་བུའོ། །ཚེར་མ་སྣ་ཚོགས་ནི་མ་ད་ན་སྟེ་མྱོས་བྱེད་ཀྱི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའོ། ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་འདི་ལས་བྱུང་བས་ན་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ནོ། །ཐ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་བཙུགས་པ་དང་འགལ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བའོ། །ཕྲག དོག་ནི་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཁྲོ་བའོ།།ལྷག་མ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཐ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཏུས་ནས་སྙིང་པོ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓'成为怙主的法'，是指成为怙主的那些法。
'不应减少有情界'是说，因为有情界在胜义中无自性，在世俗中无边际。
'不应断绝传承'是说，因为这样的学处是如来相续所生的因。
'开启甘露界之门'是说，是涅槃的方便。
'须菩提，此学处'是说，是刚才所说的学处。
'心力微弱'是说，菩萨。
'不能学习'，意思是因此应当具足精进。
'欲作怙主'是说，希望成为怙主。
'殊胜'是说，最上。
'捕鸟'是因杀鸟而得名。
'捕鸟者'是指以杀鸟为生的人们，因执著而生不律仪。
同样，'渔夫'是指捕鱼的人们。
'屠夫'是指宰羊等的人们，因杀生而称为屠夫。
'盲人'是指无眼者。
'聋人'是指耳不能闻者。
'独眼'是指一目者。
'臂残'是指手臂歪曲者。
'驼背'是指背部隆起者。
'手指残'是指手指蜷曲者。
'膝残'是指膝盖僵硬者。
'跛足'是指行走不完整者。
'哑者'是指无言语能力者。
'口吃'是指舌不能用者。
'耳聋'是指远处声音听不到者。
'肢体损坏'是指肢体受损者。
'肢体不全'是指肢体不完整者。
'肢体丑陋'是指与人不同的肢体。
'力量清净'是说必定成就。
'他们将获得'是说将现前获得力等清净。
'应知'和'应见'，以譬喻明示所说的是：'譬如'等。
'纯金'是指特殊的金，与牛、象的理无差别的金。
'含盐'是指有盐的土地。
'高地'是指高而无水处。
'树桩'是指干枯树木的段。
'各种刺'是指末达那即醉人的刺等。
因从此转轮王位而生，故将获得此。其他亦同。
'荆棘'是指与种植善苗相违的贪、嗔、痴。
'疑惑'是指对真谛和三宝生起怀疑。
'嫉妒'是指对他人的圆满极为愤怒。
'其余'是指六波罗蜜多的违品。
'如是'是说由断除与无量有情平等性相违的荆棘等。
'正持'是说，因为是以般若波罗蜜多正持一切的自性。
'摄持'是说，因为摄取了精要。

 །རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་སེར་སྣ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་འབད་པ་ མེད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནང་དུ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ནང་དུ་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདུས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་འདི་གང་ཞེ་ན། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྙེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ཉམས་པའམ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་ཉིད་དུ་ཡང་དག པར་མཐོང་ཞིང་གང་ཞིག་ངེས་པའམ་མ་ངེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའོ།།གཟུགས་ནི་བདག་གོ་ཞེའམ་བདག་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེ་འམ། གཟུགས་བདག་གིའོ་ཞེའམ་བདག་གི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་འཇིག་ཅིང་དེ་བས་ན་འཇིག་པའོ།།ཚོགས་ནི་ལུས་སོ། །འཇིག་ཅིང་ཚོགས་པས་ན་འཇིག་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་བལྟ་བའོ། །ལྟ་བར་སོན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ།།ནང་དུ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། །འདིར་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཁ་ཅིག་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ པོ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རེག་པར་བྱེད་ཅིང་གཅིག་གམ་གཉིས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དྲུག་ཅུ་པོ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་ཞིང་འཁོར་བར་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ དོ།།དེ་རྣམས་ལ་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཙམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བའི་དབྱེ་བ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེའི་ལྟ་བ་ལ་སོན་པ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་ཞེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པ་བཞིན་ དུ་གཞན་གྱིས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བདག་གི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ནི་ འདི་ཞེས་བྱ།ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་ཞིག་ཟ། ཚེ་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པར་གནས། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་ངན་རྟགས་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་ཇི་སྲིད་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དང་སྟོང་ཕྲག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཇིག་ པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དེར་ཡང་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ་སྔ་མ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ལྟ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་འདི་ནི་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་གོ།

'随行'是指由于见到空性而压制贪欲、愤怒等，以及无需努力而趣入布施等。
'内摄'是指由于胜义中一切皆为般若波罗蜜多的自性而摄持其他。
'六十二见趣摄于萨迦耶见中'是指，何为萨迦耶见？依止非善士、未闻正法，非如理作意，或失念自性，或于五取蕴中真实见为我及我所，或是决定或不决定的烦恼性智慧，即是萨迦耶见。
'色即是我，我有色，色属我，我在色中'等，同样对受等诸蕴，以二十种方式坏灭，故称为坏。
'蕴'即是身。由于坏灭聚集，故称萨迦耶。其中'见'是对无常本性的五取蕴视为我及我所。
'见趣'是指六十二种。'内摄'是指包含。
这些是什么呢？此处有些沙门、婆罗门执常论者，完全了知我与世间是常，他们对四种事物，有些证得世间禅定，追忆一世或二世乃至六十世的生灭。
追忆众生轮回中死亡与投生。
对于他们，仅忆念过去诸行而不如实了知者，见到想、受的差别者，于自相差别上起见，认为我与世间是常。
如瓶子般非他所坏，如识般非自坏，恒常安住。
其他入定者忆念自己前世住处：'我名为某，属某种姓，食用某食，寿命多长，从彼处死后生于此处'等，具相具因地忆念一世乃至百世千世。
如是如前忆念生死，于彼处也如是认为我与世间是常，前者依忆念他人生处而生见，此为'我的'之差别。

 །གཞན་ནི་ལྷའི་མིག་བསྐྱེད་ནས་ལྷའི་ མིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བར་གྱུར་པ་དང་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ཞིང་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོའི་འགྲོ་བ་ཡང་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། འདི་ལ་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ད་ལྟར་ བྱུང་བའི་དོན་མཐོང་ནས་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དག་ལས་ཁྱད་པར་རོ།།གཞན་རྟོག་གེ་པ་དང་དཔྱད་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་ཤིང་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡོད་པ་དང་གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། མེད་པ་ལ་འབྱུང་ བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡོད་པ་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ལས་ འཆི་འཕོ་བ་འདི་ལྟར་ཁྱོད་འོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སྔར་གྱི་འདུ་ཤེས་དྲན་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པའོ། །གཞན་ནི་རྟོག་གེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །ད་ལྟར་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་ པར་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་ནས་འཆི་འཕོ་ནས་ཚངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཅིག་པུ་དུས་རིང་པོར་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཐོག་མར་བདག་ཅག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་དེ་ནས་ཡང་ཤི་འཕོས་ནས་འདི་ ལྟར་ཁྱོད་འོངས་པ་ཞེས་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཚངས་པ་ནི་རྟག་གོ།།བདག་ཅག་ནི་མི་རྟག་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དུས་རིང་པོར་རོལ་པའམ་རྩེ་དགའ་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་དེ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་མངོན་ པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་མཐོང་ཞིང་འདི་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་དག་དུས་རིང་པོར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་པ་དེ་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་རྟག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་ཕན་ཚུན་དུ་གནོད་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འཆི་འཕོ་བ་འདི་ལྟར་འོངས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདི་ ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་རྟོག་གེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་མི་རྟག་པ་སྟེ། སེམས་སམ་ཡིད་དམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་འདི་སྐད་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་སོ། །མཐའ་ དང་མཐའ་མེད་པ་ཅན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།གཅིག་ནི་བསམ་གཏན་ཆུང་ངུ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བར་གྱུར་པ་སྟེང་དང་འོག་དང་ལོགས་སུ་མཐའ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཞན་ནི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ པས་སྟེང་དང་འོག་དང་ལོགས་སུ་མཐའ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་ཞིང་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་སྨྲའོ།

其他人生起天眼后，以天眼见到众生死亡和转生，也见到善趣和恶趣的众生。对此也如前所说，认为我与世间是常住的。在此以天眼通见到现在所发生的隐蔽境界后，产生见解，这与前面所说有所不同。
其他辩论者和思维者，自身具有信心，住于凡夫地而如是说：'凡是存在的就是存在，凡是不存在的就是不存在，不存在中不会有生起，存在中不会有灭亡。'他如是说：'我与世间是常住'，这是常见论者的四种分类。
无常论者有两种：其一是从无想天死后转生，如是了知前世，获得神通后忆起前世的想，他如是认为我与世间是无常的。其他则是以辩论的力量说我与世间是无常。现在所说的无常论者有两种。
有些人说四种常见：当世界形成时，其他众生从光音天死后转生到空的梵天宫，他独自长时间安住，其他众生也在此转生，对此生起不悦。其他众生也从那里死后转生到梵世间，他们也如是认为。他们认为'这是最初造我们的创造者'。他们从那里死后转生到这里，获得神通后见到这些，认为'梵天是常住的，我们是无常的'。
有些人长时间沉溺或贪著欲乐。他们从那里死后，生起神通并见到，成为具有如是见解者。长时间不贪著欲乐的人们，他们即是常住的。如是互相生起害心而死亡转生的人，如前所说成为具有如是见解者。
其他人以辩论的力量说色、声、香、味、触是无常的，而心或意或识是常住的，这四种是一些常见论者。
四种边无边论者：其一是依靠小禅定如实寻求世间边际，见到上下四方有边际的世间。他说是有边际的。其他依靠大禅定，见到上下四方无边际的世间，说是无边际的。

།གཞན་དག་ནི་བསམ་གཏན་འབྲིང་ལ་བརྟེན་པས་གང་གི་ཚེ་མནར་མེད་པའི་འོག་ཏུ་ཕ་རོལ་དུ་དམིགས་པ་མེད་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལོགས་སུ་ཡང་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་མཐའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ལོགས་སུ་ནི་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནོ།།གཞན་ནི་རྟོག་གེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཡང་ན་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ལྟ་བ་ བཞི་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི།དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཞན་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདིར་ཁ་ཅིག་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་བདག་ཅག་ལྷ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ ལྷ་ཞེས་སོ་སོར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་བ་དྲིས་པ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེར་དེ་རྣམས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ངག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་སོ་སོར་རྙེད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་འདི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཡང་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་བདག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ་ཡང་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་གྱུར་ ན་དེ་ནི་བདག་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དྲི་བ་དྲིས་པ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་སྲིད་པའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ་བདག་ནི་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་ལུང་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་དུ་ཡང་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ནི་འདི་ལྟར་སློབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ནི་འདི་མི་ཤེས་པས་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཡང་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གཞན་དག་གིས་དྲིས་པ་རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་མི་མཁས་པས་དྲི་བའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ་དང་ལོག་པའི་ལྟ་བའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ་གསལ་བར་ལུང་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་འདི ལྟར་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་གིས་འདི་ནི་དགེ་བ་འདི་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདི་ནི་དགེ་བ་འདི་ནི་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གིས་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་དང་རྣོ་བ་ཕ་རོལ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་འབིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ ཀྱི་དྲི་བར་གྱུར་པའི་བདག་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བའི་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།མོ་མུ་ཧ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་དེས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་མམ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་མམ་སྡུག་བསྔལ་ དང་ཀུན་འབྱུང་དེ་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དྲིས་པ་ཡི་གེ་ཙམ་ལ་ཡང་མི་མཁས་པ་བདག་ནི་མོ་མུ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བར་ལུང་མི་སྟོན་ཏེ།གཞན་ལ་དྲིས་ནས་དེ་དང་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

其他人依靠中等禅定，当在无间地狱之下无所缘，从第四禅定之上无所缘，旁边一切方向都有所缘时，上下有边际想，旁边则是无边际想。
其他人则以推理力说世界有边际和无边际。或者执著于各种文字而生起第四见解，而非第三方面所说的各种义理，这就是有边无边见的四种形态。
其他四种诡辩论：这里有些沙门或婆罗门自称了知天神和清净天神，当被问及天神真实清净天神的问题时，以诡辩获得言语诡辩。其他人则未各自获得。因此称为诡辩天神。
其中有些人如是修学：我知道这个，即是否有来世或无来世。如果说有或说无，那对我来说就成了妄语。他因惧怕询问时妄语的恐惧和不知轮回的恐惧，'我不知道'这样的明确回答是不会有的。如此，以'不是这样也不是那样'等言语获得诡辩。
其他人如是修学：我不知道善作恶作诸业是否有果报成熟。他被他人询问时，因不善自己的领悟而惧怕询问的恐惧和邪见的恐惧，不作明确回答，以'不是这样'等言语获得诡辩。
第三种如是修学：我不知道这是善这是不善。如果我知道这是善这是不善，世间沙门或婆罗门中有智锐利能破他论者，他们询问时我会心生困窘，因为惧怕询问的恐惧，如前以言语获得诡辩。
愚痴者在一切处被问及增上道或决定善道或苦集灭道时，连文字也不通达的我是愚痴者，这样的明确回答是不会有的。询问他人后随之而行，如前以言语获得诡辩。

 །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་འོངས་པ་ལ་འདི་ རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་འདི་ནི་འདིར་ལྟ་བར་འདུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་འདི་རྣམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་སླར་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཕ་རོལ་དུ་ཤི་བ་བདག་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཅན་ནད་མེད་པ་ཤི་ཕན་ཆད་ སྨྲ་བ་འདི་དག་དངོས་པོ་བཅུ་དྲུག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ།ཁ་ཅིག་ནི་བདག་རྟག་པ་སྟེ་ནད་མེད་པ་ཤི་ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་། རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ དང་མཐའ་མེད་པ་དང་།མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཤི་ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་ཆུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་མཐའ་མེད་ པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་ཅན་དང་།མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ནད་མེད་པ་ཤི་ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་སྨྲ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བཅས་པའི་བདག་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱི་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །གཞན་དག་བདག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་ནད་མེད་པ་ཤི་ཕན་ཆད་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྨྲ་སྟེ་བདག་ནི་རྟག་པ་ནད མེད་པ་ཤི་ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཅི་སྲིད་མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཤི་ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བདག་ནི་རྟག་པ་ཤི་ ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཤི་ཕན་ཆད་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལྟ་བ་ལྔ་བཅུའོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ བདུན་ཏེ།གཅིག་ནི་རེ་ཞིག་འདི་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་བདག་འདི་གཟུགས་ཅན་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱུང་བ་ཕ་དང་མ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ཅི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནད་དང་བཅས་པ་འབྲས་དང་བཅས་པ་ཟུག་རྔུ་དང་ བཅས་པ་ལུས་དང་བྲལ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཀུན་ནས་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་གྱོ་མོག་ཆག་པ་སོ་སོར་འབྱར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་རྡོ་བ་ཆག་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཡོད་དེ་གཟུགས་ཅན་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་དང་ ལྡན་པ་མཐོ་རིས་ནས་བྱུང་བ་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ།དེ་ལུས་དང་བྲལ་ནས་ཅི་སྲིད་ཀུན་ནས་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་ལས་བྱུང་བ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནས། ཅི་སྲིད་འདུ་ཤེས་ མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཤི་ཕན་ཆད་ཀུན་ནས་ཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆད་པའི་ལྟ་བ་ཅན་ནི་བདུན་ནོ།

因为对方辩论者到来时，对于这些会如此，于此应当了知，对于所要成立的应当了解，这是在此处观点汇集。
如是这些见解成为十八种。其他沙门或婆罗门们，对于死后的自我具有想，无病，死后所说这些以十六事如是说：有些说自我是常，无病，死后具有想。如是说自我无常、亦常亦无常、非常非无常，有边、无边、亦有边亦无边、非有边非无边的自我死后具有想。
如是具有常想、具有种种想、具有小想、具有无边想、一向具乐、一向具苦、非乐非苦的自我无病死后具有想。
即使他们认为自我具有五蕴，在一切时中经历快乐和痛苦等体验虽然相违，然而他们仅有如此见解。
其他人说自我无想且无病死后，他们也以八事说：自我是常，无病死后无想。如是乃至非有边非无边的自我死后无想。
如是说非想非非想者有八种：自我是常，死后具有非想非非想，乃至自我非有边非无边，死后具有非想非非想。如是暂且有五十种见解。
断见论者有七种：其一有如是见解：某我具色且广大，从四大种生，从父母正生，只要住世即具病、具果报、具刺痛，离开身体死亡则灭。仅此自我完全断灭。如同破碎的瓦罐不能重新粘合，或如碎石。
复次，有我具色，具足一切肢节，从天界来，受用欲界，其离开身体即完全断灭。如是从天界来受用色界。无色界有四种：从空无边处近行，乃至非想非非想处近行，死后完全断灭，如是断见论者有七种。

།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཅིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་བདག་འདི་ནི་སེམས་མཐོང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་ལ་ དབང་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དང་དབང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལྷའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་ཡང་དག་པར་བཏང་བ་ཀུན་ནས་རྗེས་སུ་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་རྩེ་ཞིང་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དག་པས་བདག་དག་པར་ཤེས་སོ།།གཞན་ནི་དབང་ཕྱུག་ ཉིད་དང་དབང་ཉིད་འདི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་བྲལ་བས་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན དང་པོ་ལས་སྐྱེས་ནས་གནས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་བདག་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་དེ།རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བས་འདི་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ནས་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སེམས་པར་བྱེད་དེ།གཞན་ནི་འདི་ལ་ཡང་དགའ་བས་བྱས་པའི་སེམས་ཡངས་པ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་འདི་ནི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཀྱི་འབད་པས་འདི་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་སེམས་པར་བྱེད་ཅིང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཅན་དུ་སྨྲའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པས་དུས་དེ་སྲིད་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པས་བདག་ཉིད་གྲོལ་ བ་སེམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་ལྔའོ།།ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བར་གྱུར་པས་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་མདོ་སྡེ་ཚངས་པའི་དྲི་བ་ལས་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ གཞན་དག་ལ་དེ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་གནས་པས་བདག་གི་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བས་མཆོག་ཉིད་ལའོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེ་གོལ་གཏོགས་པ་སྲིད་ནི་སེ་གོལ་ཉུང་ཟད་གཏོགས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མགོན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚང་བའོ། །ཁྱུ་མཆོག་ནི་དབང་དུ་བསྒྱུར་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རོལ་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་བའི་རྫུ་ འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས་སོ།

说现法涅槃有五种：其一，如是说道：'我已获得见心性，获得瑜伽自在，已得自在性与主宰性，以五种天欲妙功德圆满受用，随意游戏欢乐，受用一切，以现法涅槃之清净，知我清净。'
其二说：'此等自在性与主宰性非如实，因为诸欲会变异、转变，离此则生忧愁悲叹等，因此远离诸欲，具有寻伺，入初禅而住，思维自身已得现法涅槃。'
其三则思维：'此寻伺生起广大，离寻无伺，由定生喜乐，入第二禅现法涅槃。'
其四则思维：'此中由喜所作之广大心，更为广大，离喜贪后，身受乐，具足舍念清净，入第三禅现法涅槃。'
其五则说：'此乐为心之劳作，思维此亦广大，不苦不乐，入第四禅现法涅槃。'
虽然已断色贪，然彼时随眠未断，仍在三界轮回中，然而暂时认为已得现法涅槃而思维自身已解脱。以上即是五种现法涅槃见。
如《梵问经》中所说，总计为六十二见。此等摄于萨迦耶见中，因为它是其他见解的根本。
'将聚集'是指由命根住故我体安住。'无知'是指般若波罗蜜多之违品。'最胜'是指如所说般若波罗蜜多之修习最胜性。福德最胜即是福德之最胜。
为显示此义而说'于意云何'等。弹指须臾即是短暂弹指。'无上'是指获得法身故。'欲为怙主'是指获得受用身与化身故。'佛境'是指佛法圆满。'牛王'是指自在。'彼事'即是彼性。'游戏'是指种种神通变化。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་འགྲོ་བ་ལ་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་རྣམས་ཏེ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཕགས་ པའི་དགེ་འདུན་གཉིས་ལ་བདག་པོར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་རྒྱས་པར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱིས་སོ།།ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞུགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟེ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཡང་དག་པར་མི་ ཤེས་པ་དང་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་མཐའ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་དེའི་མཚན་མ་མི་འཛིན་པའི་སྦྱོར་བས་སོ། །བསླབ་པ་རྗོད་ པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་བསླབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།། །།ད་ནི་དང་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའི་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྱོད་པའི མཚན་མ་ལ་ཡང་མི་ལེན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་དང་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ།།རྙེད་པ་ནི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ལེགས་པར་རྙེད་པ་ནི་ལེགས་པར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མ་བདག་འདི་ལ་གཏོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་དུས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ།དེའི་དོན་དུ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། ། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམས་འབྱོར་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་ཏོ། །འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པའི་དུས་སུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བའི་དུས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་སླར་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་སོ། །ཀུན་ རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གཞན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་མ་ལྟོས་པའོ།

所谓'佛陀的狮子吼'，是指独自宣说和教导众生无我等狮子吼声，因为这使外道等感到恐惧。诸佛的圆满即是作为两种圣僧众的主尊。
法语即是广泛宣说诸法。圆满是以增上戒等差别而区分的因缘圆满。'应住'是指以愿力趣向涅槃。'将有'是指实际进入其涅槃。
观察即是为了遍知。不住即是不住于彼等。'此复'等和'不正知'及'此是'等仅是词尾。'如是'即是以此三种。'若如是行'即是如是正知而不随见，以不取其相之加行。
说学品即是学品，为第二十五品。
现在显示以信解殊胜而生起的帝释行，行此行的菩萨胜过一切众生：'以行本身'，即是于行相亦不执取而行且胜过，是从福德殊胜、智慧殊胜和行为殊胜。
获得即是远离八无暇而得人身等。善得即是善于受用。心趣入即是趣入并极为信解之义。'发心'即是愿我归属于此。'胜上众生'即是在趣入时具有大精进的缘故。
现在为成就菩萨们所愿，帝释供养如来，为此而回向于彼，所说示的是：'尔时'等。'所持'即是将要做的事。'彼岸'即是涅槃。等持即是离过失。'愿彼等发心成就'与其他相连。
'祈愿'即是在发愿时生起欢喜的缘故。'遍思'即是在行持布施等时反复生起的缘故。遍持即是为了不再舍弃。'佛法'这是略说。此之广说是以三句。
以世俗谛和胜义谛诸相遍知一切法即是一切智性，不依赖他人教诫。

།སྐྱེ་བ་ཐ་མ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པས་རང་འབྱུང་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་སླར་མི་ལྡོག་ པའི་ཕྱིར་མི་འཕྲོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ།།ཅི་ཞིག་ཁྱོད་ལ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གཞན་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་མཆོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་གསུངས་པའི་སེམས་ལྡོག་པར་དོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་ལྡོག་པ་དགག་པར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སླར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཙམ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པ་དགག་པར་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་ལྡོག་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འཇུག་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ པ་ནི།རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དུ་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་པར་འཚལ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་གདུངས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་ པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི།འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་དང་ལྡན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བསྟན་པའོ། །རྒལ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་ དབྱུང་བ་ནི་བདེ་བའི་འགྲོ་བ་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སླར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།ཐེག་པ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བདུན་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་རྣམས་ལའོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ།།ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སམ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །སྲང་གྲངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཏེ་སྲང་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཀའ་ལ་གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་ཞབས་འབྲིང་བ་དང་སྟོབས་ཀྱི་གྲངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲངས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ ཚོགས་དང་དམིགས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་།།རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་གཞལ་དུ་མེད་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

在最后一世，现证一切法的本性而成为自然觉悟者。由于对已获得的佛法不再退转，故为不可夺之法性。
如同如意宝珠般能成就一切所愿，诸如来以供养和回向之力，令诸菩萨如是生起，所说'世尊，我'等。菩萨圆满意愿和所求，是为利益一切众生，故以最胜他利而回向，因此我如是供养如来并作回向，并非因担心菩萨们所说的发心退转。
其中首先否定欲求声闻菩提等而退转者，即'世尊，我'。对于不追求仅仅涅槃者，否定其退转圆满菩提，所说'世尊，我不生'。不仅是不退转，而且多数趣入，所说'广大'。'欲求'是为了安住于无上安乐。'欲作医者'是为了令贪欲、懈怠等所苦恼者安住于布施等。
显示发心差别者，即'具足如是等'。'等'是指经中所说。'度过'是为断除三界烦恼。'解脱'是为断除见所断和修所断。'安慰'是为趣向善趣。'究竟涅槃'是为不再退转。
因此此处随喜菩萨心等为令众生趣入而说'世尊，若'等。初入乘者是在胜解行地。行者是在欢喜地等七地。不退转者是在不动地等三地。一生所系是即将下一世成佛者。法性是法蕴或本性。'秤数'是秤的总和，即'如是秤'。经中'数'字也用于总和，如'侍从数'和'力数'。'数'字也见于总和和所缘，如在《释理论》中所见。
善男子，菩萨有不可量大福德，为一切众生利益而缘无所得果的一切智性，故为不可量。

།དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཆོག་ཏུ་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དོན་ཆེན་པོ་འདི་ལ་མི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བག་མེད་པ་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བདུད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཆེན་པོས་བདུད་ཀྱིས་སྤྲོ་བ་མེད་པར་བྱས་པ་རྣམས་སོ།།མི་ཉན་པ་ནི་སྒྲས་སོ། །མ་འཚལ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་གུས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མི་སེམས་པ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་བས་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་ཀྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསོད་ནམས་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བའི་བག་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སོ།།གང་གིས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་ནི། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་ པ་ནི།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་ནི། གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་ནི་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། དེ་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི།གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་གལ་ཏེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐལ་བ་ཅི་ལྟ་བར་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ བ་དེའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུད་ལས་བསྐྱེད་པ་དང་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་འབྱུང་བ་ལ འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་མེད་པས་ཅི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་པོས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྱུ་མའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་གང་ཞིག་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་འགྱུར རོ།།དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་བརྒལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དང་བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བརྒལ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཏོ།

因此，对于这样随喜作意是生起最胜福德因的重大意义，不听闻等放逸是被魔加持，如是所说。关于'魔'等，'被魔加持'是指被魔以大方便令无欢喜者。'不听闻'是指声音。'不了知'是指意义。'不见'是指恭敬。'不思维随喜'是指不趣向现前。
由生起魔的一方故为魔的一方，如是令众生从大利益中退失故。'从魔处死后转生'是指依止于对彼等清净福德生嗔恚的放逸故。'现前成就'是指诸成就。
由何者呢？所说：'由何者'等。'回向'是指作随喜。'作随喜'是'一'的余词。彼等作何事呢？所说：'当随喜'。由何者呢？所说：'由彼等'等。帝释是'由彼等'等，世尊随说其语后，如是'由彼等'等宣说随喜与功德，是由'由彼等'等。
诸菩萨无差别故，即使为救护一切众生而发心，如是随缘得果，因此观待所解脱众生的福德故说'义利之事'。由菩萨发心与随喜的力量，于众生的福德也成随喜，于作随喜者亦如作者得果故。不仅是随喜，也从自相续中生起及现前成就。
此一切发心等于证悟圆满菩提时成有果。彼体性非有，因为是颠倒显现的体性故。须菩提以'无如幻心如何现前圆满成佛'之意而问：'如何'等。魔术师所化现的大象等是幻。如是其他任何无实显现者即如幻。'于意云何'等，密意是：若心如幻，则菩提不应如幻。如是将成诤论，因为心与菩提二者皆如幻故无诤论，此是此处的意义。

 །དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གཞན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བགྱི་བ་དང་མཆིས་པའོ་ཞེའམ། མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་ཞིག་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།འོ་ན་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའམ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་ནུས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཆོས་གང་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དེ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ལགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བསྒོམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་ནི་ གོམས་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བགྱིད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་འདྲེན་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་བསམ་པར་བྱེད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལྟར་དབེན་པས་དབེན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དབེན་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དབེན་པ་ལ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་གསུངས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་གཅིག་དབེན་པ་དང་གཞན་དབེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ཀྱང་དབེན་པ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་མེད་པའོ།།འདི་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་ འཚང་རྒྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པས་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

'这不是'的意思是'因为不存在'。'其他'的意思是'别的'。'那也不是'的意思是'因为那也完全不存在'。
为了明确这一点，'我'等等，以及'任何应当说的法是存在的还是不存在的'，也就是说，任何遍计所执法因为如幻的缘故，如同幻术一样不能说是存在或不存在，这是其意趣。
那么，说'能说离遍计所执自性的圆成实法是存在的还是不存在的'，'任何法极其'等等，即任何圆成实法也因为离一切相的缘故，不能说是存在的。
因为有不可言说、离相的本性，也不能说是不存在。'任何极其空寂的法'是指即使在有垢染的状态，也如虚空般本性空寂的缘故，无有烦恼，由于无有烦恼，清净也不存在。
因此说'如何证得圆满菩提'。'无有法'是指圆成实自性。由于超越一切有法，所以称为'无有法'。
'般若波罗蜜多是极其空寂'是指圆成实自性。'不应修习'是指修习即是熟习。对本性极其空寂的法这是不合理的。
'不能获得任何法'是指对于菩提也不是能引导者，因为恒常安住的缘故，'不能舍弃'是因为本性空寂的缘故，这是所应思维的。
'世尊，如何以空性证得空性的圆满菩提'，即如果般若波罗蜜多和正等正觉都是空性，那么空性的正等菩提如何由般若波罗蜜多而成就圆满菩提？对此提问，世尊以'善哉善哉'等作答说：
如果一个是空性而另一个不是空性，那样就不合理，因为这两者都是空性，所以没有过失。
为了说明正是通过了知一切法空性相而证得圆满菩提，说'因为'等等。通过所说的意义广说即'须菩提，如果'等等。
如果真实了知，那时就会成为分别，而不是般若波罗蜜多。以'如是'等作总结。
'也无证得圆满菩提'是因为以空性对空性证得圆满菩提是不合理的缘故。

།བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ཡང་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་དོན་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅི་ལྟར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་དམིགས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །སླར་ཡང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་བས་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅི་ཞིག་ སྒྲུབ་པའམ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་འདིར་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །འདིའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཚིག་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སོ། །མི་འགོང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མཉེས་གཤིན་པ་འབྲིང་མ་ཡིན་པའོ།།ཀུན་དུ་མི་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་མཉེས་གཤིན་པ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མཉེས་གཤིན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་དངང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་འདོར་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བ་མ་ཡིན་པའོ།།ཀུན་དུ་སྐྲག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་དོར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་མི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ སྤྱོད་དོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དོགས་ནས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཉེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རིང་དུ་བསྲིངས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རིང་དུ་བསྲིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡོད་ དེ་ཅི་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའོ།།དེ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པ་བཞིས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ལ་རྟོག་པར་ མི་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ནམ་མཁའི་དཔེའོ།

所谓'现前圆满成佛'是指了知远离的特征并将现前圆满成佛的意思。为了显示前面所说的意义而近说的是'行深义'，因为其他人不能行持。'作难行'是说虽然菩萨有能力现前，但不顾及众生利益。
'如何我'等，若有所缘，则因难行而作难行。因为一切法非无所缘而无所缘，意思是不为了知而作难行。'谁现前'是指菩萨。再者'何'是指菩觉。'以何'是指般若波罗蜜多。
因此说'世尊，若'等，是问是否有成就圆满菩提或有所作事。'不怯'是指不亲近，这里是略说。这里广说是以六种词。'不屈'是指这里不是中等柔顺。'全不怯'是指这里不是小柔顺。'心不退转'是指非无柔顺。'不惊'是指这里不欲舍弃。'全不怖'是指非舍弃。'不具惊怖'是指非相续舍弃。
如是于此无所缘行中，若无不怯等时，菩萨以功德行般若波罗蜜多。怀疑功德分别生起三种而予以遣除：其中行的分别是'若行'等。近的分别是'近至'等。远离的分别是'远离'等。
仅此即显示无分别智是般若波罗蜜多。其中无颠倒及无分别也有片面的无分别，如声闻圣者们的。他们以修习自性的智慧以四种无颠倒方式遍行苦等谛。除此之外不作常等颠倒的分别，因此也说是无分别。
因此为了遣除片面分别而作虚空喻。

 །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་ཅི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ་བས་ན་ནམ་མཁའི་དཔེའོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་འདི་ཡོད་མོད་ནང་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འཇུག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་ལ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེའོ།།འོན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་དེ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བའི་དོགས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེའོ།།གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་གང་གིས་བདག་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་བདག་འཛིན་པ་པོ་སྟེ་འོན་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་པར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པའི་གནས་ལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། ཤེས་བྱས་ ཁྱད་པར་མེད་པ་གང་།།ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟོག་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ། རྟོག་པ་པོ་མེད་རྟོག་བྱ་མེད། །དོན་དམ་པར་འདིར་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀྱེ་མ་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བའི། །ཆོས་ཉིད་ཁྱོད་ ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ས་དང་པོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འགྲུབ་པ་བསྟན་པའི་དོན་ དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཔེའོ།།ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པས་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱིས་བསྡུས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་དོགས་ནས་སྤྲུལ་པའི་དཔེའོ།།ཅི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་ལ་འདི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གིས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ ཀྱང་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གདུལ་བྱ་ཅི་ལྟ་བར་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཉིས་པ་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་ པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།

一切戏论的无分别是菩萨们的智慧，他们对无常等也不作分别，乃至菩提也因此如虚空般遍及而无分别，所以用虚空为喻。
虽然有外境所缘的遍及无分别性，但内在自性则不是。对于'在彼处分别性趣入行为不成就'这一疑问，为了证成内在自性也有无分别性之义而举幻化人为喻。
若有疑问说：'智慧是无分别的，但只要有所知就必然会有所取能取的体性'，为此以影像为喻。
影像并非如此，因为不会执著于产生自己的所缘，然而对其形相的生起称之为能取。
同样，无分别智在修习阶段也是缘取一切法空性而生。在证悟阶段则是获得空性的体性，而非说是执取空性。
因此说道：'所知无差别，彼智离分别。'
在无差别智慧中也是获得空性的体性。如所说：'无有能观察，亦无所观察，胜义中此处，实无有所有。奇哉最难证，法性汝已证。'
菩萨们在初地就获得无分别智慧，但那还不是最殊胜的，因为般若波罗蜜多尚未圆满。因此为了显示圆满而举如来为喻。
菩萨们以入初地而别别证悟遍行法界，故获得平等性智。在佛地则是获得究竟圆满。
若有疑问说：'如果菩萨们的般若波罗蜜多摄于无分别智慧，那么他们无分别时如何利益众生？'为此以化现为喻。
如同化现不会想'这是我要做的'却仍在做事，同样菩萨们虽无分别却随顺所化众生而做种种利益事业。
为了说明所说义的第二点，以木制机关为喻而说'譬如'等。
以幻化心为譬喻品即幻化品，为第二十六品。

། །།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་པ་ཐོས་པས་ཀྱེ་མ་ཆོས་འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་བློ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ།ཀྱེ་མ་སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་བ་ལའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་སྨྲས་པ།སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།སྤྱོད་པ་འདི་ལ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་པ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་པས་འདི་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།།ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གོམས་པ་འདི་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ སྟེ།མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདིས་ཕྱག་འཚལ་བྱ་བ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པས་བསམ་པ་[(]ཕུམ་[,]ཕུན་[)]སུམ་ཚོགས་པ་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་བྱས་པས་དབང་བ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པས་ཉེས་དམིགས་སྤོང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ ནས་ཐེག་པ་དམན་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སོ།།འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་རིམ་པས་སོ། །མང་བ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། གང་ཆོས་རྣམས་ ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ལམ་གྱི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁོར་བ་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་ ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ནམ་མཁའ་ དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ནམ་མཁའི་ཐ་སྙད་དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ།

如是听闻无分别行后，'啊！此法如是广大，即是般若波罗蜜多'，具正知见的长老舍利弗说道。'啊！行于心要'，其中'啊'字表示欢喜。对如是般若波罗蜜多，为了表达胜义谛而说'心要'。长老须菩提认为般若波罗蜜多是某种实有之法，基于此意趣而说'非心要'。因为唯有实有诸法才可称为少许心要，而超越无实有的般若波罗蜜多中并无任何实有的心要，此为其意趣。
为说明诸天子对此行持的信解，经云'尔时'等。'发心'者，因无发心则不能成就如是行持。'现前成就'即以布施波罗蜜多等诸行真实成就。'甚深'者，因未生起圣智者难以领会离有无二边之义。
为说明此修习是为增长而非现证之故，经云'如是行持'。此中以礼敬为例说明四种因：以发心成就意乐圆满，以现前成就而修行圆满，以现证般若波罗蜜多行而获得自在圆满，以未现证实际而远离过患圆满。
不顾及有情利益而超越菩萨法性平等，以小乘解脱，此为诸菩萨之过患。'此'即依所说次第。因说得广，为摄持决定义而说'诸法'等。以'虽行法性'说明道之必要性。即便如此，对于受轮回苦所损恼者，也因顾及有情利益而不现证，此即难行。
须菩提虽许无量有情，却具无情想，为说明此为最胜欢喜，经云'此等'等。'所化'即指三乘所化者。'虚空空寂故'者，如同仅于无障碍立虚空之名，故虚空非有实体。如是，由离我等故，有情仅是名言，并无所谓有情。

 །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་ སེམས་ཅན་དག་ལ་མཚུངས་པར་བརྗོད་ན།ནམ་མཁའ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་གོ་ཆ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ནམ་མཁའ་ཉིད་བྱའོ་ཞེས་གོ་ཆ་བགོས་པ་ནམ་མཁའ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩོད་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སེམས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་བདག་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་མོད། ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ བ་དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི།།སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དབེན་པའི་སླད་དུ་ཞུམ་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཀྱང་བདག་ ཉིད་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།ཆོས་དེ་དག་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའམ་སེམས་སོ། །ཆོས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་གིས་སོ། །བཤད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །བག་མི་ཚ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངལ་བས་སོ། །བག་ཚ་བ་དང་མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བཏུད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་དག་པར་མི་ཞུམ་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བཏུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་སླར་མངོན་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དངང་བ་ནི་སྐྲག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་མི་སྐྲག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་སྐྲག་པའི ཕྱིར་རོ།།ཀུན་དུ་སྐྲག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དུས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཕན་འདོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ དུ་བསྟོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགོངས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟ་བུ་ལ་ཞེ་ན། གསུངས་ པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མིང་ནི་མཚན་ནོ། །རུས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སོ།

如此对虚空和众生作相同的说明，对虚空和众生的铠甲也同样说明，即'与虚空一起'等。若想穿上虚空铠甲，因为虚空本身不存在，所以不应追随思维。因此，与之无有争论。
同样，因为众生也不存在，所以不思维自身的解脱。虽然离开五蕴之外没有所谓众生等我，但五蕴的自性是存在的，因此对众生言说所依的色等也说为不存在，即'因众生空'等。
'因空性而不退怯'是说，如果菩萨以任何事物的本质见到自身，那时就会退怯，这是其密意。'于任何法'是指我的言说对象五蕴等。'不会退怯'是因为自身不存在。
正因如此而说'为什么呢'，'彼等诸法'是指五蕴等或心。'彼法亦'等，'以何法'是指以心。'何法'是指菩萨。
世尊应允'如是'后，宣说菩萨如何行持，即'然而须菩提'等。'说'是以教法。'解说'是以义理。'显示'是为了完整宣说。'开示'是为了宣说秘密。
'不退怯'是指不低劣。'不畏惧'是因疲惫。'无畏惧'是因一切时中疲惫。'不怯'是因心屈服。'真实不怯'是因一切时中屈服。'背离'是因背向。'摧毁背离'是因不再现前。'不惊'是因趋向恐惧。'完全不惊'是因真实不惊。'无有惊惧'是因恒常性。
'行持般若波罗蜜多'应当了知。对此行持并说功德差别，即'若'等。'利益'是为了特别赞叹。'作意'是从忆念。'诸佛世尊亦为彼等说法'相连。
问何等时说'声闻僧'等。问如何时说'行持般若波罗蜜多'等。'名'是称号。'姓'是圆满菩提等种姓。

 །སྟོབས་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་རྣམས་སོ། ། ཁ་དོག་ནི་ལྷག་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པའི་ཚུལ་ནི་རབ་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་དང་དགའ་བས བསླང་བའི་ཚིག་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ།།ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པའོ། །གང་གི་ཡོན་ཏན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་ནོ། །ཅི་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་ནོ། །ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སླར་དྲི་བའོ། །རབ་འབྱོར་ཡོད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ནོ།།རབ་འབྱོར་འདི་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཡང་གཞན་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ།ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་རྣམས་སླར་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་ངོ་། །དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དབང་ཐོབ་པའོ། །དེས་ནོན་པར་ མ་གྱུར་པ་ནི་ཞུགས་པའོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི། ཡང་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་པའོ། །གང་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི་གང་དག་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཐད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རབ་འབྱོར དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་རྗེས་སུ་སྦྱར་བར་གྱུར་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་མ་ དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཆོས་གཞན་གྱི་དམིགས་པ་བཀག་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།

力量即是信、精进、念、定、慧等。颜色即是其余功德。形相即是本性，也就是想要救护一切众生等。这些宣说的方式即是殊胜的方式。所谓'应说'，即是由法增上的力量和欢喜所发起的语言即是应说。又应说即是宣说。若问是何等功德，所说即是：'于此'等。以'譬如'等说明譬喻。'须菩提如是'等说明义理。以'一切'等为问。以'须菩提非也'等为答。一切执著即是一切真实所缘。以'世尊有否'等为再问。以'须菩提有'等为答。以'须菩提此等'等为总结。
又说其他：以'须菩提复次若'等。以'又彼等'等为总结。以'须菩提复次'等。'寂静'即是因一切戏论寂灭。'胜解'即是不再生起寂静。不退转者之力即是不退转力。获得彼即是获得不退转力。未被彼降伏即是入住。
宣说诸佛名号等功德利益：以'又彼等'等。'须菩提复次'等。若问如何增上胜解，所说即是以'如是'等。'彼等'即不仅是不动佛一尊。若问是谁等，所说即是'若彼'等。'于彼等前'即是不动佛及其菩萨等。以'须菩提如是'等总结闻法功德后，说明真如修证：'何况'等。'为真如义'即是真如。
须菩提显示随顺所成即是：以'世尊何时'等。'除真如外'即是因唯现真如故。若不见其他任何法，则因种种分别不现故。'彼法何'等易解。长老须菩提于不清净位否定其他法的所缘，对此世尊说明真如差别：以'须菩提且真如'等。于真如亦因有垢位与分别相似故，于清净位真如非所缘。'若住真如'即是菩萨。

 །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཕྱོགས་སྔ་མས་གླགས་རྙེད་པར་ འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་དང་གནས་དང་སྒྲུབ་པ་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་དྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྒྱ་བྱིན་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་བསྟོད་པ་སྨྲས་པ་ནི། གང་ དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།།ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཕོངས་པའོ། །བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །ཆོས་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བའོ། །ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་མོ།།ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་སྨྲས་ཤིང་ངོ་། །ལུང་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་སྨྲ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་གནས་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱི་གནས་པ་ལས་མཆོག་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་མ་གཏོགས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པས་སོ། །སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།། །།ད་ནི་མཆོད་པའི་དོན་དུ་མངོན་པར་དང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་ ཉེ་བར་འོངས་པ་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷའི་བུ་གཞན་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གསུངས་སོ། །ལྷའི་རིགས་དེ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅིག་ གོ།།དེ་ཡང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོད་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་མེ་ཏོག་རྣམས་བླངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཏོར་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། ། དྲུག་ཅུས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ཅུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་། མིང་གཅིག་གིས་དེ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་བྱུང་བ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་བསྟན པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྙིམ་པ་གང་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གང་བའི་སྙིམ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་དོགས་པ་ ལ་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ།།བཙོད་ཁའི་ཁ་དོག་ནི་དམར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ནི་དཀར་པོའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོ། །གསེར་གྱི་ཁ་དོག་རྣམས་ནི་སེར་པོའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སོ།

意思是这样的，如果有一点所缘而又有一点不所缘的话，那么前说者就会找到机会。因为如果菩萨和般若波罗蜜多和菩提和住处和修行这一切都没有的话，那时将问什么呢？
帝释因为宣说无过失法而对须菩提说赞叹语，即'凡是'等。'障碍'是指匮乏。'开始'是指掌控。'法音'是指说正理。'法'是指佛的涅槃。'随顺法'是指随顺道。'授记'是指明确宣说。'记别'是指明确宣说。一切法的远离相和空性。住于其中是三摩地。一切法无所缘是住于其中。
憍尸迦又以'长老须菩提'等说菩萨般若波罗蜜多的安住，宣说须菩提的安住最为殊胜，即'除如来的安住'等。行为是为了成就三摩地。安住是以三摩地成就。心要等品即心要品，是第二十七品。
现在说为供养而生起清净心的诸天前来，即'尔时'等。'另一天子'是说出生。在那个天众中以三十三天为主，因此称他们为三十三天。是主要者中的一位。因为也是主要者，所以说'与诸天一起'。应知他们供养世尊。如是，在大本中诵出'他们取花散向世尊'。
超过六十的百即六十百。'以佛力'是指随顺义，为了以一名授记他们，为了显示他们在佛位时的花雨供养诸佛的果报，应知世尊示现神通变化。
'盈满钵'是指完全充满的钵的意思。'法性'是指专注的自性。对于'如何'的疑问，以'何时'等乃至'直至金色'来说明。红花的颜色是红色的分类。水晶和银的颜色是白色的种类。金色是黄色的种类。

 ། ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་གཙོ་བོ་ལ་དེར་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་བྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གནས་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བ་རྣམས ལ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམྱལ་བར་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྲིད་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལུང་བསྟན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཞལ་དུའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལུང་བསྟན་ པར་བཞེད་ན་དེའི་ཚེ་མཛོད་སྤུར་རོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྱུར་ཏོའི་སྒྲ་ཡང་དེས་ན་འོས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིང་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཅི་ལྟར་གསུངས་པའི་སྨོན་ལམ་དང་མཆོད་པ་དག་ལ་ཐམས་ཅད་ལ་དང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་མཉམ་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚེའི་ཚད་དང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཉིད་དེ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས བྱ་བའི་མཐའི་བར་གྱིས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།ཀུན་དགའ་བོ་གང་སུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་[(]རྣམ་[,]རྣམས་[)]ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གང་དག་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནས་རིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའི་བར་གྱིས་གང་དག་ཐོས་ནས་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ།།སྨོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨད་པའོ། །འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོར་བའོ། །འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་དོན་ལ་བདག་ཏུ་ བྱེད་པའོ།།འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །འགོག་པ་ནི་དེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལོག་པའོ། །སྤོང་བ་ནི་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྒྲོགས་པའོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དོན་དུ་ལོག་པའི་ འཐད་པ་བརྗོད་པའོ།།ཀུན་དགའ་བོ་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཐའ་ཐེག་པ་དམན་པར་མི་ལྟུང་བ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། སྨོན་ལམ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དང་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་མཛད་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཕྱིན་ཆད་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་མཛད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

在显示法性之后，对主尊问到'这里将发生什么'，从'那些已经发生'等开始直到'没入头顶'为止进行解说。对于种种授记，种种境界是在种种出生中宣说的。
当世尊欲授记地狱时，就没入足底。如果欲授记声闻菩提，则没入口中。如果欲授记缘觉菩提，则没入白毫相中。如果欲授记正等正觉，则没入头顶。
'没入'一词表示'应当如此'之意。'同名'是指如所说的愿望和供养等，都因殊胜信心而得加持。'平等'是指愿力平等的缘故。
寿量和正法住世时间极为长远，为清净佛土，安住般若波罗蜜多者将得大菩提授记。为了令所化众生生起欢喜，从'是故阿难'等直到'应当安住'为止作为总结。
从'阿难，若有人'直到'诸正等正觉'为止，宣说修行般若波罗蜜多者的功德。从'阿难，若有于此'等直到'应当了知'为止，宣说闻而不舍者的功德。
'诽谤'即贬低。'违背'即舍弃。'扰乱'即执著相违之义。'恐惧'即因心生损害而完全舍弃修行。'遮止'即令他人远离受持等。'舍弃'即宣称'这不是佛说'。'损害'即为此说邪理。
从'阿难，然而'直到'应当修行'为止，说明不堕小乘的两种原因：愿力不虚和知恩报恩。
现在世尊对安住般若波罗蜜多的诸菩萨授记无上正等正觉等，以自身摄受后将至涅槃。为了在圆寂之后摄受诸菩萨，以'是故阿难'等嘱托阿难。

།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་གྱི་ཁུར་ཁུར་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་རྣམས་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ ལ་བསྟན་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་སྙིང་རྗེས་དམན་པའི་ཕྱིར་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་ པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཡང་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྔར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐོས་པ་ འཛིན་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡོངས་སུ་མི་གཅད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ གཏད་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཏད་པའོ། །དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཏད་པའོ། །དངོས་སུ་ན་འདི་ཉན་ཐོས་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དབང་མི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཙམ་ཡང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡི་གེ་ཙམ་ཡང་ནུབ་པར་ མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ།།རྒྱུ་དེ་ལས་འདི་གཏད་པའོ། །དེའི་དབང་དུ་མཛད་དུ་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡི་གེའི་ཚོགས་འདི་ནི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཁྱོད་ལ་གཏད་པ་ཡིན་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་འདིའི་བསྟན་པ་འདི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པའོ།།རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་རྣམས་འདིའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི། ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ འདི་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཅི་ལྟར་འདི་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བདག་གིས་ཐོས་པ་དེ་བས་ན་ཅི་སྲིད་ཅི་ཙམ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ནུབ་པའི་དོན་དུ་བདག་ནུས་པ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དགའ་བོའི་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ་དེ་བཤད་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཀུན་དགའ་བོས་བརྒྱུད་ནས་ཐོས་པ་དེར་ཉེས་པར་བརྩི་བ་ སྲིད་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།ཀུན་དགའ་བོའི་མདོ་ལས་ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་ལྷག་མ་དག་དང་བཅས་པ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་བཟུང་བ་དང་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླར་རོ། ། རྣམ་པར་ཆུད་གསན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འཁྲུག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་ངམ་ཞེས་བྱ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗེད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིད་ལ་མྱུར་དུ་མི་དྲན པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉེས་པར་བརྩེ་བ་ནི་ཉེས་པ་བྱས་པའོ།

对此，诸大菩萨因为自己担负利他之重任而发愿，因此对他们仅仅宣说而不作完全付嘱。对声闻们则因为悲心微弱，以及自己以其他方式圆满果位的缘故，对于受持等不会精进，因此应当对他们作完全付嘱。
其中，对舍利子等圣者，因为在世尊涅槃之前就已涅槃，而圣阿难因为在世尊涅槃后仍长久住世，且在多闻者中最为殊胜，故而付嘱于他。
因为对诸菩萨而言，为了获得圆满菩提之因、不断佛种，以及般若波罗蜜多的亲近，故而付嘱。付嘱即是正付。随顺于此即是随付。
实际上，对于'为何称为正付'这一疑问——即使声闻自身不能完全理解——所说的是'即使一个字也不会隐没'。'即使一个字也不会隐没'是指文字的集合。因此而作此付嘱。这是就此而言。
付嘱你这些文字集合是为了受持等目的，因为声闻也会宣说此教法，对诸菩萨成就大利。就证悟义而言，是指唯有诸菩萨才具有此份。
若问为何付嘱，所说即是'受持'等。如是所说付嘱，即是'如何使此不隐没'，意思是你应当如何使此不隐没。
阿难对'我从世尊听闻众多千法蕴，因此只要我有能力，将尽力使受持等不隐没'的疑问，世尊回答说'阿难，如果你...'等。法即是十二分教，这是解释。
'亲自'一词，是因为可能会认为阿难是间接听闻而有过失，故说'亲自'。在阿难经中阿难说：'八万余法蕴，我从世尊处受持，并对诸比丘...'。'后来'即是之后。
'错乱听闻'是指因颠倒而混乱文句等。'舍弃'是指完全放弃一切。'忘失'是指文句等不能迅速忆念于心。过失即是造作过失。

 །ཚིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཏུ་བྱས་པ་སྟེ། འདིས་དོན་གོ་བས་ན་ཚིག་གོ། །གསུང་རབ་ལ་ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ་དཔེར་ན་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་གི་ཡན་ལག་ནི་ཚིག་གི་ ཕྱོགས་གཅིག་གོ།།མགུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བདག་གིས་ཆོས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་འབྲེལ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉེས་པའི་རྒྱུ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་ རྒྱས་རྣམས་དང་འབྲེལ་པས་མཉེས་པའི་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི།ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗེད་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའི་བར་གྱིས་སོ། །འདིའི་རྗེས་ལ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོན་པ་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ། ། གང་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སླར་བཏོན་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་འབྲེལ་པས་གཉིས་པ་སྔར་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་བྱས་པའི་འདོན་པ་འདི ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡུམ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་སྟེ་ས་བོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེད་པ་ནི་ས་གཞན་རྣམས་ལ་སྟེ་ས་བོན་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ཉིད་བདག་གིས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གཙོ་བོ་སྟེ་དེ་བས་ན་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཀྱང་འདིའི་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་མི་བརྗེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་ནས་སྔར་གསུངས་པ་ཉིད་ ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡང་འདི་ཅི་ལྟ་བུར་མི་ནུབ་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ནི་འདི་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་དང་ཚིག་དང་གསལ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་ གསལ་བས་ཡིག་འབྲུ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞུང་འདི་མཐོང་བར་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ།གང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་གསུངས་པ་དོན་དེ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྡུད་པ་སྟེ།དེས་ན་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་གསུངས་སོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ནི་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་དོན་མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སྡུད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

所谓'句'是指组成句子，因为能表达意义所以称为句。在经典中指语言表述，例如称为名聚、句聚和字聚。句支是句子的一部分。
所谓'欢喜'是指因为'我善说法'而生起圆满满足。
与自身相关的世尊欢喜因由阿难陀说'如果'等，与三世诸佛相关的欢喜因由则说'阿难陀你也'等直至'忘失'为止。在此之后，古代经卷中读诵'为何如此'，这种读法才是正确的。
在某些地方重复读诵'乃至阿难陀你'等之后再读'为何如此'，这是极不相关的，因为与自身相关的第二部分已在前面说过。因此这是错误的读法。
母是在初地，因为能持种子。生长是在其他诸地，因为种子增长。出生是在佛地，因为成就一切种智。
这表明般若波罗蜜多教法是我所说一切教法中最殊胜的，因此即使舍弃一切教法也应当努力于受持等此法。
如是说明不忘失等广大因由之后，总结前说付嘱，即'阿难陀因此'等。
又为断除如何使之不衰退的疑虑而说'应当受持'等。以文字、句子和显示极为明显，应当善加受持文字和确定语句。
见到此文有人这样说：凡是世尊所说义理，为了显示其义理而安立名聚、句聚、字聚，这就是结集。因此一切经中世尊说义理，文字是结集者的。即使文字也是世尊所说而应当结集的话，那么'极为明显'这一限定词就没有意义了。
因此称圣者阿难陀为世尊母的结集者。

 །དེ་འདི་གཉིས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱབས་གསུམ་གྱི་བརྟག་པ་ལས་འདི་སྐད་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་དེ་ཡི་གེ་དང་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གོ་རིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་བསྟན་པ་ཉུང་བ་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེའི་ཚེ་གཞུང་འདི་འཕགས་པ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་གསུངས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དེ།ཡི་གེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ལ་དོན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསུངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐོས་པ་དང་མངོན་ སུམ་དུ་བཟུང་བའོ།།འདིར་ནི་ད་ལྟར་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་དང་ཚིག་དེ་ཉིད་དང་གོ་རིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉུང་བ་དང་ལྷག་པ་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་གིས་སོ་སོར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་དང་མདོ་ལས་བསྟན་པ་ནི་དོན་བཟང་པོ་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ དང་མ་འདྲེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་རོ།།གཞན་དུ་ན་ཡིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུད་པ་པོ་བདག་ཉིད་ལ་བསྟོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཡང་ཉི་ཁྲི་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཉིད་སྡུད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ།།དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གསུང་རབ་ཀྱི་སྡུད་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་བས་ལན་མང་དུ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་སོ། །དེ་ལ་སྡེ་པའི་གཞུང་རྣམས་ཉིད་བཅོམ་ ལྡན་འདས་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་གང་གིས་ཅི་ལྟར་ཐོས་པ་དེས་འབྲེལ་པའི་གོ་རིམས་བསྟན་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྡུས་ནས་སྡེ་པའི་གཞུང་ཉིད་འཛིན་པའོ།།གཞན་དུ་ན་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་འགྲེལ་པའི་གོ་རིམས་མེད་པས་སེའུ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ ངག་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མ་འགྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།།སྡུད་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྡུད་པ་བྱས་སོ། །ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ལྟར་བསྟན་པ་དུ་བའི་མཐའ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་པར་བགྱིས་སོ།།དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཅི་སྲིད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྡུད་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་ཀྱང་འགྲེལ་པའི་གོ་རིམས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ་སྡུད་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འཛིན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་གསུངས་པ་ཡི་གེ་དང་ཚིག་ དང་གསལ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་ཚིག་འབྲུ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོར་གཟུང་བར་བྱའོ།།གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་རྣམས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཉམས་པར་མ་བྱེད་ ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་པའི་དོན་ཏོ།།དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ལས་བསྟན་ཏོ།

这两者也不是随顺世亲论师的观点，如在《三皈依论》中说道：'如来所说的法，以其文字和词句来阐明，以其次第来正确地受持，教法不多不少、无有错谬，此时称此论为圣吉祥音所说。因为若正确受持文字，其义也不会错乱。'
因此，圣阿难陀亲口说：'我亲自从世尊处听闻并领受这些法。'此处详细说明了现在以相同的文字、相同的词句、相同的次第，不多不少、无有错谬地各自复述。
因此，经典和经典所说的内容具有殊胜的意义、殊胜的文字、无杂乱、圆满等等详细内容。否则，说'殊胜文字'就成了对结集者自己的赞美。
又如在《二万颂般若经注》中明确说道金刚手是结集者。因此'极为明显'的含义是：经典的结集有多种形式，多次由众多人完成。其中部派的典籍是在佛陀在世时，由谁如何听闻，就由谁按照关联次第先后来结集并持守部派典籍。
否则，对于外道们将如何宣说？若无解释次第，就如同猴子的言语一般，一切都将无法解释。在《大集经》中也说：长老舍利子在世尊允许下，当着世尊面前进行结集。
后来，为了使佛陀涅槃后的教法不像外道教法那样成为烟尘，由圣大迦叶等人进行了结集。因此，此处也应理解为：在如来涅槃后，在金刚手等大菩萨们尚未结集大乘法之前，世尊母（指般若经）也由长老阿难展示解释次第而结集，为了向他方示教而持守。
因此所说的文字、词句和阐释极为明显，应当受持其殊胜文句和确定词义。又如世尊亲自所说的文字，那些文字极为明显，因此为了'莫使如来所说文字衰损'之目的而作。三世诸佛的这些文字，如第八品中所说。

 །གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་རྣམས་གཉིས་ལ་ཡང་ཚད་མར་བྱས་ནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདི་ནི་གཙོ་བོའོ། །རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པའོ།།དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །ཕན་པར་སེམས་པ་ནི་མི་འདོད་པ་ལས་སེལ་བར་རྩོམ་པའོ། །དགའ་བ་ནི་མཉེས་གཤིན་པའོ། །གུས་པ་ནི་ ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྒོམ་པས་བྱས་པའི་མི་འདའ་བ་ཉིད་དོ།།དགེ་བ་ནི་ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བདེ་བར་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདེ་བར་གནས་པའོ། །བགྱི་བ་ནི་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པའོ། །དབུལ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་པར་བྱ་ བ་ནི་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེས་དེ་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་པས་སོ།།བཤད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པར་ནུས་པའོ། །བསྐལ་པའམ་ཅི་སྲིད་དུ་ཅུང་ཟད་ལྷག་མའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ གལ་ཏེ་རྒྱས་པར་འདོད་པར་གྱུར་ནའོ་ན་ཅི་ཞིག་མདོར་བསྡུས་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ཅི་ཞིག་བཤད་ཅེ་ན།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཡང་འདིའི་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བསྟན་པར་ནུས་པ་དེའི་ ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྦྱོར་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཚད་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཡང་ཚད་མེད་པའོ།།རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཚེ་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ལས་འཇིག་པའོ། །བྱི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ འཚེ་བ་ལས་གླེགས་བམ་ལས་འཇིག་ཅིང་སོ་སོར་བྱེད་པའོ།།ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་ལན་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་སྦྱིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་ གཏད་དོ་དང་ཡང་དག་པར་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་གོ།།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྐོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ དེ་རྣམས་ལས་འབྱུང་ངོ་།།ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་ཚོགས་ཏེ་དེ་གལ་ཏེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ནི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་བརྗོད།ཆོས་བསྟན་པ་གང་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་སྔར་བྱུང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྣམས་ལ་བདག་གི་ཉན་ཐོས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ཙམ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

说明理由是什么呢？以法身为量，所谓法身有二种：教法身和证法身。对这两者都以为量。因为在诸教法中这是最主要的。证法身是由般若波罗蜜多所摄。某些地方说'以法身性'，即以法性为量的异读。
'彼彼'等词与所说的作业等相连。利益心是除去不欲之事的开始。欢喜是和悦。恭敬是由修习功德差别而成的不违背性。善是获得无病等。安乐住是如来安乐而住。作是承事等。供养是花等。
思惟是如何思维'世尊存在'等一切时间，因为具德者以彼彼功德现前。所说是能说。劫或余劫将成为稍许剩余。
其后，若想广说，为何略说'阿难，说什么'？如是等。'阿难，是故'是说因为即使亿劫也能从此付嘱开始而说，因此无量功德相应的世尊无量，所以付嘱也无量。
破坏时将摄受是从影像等示现义而坏。从鼠等损害而经典破坏分散。
'阿难，是故'是说因为六波罗蜜多也从般若波罗蜜多中出生，所以两次付嘱、付与、正付是一义。
转法轮并随转是说法即四谛，因为是圣者所知，故说'苦应知、已知'等，从彼等转起。彼等法之轮即聚，若于所化相续中极转，是由教力生其证悟故，法轮说为见道。
因此，如何说'如是一切现证阿罗汉果'？若问说法由此得阿罗汉果，不说为极转法轮。虽然如此，对先前诸世尊说'你未作我声闻之事'仅此而已。

།ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་ད་ལྟར་ཡང་བདག་གི་ཉན་ཐོས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྒྲ་དོན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་མི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འདི་བསྣན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་ འཁོར་ལོའི་སྒྲས་ཆོས་བསྟན་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་སེམས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆུ་ཚོད་ནི་ཆུ་ཚོད་དོ། །ཆུ་ཚོད་ཀྱི་བར་ནི་དེའི་ཡང་ཆའོ། །ཐང་ཅིག་ནི་ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུའོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ནི་ཡུད་ཙམ་མོ། ། སྐད་ཅིག་ཙམ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ། །སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ནི་རིམ་པ་ཅི་ལྟ་བར་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་འབྲིང་དང་རྟུལ་པོའི་གང་ཟག་གིས་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ། །བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་འདིར་སྐད་ཅིག་མར་ཤེས་པར བྱ་སྟེ།གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བསྐྱོད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་བཅས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། སླར་དེ་ཡང་ དག་པར་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དོན་དུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སྔ་མ་རྣམས་སོ། ། རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་སྣང་བར་འགྱུར བ་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིར་ཡང་སྐབས་འདིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་དོན་དུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བགྲང་བ་རྣམས་སོ། །མིག་ལམ་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། ། ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བར་བགྲང་བ་རྣམས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །སླར་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་རྣམས ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་སོ།།ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ཉིད་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ ལ་མི་ཤེས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་པ་གསུངས་སོ། །འཛིན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་པོར་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་མཐོང་བ་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །གསུངས་ པ།དགོས་པ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དགོས་པ་ནི་གཟུང་བར་འདོད་པ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་འཐད་པ་གསུངས་པ་ནི། བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་འཛིན་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

对于诸大者，现在你也将成为我的声闻，你未做声闻之事。因此，不懂法轮声义的某些无知者添加了这些。通达经典次第的智者们并不认同'法轮声仅表示说法'这种解释。
水时即是水时。水时的间隔是其分数。一刹那是三十瞬间。六十刹那是一瞬间。一刹那等于一百二十刹那。时际是刹那。记录刹那等是为了让利根、中根、钝根之人依次理解。
应知此处刹那的特征是完成一个行为，因为不能对一个[刹那]安立名言，这是解脱军论师所说。
然后世尊等，显示不动如来及其佛土与眷属，再次显示是为了生起对此的欲求。
为了往生清净佛土，为了所化众生的愿望，为了令喜好广大的菩萨们生起欢喜，这是前代论师们所说。
如海是因为极其广大。深是因为一切功德难以了知。不动是因为已获证悟，不为魔等所害。
其后又不显现，故说'然后'等。此处也是为了广说空性之义。
一切法即是色蕴等所数。'乃至眼前'是譬喻，耳等诸根也是如此。
'诸法'是指心与心所法。'以诸法'是指以能取而显现者。再说'诸法'是指现在能取而显现者。'诸法'是指现在所取而显现者。
'诸法不知诸法'是指过去未来能取而显现者不知过去未来所取而显现者。
'一切法'等说明其理。所取的建立依赖能取，因此首先说无能取。为什么呢？因为无知者、无见者。
所说：不能成办所需。此处所需是指欲取所取。对此也说明其理由：'无作用'，即离身体行为，故于任何[对境]都非能取者。

 །འཛིན་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་གསུངས་པ་ནི།གཟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔར་གསུངས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་ མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་བརྫུན་པ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ གཞན་དབང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། ཚོར་བ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་ དམ་པར་ཐ་དད་པས་གང་གི་ཡང་ཚོར་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གཉིས་མེད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །ཡོད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསླབ་པ་ལ་བསྔགས་པའོ།།བསླབ་པའམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲས་མཉམ་པའི་དོན་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་དེ་དེ་བས་ན་ཕ་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ལུང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཁོ་ན་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །ཅི་ལྟར་གཤེར་པ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཏེ་གཤེར་བ་ཉིད་ཆུའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་མཐའ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། པོ་ཏི་རྙིང་པ་རྣམས་ལས་འདི་ལྟར་འདོན་པ་སྟེ། དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་རྟོགས་དང་སྦྱར་བའི་ཆགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་པར་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཀུན་དགའ བོ་བསླབ་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དམ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །ཚད་མ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངེས་པའོ། །ཟད་པ་ནི་དུས་ཀྱི་ངེས་པའོ། །མཐའ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ།།དབེན་པ་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི་འགྲིབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ པའོ།།སླར་པོ་ཏི་འགའ་ཞིག་ལ་དུས་གསུམ་བསྟན་པས་ཀྱང་སོ་སོར་ཟད་པའམ་མ་ཟད་པར་འགྱུར་བའམ་ཟད་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于无所执取，故说所取诸境由义成就而无，即所谓'无所取'。由于虚空无作用，即前所说无作用的理由。如是由于无所取相及能取相的缘故，说无遍计所执。
若如是则如兔角般一切法于一切方面皆成无，对此所说：'阿难，一切法如幻化人般不可思议。'此说唯是虚妄显现的依他起性，以有无不可思议的有之体性。
若如是则胜义中一切成无，对此所说：'非感受者'等。圆成实性于胜义中差别，故于任何都非感受者，因为彼时能知所知无差别故。所谓'无实'，即'二取无实，有空之相'之义。
'如是行'等，赞叹般若波罗蜜多之学处。欲得学处或一切法之殊胜到彼岸者，'到彼岸'之声表平等义，彼岸之声亦有，故彼岸之事说为到彼岸。
经中亦以事物词尾唯说法。如湿性是水界，湿性即水界。故欲得诸法一切之最极边际之义。
旧版中如是诵读：'殊胜到彼岸之大菩提'。配合现证而加'大菩提'。
于诸佛亦作利益，所说：'阿难，于此学处'等。'无执著'即离所缘或无碍智。量即广大决定。尽即时间决定。边际即数量决定。
由于是无故，即如兔角般遍计所执于一切方面皆无故。由于依他起无故，即唯是迷乱故。由于圆成实无故，即以自身无实体性故。
'与量相关'即以量决定。'若无所缘寂静'即所取能取之体性。'由不可量故'即不可得故。尽即减少。'遍尽'即无实。
复有某些版本以三时显示，各别尽或未尽或正在尽，即诵读三时亦无尽。'由虚空不尽故'即如虚空不尽故。

 །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ གསུངས་པ།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་ བར་བྱ་བའོ།།གཟུགས་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་འཕེལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་མ་རྟོགས་པ་སྟེ། མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །འདི རྣམས་ལས་མའི་ལྟོ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདེ་བ་དང་སྦྱར་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པའོ།།ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོན་པས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འགྲོ་བ་གཞན་དང་དམིགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བྱ་བས་ན་མིང་སྟེ།འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཟུགས་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཕེལ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཅི་ལྟར་གསུངས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་ལྟོ་བ་ལ་ཞུགས་པ་མེད་ན་དེར་ཡང་མིང་དང་གཟུགས་དེ་འཕེལ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རམ། དེ་ནི་མ་ལགས་ཞེས་སྐྱེ་བ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འཕེལ་བ་ནི་ལེགས་པར་མཚོན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་མིང་དང་གཟུགས་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའོ། །རེག་པ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའོ། །འཇུག་པ་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་ པ་གསུམ་བསྐྱེད་པའོ།།དེ་ཡོད་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྲེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལེན་པ་ནི་སྲིད་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་པས་ན་ལེན་པ་སྟེ། སྲིད་པ་གཞན་གྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཉིད་དོ། །འབྱུང་ བར་འགྱུར་བའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ལས་ནི་སྲིད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འདིས་དེ་བར་མ་ཆད་པས་སྲིད་པ་གཞན་འབྱུང་བས་ན་ཤེས་པས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་གནས་ སྐབས་གཞན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་ལང་ཚོ་འཇིག་པ་ནི་རྒས་པའོ། །སྲོག་འཇིག་པ་ནི་འཆི་བའོ། །གཅིག་ཁས་ལེན་པ་མེད་པར་ཡང་རྒས་པས་ཤི་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

为什么呢？说道：'一切法无生'是说一切法都是无生的，因此，它们的无所缘相般若波罗蜜多如同虚空般无尽。
'应当修证'是指增长。
'以色尽'等，色等诸法的真如在此即是色等。缘于色等诸法的真如，以其无尽性而增长般若波罗蜜多，这是其义。
同样适用于无明等诸法。其中，无明是指不了解诸谛、三宝和业果，因为不了解、怀疑和诽谤的缘故。
对非我之法执著为我，贪欲等及其分类的诸行，是由身等业所摄的三种，即善、不善和无记性。
从这些，识入胎时与血精和合，与阿赖耶识的乐相应，以一体性而生。
'所执蕴识'是说一切有部的说法。
'名色'是说因趣向其他境界和其他所缘而称为名，即识所摄的四种非色蕴。色是指羯罗蓝等，因为从识增长的缘故。
如经中所说：'阿难，若识不入母胎，则彼处名色不能增长广大。''不能'是从生和名色的识而来。增长是以善巧表示而说的。
六处是指名色本身转变为六处的体性。触是由境、根、识三者所摄。由其力而趣入诸境。趣入时生起三种受。
有此则于乐等体验生起渴爱。取是对其他有等的心相续执取，即是其他有相续的业习气。
三界有果业称为有。由此无间生起其他有，故称为智。生是以名色等次第状态生起诸有情，因为从一状态到另一状态的缘故。
一切名色等状态即是生。有生则青春衰败是老。命终是死。即使不承认一体，也因老而有死的缘故。

 །མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་ གནས་ལ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྲིད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་ངོ་བོས་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ནང་དུ་གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པའི་བླ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །དབང་ པོ་ལྔ་ལ་མི་བདེ་བ་མ་ལུས་པར་འབབ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།ཡིད་ལ་མི་འདོད་པ་འབབ་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ངལ་བ་ནི་འཁྲུག་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཡིད་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་ པའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཐའ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གོ། །དབུས་ནི་སྐྱེས་ནས་གནས་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་ཟད་པ་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་སོ།།ཆོས་གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཐེར་ཟུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོང་བ་དང་ནུབ་པའི་ངོ་བོས་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོའམ་ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་པོ་དང་འཛིན་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞུང་གི་ཚོགས་ནི་ཅི་སྲིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོན་ ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུ་དེ་ལས་སོ།།བས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་དུས་ལའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་གསུངས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་ལ་གཏན་ ཚིགས་གསུངས་པ་ནི།དེ་དག་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སེམས་ བསྐྱེད་པ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པའོ།

从胎生的生处来说，没有名色等，所以六处等也不会真实产生。对于有着轮回的贪爱和快乐本性分离的内在痛苦就是忧愁。被忧愁折磨的哀叹就是发出悲叹。五根上降临的一切不适就是苦。心中降临不愿意的就是忧。以此为前导的身心疲惫就是烦恼。这一切都是从生本身真实产生的。为了生起厌离而如是宣说。
须菩提，这是指由于蕴等诸如是性以不尽性故。两边是生与灭。中间是生已住。不杂是与其他不共。如是见等说明修习不尽的功德。任何法都无因是由于见到缘起。常是指无始无终。坚是指生已无灭故。恒是指不住于来去之性故。无变异法性是指无有其他状态故。作者或受者是指无有舍者与取者故。
从'须菩提，这'等乃至经文部分直至无上正等正觉为止都是容易理解的。'须菩提，因此'是指因为这一切法无所得相的般若波罗蜜多具有如是功德之故。时是指一切法无所得之时。以六波罗蜜多所成就的菩提，因此如何行持般若波罗蜜多，对此有何疑问而说：
须菩提，行持般若波罗蜜多等，由于无三轮清净，布施等诸法不具波罗蜜性和圆满菩提之因性。三轮清净依赖般若波罗蜜多，此为其义。为令安住善巧方便而说方便：'须菩提，何时'等。对于为何应当思维的疑问，宣说理由：'彼等亦'等。宣说思维的果：'如是思维'等。'我亦于彼等法'是指行持般若波罗蜜多等。'此等发心'是指应当随得彼等法等。'须菩提，譬如'等说明菩萨的殊胜。

 །དོན་འདི་ལ་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆད་དུ་བྱ་བའི་ དོན་དུའོ།།མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་ལེའུ་འདི་ལ་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།བསྡུས་པ་དང་བར་ མ་དང་རྒྱས་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སླར་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྡུས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི།རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམས་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་རྟོག་ པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།གང་གིས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་པའི་ངོ་བོའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན་འོ་ན་འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ནི་དེ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྤྲོས་པའི་ངོ་བོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གང་གིས་འདི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེས་ཀྱང་འདི་རྣམས་མཉམ་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་མི་འགྱུར་བ་དང་མཉམ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དབང་ ནི་བརྫུན་པའི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཉིད་དེ།དེ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ལ་ཡང་བསྟན་པ་དེས་དེ་ལས་ཤེས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་ཅི་ཞིག་གང་གིས་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མིང་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་ པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དབང་ཡང་སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

关于此义，为了使所化众生的修行不间断而说。所谓散花，或者诸如来在菩萨阶段时对此品授记，因此以彼等为表征的品即是其品，为第二十八品。
对于略、中、广三种根机者，从一切相智和道相智开始，圆满宣说般若波罗蜜多教法后，为使再次易于受持，世尊将一切摄要而作开示：'须菩提，复次'等。'如是'即是将要解说的次第。'般若波罗蜜多'即是一切相智所摄、道相智所摄，以及有分别、无分别。
'一切法无执著故'即是由于无自性故不应执著。若问'全无所有'之说，即'一切法不可分故'。不可分即是空性，以其胜义中一切法为一体性。若问如是则应成为以彼体性为实有，故说'一切法无生故'，即一切法的共相以实有体性而存在，为表达此义，故意为'解脱于有无故'。
若问如是一切法若为一性，则何以有'此是杂染，此是清净'等差别？故说'一切法无变异平等故'。即诸法无变异空性相的自性，与彼平等，以世俗戏论体性亦非。
或以诸法依他起性识体性，彼等亦平等，故问何故说无变异平等？答'以般若了知一切法无我、无识故'。此等之体性依他起仅是虚妄显现体性之迷乱，故以出世间般若未如实了知故，以彼亦何故为平等性。
或者了知诸法如是性的自性已，如来于任何处所作开示，由彼而知后应现证。若问依他起性若亦无，则何者由何于何处开示？答'一切法'等，即仅以名称言说，此等之体性依他起亦非声境体性所能经验之义。

།ཐ་སྙད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲ་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་ ཞིག་བརྗོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་ཡང་བརྡ་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་མིང་དེས་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མིང་དེ་གང་གིས་གང་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱ། གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་ཐ་སྙད་ དེ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་མར་མེ་ལས་བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྔར་ཡང་དངོས་པོ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཤིང་གི་སྒྲས་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ནམ་དུ་ཡང་བུམ་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྡའི་དབང་ གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་རྣམས་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡན་ལག་བཀུག་པར་བྱེད་ཅིང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྡ་ལས་ཐ་སྙད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་མིང་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་ས་གཞི་དང་ཞེས་བྱ་ བའོ།།དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ཕན་ཚུན་དུ་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ལས་ གཞན་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ ངོ་བོའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ།།དེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱ་བའོ།།དེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་ཟེར་ན་ གང་གིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན།བདག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་དག་པས་སོ།

关于世俗谛的真实性所说的是：'关于世俗施设'等词，'于任何都不是'的意思是，如果某个声音用来表达某个事物，那么在成为其自性之时，在理解之前，即使是不通晓语言规则的人们，也能用那个名称来理解该事物。
因此，这个名称由谁对什么施设世俗名言呢？'任何都不是'的意思是，如果仅仅通过语言规则而获得明显的世俗名言，就如同从灯火中显现瓶子一样，之前也是那个事物的自性。如果是这样的话，树的声音就永远不会因语言规则的力量而表达瓶子。
一切义都是通过一切声音的语言规则来表达的。声音在某些情况下并不被视为牵强附会。因此，世俗名言不是来自语言规则。'任何'等词是指在同一事物上见到各种名称，如'地'和'地基'等。
同一事物具有多样的自性是不合理的。'一切法'等词是总结性的教示，'不可言说'是指不能用所诠和能诠的本质来作为世俗安立。
那么，如何了知真实存在的般若波罗蜜多的教法呢？'因为一切法无量'的意思是，由于一切法的胜义谛普遍性而远离量度，以空性的自性在世俗中显示，这就是其含义。
关于所说的'色等诸法的本质也是如此'，即'因为色无量'等词，如果说青等彼此之间离开相互特征的本质之外，还有所谓的'量'这样的事物，那是完全不存在的。
因此，如何随顺于此而说'因为一切法无相'等，一切法无相是指遍计所执和依他起性的一切戏论都不存在。由此应当了知般若波罗蜜多。
那么，如此无实之法为何称为般若波罗蜜多呢？'因为决定分别一切法'等词，决定分别一切法是指以圆成实性通过出世间智慧来现证。由此称为般若波罗蜜多，这是其含义。
如果问般若波罗蜜多的含义是什么，假如说是清净，那么是由什么而清净呢？不是由我而清净，因为我不存在。也不是由五蕴而清净，因为它们在真实义中也不存在。所说的'因为一切法本性清净'等词，一切法的本性即是空性，由此而清净。

 །གལ་ཏེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གློ་བུར་བའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་། མུན་པ་དང་བ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། ། ཕྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ་རྣམས་བསལ་བས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བསལ་བས་སོ། །འོན་ཏེ་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་རྣམས་སྤོང་བ་མེད་པས་གཉེན་པོ་མི་སྲིད་པས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་པ་མེད་པས་དེ་བསྟན་པ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོའི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་སྒོམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། ། འོ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འགོག་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་ཡོད་པ རྣམས་ཉིད་ལ་སྤང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།སྤོང་བ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ཡང་སྤོང་བ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་མོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་མཐོང་ སྟེ།དེ་བས་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཅི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཅི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཡང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ལས་སོ། ། མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་ལའོ། །དེ་ལྟར་ན་དུས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་མོད།དེའི་དོན་དུ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡང་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དོན་ནི་དཀའ་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

虽然空性本来清净，但是被暂时的障碍垢染所染污。比如虚空被云、黑暗和尘雾等所染。
后来通过般若波罗蜜多清除这些而变得清净，就像虚空被风等吹散云等而清净一样。
如果说因为没有断除暂时的垢染而无对治，那么就会导致一切都解脱的过失。
因为没有显示对治的完全了知，所以其显示也是遍计所执自性的对境。遍计所执自性也不能做任何事，因为如同兔角一样不存在。
所说'因为一切法无言说'，意思是为了现证离能取所取自性的无可言说的胜义自性，由于因果自性决定而修行。
那么染污的空性由对治生起而清净，因此会导致其成为有为法的过失。所说'因为无灭'，意思是因为一切法本性清净，所以对有垢染者无所断除。
'因为等同于断除'，意思是由于离过失故，之前也等同于断除。
如果说真如虽然本性清净，但一切法被贪等垢染所染污，因此永远不清净。所说'一切法得涅槃'，意思是如同真如一样，一切法也本性清净。为什么？因为与真如平等。
如同它们的真如本性清净一样，它们也是如此。关于它们与真如平等性如何，所说'一切法'等，'不来'是指未来时，'不去'是指过去时。
如此由于不知时间，一切法不知、不生、极不生。仅此即是菩萨们成就自利圆满。
虽然有这些自利圆满，但为此确实极其困难。利他更难，因为众生无边际且被烦恼绳索紧紧束缚。
所说'因为不见自他'，意思是因为不见所谓自他的差别。意思是因为见一切众生与自身平等。

 །འདིའི་འོག་ཏུ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས ཀྱི་གཉེན་པོར་ཅི་ལྟ་བ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི།དེ་ལ་དང་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་གསལ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སོ།།འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་མི་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུར་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་ བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བས་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེའི་ཡུལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་དོར་བའི་འདུ་ ཤེས་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་ལ་རབ་ཏུ་སིམ་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཀྱེ་མ་ འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག།།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་བས། །དེ་བས་མྱུར་དུ་ཞི་ན་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བར་བྱེད་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ ནས་གསུངས་པ་ནི།དགའ་བ་མེད་ཅིང་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཀའ་བ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་འདིའི་དགའ་བ་ནི་འཁོར་བའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིའི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་མ་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་འཁོར་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་ནུས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ན་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདི་འཁོར་བ་ལས་དགའ་བ་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཀྱང་དགའ་ བ་དང་བྲལ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཉེ་བར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་འཁོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།

在此之下，对于难行之想的对治，如实各别了知所说的是：首先为了明显众生对阿罗汉等的难行之想而说的是：'一切法是圣阿罗汉'，一切法是众生言说的对境。圣阿罗汉是因为自性清净，仅是法性的缘故。'因为不担负重担'是因为重担无自性。
为了遣除为调伏众生而往十方佛土的难行之想而说：'一切法无境且无方'，即是说因为无境且无方。'以自性体性'是说色等诸法的自性即是真如，以其体性。其境是不存在的，因为是不堕落之法。方位也是不存在的，因为如虚空离分。
因为对轮回安乐有舍弃之想难行而说：一切法是轮回者们寂灭的极为安适，即是生起安乐之想。因此应当随知般若波罗蜜多。如说：'呜呼诸行无常，是生灭之法，生已当灭，寂灭乃乐。'仅此说明声闻调伏。
依菩萨调伏而说：'无喜且无离喜'，难行是对欢喜，此中的喜不是轮回或涅槃。如是此中的离喜也不是从轮回，也不是从涅槃。若对轮回生起欢喜，则彼时成为染污轮回。染污而轮回则自身佛法不能成熟。
也不能为圆满布施等波罗蜜多之义而有能力。众生不能成熟。若对涅槃生起欢喜，则因为迅速不顾及众生界而以诸佛法未圆满而般涅槃。如是若从轮回离喜，则堕入声闻涅槃。若从涅槃也离喜，则菩提心也不能增长。染污而轮回。

 །ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་མེད་པའོ། །ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྒས་པ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བ་ལས་ཤིན་ ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའོ།།ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་ཞེས་བྱ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཐར་པ་ལ་འདི་མངོན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐར་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཆགས་ པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གང་དུ་ཡང་ཆགས་པའམ་མ་ཆགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ངོ་བོ་གང་གིས་དེ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ འཁོར་བ་ལ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་ནས་རྒྱུ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ལྟུང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་དོན་དུ་གོམས་པར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །སྨན་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་ལྟུང་བའི་ནད་ཆེན་པོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གསུངས་པ་ནི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་མདུན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱམས་པ་ལ་ གནས་པ་རྣམས་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཚངས་པའི་གནས་བཞིས་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྔ་མས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་བྱམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ།

如同所说的'这不是真实生起于远离喜悦的'，是因为'无贪欲且无离贪'等等，因为无我执和实体执着，所以无贪欲。因为通达衰老、死亡等厌离因无自性，所以不会极度离欲轮回。
如同所说'这是什么'，因为有疑问而说'须菩提，色'等等。如果是这样，说'此将执着于不住轮回和涅槃相的解脱'，是因为一切法远离执着和无执着的执著。他们未获得对不喜轮回和涅槃相的解脱的执着。
为什么呢？'远离执着和无执着'是因为菩萨们不会在任何处执着或不执着。那么以什么本质见到他们的涅槃或轮回呢？如说'菩提'等等，菩提是以空性本质为法身相。一切法是受用身和化身的自性。以出世间佛智通达这两者的本质。
如是说明不住轮回和涅槃相解脱的自性后，说其因：'一切法空性'，因为此修习一切法以三解脱门，所以不堕轮回。为什么不堕涅槃呢？如说'一切法'等等，'一切法'是指为熟习义而修习的三十七菩提分等。'如药'是指能除大乘堕小乘病。
为什么呢？如说'以大慈为先导'，因为他们的慈心为先导，所以怎么会不顾众生而堕声闻菩提呢？不仅安住慈心者，而且也安住四梵住，如说'一切法'等等。在某些地方念诵'安住慈心'，而不是'安住悲心'。其中前者仅显示先导，此处则显示慈遍及一切众生。

 །ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པ་ལ་ཆེར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཚངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་ པ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འཁོར་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བསྒོམས་པས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འཁོར་བ་འདོར་བ་ལ་འདིའི་སྨོན་ལམ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགྲུབ་པོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་སྟེ།དེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་འཁོར་བ་ཅི་སྲིད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་མ་ལུས་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅེས་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་བུ་གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།རྒྱ་མཚོ་ནི་མུ་མེད་པ་སྟེ་གླིང་བཞི་རྣམས་ལ་ཡང་དེའི་དབུས་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མུ་མེད་པའོ། །རྒྱ་མཚོ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་དཔེ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་ནམ་ མཁའ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་དངོས་སུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པ་དག་ནི་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་རི་རབ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རིན་པོ་ ཆེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་འབར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཐབས་སུ་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གྲུབ་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་གྱུར་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མ་མཆིས་པའོ།

所说的以此四无量住于梵天者，即是成为梵天之意。对于如是存在者不生嗔恚，是说不生以堕入偏于涅槃为相的嗔恚，因此菩萨们不堕入涅槃。
由于以修习一切烦恼轮回等解脱门而不生一切嗔恚，故不堕入轮回。如是显示以不住于轮回与涅槃为相的解脱之后，总结说：'由于一切法无嗔恚'。
此非舍弃轮回之愿，此亦不为轮回诸苦所损害，因此成就不住二边的涅槃。
有些版本中作'于一切众生无嗔恚'，此说由于对众生无嗔恚的悲心而不舍轮回。
因此，这一切显示以三身自性，乃至轮回中为利益众生无余所作的大菩提，由般若波罗蜜多而成就。
所说'何等般若波罗蜜多，何者能成就如是菩提'者，即'由于大海无边际'等。大海无边际，是因为于四大洲中亦居于中央。如是空性自性般若波罗蜜多亦无边际。
大海非一切处行境，说第二譬喻为'由于虚空无边际'。若如是直接获得法身即成般若波罗蜜多。
所说'报身、化身如何成就'者，即'由于须弥山种种'。如须弥山以种种珍宝自性而成种种，如是以相好庄严的圆满报身等种种性，般若波罗蜜多亦成种种性。
方便之布施波罗蜜多等，当为般若波罗蜜多所清净时，报身、化身亦成就，故成就不住涅槃。
世尊不住于轮回，因为是法身体性；亦不住于涅槃，因为以报身、化身所缘而成种种，此为其义。
如是以大海无边际性，般若波罗蜜多无边际。

།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དུ་རིག་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མ་མཆིས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་གསུངས་ པ་ནི།གཟུགས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མཐའ་ཡས་ པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བར་མཛད་དེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། །ཅི་ལྟར་ཉི་མ་གཅིག་གྲོལ་བའི། །འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྣང་། །དེ་བཞིན་ ལན་ཅིག་ཤེས་བྱ་ཀུན།།སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དོ། །མུ་མ་མཆིས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་ པ་ལ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་སྲིད་པར་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཚིག་འདི་འདོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་ བ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ནུས་པ་ཞེས་དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཁྲུངས་པ་དེ་བས་ན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི།སའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་ཆུའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་དང་རླུང་གི་ཁམས་དང་ ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།།ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དང་གང་ཟག་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་ནི་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་བཞིན་དུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི། ཆོས ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་འདིས་ཡང་དག་པར་བསགས་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསགས་པའོ།

如是，世尊于世俗谛中了知五蕴自性，因此对于彼等以空性之体性无有边际，故说般若波罗蜜多无有边际，即所谓'色无边际'等。
彼即显示三身自性世尊圆满智慧光明，即所谓'日光'等。如同日轮光明照耀无边世界，如是以般若波罗蜜多获得智慧光明的世尊于世间显现。
如是，《经庄严论》中说：'如同一解脱日，光明照耀众生，如是一切所知，以佛智慧显现。'
如是，获得照见一切所知智慧的世尊，依于显示利他行，故说其清净，即所谓'一切声无边际'。一切声即世尊所说之自性，彼等亦以空性之体性无有边际。
具足无边佛法即是菩提，彼等亦于清净中说有不清净，即所谓'一切佛法'等。于某些处不诵此句。
世尊为清净无量众生界而作利益众生事，众生界亦由积集福德智慧资粮者为解脱故而有能力，故说其清净，即所谓'一切众生界'等。
诸佛生于遍清净佛土，因此合器世间与有情世间为一而说清净，即所谓'地界'等。地界、水界、火界、风界、空界即器世间。
此五者与识界即有情世间。以'此补特伽罗即六界'之句。
于彼中，于有情世间增长善法、断除不善法故说清净，即所谓'善不善法'等。无量即如无边际。
以空性之体性说器世间清净，即所谓'一切法积集'等。一切法即佛土自性，由此正积集故名一切法正积集。

 །རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཐབས་གང་ཡིན་ཞེས་ཐབས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་མ་མཆིས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་སོ་སོར་རྙེད་པ་ཉིད་དང་དེ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་སུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དེས་དེའི་སའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མུ་མ་མཆིས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་ནས་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྔར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུད་ ལ་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཆོས་རྣམས་གཞན་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་སྲིད་པ་སྟེ་ དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འོན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་དང་དེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པར་མཛོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མུ་མ་མཆིས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་མ་གྱུར་ཅིང་། སླར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོས་མངོན དུ་བྱ་བ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་ནས་དེ་དག་གི་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི། སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་ཡང་མུ་མ་མཆིས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་ཡང་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ།

如此生起清净佛土的福德之蕴，对于有情世间和器世间的清净，其方便是什么？为说明方便的清净而说：'一切法三昧'等。因为一切诸法的三昧即是其所缘。
彼等无边际即是空性、各别证得及获得。凡是菩萨们所摄的有情世间，应知彼等地的般若波罗蜜无边际。
说完道位三昧的清净后，为说明果位法的清净而说：'以诸佛法无边际'等。一切佛法即是十力、无畏等。前面所说'以一切佛法无边际'，是世尊说明自相续中所住的佛法。
如是，'住于其他相续中令入圆满菩提者'是差别。除佛法外，其他诸法也可能住于佛陀相续中，为说明彼等的安立而说：'以一切法无边际'。然而一切诸法的空性即是彼彼所说，如内空、外空等。
因此，唯对空性说清净，而说：'以空性无边际'等。空性无边际即是空性之空性的意思。空性并非是另外的实体，因此说空性也以空性清净。
然而空性非是实体，复次也非如兔角般一切断灭。因此应当以离开有无二边的本性现证，因为见空性者欲如是说。
因此，为防止缘空性的心和心所成为实有，而说彼等的清净：'心与心所'等。心与心所也唯是无边际，因为是空性的本性。
那么，彼等执取相的作用难道不是胜义有吗？为此而说：'以心行无边际'等。心行即是能行的作用，意为执取。此亦无边际即是唯空性。

 །མཉམ་པས་མཉམ་པར་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་སྟོང་ པ་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་འདི་ལ་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཚད་མེད་པ་ཉིད་ནི་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སེང་གེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲགས་པའི་ ཕྱིར་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་རི་དགས་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པར་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའོ།།དེའི་སྒྲོགས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། རང་གི་དོན་ལ་དངོས་པོའི་རྒྱན་ནོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།འོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཁྲུག་པ་མེད་པ་ནི་གཞན་དུ་མེད་པའི་དོགས་ པ་ཉིད་དོ།།དེས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མདོ་སྡེར་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་འོན་ཀྱང་དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་སྟེ་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་གནས་འདིར་ཚིག་རྣམས་ མང་བ་སྔོན་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བག་མེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །པོ་ཏི་དེ་རྣམས་ཉིད་ལས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སླར་བསྟན་པ་ལ་དེ་རྣམས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ ཞིག་གིས་འདི་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་མུ་མ་མཆིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མི་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ།

以平等观察所观察的对象和能观察的本性而住的空性智慧，在其中所取和能取的执著，在实际上丝毫也不存在，这是其密意。
出世间平等观察所观察的对象和能观察的本性而住的正确生起的识，在此对治性的善法生起，与不相顺的不善法断除。
因此，宣说彼等清净，即'因为善法和不善法无量'等。无量性即是无边性，是空性的本性。
如是宣说一切法空性本性的修持随顺般若波罗蜜多之后，又说此般若波罗蜜多的修持从何而生，即'狮子吼'等。'狮子'即是人中狮子诸佛世尊。
彼等之声是不共的，因为唯有他们宣说，故能令一切外道兽类恐惧的空性之声。其宣说即是教法，于自义是实相庄严。狮子吼即是以宣说空性而通达般若波罗蜜多之义。
然而世尊所见般若波罗蜜多的教法是种种相的，并非仅是空性本性，故说'因为一切法无乱'。无乱即是无有他异的疑虑。
此表胜义理趣之义。虽然经中也有其他教法，然彼等是世俗谛，以胜义理趣唯说空性之义。
此处诸多文句在古时的经函中并非诵读，那是书写者们的放逸。从那些经函中，'须菩提，色如大海'等重复宣说而诵读故。
然而，以大海无边等宣说般若波罗蜜多的殊胜，彼等于色等中并非不生起。否则，般若波罗蜜多将成为非周遍。

།དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ དང་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གང་ཡིན་པ་ འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རི་རབ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ བརྗོད་ནས་གཟུགས་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་གྱི་པོ་ཏི་རྣམས་ལ་འདོན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཅི་ལྟར་རིགས་པ་སྔར་ཆོས་རྣམས་གང་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་མུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ བསྟན་པ་ལ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཅི་ལྟར་གཟུགས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རི་རབ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྔར་གཟུགས་མུ་མ་མཆིས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོན་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་རི་རབ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་འདིའི་རྗེས་ལ་གཟུགས་ནི་མུ་མ་མཆིས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདོན་པ་གང་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྔར་གཙོ་ཆེར་ བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་དང་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེར་དེ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་འདོན་པར་མི་རིགས་པས་ཏེ་ཅི་ལྟར་པོ་ཏི་སྔར་གྱི་མང་པོ་རྣམས་ལས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།གཟུགས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་ཁོ་ན་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བརྩམས་པ་དང་ མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ།།གཟུགས་ནི་བྲལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཅི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །གང་ཞིག་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་ཉིད་གཟུགས་ཏེ་ཐ་མི་དད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཟུགས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྐབས་འདི་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲས་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཟུགས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་འཛིན་པའི་བྱ་བའོ། །དེའི་འབྱུང་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་བཏགས་པ་དེ་དང་མཚུངས པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此，关于色等诸法也将由那些差别而生起，为此而说'为什么'是由于怀疑而说的。'须菩提，色'等等，如同般若波罗蜜多以空性自性和无边际性而如海洋一般，如是五蕴色等也如海洋一般，即是说，凡是般若波罗蜜多和色等诸法，这一切都是同一相，即是说空性相的意趣。
同样也应当了知如虚空等相似。识如同种种须弥山相似，说过之后，在早期的经典中见到'色如同日轮光芒生起相似'的读法，这才是合理的。
那么，如何合理呢？先前以无边际性说明诸法如海洋等，对于所说的那些法，如是说明其相似性，即如'色如海洋相似'等。在种种须弥山之后，先前读诵'因为色无边际'等。
因此，在这里也是在'如须弥山相似'等之后，凡是见到'色如无边际相似'等读法的，那才是合理的。色等诸法如先前主要所说那样，应当说'色与色相似'。在那里不能说'与彼相似'。因此，这样读诵是不合理的，即如在早期众多经典中所见到的。
'色离善不善法积聚'，离积聚是离系空性，因为色本身即是彼之自性。因此，即是'色如善不善法所作相似'之义。从'色即离'乃至'乃至佛法'。
凡是彼等一切佛法，即是色，因为安立为无差别，故是'如佛法相似'之义。色也是什么离呢？是空性，那即是色的自性。那即是色的真如。色的空性在此处以色声所说的意思。
'色空'即是空性无边际法性之自性。'色从心行所生'即是心的行为，即是能执取的作用。从彼生起即是安立为无差别，'与彼相似'之义。

།མི་དམིགས་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཅི་སྐད་གསུངས་པའི་གཟུགས་ནི་བྲལ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བར་གྱི་སྒྲའོ། །གཟུགས་ ནི་བྲལ་བ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཟུགས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཐ་མི་དད་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་འདི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྔར་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ནས་ལེའུ་འདི་ལ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི།རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཐོས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །འཇུག་པ་ནི་དད་པར་འགྱུར་བའོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་དང་དོན་དེ་དག་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འདིའི་བློ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའོ།།སེམས་པ་ནི་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་གྲངས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་དུས་ཅི་ལྟ་བར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇལ་བ་ནི་དོན་དེ་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་པར་ འགྱུར་བའོ།།ཉེ་བར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའོ། །བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་ནས་སོ། །སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་སྒྱུ་ནི་སྒོམ་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །གཡོ་ནི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །ལེ་ལོ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །རློམ་ སེམས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།རློམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཎི་ཙའི་མཐའ་ཅན་ལས་ཡུ་ཙའོ། །དེས་ན་རློམ་སེམས་སོ། །བདག་ལ་བསྟོད་པ་ནི་བདག་ནི་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་གཟུགས་བཟང་ བ་དང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་ལ་སྨོད་པ་ནི་གཞན་རྣམས་རིགས་དམན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅི་སྲིད་དུ་ཐོས་པ་མང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སླར་བདག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འདིའི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྤོང་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་པ་གང་ཞིག་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེའི་ཚེ་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་གཙོ་བོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པ་མང་པོས་འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་མདོ་རྫོགས་པའི་བར་དུ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

'无所缘'这一词，是指前面所说的色即离，也就是色的本性和色的真如这些所说的内容，这是一个相关的中间词语。
因为观察色即离、色的本性、色的真如、色的无所缘性以及善与不善无差别，所以说'与此相等'的意思。
'须菩提如是'的'如是'是指，如同此般智慧波罗蜜多一切种智和道智的本性，前面所说的这两种，在此章节中简要归纳后如是显示的意思。
'应当了知'是指应当寻求。那么接下来该做什么呢？所说的是：
'随知'是指通过文字组合而得以听闻。'行'是指通过义理实体而得以了解。'入'是指生起信心。'觉'是指通过正念安住，使经文和义理在任何时候都能安住于心中。
'思'是指对所说的义理按照数字次第如实安住。'量'是指以理性观察彼义。
'观察'是指仅仅通过这些就能断除一切疑惑，从而确认'确实如此'。'修习'是指之后的事。
远离修行障碍过失是指'因'等，其中'诳'是指虽非修行者，却为了获得供养恭敬而向他人如是显示。'诈'是指虽有能力却不实践。'懈怠'是指贪著有过失的事物。
'一切慢'是指执著'我'、'我所'、'色'、'受'等。'慢'字是从尼查词根加上尤查而来，因此称为'慢'。
'自赞'是指'我无散乱'、'我已出家'、'我相貌端严'、'我容颜悦目'、'我多闻'等。
'毁他'是指说他人'生于低贱种姓'、'不是多闻'等。
由于再次以我等想，不能如实生起智慧，因此要断除这些。
'诸烦恼分别'是指一切分别。
'此时难得'等，'一切功德'是指菩萨的功德。
'佛土功德圆满'是指结尾。
那么，这部般若波罗蜜多经以宣说空性为主，因为在此经中反复以多种方式一直到经末都在宣说空性。

།གལ་ཏེ་འདི་ཞར་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ལན་ཅིག་དགག་པ་ཙམ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ཏེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྟན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འོན་ཀྱང་མིང་གཞན་གྱིས་སོ། །མིང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གཞན་གྱི་ངག་དོན་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐབས་སུ་བབ་པའི་མིང་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་བརྗོད་པའོ། །དེ་བརྗོད་པ་གཙོ་བོའི་ངག་གི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཉི་ཚེ་བའི་ངག་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་སྤོབས་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཅི་སྲིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གང་ལ་ གདམས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདིའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གདམས་ངག་བཙོ་བོ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་པ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རབ་དབྱེ་བས། །གོ་རིམས་ཅི་ལྟར་སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ བསྟན་པ་ནི།།མིང་གཞན་གྱིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོར་དབྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་མང་དུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་གྱུར་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན།བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་པོ་སྟེ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱས་པའི་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་། དང་པོ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞིག་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ བཟུང་ནས་བསམ་ཞིང་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་དོན་དམ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཟབ་པོ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་སྨྲ་བ་དེའི་དོན་དུ་གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་བསམ་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཟབ་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིར་མོས་པ་རྣམས་དེའི་དོན་དུ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་བསམ་པར་བྱེད་དེ་དེ་གཉི་གའི་དོན་དུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་འགའ་ ཞིག་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ།འགའ་ཞིག་ཏུ་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་། རྣ་བ་ནི་རྣ་བས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་བརྟག་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མིག་ཉིད་བདག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བདག་ནི་མིག་ དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མིག་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་།བདག་ལ་མིག་ཅེས་བྱ་བའོ།

如果这是顺便出现的，那就仅仅做一次否定。在大经中宣说了十六种空性，即内空性、外空性等。
为什么在这里没有宣说这些呢？其实是已经宣说了，只是用了其他名称。那么这其他名称是什么呢？是以其他意义的语义为主而适时所说的名称。这是以主要语言支分而宣说的部分语义的意思。
如世尊这样说道：'须菩提，你要勇敢'，乃至'世尊，我未见未得菩萨，那么何菩萨于何处教诫'，乃至'这是教诫和随教'等语，明确宣说了出离教诫为主。
又在此中所说：'未得菩萨'这句话表示内空性。同样也应了知其他空性。如同阿阇黎陈那所说：'以十六种分别，如是空性之，八千颂所说，应知以异名。'
若说空性是唯一的，因为一切法以无二性而成为一体。那么，如何能将它分为多种呢？确实如此。由菩萨们作意等的差别而有多种差异，但自性上并非如此。
在此，专注于空性作意的菩萨这样思维：如果一切法都是空无所有，那么'自己是自己的怙主，自己所造的业'等中所说的'我'是什么？首先思维内在诸法即色受等，执取这些后思维，未见到任何胜义中可以'我'之声词所诠表的事物。
如是，为了外道所说的深奥'我'之义，应当思维无人我性。为了在此相信所谓深奥内处者，为此应当思维内处无性，为此二者之义即是内空性。
其中，眼睛空无我和我所。同样，耳朵等，从某种角度以人无我门而说空性；从某种角度说'眼由眼空，耳由耳空'等，以法无我门而说，因此应从二方面解释。
其中，对眼睛有四种观察：即说'眼睛即是我'、'我具有眼睛'、'眼中有我'、'我中有眼'。

 །མིག་ཉིད་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །བདག་ནི་མིག་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་མིག་ལ་བདག་གི་བར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་འདི་རྣམས་འཛིན་པ་ རྣམ་པ་བཞི་པོ་མིག་ལ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་སྡངས་ཏེ།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གང་ཟག་གི་ བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་མིག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མིག་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མིག་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་འཛིན་པའི་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་ དངོས་པོ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མིག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སོ་ སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་གོ། །མིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མིག་གིས་སོ། །སྟོང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ནི་རྣ་བས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཆ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་ གཅིག་པ་ཡང་དེ་གང་གི་ཚེ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འགྲོ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྒྲའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བྱས་ནས་བསྟན་ པ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་དེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་འདི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱང་ཟ་བ་པོའི་འཛིན་པ་ལོག་པར་འགྱུར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ནི། ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གི་ངོ་བོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་མཐོང་སྟེ། །གང་ཞིག་བདག་ཅེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །ནང་གི་དངོས་པོ་ཟ་བ་པོའི། །དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ།

所谓'眼即是我'，这是执眼为我。'我有眼'等三种说法，是执眼为我所。对于这些，以四种执著方式，以不缘眼的方式，以如实了知而断除，如实通达并且了知'眼是空，无我和我所'。同样，对于耳等诸根也是如此。这是从人无我的角度阐述内空性。
从法无我的角度来说，眼有三种：遍计所执的眼、分别的眼和法性的眼。其中，以所诠和能诠的方式执著的'眼'这一事物是遍计所执的眼。以所取能取分别的自性而安住的眼的显现是分别的眼。远离所诠相和眼的显现相，故由自己所证知的圆成实性称为法性的眼。
其中'眼以眼空'的说法中，'眼'指的是法性的眼，'以眼'指的是遍计所执和分别的眼，'空'的含义是远离的意思。同样也应当运用于'耳以耳空'等说法。
然而，胜义谛是不可言说的，并非眼的本性。如果是眼的本性，就会成为可言说的。那么为什么要说'法性的眼'呢？这是真实的。即便如此，当想要为了显示眼等、色声等诸行法的转变相，这无分别、一相时，由于没有其他方式，故以色如是性、声如是性、香如是性等词语分别显示，而如是性本身并非具有彼相，也非彼所诠。
如是，所谓法性的眼等，即是远离内在自性的眼等处的自性，称为内空性。如是对内在诸法的二种能食者的执著得以遣除。
关于此，薄伽梵母所说：'我不见菩萨'，以此显示内空性，因为菩萨未见我的本性和色等的自性。如所说：'菩萨不可见，牟尼说为我，内在诸事物，能食者空性。'

 །སླར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བཟའ་བར་འཛིན་པ་ལོག་པའི་དོན་དུ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།བཟའ་བར་འཛིན་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཆོས་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ལོག་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་ནི་སྟོང་སྟེ་བདག་དང་བདག་གི་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་ པ་ལོག་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྒྲ་ནི་སྒྲས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེས་འདི་བསྟན་ཏོ།།ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཞེས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་གཟུགས་སུ་བྱ་བ་སོ་སོར་འཇོམས་པས་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་གཟུགས་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུང་བར བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པ་ནི་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗོད་པས་སླར། །ཕྱི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འདིར་ནི། །བཟའ་བྱ་རྣམས་ནི་དགག་པར་མཛད། །དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱིའི་ཟ་བ་པོ་དང་ བཟའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས།ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་བར་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་འདི་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་དང་བདག་གི་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཞེས་བསམ་པར་བྱེད་པ་ འདི་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་སླར་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གང་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདི་ཅི་སྲིད་དུ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་ ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །ཅི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་པོས་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་བཅིངས་ནས་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ།མིག་བཅིངས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རང་གི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

为了遣除对外在事物的执取，故而建立外空性。所谓执取，是指外道对色等的我所见，以及修习此法者对境的分别。
为了遣除前者，故说'色是空，以我和我所'。为了遣除后者，故说'色以色空，声以声空'等，如前所述。
如是，外境离我和我所，且离彼等之色法性相，称为外空性。世尊母所说'色性离色自性'即说明此义。
在蕴的建立中，五根即眼、耳、鼻、舌、身，以及色、声、香、味、触五境，因为各自破坏色法，故称为色。
其中内色等是内空性。眼所取之色及耳等所取之声等不存在即是外空性。
如所说：'色以色自性，说为空性已，于此外处等，遮遣所食法。'
如是，断除内外能食所食分别后，为断除内外处聚集体性之身的我执我所执，故思维此内外处聚集亦以我我所性空，此即内外空性。
复次如是思维：若一切法皆空，则如何见到坚固动摇等诸趣缘起？复次如是决定：所谓缘起，无有任何法，然而诸法成无性时，乃至未如实见证，则以业惑成熟自性转变，以无始因果性而转。
彼等业惑异熟于一切种一切时皆空。如是，于空性诸法以空性因果自性而转，称为缘起。
如幻师以幻咒系缚众生见，而示现象等。于彼等被系缚眼者，幻象等成为生起自现分别识之缘。彼等识即见彼幻象等。

།གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོས་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་གསུམ་ལ་ཡང་ དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མ་རིག་པས་མཐོང་བ་བཅིངས་པ་ལས་དང་བཟོ་དང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་རྣམས་རང་གི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པ་ལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་བཅོས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་ལ་ཞིག་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་ ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། རང་བཞིན་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ། །སླར་ནི་ཅི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ། །གཞན་དུ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པའི་སྔགས་ཀྱིས་ ཞུགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་དེས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་འདི་གནས་པར་གྱུར་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ་ཡང་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ སུ་དག་གིས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་མཐོང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་བཙལ་ནས་མཐོང་ཞིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་ཉམས་པ་སྟེ།སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེར་སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་འདིར་ཡང་བཏགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་མཐོང་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བས་ཆོས་ཀྱི་བློ་ཉམས་པ་སྟོང་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་ཅེས་བྱ བ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

大象等那些以及诸识以因果体性而转起，称为缘起。这三者也不会有胜义中的实有性。如是，对于愚者们，由无明所见束缚，业、工巧和遍计的诸法如幻象大象等般显现。那些法成为产生自己显现之识的缘。那些识见到那些法。如是，由于遍计的外在诸法以因果体性而转起，故不会有胜义中的实有性。正因如此，说诸法无自性。
假若诸法的无造作俱生有某种自性，则彼时它们将由自体而生。不会观待其他因缘而生。然而是有观待的，因此应当了知它们无有自性。正因如此所说：'有自性者，如何再生？因为自性无造作，不观待他故。'由于这些无有自性，因此说它们无自性。由于无自性，所以是空。
因此，无自性的含义即是缘起的含义，空性的含义即是缘起的含义。如所说：'缘起即是，空性汝许。'当如实见生起、无明咒语息灭之时，彼时如大象等的那些法、能执取的诸识法和缘起自然息灭。
这所依的器世间等的空性称为大空性。复次，菩萨如是思维：'空性'这一法相是有还是无？思维时他如是认为：如同有人见到乾闼婆城而生起城市之念，后来寻找时见到城市之念消失，生起空的认知，从生起空的认知中，不能说空城是某种实在的事物。
同样，在此处也是，从见到假立的色等体性而生起法的认知，后来以如实遍寻，以如实智慧见到时，法的认知消失，生起空的认知，如是则不能说'空性'是另外的法。

།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཀུན་བརྟགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་བསྟན་པ་ནི། །གང་གི་དེ་ལ་ཡང་འཛིན་པ། །ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ནི་ཆུད་ཟོས་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྤྱད་པར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྟོང་པ་ ཉིད་ནི་འདིར་མདོ་འདི་ལ་ཤེས་པ་གང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་སྟོང་པ་ཞེས་ཤེས་པ་དེས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །འདིར་ནི་དོན་འདི་རྟོགས་ པར་བྱའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།།མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ལྷག་མཐོང་གིས་མང་བར་བྱས་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཞི་གནས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་བསམ་པས་སེམས་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཉན་ཐོས་ བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམས་ཀུན། །ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་བསྐྲུན་པ་ནི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ས་བོན་ལྟར། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེད་པའོ། །དེ་བས་ན། རྒྱལ་སྲས་འདི་ནི་ཡང་དག་མཐའ། །མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ བ་སྟེ།།སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་འགེགས་བྱེད་པར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་མི་འགྱུར་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ ཉེ་བར་བཅིང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ཤེས་པའི་དུས་ལ་ལྷག་མས་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མེད་པའོ།

如是所说：'为断除一切遍计所执，宣说空性甘露，若有人对此又生执著，你们这就是徒劳无益。'
如此，空性不应说为无，因为一切法皆空的缘故，空性存在这样的说法也不应该说。若说所谓的所行空性是毫无其他法存在，这就是所谓的空性空性。
此处空性在这部经中，是指以何等智慧了知色等为空，以此内在自性的识蕴所摄的空性而说，因此由此而示。此处应当了知此义。
空性也有遍计所执、依他起性和圆成实性三种。其中遍计所执如兔角一般，完全不可施设。非所取之体性，也非能取之了别。圆成实性是平等中平等的所缘及能缘体性所住的智慧所应了知，一切种类唯是诸佛的境界。
由此说明十六空性的种类是菩萨们所熟习的智慧境界。在现证智慧中，一切法无所缘的自性空性唯一，并非一或二或三等。
为了增长一切法无所缘的修习，菩萨以胜观增长的空性诸相，以非等持的智慧各别了知。不是以所谓止的缘的分别而现证。
再者，止也为何不生起呢？因为以悲心不舍轮回的意乐，心生厌离的缘故。彼由资粮未圆满而现证真实际，如声闻般将入般涅槃。
因此：'此等诸度，皆是世俗所建立，如同虚空中的种子，空性是不生的。'因此：'若此菩萨子，将现证实际，以悲心遮止，若非如是者。'
于此中说：'这是应当熟习的时候，而非现证的时候。'因此于等持的所缘系心。
如是于熟习智慧时，余者依他起自性空性与安住，那也称为识的自性。由无分别识故彼亦无。

 །རྣམ་པར་ཤེས་ པ་མེད་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྐད་དུ། གང་གིས་དེ་མཐོང་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ནང་གི་ཞེས་བྱར་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། སླར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་ཅི་ཞིག་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་དམ། གལ་ཏེ་དེ་སྟོང་པར་འགྱུར་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལ་ཅི་ལྟར་དམིགས། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཞེས ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སླར་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་དང་འདྲ་བའོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཅུང་ཟད་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལ་སྔར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པ་དེའི་ཚེ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་གཟུང་བ་མེད་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་ འཛིན་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་དེ་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་ འཇུག་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཅུང་ཟད་སྐྱེས་མ་ཡིན། །ཅུང་ཟད་འགག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྔ་མ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཕྱིས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས། ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་རྟེན་པ། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་མི་རྟེན་པས། །ཡེ་ཤེས་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཡོད་མ་ཡིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྲིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ།།ལྷའི་བུ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་བདག་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

具寿舍利子，无分别识即是离开分别识的自性，如是所说。如说：'由谁见到所说的，彼即无所谓内'。这是空性的空性。
再次思维，胜义法是否也不存在？如果它成为空，如何是它的胜义性？诸佛的金刚喻定又如何缘于彼？如果它存在，则同样会得出一切诸法皆存在的结论。
再次如是决定：所谓胜义，任何法都不存在。凡是如来藏成就的状态，那不是法的自性，那不能说是存在。因为它是远离所取能取二相的特征安立。因为不存在的特征不能说是存在。
那也不能说是不存在，因为以离二之自性而不存在。如果说它存在，因为会得出以事物自性而存在的结论，故成增益边。若说不存在，则如兔角般得出完全不存在的结论，故成损减边。
因此，既不能说是二者任一，所以如同不存在。所说的金刚喻定缘于彼，那也是诸佛的无分别出世间智慧不作少许缘虑。
然而，在无始轮回中，先前以能取自性所熏习时，即使无所取，也以能知自性的自体而执著自性而趣入，是如是假立。这即是所谓以彼平等而平等的所缘及能缘之体性。所缘及能缘即是彼性，说为平等中的平等。
这是如是趣入：因为所谓胜义无有他法存在，所以这称为胜义空性。如说：'汝无少许生，亦无少许灭，如前如是后，汝证如是性。诸圣依止此，不依止修习，离相之智慧，以何相而有？'
世尊母中说：'天子们，一切诸法如幻如梦。乃至圆满正等觉也如幻如梦。天子们，我说涅槃也如幻如梦。'即由此说而显示此义。

 །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་སོ་སོར་ཚོལ་བ་ནི། །རྟག་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ ཡིན།།དེ་བས་དོན་དམ་མེད་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཅི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པས་མཐོང་བ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱིས་རྙེད་པའི་ཡང་འདུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སླར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞིང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་ གྱུར་ན་དེ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཀུན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མིང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་ གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའོ།།དེ་བས་ན་མཚན་གཞི་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་གཅིག་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་བརྟེན་ནས་དེ་མ་སྐྱེས། །གང་གི་བདག་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་འོ་ན་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དེ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་དགེ་བ་ཐར་པ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་དོན་དམ་པར་དགེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ལ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།སླར་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ནི་འདུས་བྱས་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདི་ལས་གཞན་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་འདིའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཡང་ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་འཇིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དག་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དགེ་བ་གཉིས་ནི་ཐོབ་དོན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའོ།

如是说道：'对诸法各自寻求，称之为常。因此无有胜义，诸法如是所说。'如同以胜义相而见，其空性即是胜义空性。
复次思维，若一切法皆是空性，则有为法亦应成空。如是亦非道理，以布施等无量三大福德资粮所获得的有为性空中不能成就菩提。
再次确定，所谓有为法不存在丝毫其他法。若有存在，则不成为所谓有为。因为所谓有为是由和合而真实生起，由因缘所作故称为有为。
若有所谓有为法存在，则彼不应由他作。因为胜义法不能被任何造作。因此，由凡夫遍计而生起故，如是成为如是名称而说。
所谓生住灭等有为相，彼等亦唯世俗有。因此，所相亦唯由世俗有而生起。因为胜义法中不应有世俗相。
于一法中不应有三相。若是胜义，则成为有为法。因此，此即是有为空性。
如是所说：'若依缘而不生，是汝所说之主。'
复次思维，若尔无为法应有胜义自性，以其无为性故。若无彼，则以'胜义善即解脱生起'之语，菩萨们不能获得胜义善即涅槃。
再次如是确定，所谓无为法不存在其他法。所谓无为法不是说无有为之自性，即非胜义性故。譬如虚空是无有为之相。
此外无有其他成立之相。择灭亦是一切有为法无有之相。如是非择灭亦是有为法灭尽之相。
因此，即使依声闻宗亦非胜义体性，更何况以空性之理。于彼等通达空性即是无为空性。
如是所说：'为得二种善'，此中善即是有为与无为。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འཕེལ་བ་དང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འགྲིབ་པའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་སླར་འདི་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པའི་དོན་གྱི་སླར་ཅི་ཞིག་འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དམིགས་པ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འགོག་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྐྱོན་དང་བཅས་དང་སྐྱོན་མེད་པའི། །འཕེལ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདུས་ བྱས་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི།།དགེ་བ་རྣམས་ནི་འགག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སླར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། སེམས་ཅན་རྣམས་གང་ཞིག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལ་དུས་གསུམ་དུ་ འཁོར་བར་འཁོར་བ་གང་དག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་རྣམས་དུས་གསུམ་དུ་སོན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །སླར་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཉིད་ལ་མཐའ་གསུམ་ལ་མིང་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡིན་ ཏེ།མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་མིང་གཅིག་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདས་པའི་མཐའ་ཡང་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ངོ་། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ ལས་འདས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་རིང་། །ཞེས་བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དགེ་སློང་དག་འཁོར་བ་འདི་ནི་ཐོག་མ་དང་ ཐ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་བས་ན་འཁོར་བ་ཡོད་དོ།།དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་དེའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཞེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡང་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ གིས་སོ།།གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཐོག་མ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་ཐ་མ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འགའ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་མེད་ན་དབུས་མ་ བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།གང་གི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་མེད་པ་དེའི་ཅི་ལྟར་དབུས་ཡོད་པར་འགྱུར། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁོར་བ་མེད་ན་གང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་ཞེ་ན་འཁོར་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོན་དམ་པར་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འཁོར་བར་གྱུར་ན།དེ་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རྟག་པ་ནི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊在此经中如是说道：'布施波罗蜜有增有减'这样的说法对菩萨大菩萨而言是不存在的。然而，再者，这里是这样的：这只是名称而已。比如说：布施波罗蜜等一切法。同样地，世尊所说不可言说的义理中，没有任何增减可言。世尊开示道：'须菩提，这不是这样的。'因此，对于布施等有为善法等，由于有所缘而有过失；对于不可言说的胜义善法无为灭，由于无所缘的本性而无过失，故说空性。如经中所说：'有过失和无过失，因为无有增与减，有为与无为法中，诸善法皆灭。'如是等。
复次，菩萨如是思维：如果一切法皆是空性，那么，众生从无始轮回以来，于三世中轮转，世尊知晓彼等心行，故称为一切智者。彼等于三世中显现确实存在。复次如是决定：于一众生上有三际三名，即未来、现在、过去。若众生胜义中实有，则应只有一名。因此，过去际也超越边际。同样地，其余二际亦然。其空性即是远离边际的空性。
如经中所说：'为常利益诸众生'。复次如是思维：'对愚者轮回长远'，如世尊所说：'比丘们，此轮回无始无终'，因此轮回是存在的。由于轮回存在，由此门径一切法皆存在，若作是念。复次如是决定：所谓轮回并非某一实有之法，因为说'无始无终'之语故。若轮回是实有，则应有其始，亦应有其终。从未见过有无始无终而实有者。
若说无始无终，由于未遮止中间故而存在者，则问：若无始终，如何有中间？中间是依于始终而有的。若无轮回，众生于何处轮转？轮回于胜义中实不存在，因为若有轮转者，彼应是常或无常，常者不能轮转，因为其不变故，轮回不应理故。

 །མི་རྟག་པ་ཡང་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དང་དེར་འཇིག་པ་རྣམས་ལ་གང་གི་ འཁོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྟག་པའི་འཁོར་བ་མེད་པ་སྟེ། །མི་རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་མེད། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་གསུངས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རིག་པ་མཆོག་།དེ་བས་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་པོ་འདི་ནི་མདོ་འདི་ལས། ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པར་གནས་པར་ འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དེར་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བའམ་འགག་པར་འགྱུར་རམ།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་པའམ། །སེམས་ཅན་ ཞེས་བྱ་སོགས་པས་གསལ།།སེམས་ཅན་དང་ནི་འཁོར་བ་ལ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་བསྟན། །ཡང་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འཁོར་བ་མི་འདོར་དོན་དུ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་དགེ་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་བསོད་ ནམས་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཆུད་མི་འཛའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་དོར་བ་ནི་རྣམ་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་གཞན་རྣམས་ལ་དོར་བ་ཡོད་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་འདོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། སླར་ངེས་པར་བྱེད་དེ་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སླར་དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུད་མི་ཟོས་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོར་བརྗོད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འགོག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་དེ། འོན་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་། དེ་བས་ན་དེ་རྣམས ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཞན་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེ་ན།འདི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ རྣམས་ལ་ཡང་ཆུད་ཟོས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འགྱུར་ན་སླར་འདུ་བྱེད་གཞན་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོའི་ས་བོན་མ་ལུས་པར་ཚིག་པའི་ཕྱིར་སླར་མི་སྐྱེད་པའོ། །རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

无常也不是轮回，因为在刹那刹那中灭去的诸法中，何来轮回生起。如所说：'常法无轮回，无常无轮回，如梦说轮回，汝知此为胜。'因此，由于无始无终的缘故，所谓轮回是不存在的，这就是无始无终空性。
这两种空性在此经中说：'憍尸迦，如果如来住世恒河沙数劫，虽然说众生众生等言词，然而其中有任何众生生起或灭去吗？'帝释答道：'不是这样。'以此言词显示。'无生亦无灭，众生等词显，于众生轮回，故说空性谛。'又如所说：'不舍轮回义。'
复次如是思维：如果一切善法皆空，那么如何以圆满受用身的世尊住于轮回之际？因此，世尊获得涅槃时，诸善法也是存在的。如所说：'如来以福德因缘，善根不失坏。'因此，虽然其他有为法有舍弃，为了激发的缘故，但善法本性是不舍的，确实存在。
再次确定：涅槃本身暂且不存在，那么依止于它的诸法不失坏又怎么会存在？因为涅槃是一切无的相，任何法都不能安立为其他法性。正因为如此，以事物来表述的涅槃、灭、一切行寂灭等缘来说明。若是存在，于无涅槃中为何诸行不生起？因此，阻止它们再生起的法涅槃是存在的吗？
这样是不合理的，诸行的涅槃这一说法毫不存在，因为常法在一切时中都是不变的缘故。对无常法来说，已经灭尽的也无有生起。因此，于自性无生中，涅槃毫无作用。即便如此，对其他诸行的相续生起有障碍吗？
这也不存在，因为出世间道已经完全烧尽烦恼和蕴的种子，故不再生起。于自性无生中，称之为涅槃只是施设而已。

 །དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡང་དགེ་བ་མི་འདོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡང་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་རྣམས་སྤྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་མི་ཟད་པར་དོར བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ། །དེ་འགྲོ་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན། །རྟག་པ་ཉིད་དེ་དབྱེ་བ་རྣམས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་གང་དུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་དང་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་དང་རིགས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་དག་གི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་མཁྱེན་པ་དང་ལྷག་པར་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་འདི་དག་ནི་ཆོས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འགྲོ་བ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་རྣམས་སོ། ། དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་ཆོས་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་ཡང་བརྗོད་པ་རིགས་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རིགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས འཇུག་གོ།།དེ་ལ་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཅི་སྲིད་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གྲུབ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ནི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེར་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཉིད་གཙོ་ཆེར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་འགྲོ་བ་ཅི་སྲིད་དུ་ འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལ་ནི་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ལ། །རང་བཞིན་གྱི་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་རིགས། །སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་བདག་ཉིད་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་གཟུགས་སུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སོ།

因此，即便是声闻乘的观点，涅槃这一法也丝毫不存在，更何况空性的观点。由于涅槃不存在，依于它的善法不舍的自性也不存在，这就是所谓的无舍空性。
在《般若经》中如是说道：'须菩提，诸菩萨所作的福德也称为空性。'因此，由此说明一切善法普遍为空性，且不灭尽，无舍自性也是空性。
如是说道：'诸善法之空性，彼行不灭如是，常性之诸分别，于空性中何在。'
复次，菩萨如是思维：'若一切法皆空，那么作为众生本性的贪等诸法，以及作为众生本性的贪等意乐、随眠、胜解等，以及了知种姓等这些将不可知。由此诸佛说知意乐、知随眠、知种种胜解等佛法如何能成立？'
复次如是思维：'这些法不应说为他法。因为这些是心相续中的种种差别状态。因此，这些确实不存在为他法'，这就是自性空性。
又所说'种姓即自性'，是因为它是主要的。因为为了清净种姓，诸菩萨才趣入。
其中，从眼处乃至意处，无始以来成就的六处差别称为种姓。然而，其中悲心和智慧最为清净，随众生所需而成办利益，因此称悲智为体性的菩萨种姓。
在此《般若经》中，所说的识空性也说明了自性空性。
如是说道：'内自性空性中，自性亦空性，识体性种姓，悲智为体性。'
复次如是思维：'诸法之相，色之相为色。'

།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སླར་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་འདི་རྣམས་ནི་མཚན་གཞི་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མཚན་གཞི་ལས་སྔར་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་མཚན་གཞི་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་ཕྱིས་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཡིན་ན་དེའི ཚེ་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་མཚན་གཞི་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་འདིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།འོན་ཏེ་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་སྔར་སོ་སོར་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་མཚན་གཞི་ནི་འདི་ཡིན་མཚན་ ཉིད་ཀྱང་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མཚན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་ པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་ལས་གཞན་ན། །གལ་ཏེ་མཚན་གཞི་མཚན་མེད་འགྱུར། །གཞན་ཉིད་མེད་ལ་དེ་དག་མེད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གསལ་བར་གསུངས། །མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་དེས་གྲོལ་བ། ། ངག་གི་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱིས་ནི། །འགྲོ་བ་འདི་ནི་ཞི་བར་གཟིགས། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞིག་ཡང་གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དངོས་པོའི་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསམ་པར་བྱེད་དེ།སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་མདོ་ལས་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་མེད་དང་དེ་ལུས་དང་། །གནས་པའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་པ་ནི། །དོན་ནི་གོ་བ་ཞེས་ བྱའོ།།ཡང་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་དོ། །སྙིང་རྗེ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གང་འབད་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་དོ། །དེ་ཡོད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡང་ངེས་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དང་རྣམ་པར འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་ཉིད་གང་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་སྔར་ཡང་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐར་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

关于体验的性相，即所谓感受等，如果这些存在，色等诸法也将存在的话，再如此确定：如果这些性相是异于所相的话，那么它们也将先于所相而生。此时，所相无有性相而后生，因此其性相有何用？若是后有诸性相，则此时在性相生起之前，所相无有性相，因此后来其性相又有何用？
若所相与性相同时而入，此时对于之前未见到的彼等，无有'此是所相，此是性相'的差别，因此所相将成为无性相。若所相与性相无有差别，此时将说何为所相与性相？因为所相未成立，由于与之无别，性相也将不成立。
如所说：'性相若异于所相，则所相将无性相，无有异性则无彼等，汝已明显宣说此。所相性相由此解脱，远离言语之诠释，以汝智慧眼，见此众生得寂静。'
因此，诸性相也是由遍计所执法而遍计执，这就是自性空性。诸佛三十二大士相，为何义故菩萨精进修持，对于这些，为了断除实有见，菩萨应当思维自性空性。
这三种空性，应当了知是世尊自己在经中宣说色等诸法无有的教法。如所说：'无有色等及其身，住相坏灭，是为义之了知。'
又如是思维：若一切法皆无，则此时力、无畏等亦无。悲心、布施等菩萨诸法亦无，此时为得何果而精进？因此，清净诸法是有。由其存在，染污诸法也将生起。
再次确定：若有某些胜义法存在，则将成为常法。因为变化与转变之法非是胜义之理。彼等之此性即是谛实性与胜义性，所谓不颠倒性。
如是，若清净诸法是胜义，则此时由于彼等先前即有，将不成轮回。若染污诸法是胜义，如是则不能成就解脱。

 །དེ་བས་ན་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་སྟེ་འགྱུར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དབང་བྱེད་བྱ་བ་དང་བྲལ་སྟོང་། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བར་མཛད། །མདོ་འདི་ལས་ནི། ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སམ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་བསྟན་པའོ། །ཡང་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ ལ་མི་མཐོང་ངོ་།།ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ། །སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་སྟོང་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གང་ཞིག་འདི་བདག་ལ་མི་དམིགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་ཡོད་དེ་གལ་ ཏེ་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་བདག་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་དེ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་སོ་སོར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟར་མི་ དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དམིགས་པ་དང་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱའོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མདོ་འདི་ལས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་མཛད་པར་འགྱུར ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་གསུངས་ཀྱི་དེའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བདག་སོགས་ལྟ་བ་ཆད་པ་ནི། །ཆེན་པོའི་གང་ཞིག་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་གང་ཟག་བདག་ མེད་ནི།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་གསུངས། །ཡང་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའོ།།འོན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་འདིར་ཆོས་རྣམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，这些法是遍计所执，因为具有变化，这就是所谓的一切法空性。如经中所说：
'离开主宰作用而空，如幻从缘而生起，怙主您使一切诸法，明显显示无自性。'
此经中说：'如所说，世尊现证之外，诸佛法或菩萨法皆非所缘'，以此说明此义。
又如所说：'诸佛法于菩萨法中不见。以所知等所显示，十力等皆是空性。'
复次如是思维，于内空性中所说不缘于我，对此若说：'不缘'是另有一法，若无不缘则我将成为所缘。再次确定：'不缘'非为合理之他法，若有所谓'不缘'，则将各别成为所缘。
如是，所缘之自性怎能称为不缘，因为是相违的缘故。即是所缘又即是不缘，此说相违。
若想：于不缘中无所缘。如是则因为成为不缘故而成为不缘性。
因此，所谓'不缘'并非是另有一法。于自身无所缘，于彼彼不缘，此即不缘空性。
此经中说：'为断除大我见和众生见而作法教'，以此说明我本来寂静，而其所缘并非是某一实有之法。
如所说：'断除我等见，即是所作大，是故人无我，世尊普遍说。'
复次如是思维：一切诸法即是无事物之体性，因此应当承许无事物即是体性。
为此，为成立无事物之体性，说诸法有无事物之体性。若诸法是无事物之体性，如是则此处应说诸法不存在。

 །དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་ཐོབ་པ་ནི་ཡོད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆ་གཅིག་གིས་ཡོད་པ་གསལ་བར བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།ཡང་ངེས་པར་བྱེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་འདིའི་དོན་གང་ཡིན། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེས་ན་དངོས་པོ་ལས་ལོག་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་འདི་ལ་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད དོ།།འབྱུང་བས་ན་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་ པ་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། གང་ལ་མེད་པ་དེ་དེས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །གང་ཡང་འདིར་ལྷག་མར་གྱུར་པ་དེ་འདིར་ཡོད་པ་ཞེས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆེར་སོ་སོར་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རབ་འབྱོར་ཅི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་བྱས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོས་སམ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་འདི་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ གསུངས་པ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །ཤེས་བྱ་གྲགས་མཛད་རྣམ་པ་དེས། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་རིག་པས་རྣམ་ཀུན་དུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོའམ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ རང་བཞིན་མེད་པ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མདོ་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རིགས་པ་རྣམས་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པ་སོ་སོར་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་གང་ཞིག་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་མཛད་ པ་དེས་ན་འདིར་འཐད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཙམ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། གཏན་ཚིགས་ངག་རྣམས་འདི་མིན་ཏེ། །བྱ་བ་ཙམ་ནི་མཚོན་པའོ། །ཚངས་པའི་དྲ་སོགས་མདོ་རྣམས་ལ། །ཀུན་དུ་རིགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བའོ།

因此，对于此处所获得的，获得是存在的，因为承许一切遍计所执法在一切方面都是不存在的，而遍计所执诸法本身是以无实有的本性而存在的这句话，明显地说明诸法的一个方面是存在的，因此是大获得。若问：再次确定，'一切法无实有的本性'这句话的含义是什么？'一切诸法'这个说法指的是遍计所执诸法和圆成实诸法。其中，遍计所执诸法因为是不存在的缘故，所以称为极无实有的本性。圆成实诸法是真如的本性，因此远离实有的形态称为无实有，执取这个含义而说是无实有的本性。
因为生起所以是实有，因此有为诸法称为实有。与此相反，不可言说、由自己亲证的形态，那就是无实有的本性，以此显示真如。如此则是以诸法的有和无这两者来显示的。
如世尊所说：'于此处若无彼，即如实知彼为空。若于此处有余，即如实了知为有。'这就是一切法无实有本性的相大别相应，这就是无实有本性空性。
在此般若经中如是说道：'一切法也是自性真实的。如是，须菩提，乃至一切法无作，如来现前圆满证悟。'无作是指不由实有的本性或无实有的本性而生。因此说此。如说：'一切诸法无生，所知名称作者相，显示法无我，以此真实智慧于一切。'
'于一切'是说以实有的本性或无实有的本性，诸法无自性的开示。
在此经中未宣说成立诸空性的道理。然而，其他经中所说的个别联系，诸论师们所开示的，因此这里仅显示理由的一部分。
如是，法称论师亦云：'此非因明语，仅是表示作用，梵网等诸经，皆说为诸理。'

 །གསུང་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་འདི་དག་བསམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་ལ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དང་དེ་རྣམས་ལས་མཐོང་ནས་འཕགས་པ་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་རྟོག་གེ་བའི་རིགས་པ་རྣམས་ལས་མཚན་ཉིད་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་རྒྱས་པར་མཛད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་བའི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ཕམ་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་ཅན་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་བསམ་པ་ལ་ ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་འདི་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་ཤེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་སྒྲོ་ འདོགས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་བས་ན་མདོ་ཐ་དད་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་སོམ་ཉི་མི་བྱ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་སའི་དབྱེ་བས་རྟོགས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཁ་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ འདི་ལྟར་བཤད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གསུང་རབ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པས་ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པའི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང་། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་ དང་།།ཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བས། གསུང་རབ་ནི་བསྟན་བཅོས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་བསྟན་པ་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་མ་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གང་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་བྱས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་དོན་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་གནས་དང་གནས་རྣམས་སུ་འདོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་དགོས་པ་ རྫོགས་པ་ཁ་ཅིག་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ལ་གུས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དང་ཁ་ཅིག་ལ་བསྟན་པ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་ལ་རང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་དང་གཞན་རྣམས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སླར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་བས་ན་འདིར་བསྟན་པའི་དུས་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་ པ་ཐོབ་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་དང་ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བསྟན་པར་མཛད་དེ་དེ་བས་ན་འདིར་ཟློས་པའི་སྐྱོན་ལ་ཕྲག་དོག་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་པ་ལ་ནི་ཟློས་པའི་རྒྱན་ཁོ་ན་སྟེ་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྣམ་པར་སྡུད་པ་དང་བྲལ་བ་སྔར་ཡང་མ་གྱུར་ཅིག་།དེ་བས་ན་དོན་འདི་ཉིད་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་པས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དོན་འདི་ཉིད་ནི་སྐོར་བ་སྟེ། །སླར་ཡང་དོན་གཞན་བརྟེན་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བའོ།

从经典中所产生的这些道理，是以思维本性的智慧为主而作为证悟的方便，正因为从经典中见到这些，圣者诸大师们对于波罗蜜多乘、中观等论典中的论理，详细阐述了与一般论理特征不同之处。
因为论理学家的推理仅仅以战胜对方为果，并非是证悟的方便。
因此应当了知，这不仅仅是思维经典义理所必需的。
这些空性是为了增长修习一切法无所得，由菩萨们以熟练的智慧各别观察。
因此，随着增益见如何生起，就如何趣入，所以不应对不同经典和不同论典中不同的义理产生怀疑，因为这是为了在一切方面增长修习一切法无所得而正确生起。
正因为如此，这些并非依地的差别而生起证悟。
有些事物以空性的本质证悟，有些则以其他方式证悟，因此在一切方面不通晓经典义理的人们如此解释是不合理的。
对于经典，也不应为了断除世间论典推理中重复过失而努力，因为：'断除一切烦恼敌，救护恶趣轮回及，守护正法功德故，此二他宗所无有。'由此说经典为论典。
如是为了使那些未入初始教法者证悟而宣说。
为了使那些因极其甚深而未能证悟空性义理的人们证悟，而反复宣说。
正因为如此，在各处宣说获得无生法忍等果位。
对于某些已获证悟并圆满所需的人，为了对法生起恭敬心而住留，某些人在教法未圆满时返回自处，其他人前来，为他们重新宣说。
因此，在此教法时期，通过获得见道等，如何成就救护所化众生脱离轮回与恶趣，如来们即如是宣说，因此在此不应嫉妒重复过失。
对于教法而言，重复反而是庄严而非过失。
愿具闻者永不远离教法的集结。
因此，这个义理依靠其他义理而表述。
正因为如此而说：'此义即是轮转，复次依于他义。'

 །བསྟན་བཅོས མཁན་རྣམས་ལ་བར་སྐབས་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་མེད་པའོ།།འོན་ཀྱང་ཐོས་པ་ཙམ་སྟེ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་དུས་གཞན་ལ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་ལ་ཟློས་པ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། གང་ཞིག་མདོ་འདི་ལ་མི་རིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་ནས་ཟློས་པ་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོང་བ་དང་ཉེ་བར་སོང་བ་ལམ་སྤངས་ནས་ལོག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་པུ་ངལ་བ་ཉིད་མདོའི་དོན་ཤེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པའི ལམ་ནི་དོར་འདོད་ཅིང་།།སླར་ཡང་དེ་ལ་རྗེས་མི་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ་སོར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་ངན་པ་བདག་ཅག་གིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་རིག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་རིག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པར་མཛད་ནས་ཇི་ལྟར་འདི་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་བོས་ནས་རྟག་ཏུ་ངུའི་གཏམ་གྱིས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡོངས སུ་བཙལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨི་ཥུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨི་ཥཱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དག་གོ། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་སུ་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་དེ་ནི་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ དབྱངས་མི་ཟད་པའོ།།བར་སྣང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པས་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་ ལྡོག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་འབད་པའོ།།འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གང་ལ་ཡང་སེམས་སྨོན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དགག་པའོ། །སྨོན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞུགས་པར་མ་བྱེད་ ཅིག་པའོ།།གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ནང་ངམ་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ནང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྟེན་གྱི་དོན་ནོ། །བྱེད་ཚིག་གི་དོན་ལ་ནི་མི་ཟད་པའི་ངོ་བོའི་བསྡུ་བའོ། ། ཙ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་མཐའོ། །ཕྱི་རོལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཡོན་དང་གཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལྟ་བར་སོང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གཡོན་དང་གཡས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤར་དུ་མ་ཡིན་ལྷོར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་རྣམས་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་ ཡང་འདི་གང་གིས་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དེས་ཞུགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཉའ་ཤིང་ཙམ་ལས་ལྷག་པའི་ལྟ་བ་དགག་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དོན་དུའོ། །ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་བསྟན་པའོ། །རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ ནི་ཡང་དང་ཡང་དུའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་མཚམས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་མཚམས་སོ། །མི་ཟད་པའི་དངོས་པོ་བསྡུ་བ་འདི་ལ་ཨ་ཙ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་མཐའོ།

论典作者们对于中间所说的诸义没有证悟。然而仅仅听闻而证悟，是对那些义理的思维和修习等次第在其他时间生起，对于那些重复是过失，因此也将生起。
某些人对此经不合理地自己错误理解义理差别而提出重复的质疑，那些人舍弃智者们所行和所近行的道路，趋入邪道者们的唯一疲劳，并非是了知经义的目的。以'欲舍邪道，不复随行'的道理而非各别宣说，我们要破斥他们的恶说。
随觉说品即是随觉品，为第二十九品。
如是世尊宣说般若波罗蜜多后，以'如何寻求此'而呼唤长老须菩提，以常啼菩萨的故事而宣说。
'须菩提复次'等，'遍求'中'isu'是欲求的词根。同样，'应当遍求'是'iṣī'的存在等词根。
寻求时的圣者法上，现在是如来无尽音。'从虚空中'是以稀有声音本身表明声义确实存在而说为生喜之因。
'作意'是对于身体疲劳等将生起或已生起者，从遍求中退却的因缘上的心的努力。此说明精进殊胜的决定修习，以'于任何处勿生希求'等遮止散乱。
'勿希求'即是勿趣入。'于任何处'是总说。'内或外'是广说。'内'字是依处义。在动词义上是无尽体的摄集。'ca'是摄集词尾。'外'即是外义。
'左与右'是与'勿观看'相连。'左右'即是方向义。'非东非南'说明诸方。
即使由此趣入东方，也是遮止超过轭量的观看，为了断除散乱。'于方隅'是说明诸方隅。'随'字是反复义。'于方隅方隅'即是随方隅。无尽事物摄集中'aca'是摄集词尾。

 །སླར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་འགལ་བ་ཅན་ གྱི་དོན་ལ་དགག་པར་བྱེད་པ་ནི།རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་འགལ་བའོ། །འཇིག་པར་གྱུར་པས་ན་འཇིག་ཚོགས་ཏེ་ སྤུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤུངས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདག་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་གི་ དངོས་པོ་ལས་མ་ཡིན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གཉི་ག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་ བཙལ་བ་ལ་དེ་ལས་གཡོས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གསུངས་པ་ནི། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་མ་ གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་མེད་དོ།།གང་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་རྣམས་ལས་གཡོས་པའོ། །འདི་རྣམས་སྤངས་ཤིང་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དེ་ རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་ངེས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ སྨོན་ལམ་མ་བྱས་པ་གནས་པ་མ་བྱས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་སྨོན་པ་མེད་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་རང་གི་དོན་ལ་ཏ་ལའོ། །མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་སྟེ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པའོ།།མཚན་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སོ། །གང་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གང་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །གང་གི་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་ངེས་ན་མ་སྐྱེས་པའོ།།སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ།

复次，对于违背寻求般若波罗蜜多之义的遮破是：'善男子'等。执著我和执著事物，与寻求一切法无所缘相的世尊母相违背。
因为是坏灭的缘故称为坏聚，因为是积聚故为身。色等积聚是无常坏聚之所说。这就是世俗我的对境。因此，'不离我亦不离坏聚'是说不离实有补特伽罗的事物，也不离世俗有，因为二者在胜义中都是空性的自性故。
因为某法的空性不应从彼外寻求。若寻求异于空性则成离彼。如是则不成为彼空性之自性。所说法无我即'亦不离色'等，即不离色等诸蕴，是说于彼等也不以空性自性而寻求异于空性。
'若从此'是说离此等。舍弃此等而于他处寻求此等之空性，即是'衰损'，即成颠倒。'于一切法生起胜解'即是生起'如是'的决定。一切法如何？
'空性、无相、无愿'，即以遍计所执相空，圆成实相为性。彼等不可言说的胜义相，如虚空离相故无相。即彼有垢位中，生起不顺解而未作愿、未作住，见无事之自性即无愿。
在'空性'的读诵中，于自义为第六转声。'遍断诸相'即是说，若执著事物为迷乱因即是相，即是遍断彼。
宣说彼相的遍断有二种：断除事物和断除有情见。事物即法见，有情见即我见。由断除彼等故。
'若一切法空性无相'等，与'于说法者'相连。因为一切事物是空性、无相、无愿，故无生。若决定无生即是未生。
生是由因缘所生，而生是自身所作的差别。因为未生故无灭。因为无灭故说'一切无事法'。

།གང་ཞིག་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ཤུགས་ལས་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ལོག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱས་པ་ གཟོ་བ་ནི་ཐོས་པ་ཤེས་པས་སོ།།བྱས་པ་རིག་པ་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་བྱེད་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་དང་བཅས་པས་སོ། ། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འོས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གནས་པས་དེའི་དོན་རྟོག་པ་ལ་རྩེ་གཅིག པས་སོ།།རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་རྟོགས་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མ་གུས་པས་དོན་ཆེ་བའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཉམས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡོད་དོ། །འགྲོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ གསུམ་པོ་འདི་ཆུང་བ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སོ།།ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མཚང་བ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱབ་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་ལ་མི་ཚང་བར་བྱས་ནས་ སོ།།འདི་ཅི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། གསུངས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་བསྒོམ་པས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ནད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དུག་ནི་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་ནུས་པ་ ཉམས་པ་ལུས་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་སྟེ། གང་གིས་འདི་དགའ་བ་དང་རྩེ་བར་ བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མིང་གི་དགེ་སློང་ དང་།དམ་བཅས་པའི་དགེ་སློང་དང་། ཟས་སློང་བའི་ངང་ཚུལ་གྱི་དགེ་སློང་དང་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་འདི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་སློང་གི་བསླབ་པ་ལ་གནས་པ། བསྟན་པའི་དབེན་གྱི་དོགས་པས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆེར་སྤྱོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་ཆེར་ སྤྱོད་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

凡是宣说正法的人，从意义上理解为善知识。与此相反的说法者，称为恶友。'如是修习'的意思是随顺而住。
报恩是以闻法而知。知恩是因为了知闻法的果。'完全了知'是以思维而为。'具有世间受用'是对饮食、衣物等具有欲求。
追随是后来了知。'希求正法'是希求般若波罗蜜多的闻法等。'恭敬正法'是以正确的威仪而住，专注于理解其义。
'应当了知'是因为若不了知而对善知识不恭敬，则会从闻法等大义中退失。'对此有了知'是说有此。
'亲近'等三个词是以小、中、大的差别而分。'降伏'是指对堕恶趣等的力量，通过显现执著的境界性质，使背离涅槃的本性不完整。
若问此如何做？说道：'以善巧方便'，即以修习三解脱门而清净者，成为趋向菩提的资粮。如同患病者的毒，以咒语使其力量减弱而对身体有益。
如《善巧方便经》中说：'菩萨以空性、无相、无愿的智慧遍修诸烦恼，由此能享受一切喜乐游戏。'
'堕落者非所摄'是指不摄受。'说法比丘'是指比丘有五种，即持律者。
何等为五？名字比丘、誓愿比丘、乞食行为比丘、为断烦恼的比丘、以白四羯磨受具足戒的比丘。
因此，此处非受具足戒比丘。因为诸菩萨住于比丘学处，由于担心教法分裂，不应过度行诸欲。
即使菩萨多行制罚过失，对住于比丘戒律者也不希望有益。

།ཅི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་རི་རབ་ཙམ་གྱི་གསེར་གྱི་ཕུང་པོ་བླངས་ཀྱང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེ་ཐུན་བསྟེན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་བསྟན་པའི་དབྱེན་ བྱེད་པ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་སོ།།ཅི་ནས་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་ཀྱང་དབང་པོ་གཉིས་སྤྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ ཉམས་པའི་རྒྱུའོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཆགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང་།ཅི་སྐད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་ པ།བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་ལ་ལྷག་པར་སྤྱད་ནས་དམྱལ་བར་གནས་པར་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟན་ པའི་དབེན་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་བསླབ་པ་དོར་ནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ།།གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཡང་འདོད་པ་རྣམས་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་འདི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་ན་དགེ་སློང་ངོ་། །འདིའི་ཉོན་མོངས་པས་ངན་སོང་དབྱུང་བ་བཅོམ་པ་སྟེ་དེས་ན་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སློང་གི་སྒྲ་ནི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་གསལ་བའི། དོན་དུ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ལྟོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་པ་ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེ་བ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་འདོན་པ་ཡིན གྱི་དགེ་སློང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སླར་ཅི་ཞིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་འདོད་པ་རྣམས་ལས་བསྙེན་པ་སེམས་ཅན་འདུལ་བས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདུལ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་འཕེལ་བ་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སྐད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ མདོ་ལས་གསུངས་པ།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་གང་ཞིག་དང་བའི་སེམས་སམ་གདུག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྩར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཁ་དོག་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་གང་ཁ་ཅིག་དང་བའི་སེམས་སམ་གདུག་པའི་སེམས་སམ་ཀུན་ནས་ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྩར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཁ་དོག་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའོ།

如同为了他人利益而取得如须弥山般的金堆，即便如此，菩萨比丘持守戒律者也不应为了守护教法分裂而依止火供，这是出自《菩萨地》。
即便是为了利益众生而享受欲乐，也可能会体验到二根交合所生的快乐。这正是破坏比丘戒律的原因。
在任何经典中都没有说修习如幻如梦的快乐体验不是因，也没有说这不会导致比丘戒律的破坏。
诸位导师是这样说的：如果菩萨通过享受欲乐看到他人的巨大利益，那么此时不应因执著戒律而对他人保持舍离。
如《善巧方便经》中所说：'菩萨为利益他人，宁可百千劫中犯戒堕入地狱，也不舍弃一个众生的善根。'
因此，菩萨为了守护教法分裂而舍弃学处去享受欲乐，这是不恰当且没有机会的。
对于住持比丘戒律的菩萨来说，无论以何种方式都不应亲近欲乐。
因此，此人因断除烦恼而称为比丘。由于他断除了因烦恼而堕恶趣的可能，故称为圣者。
比丘一词因在教法中出家者中广为人知，为了明确表示已入教法之义而如此运用。
在无佛出世时，菩萨们为了调伏所化众生，也可能持外道标帜。
在《大般若经》中只说'菩萨'而不说'比丘'。
再者，对欲乐的贪著即是亲近欲乐，为调伏众生故，为了调伏众生而摄持并增长善根。
如《善巧方便经》中所说：'譬如，世尊，须弥山王，无论是以善意还是恶意靠近山脚的人，他们全都会变成同一种颜色，即金色。同样地，世尊，无论谁以善意、恶意或贪著之心靠近，他们都会变成同一种颜色，即一切智智心的颜色。'

 །སླར་དེ་ཉིད་དུ་བལྟ་ ན་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨན་གྱི་རིགས་ཡོད་དེ་དེ་ལ་གང་ཁ་ཅིག་ནད་སྣ་ཚོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་དེ་རྣམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཁ་ཅིག་དང་བའི་སེམས་སམ་གདུག་པའི་སེམས་སམ་ཀུན་ནས་ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ནད་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱོད་ལྟོས་ཤིག་།གང་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དམྱལ་ བར་འགྲོ་བ་འདི་ལྟ་བུ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དཔའ་བོ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་ཆགས། །མཐོ་རིས་དང་ནི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་བ་མེད་པ་འགག་པའི་ དུས་ལའོ།།ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་དམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་གསུངས་སོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའོ། །མེད་པའི་དོན་ཅི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པའི་དོན་ དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ།།དོན་མེད་པ་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་། བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་ཉིད་ དོ།།དོན་མེད་པ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་མི་གཡོར་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །བརྙས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ དོན་དུའོ།།ཕྱིར་སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གོ། །མི་སྐྱོ་བ་ནི་ངལ་བ་མེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མན་ངག་གོ། །ངུ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆི་མ་བྱུང་བས་སོ། །ཆོ་ངེས་འདེབས་པ་ནི་གདུང་བའི་སྒྲས་སོ། །མྱ་ངན་བྱེད་པ་ནི་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །སྨྲེ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ པའོ།།རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ལས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ནོར་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བརྡུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོམ་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ ཀྱིས་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི།ར་བ་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ར་བ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐོར་བ་ནི་དཀྲིགས་པའོ། །འོབས་ནི་བརྐོས་པ་རྣམས་སོ། །ཚད་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔག་ ཚད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱོར་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འབྱོར་པ་ནི་ནང་དུ་ནོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

再次，在那里有一种名为'悦目'的药，某些被各种疾病所困扰的众生见到它时，他们所有的疾病都会平息。同样地，某些具有清净心、恶心或贪著心的人见到菩萨时，他们所有的贪欲、嗔恨和愚痴的疾病都会完全平息。
在那里又说道：'阿难，你看这有何功德。其他众生因此堕入地狱，而勇士们却因此常受人爱慕。如是往生天界和人间。'等等。
贪著即是渴爱。遮蔽即是所缘。'在那一刹那'是指不清净心灭尽之时。正确的方法是胜义谛的分别。因为没有烦恼，所以不是烦恼。因为没有清净，所以不是清净。
唯一显明空性即是'一切法'等，以'无众生'等词说明人无我。以'如幻'等词说明法无我。为了遣除'无义如何成为所行境'的疑惑而说如幻。为了遣除'于无义中如何有所欲乐和不欲乐的受用'的疑惑而说如梦。为了遣除'胜义中如何有种种言说'的疑惑而说如回声。
为了遣除'于无义中如何有种种识的运行'的疑惑而说如影像。'轻蔑'是为了坚固思维等的本体观察。'嗔恨'一词是因为无有违逆。不厌倦即是无有疲惫。教授即是口诀。'哭泣'是因为流泪。号啕是悲伤的声音。忧愁是想要相见。叹息是发出悲叹。
'随行'即是完全具足。其中'方向'即是业。城市的伟大是以财富的巨大来说明的，即'七宝'等，是因为由七种珍宝铸成。以规模的巨大说明伟大，即'七重围墙环绕'，因为具有七重围墙。环绕即是围绕。壕沟即是挖掘处。
以尺寸说明伟大，即'十二由旬'等，因为周长有十二由旬。以富饶说明伟大，即'富饶'等，其中富饶是因为内有财富。

 །རྒྱས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོ་བྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ལ་སོགས་ པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོ་ལེགས་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་མིས་གང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་བའོ། །མི་ནི་ནོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །གང་བ་ནི་ཁྱབ་ པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་མིས་གང་བའི་གནས་སོ།།རྩོམ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི། ལྔ་བརྒྱ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བར་ནི་ནང་དུའོ། །ཚོང་ཁང་ནི་ཉོ་བ་དང་འཚོང་བའི་གནས་སོ། །ཕྲེང་བ་ནི་དེའི་ཕྲེང་ངོ་། །དེའི་ལྔ་བརྒྱས་ཕིགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ལུས་པར་ འབྲེལ་པའོ།།རི་མོ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་ར་བའི་མཐར་གཉི་ག་ནས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རི་མོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཡིན་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་གྲོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཉམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛེར་དོགས་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་ཕན་ཚུན་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཛེར་དོགས་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །སྐྱེ་བོ་དང་ཁྱོགས་ཀྱི་བཞོན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་གིས་འགྲོ་བའི་གནས་རྣམས་ནི་ཚོགས་ནས་འགྲོ་བའི་གནས་ཏེ་ལམ་ཆེན་པོའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །ངོ་བོ་ལ་ ནིཀྟ་སྟེ་དེ་རྣམས་སོ།།ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ལེགས་པར་བརྩམས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་ནི་རྐང་ཐང་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཁྱོགས་ནི་བཞོན་པ་རྣམས་སོ། །བཞོན་པ་ནི་ཤིང་རྟ་རྣམས་སོ། །མདའ་ཡབ་རྣམས་ནི་ཀྲ་མ་ཤིར་ཥ་རྣམས་སོ། །མཐོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ དུ་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའོ།།ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚད་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཤིང་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་བྱུང་ནས་ གཉིས་པའི་ཤིང་གཞན་དང་ཅི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པའོ།།ཡང་ན་བྱུང་ནས་གཉིས་པའི་ཤིང་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་ནི་དྲིལ་བུ་ཆུང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་ གྱི་ཐ་གུ་སྣ་ཚོགས་པས་སོ་སོར་ཀུན་ནས་འཕྱང་བས་ཀུན་ནས་ཁེབས་པའོ།།འཇམ་པ་ནི་རྣ་བ་དག་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པ་ནི་སེམས་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། ། རོལ་མོ་མཁན་ནི་གླུ་མཁན་རྣམས་སོ། །རྩེ་བ་ནི་རྣ་བས་སོ། །དགའ་ཞིང་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འོབས་ནི་བརྐོས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབབ་པའི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འབྲང བའི་ཆུའི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའོ།།པདྨ་ནི་པདྨ་དམར་པོའོ། །པདྨ་དཀར་པོ་ནི་པདྨ་དཀར་པོའོ། །མངོན་པར་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དྲི་བཟང་པོའི་སྒྲ་ནི་དྲི་ཞིམ་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །རྫིང་བུ་དེ་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི།སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་རྫིང་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །རྒྱང་གྲགས་རྒྱང་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུའོ།

富足是因为外在有资具的缘故。安乐是因为没有他方军队等的侵扰的缘故。丰年是因为饮食丰富的缘故。凡是有众多人民的地方，就是人民众多和人满之处，人民是共同的。人是具有财物等特殊性的。充满是遍满，是人民众多和人满之处。
说明事业的伟大性：'五百等'等，'中'是内部。商铺是买卖之处。行列是其排列。由五百排列成就是完全相连。图画是因为从两边通向各种围墙的边缘。图画也是各种各样的，各种各样是因为稀有。如同城市相应，由这些组成。
'平坦'是因为没有凹凸不平，且彼此相似。没有凹凸不平是远离损害。人民和轿乘等步行之处是众人行走之处，即大道。这些的住处是居住之处。本性是Nikta，即这些。善巧成就是善巧创造。其中人民是步行等世间。轿是乘具。乘具是车乘。檐廊是Kramaśīrṣa。
'可见'是相互接近而生。'具有尺度'是与围墙相应的尺度，具有广大和可见性。'种种庄严'是以各种不同形态的种种装饰。从一切树木生长后，与第二树木如何生长那样相连。或者说，生长后与第二树木相连。具有一切是因为这里有一切。
铃铛网是以小铃铛群以各种宝性的绳索分别悬挂遍覆。柔和是因为悦耳。悦意是因为令心愉悦。可意是因为生起贪著。五支是琵琶、笛子等。乐师是歌手。游戏是以耳。欢喜是以意。欢喜受用是以身语诸行。
壕沟是挖掘的。随顺流水是具有河流等相随的水流。莲花是红莲。白莲是白莲。'显现生长'是以殊胜中的殊胜。妙香声是香气的异名。'那些池塘'是园林中诸池塘的尺度。'遍'是在一切方位。'由旬由旬'是一再地。

 །དེ་ལྟ་བུའི་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ལྔའི་རྫིང་བུ་རྣམས་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་རེ་རེ་ལའོ། །འོ་ན་འདི་ཅི་ལྟར་ རིགས་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གཅིག་གི་དཔག་ཚད་མང་བའི་རྫིང་བུ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དཔག་ཚད་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གཅིག་གི་ཚད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ལྔ་ཅི་ལྟར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ས་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་འདོན་པ་ཉམས་པ་སྟེ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་རེ་རེ་ལ་རྫིང་བུ་ལྔ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་སླར་འདོན་པ་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སླར་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ནི་འདི་བསྟན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བྱུང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་པའོ། །ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་མེད་པའི་བསྟན་པ་འོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤིང་ རྟའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ།།སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཁ་དོག་གིས་སོ། །སྔོན་པོར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱར་བའི་ཁ་དོག་གིས་སོ། ། སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་ནི་དང་བ་མཆོག་གོ། ། དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་པ་ལ་སེམས་གང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བཞི་མདོ་ནི་ལམ་བཞིའི་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་རེ་རེ་ལའོ། །ཁང་པའི་ཡོངས་སུ་ལོངས སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལའོ།།ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ནགས་དང་ གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།།སྐྱེད་མོས་ཚལ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་དང་མི་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མཛད་དོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞིའོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ་པའི་གནས་ནི་རྟག་ཏུ་དགའ་བའི་སྐྱེད་ མོས་ཚལ་ལོ།།སྙིང་རྗེའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ཏེ་དེ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ། བྱམས་པ་སྲེད་མེད་སྙིང་རྗེ་མྱ་ངན་མེད། །དགའ་བ་རྒོད་མེད་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །བཏང་སྙོམས་སེམས་ཅན་རྒྱབ་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ། །མཆོག་གི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་མངོན་མཛོད།།ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མྱ་ངན་དང་བྲལ་བའི་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།

这样的五百个池塘是在每一个园林中。那么这如何合理呢？如此的话，一个园林会被许多由旬的池塘所充满，因此一个园林的面积是极其广大的。如此，每个园林中的五百个池塘如何能在城市周围十二由旬的范围内存在呢？
诚然如此，但这是诵文有误，有人说应当重新诵读'每个园林有五个池塘'。精进者们重新这样说，这表明了以下内容：如同圣者法上以神通所化现的城市，仅仅是叙述而已，无需详述其殊胜圆满的特征。仅以'存在'一词，说明不应该叙述无意义的内容。
'如车轮般广阔'是指宽广。'青色'是总说。其余是详说。'青色'是指本性的颜色。'显青'是指染色。'现青'是指两种都光明照耀。同样，'黄色'等也是如此。'发声'是指声音近在。佛法即是般若波罗蜜多，对此作画是最上信解。
随顺此道的如来们，对于听闻有心的人们，就是如此教导他们。四衢是指四条道路的中央。'遍及'是指每一面。'受用房舍'是指房屋的周遭环绕。为何如此？所说的是'受用'和'遍受用'，'受用'是指对果实、花朵等的受用，'遍受用'是指对林园、寺院等的完全受用。
对园林的数量和人们作出合理解释。因为是修习四无量心的处所，所以是四个。其中，修习喜心的处所是常喜园。悲心的近烦恼是忧愁，因无忧愁故清净。如说：'慈无贪著悲无忧，喜无掉举于众生，舍心不背离有情，愿证无上菩提者。'因此，因为是修习远离近烦恼忧愁的悲心处所，故名无忧园。

 །བྱམས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ ཏུ་འཕེལ་བའི་བདེ་བ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་དགུག་པའི་སྙིང་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་དོར་བར་མཛད་དེ།སྔོན་གྱི་དུས་སུ་སྣོད་དུ་རུང་བ་འདྲ་བྱས་ནས། །གོས་དང་ བཟའ་བཏུང་གདན་དང་བཞོན་པ་བྱིན་རྣམས་ཀྱིས།།འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་རང་གི་ཡན་ལག་ཀྱང་། །བྱམས་པ་ལ་གནས་མངོན་པར་དགའ་བ་དོར་བར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་དང་བྲལ་བའོ། ། བཏང་སྙོམས་ནི་རྣམ་པ་མང་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ལ་འབད་པ་མེད་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཏང སྙོམས་སོ།།དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་མ་བསྒུལ་བའི་རྟག་ཏུ་འབད་པ་མེད་པར་རྒྱུ་བའི་ཕན་པའི་བསམ་པ་གང་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། རྫིང་ བུ་བརྒྱད་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བའོ།།འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་དང་དེའི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་ལ་ངལ་བ་བསལ་བརྒྱུ་ནི་རྫིང་བུ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་སྔར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ མི་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་བརྟེན་པས་བདེ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་སོ་སོར་རྙེད་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ་ཤེས་རབ་གང་ཞིག་བསྒོམ་པས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་དང་པོའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དག་ པར་བྱས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ།།བརྫུན་དང་ཕྲ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལས་ལོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་ པའི་ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་སྡོམ་པ་དང་།ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བསོད་སྙོམས་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་ སོར་རྟོགས་ནས་ལོག་པའོ།།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱར་བའི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཞིག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་གནས་ པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ།།གོང་ནས་གོང་དུ་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་བསྒོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ངལ་བ་བསལ་བའི་ དོན་དུ་གང་རྣམས་ལ་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཅི་ལྟ་བར་བཟང་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དོན་ཅི་ལྟ་བར་མིང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་རྫིང་བུ་རྣམས་སོ།།ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པས་ངེས་པའི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

安住于慈心的菩萨们，在一切方面都具有增长安乐和如实修行的意乐，具有完全布施一切资具和肢体、支分的心意，为了众生而舍弃。
如同往昔时代，成为堪能法器般，以衣服、饮食、坐具和乘骑等布施，然而安住于慈心的菩萨们欢喜地舍弃自己的肢体。
因此，由于是修习慈心之处，故远离忧苦。
舍心有多种形式：其中，乘于利益增上意乐的菩萨修习慈、悲、喜时，于获得成就时无需勤作的专注心性即是舍心。当从彼处，即使极其种种境界亦不动摇心，恒常无勤而行的利益意乐生起时，即称为舍心。
于名为'种种花'的园林中修习，'八池'即是指充满八支圣水的池。
为了消除精进修习八支圣道的菩萨们修习彼等支分的疲劳，故有八池。
其中，若先前由于未依止无因和不平等因，而如实见到诸乐，获得各别证悟，即是获得；以何等智慧修习而为断除所断烦恼而建立，即是正见，为第一支。
如是清净正见后，决定出离等正思维即是正思维。
远离妄语、离间语等语言，说法语即是正语。
防护杀生、不与取、邪淫等邪业，以及成为无漏道支，如是为求法食、法衣等故，即是正业。
正命即是了知邪命等而远离。
依止正见等而于修习相应的欲及精进，即是正精进。
具足正精进而作意四念住、心住，即是正念。
由于上上修习使烦恼减少故，趣入谛相住和心一境性的殊胜即是正定。
如是，为了消除修习此八支所生的疲劳，于彼等中沐浴、入浴等行为，如其次第，具足善妙和极善妙性，如其义以名言安立的诸池。
所谓'决定'，是因为以念安住于决定法故。

 །མི་འབབ་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་འབབ་པ་ནི་འདི་དང་དེ་ལས་སེམས་འཁོར་བའོ།།དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གསལ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པས་མི་འབབ་པའོ། །ཐེམ་སྐས་ཉིད་ནི་ཐེམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེམ་པའོ། །བུག་པ་ནི་མཚམས་སོ། །དེ་ལ་བར་ནི་གོ་སྐབས་སོ། །ལྡན་པ་ནི་འདོད་པའི་ ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤར་བའོ།།དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །རྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་འཕེལ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་ ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་སྟེན་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།མ་ལུས་རྒྱལ་དང་ཉོན་མོངས་བཅོམ། །དུག་ནི་སྔགས་ཀྱིས་བཅོམ་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་ཟད། །དེ་རྣམས་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ།།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་བཅོམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་པས་སྤང་བ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་དུ་སོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དུས་དེ་སྲིད་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཉུང་བའོ།།གསེར་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གདན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། འཕང་དུ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤིང་བལ་བཏིང་བའམ་བར་ཚངས་ཅན་བཏིང་བ་སྟེ་བར་ཚངས་ནི་ལ་བའི་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །སྙིང་པོ་ཅན་ནི་ཙ་ནིའི་གོས་བཏིང་བའོ། །དེ་ འདིའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པས་ན་སྟེང་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ།།སྙིང་པོ་ཅན་ནི་སྔས་ནང་ཚངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གོ། །ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་ནི་བཱ་རཱ་ཎི་སཱི་ནས་བྱུང་བའམ་ལྷ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཏིང་བ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ མཉམ་པར་གྱུར་པ་ནི་མཉམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའོ།།ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཅི་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པ་དེ་ཙམ་འདུས་པ་ཚང་བའོ། །བྲེས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི། ཅི་འདི་ལེགས་པར་གནས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡང་བར་སྣང་ལ་རྟེན་མེད་པར་འཛིན་པར་ཅི་ལྟར་ནུས་ཤེ་ན་གསུངས་པ་ནི། ལེགས་པར་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་གནས་པ་དེས་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་བར་སྣང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བའོ།།མུ་ཏིག་གིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་མ་རྣམས་སུ་དྲ་བ་དང་དྲ་བ་ཕྱེད་པ་འཕྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབུས་སུ་མུ་ཏིག་གི་ཚོགས་རགས་པའོ། །མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་དོར་བའོ། །རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་གསུམ་ལའོ། །ཡང་ དག་པར་གཏོར་བ་ནི་སླར་ཡང་ལོགས་བཞི་ལའོ།།ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་པ་ནི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་དོ། །ལོག་ པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།རྒྱུན་མ་བཅད་པ་ནི་ཆད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །མགུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ།

关于'不堕'，堕是指心从此处彼处流转。对此，由于具有禅定的明晰，故而不堕。
阶梯即是台阶的形状，故称为阶梯。孔洞是边界。其间即是空隙。具足是指由那些欲妙功德本身而正确显现。
自在是指被一切根识所摄持，由于具有此而成为自在。关于'游戏'等已经解释过了。
如同众生的福德增长那样，所有菩萨以身语意业为了成熟众生而修行，将不会有过失。
'无余胜者灭烦恼，如同咒语破除毒，以烦恼而尽烦恼，彼等皆得一切智。'这是偈颂。
因此所说：'以正念智慧而降伏，以种种功德成就而断除，诸烦恼即是你趋近菩提所需。'
所谓'直至那时'是指短暂时间。
'金足'等是说明座位的特殊性，高度为半由旬。
铺设棉絮或铺设填充物，填充物是特殊的羊毛种类。精华是指铺设察尼衣。因为这在上面所以称为上精华。
精华是指枕头填充物，这是其他说法。迦尸衣是指从波罗奈所出或从天界所出。因为铺设这个所以如此说。
如何平等是指执著非平等为平等。
'一起'是指有多少人能容纳就有多少人聚集齐全。铺设是指具有等持。
如何呢？所说：'此是否安住良好？'即是说，如何能在虚空中无所依而安住呢？所说：'以种种善住异熟'，即是说由于善住的种种业的异熟力，菩萨在虚空中安住。
所谓'珍珠装饰'是指在边缘悬挂网和半网。中央是粗大的珍珠聚集。
显散是指朝向前方散布。遍散是指向三面。正散是指再次向四面。
关于'法意清净'，法是指他们的信心和欲求清净。
敬重法是因为是善知识。堪能是指适合作为法器。
'具不邪堕法'是指不会堕入恶趣。
相续不断是指远离间断。作意是指听闻般若波罗蜜多的作意。
欢喜是指具有喜悦。满足是指获得心悦。

།མཆོག་གི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་བཅས་པ་ཡིད་བདེ་བ་ལ་ཡང་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་བཤད་རིགས་པས་སོ། །ཡི་རངས་པ་ནི་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་མགུ་བ་ནི་དགའ་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ནི་དགའ་ བས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་དང་བའོ།།དེ་འདི་ལ་སྐྱེས་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དྲུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལའོ། །པོ་ཏི་གང་དག་རྣམས་ལས་ས་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་འདུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པར་བྱེད་ཀྱི་དེ་སྟོན་པ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བག་མེད་པ་སྟེ།འོག་ཏུ་ཐོས་ནས་ཀྱང་བདག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ གནས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་སྟོན་པའི་སྣང་བ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་ངེས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་འདི་ཤིན་ཏུ་མི་རྟེན་པའོ།།འདུ་ཤེས་འདིའི་མཐུས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ གསུངས་པ་ནི།དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་སྒོ་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ནི་མཐོང་བ་པོའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པར་ ངེས་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་གང་ཞིག་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པས་ངེས་པར་ འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མུན་པ་ གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་དང་བྲལ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་གང་ཞིག་མི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་འགའ་ཞིག་ཐམས་ཅད་དང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཕྱོགས་ གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲམ་པའོ། །ཤེས་པའི་སྣང་བ་བརྫུན་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པར་བྱའོ།

所谓'最胜音声与相应而生喜悦'，这是依据解释道理而说的。欢喜是因为对此专注一境的缘故。极其欢悦是因为喜悦增长的缘故。喜悦与愉悦是与喜悦一起所生的净信。因为这些在此生起，所以如此说。
'听闻此'是想要说明关联而用第六格。某些版本中在'就在那个地方坐下'这句之后，读作'于一切法无住之想'，而不是'听闻彼说法'，这是抄写者的疏忽，因为后文说'听闻之后，于我生起百种三昧门'。
'于一切法无住之想'是指如同现在圣法的教说显现不住，同样地，于因的决定不住的一切法胜义谛之想，这是极不依靠的。若问此想的力量会成就什么？
所说：'彼等众多三昧门'等，三昧是门，对治诸烦恼，与舍相应的专注一境性称为三昧，这是总的三昧相。
一切法的自性是遍计、依他起和圆成实三相。对这些的观察是能见者。一切法的自性中遍计相极其存在不可得是决定无。
一切法的自性中依他起相，是了知某识仅以虚妄显现而遍知。从此出离是因为了知仅是虚妄显现的缘故。又有时读作'由智出离'，这也是由自性智出离了知显现虚妄性而通达。
一切法无差别是平等性，即真如一性自性。缘此的三昧如是称呼。由彼真如本身见一切法无变异，因此称为见一切法无变异。通达一切法如实的三种自性。
远离彼等一切相中完全不了解的黑暗。彼等不知即是颠倒了解。断除彼等即是能断除。如是这些三昧，依于三自性的全部或一分而解说。
所谓散布花等，如花，花即是菩提分，由彼等散布。应当以仅是虚妄显现的识住等方式解说。

།དེ་བཞིན་དུ་ཅི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ན་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གནས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་མཐོང་ངོ་། །ཏིང་ངེ་ འཛིན་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐ་མའི་ཡོན་ཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བར་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཕྱོགས་བཅུ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་ཐོབ་པའོ། །བསླབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྔར་དེས་བྱས་པའོ། །ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཀྱིས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་སླད་དུ་སླར་བྱས་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྙེན་བཀུར་གྱི་ཕྱིར་རམ་ཉེ་བར་གནས་ པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་པ་ནི།བསྐལ་པ་གཅིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དུས་ཀྱི་རབ་དང་ལུས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་དང་བདེ་བའི་དངོས་པོ་དབུལ་བ་ལས་སོ། །དེ་ལ་དུས་ཀྱི་རབ་བསྟན་པ་ནི། བསྐལ་པ་གཅིག་གམ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལུས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་གསུངས་པ་ནི། མགོ་ལ་ཐོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐོད་པ་ནཱི་ཙཻ་ལོཎ་ཊ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་དེ་དེ་ལ་ཙཻ་ལ་ནི་གོས་རིང་བའོ། །དེའི་ལོཎ་ཊ་ཀ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ནི་དཀྲིས་པ་སྟེ་མགོ་ལ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདེ་བའི་དངོས་པོ་དབུལ་བ་ནི། །བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལས་ལངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ལངས་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཞུགས་པ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས པ་རྣམས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མ་བཞེངས་པར་ཅི་ལྟར་མི་སྣང་བར་འགྱུར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གང་ནས་བྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ལ་གནས་པ་འདིར་གནས་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འདིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་འདི་གསལ་བ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གང་ནས་བྱོན། དེ་དག་གང་དུ་བཞུད་ཅེས་བྱ། ཅི་ལྟར་ ཡང་དག་པར་འབྱུང་།རང་རང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་བདེ་ན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཚོགས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

同样地，直至所谓'见到一切如来'为止。以其力量见到安住于种种世界的如来们同时安住于一处。
'于彼等三昧中'是说依次住于一切中，最后三昧功德不舍弃前三昧功德而安住。
由于存在于十方，故称十方世界。意为安住于十方世界。
'通达了知'中，通达即无碍，获得彼。'应学'即获得学处。'彼所作'即某者先前所作。'要记住'即意为心不忘失。
如是善知识为你再次所作亲近行为能做到，如是所说：'善男子，若你'，为亲近或为亲近而行的三种最胜行为所说：'一劫或'等。
其中三种是时间长远、身体亲近承事和布施安乐事物。其中显示时间长远是'一劫或'等。
身体亲近承事所说是'如顶上之帽'等。帽即'Cailontaka'之语，其中'Caila'是旧衣，其'lontaka'是集中缠绕，意为以布缠绕头部。
布施安乐事物是'一切安乐资具'等。
然后彼等如来不见。'从彼等三昧中起'即彼等同时不见，应视为'起'。
如何世尊住于城中而空中降下花雨。
否则，以见一切如来三昧力见到如来们，未从三昧中起怎会不见？
'彼等如来从何处来'等，然以见如来三昧力见到安住于十方世界者此处安住，
从三昧起亦不见，此义明显，故此了知如来们从何处来，彼等往何处去，如何真实出现？
因以三昧力见到各自世界中安住的如来们，虽然如此，然如前所说'如来们身出现'，如来们身即众多，意为众多如来。

།གང་ཡང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཡང་སྔར་མཐོང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ གཞན་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའོ།།གང་ཞིག་ཡང་གསུངས་པ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་སྔར་མདུན་དུ་མཐོང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་གནས་པ་མཐོང་བ་དུས་མཉམ་དུ་མི་སྣང་བའོ། ། གང་ཞིག་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་གང་ནས་བྱོན་གང་དུ་བཞུད་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་འདི་འོང་བ་སྲིད་པ་རྣམས་ལ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོར་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མི་དགའ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས གནས་པའོ།།གཟུངས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཟོད་པའི་གཟུངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་དང་། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །འདིར་ཡི་གེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དང་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དག་དེའི་དོན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ གཟུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་གཟུངས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དེ་དག་བཟོད་པའི་གཟུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཡི་གེ་རྣམས་དེ་ཉིད་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ གོམས་པར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དེའི་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དག་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་དོན་གྱི་གཟུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ཉིད་ཡི་གེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བར་གྱུར་པ་འདི་ ལྟ་སྟེ།སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་དོན་དང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ བ་དེའི་ཚེ་དེ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།གཟུངས་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་བས་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་གཟུངས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །མན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དེ་ཤེས་པ་ལའོ། །ཏྲཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོབ་པ་ལ་སྟེ། ཡིད་སྐྱོབ་པས་ན་མན་ཏྲ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ ཤེས་སོ།།སྙིང་རྗེ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་སྔགས་ཞེས་བརྗོད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་གི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་གཟུངས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་མིང་ཐོབ་ པའོ།

又说道：'如来们授予善哉'这句话中，这是指之前所见到的和住在其他世界中的两者都明显希求的。
又说道：'然后那些如来不见了'这句话中，也是指之前面前所见到的和住在其他世界中所见到的同时不见了。
对于那些可能会生起'这些如来从何处来，往何处去'这样分别念的人们，应当观察前面所说的'如来身已生起'等。
忧伤即是悲痛。不喜即是住于痛苦。
所谓获得陀罗尼的陀罗尼有四种：忍陀罗尼、法陀罗尼、义陀罗尼和咒陀罗尼。
在此，修习一切文字者成为通达一切法的因。
譬如，字母A是一切法之门，因为本来无生。如是依靠彼等文字，对一切法作个别观察而生起时，其念力和智慧执持其义，故称为陀罗尼。
这是从陀罗尼因而生，这就是所谓缘于一切法胜义的忍，那些念力和智慧称为忍陀罗尼。
复次，诸佛菩萨以一切精进善巧修习彼等文字，不间断且极为迅速地宣说法流及其义理，对于正确执持名聚、句聚、文字聚等成为因缘，由于极为熟习而成为正确执持的因，因此，那些念力和智慧称为法陀罗尼和义陀罗尼。
复次，菩萨正确修习彼等文字，如如意宝般能施予一切事物，即以愿力，以三昧力加持彼等，为了遣除一切损害等及为了灭尽一切罪业等目的，能成办一切义利，此时依此的智慧称为咒陀罗尼。
由于缘取彼陀罗尼，文字也以陀罗尼之名而说。
'曼'是指意即觉知。'特蓝'是指救护，因为救护意故称为'曼特拉'的智慧。
悲心也以咒的名称而说。由于彼等因相顺故，其文字也称为咒，因为是一切种智果位之处，故称为诸句。因此获得'陀罗尼咒句'之名。

།དེ་ལ་བཟོད་པའི་གཟུངས་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ས་དང་པོ་ལ་ནི་ཆུང་ངུར་གྱུར་པ་སྟེ་གོང་མ་གོང་མའི་ས་རྣམས་ ལ་གཟུངས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོང་མ་གོང་མའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲིང་དང་ཆེ་བ་སྐྱེ་བའོ།།དེ་བས་ན་གསུངས་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགའ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགའ་བའོ། །དང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །རི་མོར་ བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ངོ་མཚར་བའོ།།གུས་པར་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མཆོད་པའོ། །བདག་འདི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མེད་པར་རོ། །བདག་གི་ལུས་བཙོངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡོ་བྱད་སྐྱེད་ པ་ལ་འདི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་འདི་ལྟར་བསམ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉོ་བའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གཏན་དུ་བ་བདག་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བྱེད་ནུས་པ་གང་གིས་བདག་ཉིད་ ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བསམ་པར་མི་བྱེད་དོ།།ཞིག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཅིག་ཤོས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགགས་པ་ནི་ཤི་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙོངས་པ་ནི་ འབངས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རོ།།འདི་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི། འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདོད་པའི་རྒྱུ་ནི་དངོས་པོའོ། །འདོད་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་ནས་སོ། །སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྒྲ་བསྒྲགས་ཤིང་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་སྒྲ་ནི་སྐད་དོ།།སྐད་གང་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་མི་སུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངའི་ཡུལ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཐུང་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འམ་གྱི་སྒྲ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཉེ་བའི་སྒྲའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །ཡུལ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་པ་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྒྲིབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་ པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཛྫ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་དོ། །དེ་བས་ན་མཛྫ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་ མོ་རྟགས་ལ་ཌ་པ་སི་མཱ་བཞིན་དུའོ།།རུས་པ་དང་རྐང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་པའི་རྐང་ངོ་། །སེམས་བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས་སོ། །སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་དགའ་བ་ཉིས་འགྱུར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ལ་ སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འོ་ན་རྐང་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པས་སྲོག་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་ལ་བར་ཆད་ཆེན་པོ་འདི་ཡོད་དོ།

关于忍辱陀罗尼，是由正确圆满的胜解行地上精进力而生。其余三种陀罗尼是由愿力而生。在初地时是小的，在上上诸地中一切陀罗尼也由上上差别而生中等和大的。
因此说道，称为'获得陀罗尼'。欢喜是究竟的欢喜。净信是对具德者心无浊染。尊重是对其功德感到稀有。恭敬是显现供养。'如我这般'是指无供养资具。'卖我身体'是说，即使为获得禅定而以其他方式获得资具是可能的，但为了极大增长资粮，不顾惜身命而如是思维。
因此，不应正确思维说：'以永久性的买卖行为，我在一刹那间能做到的，由于自己也成为他人所控制而成为闻法的障碍。''破坏'是因为肢体一方破坏。'耗尽'是因为消瘦。'止息'是因为达到死亡的终点。'出售'是成为奴仆等的本性。
若说这是无意义的，则说：'欲望的因'，欲望的因是事物。'欲望的基础'是间接的。'声音'，由其他差别而明显的是：'宣说声音'是极大的声音即呼喊。
若问是何呼喊，则说'谁想要'等。'将离开我的境域'是此处不会发生短缺。'心离贪著或'，此处由于'或'字的后缀以及了知详细解释的安立故。'极'字此处是表示接近之义。'从彼境'是应成第五格。'所'字是表示因此之义。'如是遮蔽'是指未专注。
'如何'是指为何。'往彼处'是因为帝释福德殊胜故不被诸魔所胜。'足'是'majja'之语。因此对'majja'词在阴性词尾如'ḍapasimā'。'骨与足'是骨足。'心安乐'是由彼欢喜而成堪能心。'心极欢喜'是因为比那更有双倍的欢喜。
'婆罗门童子，我施予你'，那么由于施予足等而命终故。对于听闻般若波罗蜜多有此大障碍。

 །དེ་རྟག་ཏུ་ངུས་ཅི་ལྟར་བླངས་ཤེ་ན། དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོང་ཤིག་དང་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུངས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ན་ཚ་རྣམས་ ཀྱིས་སྲོག་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་ཡང་ཤེས་པ་དང་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་པའི་སྟོབས་ཀྱང་ཤེས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་འདི་ལ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་ཁྱོད་བརྩོན་ པ་ཆུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེས་ན་འདི་ཉན་པར་འདོད་ཀྱང་རུས་པ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མི་རྣམས་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། ། བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་དང་བའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུའོ། །དགོངས་པ་ཤེས་ནས་གསུངས་པ་ནི བརྩོན་པ་ཆུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོམ་པའོ། །སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་ཉུང་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དུས་ཉུང་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུམ་ཉེ་བར་སྨོས་པའོ།།ནད་ནི་ནད་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། །གནོད་པ་ནི་ནད་ཆུང་བའོ། །སྤོབས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། རྟག་ཏུ་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ལན་གླན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དུའོ། ། མ་སྐྱེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བདག་ལ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྩོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལའོ། །རོལ་མོའི་ཆ་བྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རོལ་མོའི་རྣམ་པའོ། །མང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རྣམ་པ་རེ་རེར་མཐའ ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་ནི་ནོར་རྣམས་སོ། །རྒྱས་བཏབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྲིད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་དགག་པའི་དོན་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་པར་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ན་གདུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ མགུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་ནི།དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱི་བོའི་སྟེང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུའི་སྟེང་དུའོ། །ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ་སོ་སོའི་དོན་ལའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་ལའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐུ་ཆེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་མཛད་པ་ལ་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུད་མི་གཟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བས་ན་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ།

那么常啼菩萨是如何获得的呢？意思是这样的：这是如来们所说的'你去听闻般若波罗蜜多'这样的确定教诲。如来们所说的话语不会无果，由如来们的威力，再次见到身体完整，并且见到夺取生命的疾病也不能对生命造成障碍。也知道自己福德的力量，也知道真实加持力的力量。
如将要说的那样：'天主啊，对于使我的身体完整的这件事，你要少作努力。'因此，虽然想要听闻，也会投入到布施骨头和腿等。所谓功德种类是指与人共同的功德。功德差别是指超越人的功德。
所谓'能忍'是因为通过自己亲身实践也愿意。宣说帝释的净信差别是：'然后天主帝释'等等。所谓'能力'是指威力。了知意趣后所说的是'要少作努力'等等。所谓'精进'是指开始。'刹那'等等，为了表示时间短暂，刹那等三者也成为同义词。为了表示时间短暂的含义而列举三个。
病是指重病。损害是指小病。所谓'无胆量'是总说。'常啼'等是详细解释。所谓'报答'是作为报答的原因。'未生起'是指未获得。'请赐予我'中的'请赐予'是指布施。所谓'音乐器具'是指音乐的形态。'众多'是因为种类众多。广大是因为每一种都无量。
受用是指财物。'封存'是为了表示可能舍弃的境界本性遮止的含义，以及具有信心等的人们以欢喜获得而见到等时的苦恼的含义。为了令众生欢喜等的方便神通变化显示是：'他们'等等。'顶上'是指头顶上。'成为'中的'成'字是表示各自的含义。'虚空'是指空中。
'神通广大'是因为以心作意而作如是神通。'威力广大'是因为在施展神通时魔等不能损坏。所谓'威严广大'是因为外道和魔等不能靠近他的方位。'合掌'是因为合掌而称为合掌。

 །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་དྲི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བརྩམས་པའི་དོན་དུ་རང་གི་གཏམ་བརྗོད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ།རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བས་བོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ན་བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའོ། །མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ལས་མཐོང་བ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟག་ཏུ་ངུས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་རྟག་ཏུ་ངུའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །།གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འཛིན་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ ཏེ་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དགོས་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསུངས་པ་ནི།དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་ གཡོས་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆ་ཅན་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བས་རྙེད་པར་ བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེ་བ་དོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འདིའི་གསུངས་པ་ནི།མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་ལོང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་གསུངས་པ་ནི། ཡང་དག་ པའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་སླད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་མེད་པའི་ངོ་བོས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེའི་གོ་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། ཅི་ལྟ་བ་ བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་འདིར་ཅི་ལྟ་བ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་འདིའི་གོ་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ་ནི། འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དགག་པ་ནི་འདིར་འགོག་པའོ།

如来们来去问答之时，为了开示的缘故而说自己的话语，即'善男子'等。以'善男子'称呼，表明圣者法上并非住于比丘戒律中，否则应称'大德'。'殊胜'即是获得。'刚见时'即是以见为因而与见同时的意思。
常啼菩萨品即是常啼品，为第三十品。
为了遮遣执著色身为如来而说'善男子'等。若具来去之色身非如来，那么如来是什么？对此需要，宣说真如体性法身自性胜义如来：'不离真如，真如即是如来'。此说明以真如清净所摄故为常性之法身。
对于由清净分依他起性圆满转依而获得之生起疑虑，为说无生相而言：'无生即是如来'。依止大圆镜智、平等性智、妙观察智及成所作智之相而说：'真实边际即是如来'。
为显示如实了知相识蕴转依故，说其无二相：'空性即是如来'。非以遍计所执及依他起无体之行相为相，亦非胜义有之空性体性无性相。
为显示自证相而说：'如实性即是如来'，此中如实了知即是如实性。为显示烦恼相而说：'离贪即是如来'。为显示非业所造作相而说：'灭即是如来'，此中灭即是遮遣业所造作。

 །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་རྟོགས་པར་བྱ་དཀའ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་གོ་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི།ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འོ་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ ཅུས་མཛེས་པའི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ།སླར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དེ་དག་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་ན་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པ་བརྗོད་ནས་ཤིན་ཏུ་ཐ་མི་དད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་དེ་བཞིན་ཉིད ཀྱང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོར་ བསྟན་པའོ།།གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཤུགས་ཀྱིས་ གསུངས་པ་དེ་ལ་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོའི་མེད་པ་ཉིད་དཔེས་གསུངས་པ་ནི།རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཉི་མ་གུང་གི་དུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འོངས་པས་ན་དུས་སོ། །ཉི་མ་གུང་གི་དུས་འདི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉི་མ་གུང་ གི་དུས་ལ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི། །དེའི་བློ་ཡོད་དེ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་སུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ གཟུགས་སམ་སྒྲར་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བི་ཤ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ལ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཀྟའོ། །དཔེར་ན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གོ། །འདིས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་གཞན དབང་གི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དབང་མེད་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་ ཚོགས་ནི་ཚོགས་ཏེ་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སོ།

由于遍及性和难以理解性，以虚空的性质作为机会而说：'所谓虚空界即是如来'。那么，具有三十二大丈夫相和八十种随好庄严之身的如来，而非真如等性质，为此而说：'善男子，离开这些法，别无如来'。意思是极为清净的真如即是如来。因为这是他们的胜义身之义。
如此宣说真如等与如来无差别后，为显示极无差别而说：'善男子，这些法的真如'。'这些法'是指真如等。'所谓真如'是指空于遍计所执性，因为遍计所执性的真如也非胜义。'一切法的真如'是指蕴界等。'如来的真如，这些是一味真如'等是总说。
说理由是'因为无'，即实体上无。但非胜义有的共相性质上无。现在对于所说的'非色如来'，以喻说明依他起性的无性：'善男子，譬如'等。'日中时'是指正午时分。若问何为日中时，意思是到达日中时分。
愚童性者是对非彼起彼想故。邪慧性者是有彼想而不舍故。如是'善男子，若有于如来执著色声者'。'毗奢'是界义，表示特殊行为，故施设者用过去分词，如说'入城'。'如来是法身'，由于他们有法身故名法身。或者，法性即真如，获得彼体性诸法之身即法身。有些说'法身'即'法性身'。
此说明心与心所的运行也非依他起胜义有性，如说'如阳焰之于水'。若问依他起若无则如何是无，为此说第二幻化喻：'善男子，譬如'等。象群即群，即象的群体。

།གལ་ཏེ་གཞན་དབང་མེད་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨུགས་པ་ལ་ཞུགས་པའོ།།རྨི་ལམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་པར་སྣང་བའི་སྣོད་དུ་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །བརྫུན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དང་ཆོས་མཚུངས་པས་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། །ཡང་དག་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མིང་གི་སྐུ་ནི་ཆོས་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མཚན་ལ་སོགས་པས་འབར་བའོ། །དོན་ཡོད་པར་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་འཁོར་ནི་འཇིག་ རྟེན་ཏེ་དེའི་བསོད་སྙོམས་ནི་འཚོ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་གནས་ཏེ་སྦྱིན་པར་འོས་པས་ན་སྦྱིན་གནས་སོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་མཚན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ བའི་ལས་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེད་པའི་འདོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་ སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཡང་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ནི་ཐ་ སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་གཞན་དབང་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྫས་ཡོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཞེས་ལན་དུ་བརྗོད་དོ།།སྒྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ། ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་དབང་མེད་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མེད་དེ་གཉི་ག་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་གྲུབ་པ་ནི་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐུ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་མཚན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ནས་ཀྱང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། །གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།

为了遣除'如果没有依他起性，怎么会有喜欢和不喜欢的受用'这样的疑惑，以梦为喻说道：'善男子，譬如'等等。'入睡'是指陷入昏沉。'在梦中'是指获得虚妄显现的特殊状态。'圆成实'是指真实性。'虚妄'是指非真实。意思是说与此法相同而有欺诳性。
正因如此所说：'非真实'。名身是说法的本质。色身是以相好等庄严。'有意义'是因为对布施者有广大果报。'城邑'是指世间，其中的乞食是生计。正因如此是布施处，因为应当布施故称布施处。
那么，菩萨们为何要生起百千难行和无数劫中真实生起相好等业？因此，摄受无量福德蕴及生起色身的欲求、发愿等岂不成无意义？为此说道：'善男子，譬如'等等，其义是这样的：
再者，如果诸如来的色身胜义谛中虽然不存在，然而在事物上是存在的，因为是识的本质。其中，遍计所执在名言中存在，依他起在胜义谛中实有，圆成实在世俗谛中胜义有，如是回答。
依他起在世俗谛中存在是因为由因缘和合所生，所以依他起在世俗谛中存在。如果世俗谛中存在的自性之依他起不存在的话，那时将无有染污，也无清净，因为二者都依于它。
诸佛世尊应当成就色身，因为专注利他。成就自利是因为它是因。正因如此，虽有依他起但因不舍弃的缘故，不住轮回和涅槃的特征，为成就三身本质的菩提，为此而修行相好等事业和发愿等并非无意义。
那么，如果从因缘所生的依他起性无论如何都应当接受的话，为何它不成为胜义谛中存在呢？因为是缘起性。如经中所说：'若是缘起法，自性即不生'，又说：'因为自性无造作，不观待于他法。'

 །འདིའི་རྐྱེན ཉིད་ཙམ་ལ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་དེ་དང་དེར། །རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཀག་པ་ཞེས་རེ་ཞིག་བཞག་པར་ཟད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་དག་སྐྱེས་པ་ལ་ཅི་ལྟར་དགག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གང་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དེར་བྱོན་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་གཞན་དུ་བཞུད་པས་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣོད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་རྣམ་པར་མ་དག་པས་བསྡུས་པ་སངས་རྒྱས རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བའོ།།ཅི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མ་ནས་གསུངས་པ། དགེ་བ་སྐྱེ་འཇིག་ལས་སངས་རྒྱས། །གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་དང་། །ཐུབ་པ་སྐྱེ་མིན་འཇིག་པ་མིན། །བརྒྱ་བྱིན་བཞིན་དུ་ཆོས་སྐུ་ལས། །འབད་པ་མེད་པར་ མཛད་པ་ཞེས།།དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་འཇུག་།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལས། །ཇི་སྲིད་འགག་མེད་སྲིད་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཅི་ལྟར་ཆུ་སྣོད་ཆག་པ་ལ། །ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་མཐོང་སྟེ། །དེ་བཞིན་ སེམས་ཅན་སྡུག་རྣམས་ལ།།སངས་རྒྱས་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་བྱས་ནས་སྐྱེས་པའི་སྣང་བ་དེ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྣང་བ་རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་མོད། །དབང་དུ་བྱེད་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་སྐུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་དེའི་བྱོན་པ་དང་བཞུད་པ་ མེད་དོ།།འོན་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་དེ་བདག་པོའི་དབང་གིས་དེའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངོ་མཚར་བའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། །འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སྟོན་མཛད་འགའ་ཞིག་ཏུ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ནམ་ཡང་མེད་མིན་མ་ཡིན་ཏེ། །བརྟགས་པའི་སྐུ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས། །འདི་རྣམས་ཀུན་དུ་རྣམ་སྤྱོད་དེ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སྤྱོད་པ་མིན། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཀུན་མཐོང་བ། །དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བའོ། །དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བདག་གི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་སྟེ། སྐུ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་དབང་པོ་གང་ཡང་རུང་བས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

对于此缘起，胜义谛中，非从自生，亦非从他生，如是等语为诸大车师所遮，暂且搁置。善男子，如是诸如来身圆满成就，若是依赖因缘而身圆满成就，则于生前即成无有。
对于来去生起如何遮止之说，'从十方世界'等，其义为此：诸佛非因来此而见，亦非因去他处而不见。然而，即使是恒常安住的如来，亦因器世间清净与不清净而有见与不见诸佛。
如《大乘宝性论》中所说：'如善业生灭，佛影像生灭，能仁非生灭，如帝释法身，无勤而作业，如是见等入，从无生法身，乃至无灭住。'
《大乘庄严经论》亦云：'如破碎水器，不见月影像，如是恶众生，不见佛影像。'
此说明即使就色身而言，诸如来亦无来去。然而，唯于清净者，诸所化众生执为如来，而有生起显现。
若问：所化众生虽由自身福德必定显现如来，然能摄受之如来色身如何安立？答：'诸佛世尊之身亦非无因'等。此说明色身实有，虽实有而无来去。然于所化众生，由其摄受力而显现其相。
是故，诸如来具最不可思议稀有事业。如圣无著亦云：'于某处示现菩提，于某处示现涅槃，非有非无，如来具有假立之身。此等遍行一切处，然于某处亦不行，见自体一切相，非六根行境。'
地狱众生亦见化身，故以一切自体而见，谓任何根亦不能以一切身之本性为所行境。

 །སླར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ པར་འབྱུང་བ་འདི་ལ་དཔེ་གཞན་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཤིང་བུ་ནི་རྒྱུད་རྣམས་དཀྲིས་པའི་རྟེན་ནོ། །རྒྱུད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་མངས་སོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དག་ལས་སྒྲ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་དབུས་ཐམས་ཅད་ དུ་འབྲེལ་པའི་དོན་དུའོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་རང་གི་དོན་ལ་ཀ་ན་སྟེ་དེས་ན་རྒྱུ་མེད་པའོ། །པི་ཝང་གི་སྒྲའི་དཔེས་བསྟན་པའི་ཆོས་འགྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཚོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་གོ། །དཀྲོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། ། སྤ་བཀོང་བར་གྱུར་པ་ནི་གྲིབ་མ་འཇིག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལོགས་སུ་རབ་ཏུ་འདུད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཐོབ་པ་སེམས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདི་དེས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པའི་ལྷའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སོ། །འཐོར་ཞིང ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོལ་བར་གྱུར་པའོ།།ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལའོ། །བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ལ་མངོན་པར་བཀབ་སྟེ་དེའི་མདུན་དུ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ས་ལ་ཕབ་ནས་འདི་ལ་རང་གི་ལུས་ འབུལ་ཞིང་འདུག་པས་སོ།།འབུལ་བ་དེ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དང་མཚུངས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅིང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། གང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ ཅད་ནང་དུ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་ནི་དེ་གཞན་གྱིས་ཡང་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་གཞན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་ལ་ལན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་།།སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་ འདོན་པ་འདི་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སླར་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཅི་ཞིག་བཞུགས་པར་འགྱུར། རྟག་ཏུ་ངུའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དང་ཆོས་འདོད་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བརྗོད་དོ།།དུས་འདའ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཁྲི་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གང་ལ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ།

再次，对于这样的缘起性相，举另一个比喻说：'善男子，譬如'等。木棒是弦的依托。弦托是指非主要的琴弦。'首尾不发声'这句话是为了表达中间处处相连的意义。'无因'之声从自身意义来说是不完整的，所以说是无因。有人说，琵琶声的比喻所表达的法义，是说成就依赖因缘。'拨动'是指获得散乱性。'弓弦绷紧'是指影子消失。'向一边倾斜'是说即使无心的法性所得，也因天神加持而对法的显示有这样的变化。'散开'是指解脱。'升于虚空'是指在空中。
以自身向菩萨摩诃萨法上覆盖，在他面前全身伏地，在此献上自身而住。表达此供养的是'善男子，与此相应'等'我'等，'于你'是说他们以听闻佛法等为根本的缘故。'入于一三昧'是说无漏舍相应的专注心即称为三昧。
由于作用的不同，以勇步、狮子游戏、三昧王、一切法正生等名称来表述，而非本质不同。因此另有诵本说：'世尊入于名为三昧王的三昧，其中摄入一切三昧。'所以'入于一三昧'与'住于多千三昧'并不矛盾。对于'入于一三昧'的诵本，这一含义也是如此，即一些入于一三昧，其他住于千种三昧，对此矛盾未见多种答复。'以一跏趺坐入千种三昧'这种说法解释了'入于一三昧'的诵本。
再者，圣者法上为何要在七年中一直入于一三昧而住？为了证悟常啼的精进波罗蜜多之义和现前一切求法者的缘故而如此说。'度时'是指专注。'我等于何时'是说'我等也'。

 །དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་ སོ།།ལྷའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའོ། །སེམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གཞི་ཆག་ཆག་གདབ་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །ནུས་པ་མེད་པའི་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་ལུས་ཞིག་པར་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་རིམ་པ་འདིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ལུས་ལ་ཞེན་པ་བསལ་ནས་རང་གི་ཁྲག་གིས་ས་ཕྱོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་ཆག་ཆག་བཏབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་བའི་ས་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁྲག་གི་ཆག་ཆག་གོ་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་འདི་ལྟར་བྱས་པའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་མོ་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་སོ། །ཡང་དེ་དང་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་འདོན་པ་ལ་མཚོན་ཆའི་ཁྱད་པར་རོ། །གླགས་ ནི་འཇུག་པའོ།།བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་རོ། །ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །མེ་ཏོག་བཀྲམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མེ་ཏོག་གཞན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ འཕགས་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་བཞག་ནས་འདུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པའོ།།མདུན་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་བུ་མོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུབ་བྱང་མཚམས་ཀྱི་ཡུལ་ནས་འོངས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་མཐོང་སྟེ། དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཏོག་ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོ་ཆོས་འཕགས་ལ་གཏོར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་འདོན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས།དེའི་ཚེ་ཆོས་འཕགས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཅི་ལྟ་བུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།སྤྱིར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་པོ་འདི་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་འདོན་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མར་གསུངས་པ་འདིར་ཡང་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མི་མཉམ་པ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ པ་ལས་དེ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所谓'随后跟随'是指随行者们。所谓'天'是指从虚空中产生。所谓'心意转变'是指背向洒水净地。所谓'并非因为想做无能力之事'是指懒惰者的身体毁坏，因为与能力相离而完全不做。
所谓'如是思维'是指以此观察次第除去对俱生身体的执著，以自己的血液在那些地方普遍洒水，是说在如此稀有之地不应以帝释天等加持力轻视，而以血液洒水作为方便如是而做。
所谓'彼等一切'是指百位少女们。又'彼彼'之文是指武器的差别。'机会'是指进入。'加持'是指将要做。'遍求法'是指遍寻。
所谓'散布鲜花'，是说其他鲜花为供养菩萨摩诃萨法上而摆放着之文。在前方，常啼菩萨摩诃萨与那些少女一起供养菩萨摩诃萨法上。
其后，菩萨摩诃萨常啼以同见之故，从西北方来见世尊母，此即是合理的。有些鲜花散向菩萨摩诃萨法上之文如何合理？因为当时未见法上故。为此说'于彼圣者法上如何宣说'。
为此说'此中说者即是此'等。总说后别别明示即是'如是'。意为'以此三十种相'。因此，以此闻力所生三十种相即是诸三摩地宣说。
最后所说'应知般若波罗蜜多平等性'于此亦当相连。平等性即是无不平等性之一体之义。因此，从通达一切法自性中，说'彼他性有何少许耶或无耶'，即是'一切法平等故'，一切法亦是共同体性，因此通达一切法胜义自性一味即是般若波罗蜜多之义。

།རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྨྲ་བ་ལྟར་བདག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་གི་ངོ་ བོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིག་དབེན་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཅི་ཞིག་གནས་སམ་ཕྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་འདི་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་རྟོགས་པའི་དུས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཡང་ཡོད་ན་ དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་རློམ་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁེངས་པ་ མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དང་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དང་ཡེ་ཤེས་གང་ལ་ཁེངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།།དེ་བས་ན་གཉིད་དང་མྱོས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་མཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་ས་དང་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང་།ཐོས་པ་དང་། དོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་དམིགས་པའི་དུས་སུ་དེས་མཐོང་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཤེས་སམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་གཅིག་ནི་གང་གིས་དེ་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་དུ་ནི་དེས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་འདི་ཡིན་པ་སྟེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཉིད་དུ་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་སམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འོ་ན་སྔ་མ་འཇིག་རྟེན་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ གྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཞིག་འགག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་ད་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱང་བ་མེད་པ་དེ་བས་ན་དོན་འདི་དཔེ་མེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ གསུངས་པ་ནི།ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如同吠陀论者所说，我等事物的自性是否也是平等性？对此说道：'因为一切法皆是远离的'。一切法远离遍计所执和依他起的自性，这就是空性。通达这一点就是般若波罗蜜多，而不是事物的自性，这就是其含义。
对于先前所说的事物自性是否安住，以及后来是否由远离性而转变的问题，回答说：'因为一切法皆是无动的'。一切法在一切时中都是无动自性，这是其本性，在证悟时也不会有所转变。
如果先前就存在，那么当证悟时究竟证悟什么？对此说道：'因为一切法皆是无执著的'。这不是分别知识的对境，而是无分别的，这是其含义。
如果是无分别智慧的本性，那么对于色等无生、无灭、本来寂静等其他事物又如何能证悟？对此说道：'因为一切法皆是无傲慢的'。事物的一性、本性的一性以及智慧都无有傲慢，而是一切事物本来寂静、本性涅槃等胜义谛的自性，都不是所知，这是其密意。
因此，是否如同深度睡眠、醉酒、昏迷等状态一样建立所谓的无分别？对此说道：'因为一切法皆是一味的'。通达一切法共同自性的本性，是出世间智慧最初在初地生起，因此当见闻觉知诸法时，所见的这些法是否以一味性而了知？
对此说道：'因为一切法皆是无边的'。依据'不见一法为真实，而见一切法为真实'的道理，以区分一切法的方式而有此证悟，这不是个别确定的对境。
那么，诸法的本性是否在当时生起？对此说道：'因为一切法皆是无生的'。那么，先前世间所缘境的本性是否灭去？对此说道：'因为一切法皆是无灭的'。
如果这出世间智慧现在无有体验，那么这义理是否是无有譬喻的？对此说道：'因为虚空是无边的'。如同虚空遍满一切且难以通达，这也是如此，这是其含义。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པ་དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ལ་རྒྱ་མཚོ་མུ་མ་མཆིས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྱུང་གནས་རྣམ་པ་མང་པོས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེར་འབར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་ཕྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དུ་གཉེར ཞིང་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ཉན་ཐོས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་འགྲུབ་པ་ཅི་ཞིག་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རི་རབ་ སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཅི་ལྟར་གླིང་བཞི་སོ་སོར་གསེར་དང་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རི་རབ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགྲོ་ བ་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨིན་དོན་དུ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་ས་བོན་རྣམས་བཞིན་དུའོ།།འདུས་བྱས་ལ་བརྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟོས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ཉེ་བར་འཛིན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བའོ།།འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་རློམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་མོད། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ དོན་མཛད་པ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཅིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲིད་དམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་མགོ་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ།

因此所说的是如同虚空一味且难以了知的本性。如果是空性的自性即是般若波罗蜜多。彼即是如来，因此说此是否舍离利益众生的事业，即所谓'如无边大海'。
如同种种世界中无边大海是种种珍宝的来源，以多种方式利益众生并养护众生，如是诸如来以般若波罗蜜多自性法身为体性，也以依止法身的世俗相好珍宝光明圆满受用身，从种种佛土中显现，为入大地的诸菩萨们恒时追求并作利益。
因此所说'出世间不可思议'等。那么，诸如来是否不可能成办声闻和凡夫的利益呢？说道'如种种须弥山'。
如四大洲各有金、水晶等种种须弥山，如是依止胜义法身的化身以般若波罗蜜多的本性作一切众生的利益，即是诸如来。因此所说'为成熟众生，于某处现如火'等。
此义即是：依空性的佛法不生，如同虚空中的种子。依有为的佛法是生。对于众生而言，诸佛为求佛法，以迷乱本性的世俗自性也摄受受用身和化身。
那么，虽然以自性无所执著的自性是般若波罗蜜多，但以种种受用和化现利益众生时若无勤作则不能，因此是否有分别？答非也，故说'如虚空无分别'。如同虚空毫无分别，然于一切布施头颅等利益事业，如是诸如来。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་སྐྱེ་དང་མི་སྣང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་ བོའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ།།འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ལུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་མཉམ་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །རང་གི་གནས་ནས་རྣམ་པར་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་གནས་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལས་སོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་རྣམས་ལས་དེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་ མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གཟུགས་མེད་དོ། །གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡོད་པས་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་རྩ་བ་མེད་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང བ་ཡང་སླར་བཏང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་སླར་དབྱེ་བར་ནི་མི་ནུས་པ་དང་མཉམ་པའང་ཡིན་ཏེ་དེའི་ངོ་བོར་ མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནོད་པ་དང་བྲལ་བདེ་བའི་དོན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ལོག་རྣམས་ཏེ། །གནོད་པ་མེད་པ་འབད་ལྡན་ཡང་། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །སླར་རྟོགས་པ་དབྱེ་བར་ཅི་ཞིག་མི་ནུས་སམ་སླར་ཡང་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་དེའི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དེ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་གཅིག་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སེལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་ནི།གཟུགས་ནི་སྟོང་ཉིད་རིགས་མིན་ཏེ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་འགལ་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་གཟུགས་བྲལ་ཏེ། གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ གཅིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

然而，《经庄严论》中说：'在某些处以百种法轮门而作开示，在某些处示现生与不生，在某些处示现种种众生行，在某些处示现圆满菩提，在某些处示现无等涅槃，从自住处无所动摇而于一切处作诸事业。'
'从自住处'是指从无分别法界。
那么，如果这样的出世间智慧般若波罗蜜多是否与色等蕴界等有别？对此说道：'由色无边际故'等乃至'由识界无边际故，般若波罗蜜多亦无边际'。
因此说：'离空性外别无色，色即是空性，空性即是色。'
那么，如何是一切法的自性也存在，以无根本的垢染舍弃轮回状态，同样地出世间智慧所如实了知者的见解是否也应舍弃？对此说道：'由金刚喻法平等性故'等。金刚喻法即是以空性自性所证悟，因为不能再分离，且平等，因为与其本性平等。
'离害得安乐之义，自性颠倒诸，无害具精进，心向彼方故。'此为密意。
为何不能再分离所证？即是空性体性等自性，因此见色等即是见彼。
因此，何者是否不相混杂？说道：'由一切法不相混杂性故'等。不相混杂性即是不相混杂的本质。与空性一起，色等是一性。其本质即是不相混杂性，由此于空性中无有种种性。
因为色等即是空性，是空性，所以在轮回状态中见色等时不见空性等。
因此说：'色之空性即非色。'
这是为了遣除一性分别的散乱，因此总义为：'色非空性理，互相违故，所谓空性离色，色离诸相。'此为一性分别之过患。

།གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་དུས་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རམ་མ་ཡིན་ཞེས་ གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཏན་དུ་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་འདི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སུ་ སྣང་ངོ་།།གང་གི་ཚེ་མ་རིག་པ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་མ་རིག་པ་ལོག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་བསྡུས་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གསུངས་པ། གཟུགས་ནི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། ། རྣམ་པ་གང་གིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །གང་ཕྱིར་མེད་ཉིད་སྣང་བ་ནི། །ད་ནི་མ་རིག་པས་སྤྲུལ་པ། །མེད་པ་སྣང་བ་ནུས་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཐལ་བར་གཡེང་བ་སྔར་བཀག་ཀྱང་གོ་སྐབས་གཞན་དུ་བཀག་པ་ཡིན ཏེ།གང་ཞིག་འདི་ཆོས་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དེ་ལྟར་ཅི་ལྟར་བརྗོད།ཆོས་ཀྱང་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་ངོ་། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ ལ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་པར་གྱུར་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་ དང་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བརྗོད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་འདས། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཚུལ་འཆང་བ། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ལས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ་ དགོངས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་པ། གང་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་བློ་གྲོས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་བསྙེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་གཅིག་དང་ མེད་པ་ལ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ་གང་གིས་དེའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ཅི་ཞིག་ཤེས་པར་འགྱུར་རམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་བྱེད་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་དེ་མེད་པས་བྱེད་པ་མེད་པའོ།

如果空性不是色等诸法的同一本性，那么在见到空性的时刻，是否也能见到色等诸法的空性呢？对此说道：由于一切法都是不可得的。即空性等与其他法并非完全不同。然而，由于无始以来的无明力，使得胜义中存在的空性显现为色等诸法的本性。当无明消失时，以自性见到空性之时，即使无明已灭，对于不存在的色等诸法又如何显现呢？
即便如此，在《摄义论》中也说到了通过种种方式的了悟：'色法被执为他性，以何种相而空性，由于无性而显现，此乃无明所幻化，无性显现之力故，此即称为无明也。'
虽然前面已经遮破了差别分别的过失，但在其他场合也有遮破。若有人问：对于这法的不可得，是由某种智慧了悟还是不了悟？若说了悟，则该智慧将成为胜义有、所取能取的本性。若说不了悟，则圆满正等觉世尊也将不具足了悟出世间一切法的功德，如何能这样说呢？法也将不成为自证。般若波罗蜜多也将如兔角般完全不存在。对此说道：由于一切法皆是坏灭平等性。
一切法的坏灭即是不可得，其平等性也适用于能取的智慧。其意义是：当在道位时，智慧缘于一切法空性之时，对自身也缘于空性，在现证时，它也获得空性的自性，否则就不能称为现证一切法空性。因此，以平等对平等，安住于所缘能缘本性的智慧即是所说的。
因此说道：'超越识之法性，持无二智慧相，无分别任运成，三世佛所作业。'这也是合理的。正如龙树论师所说：'当无生即是智慧亦离生，尔时如彼趣入其行相。'
对于该智慧与空性是一体还是无体，是否有某种作用？以何方式获得其本性？是否能了知？对此说道：由于一切法无作用性。此处作用即是事业，由于无有事业故为无作用。

 །གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཡང་མེད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་ པོའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་འདས་པ་རྫས་སོ་སོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ་འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མིག་འཕྲུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཅི་ཞིག་རྟོག་གེ་ བའི་ཡུལ་གྱི་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་འབྱུང་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་ལ། །འདིར་ནི་དད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ།།མིག་མེད་འོད་ཀྱིས་འབར་བ་ཡི། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་མིན། །སངས་རྒྱས་ཁམས་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཏེ། །དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་བསམ་བྱ་མིན། །འདི་ནི་འདྲེན་པ་ རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན།།རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་འདི་ལ་ནི་མོས་པའི་བློ། །ཡོན་ཏན་ཚོགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །བསམ་མེད་ཡོན་ཏན་མངོན་དགའ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་སྐྱེས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ ན་འདིར་རྟོག་གེ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐུབ་དབང་བསྟན་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་ཉམས་པ་དང་། གང་ཞིག་རྟོག་གེའི་ལམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ་བཏུད་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུའི་ཆོས་བསྟན་པས་གང་ཞིག་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་བསྟན་པ་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདུག་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་བྱེད་པའི་སྟན་ལས་མ་ལངས་པའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིམ་པ་གང་དང་རྣམ་པ་གང་རྣམས་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་རིམ་པ་དེ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་གང་རྣམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་རྣམས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱས་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི། ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དུས་མཉམ་པའི་དོན་ལའོ། །གང་གི་ཚེ་ཉིད་དུ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་རྣམས་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་དོན་ལ་དྲུག་པ་སྟེ། དེས་ན་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་པའི་དོན་འདི་རྣམས་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ ན་ཚུལ་ཏེ་ཚིག་གི་ཚོགས་སོ།།མིང་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡི་གེ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སོ།

如果连作用也没有，则空性超越了事物的特征，丝毫没有各别实体。能执取的智慧也获得了它的本性，然而这出世间智慧是各自亲证之法，这如同幻术一般，为何要以寻思境界的作用来破斥呢？所说的'一切法不可思议'，正因为如此，《大乘宝性论》中说：'自生诸佛胜义谛，于此唯以信心行，无眼不见炽然光，日轮圆满不可见。佛界及佛菩提果，佛德以及佛事业，净信众生不可思，此乃导师行境界。诸佛境界于此中，信解之心为德器，无思功德具喜故，胜伏一切众生福。'
因此，在此不应入于寻思。法称论师所说：'远离能仁教法者，以及寻思道趣入法性者。'为显示寻求无过失法的精进菩萨常啼闻法所作已办，为真实显示教法有意义而说：'尔时，大菩萨常啼'等。'如是安住'即是未从闻法座起。'其时'等，即是以何次第、何种方式宣说般若波罗蜜多，以其次第、其方式生起诸三昧，此是总义。
一切法平等性等为所缘，因为缘于彼故，诸三昧如是称说。'如是等'即是三十等。此等亦由彼等所引故。法上所表征品即是其品，为第三十一品。宣说获得三昧的利益：'刚获得时'等。'同时'之声表示时间同一之义。当获得诸三昧时，即见到诸佛世尊，此是其义。'获得'是第七义用第六，故于有获得者。'如是方式'即是取义，由此等义显示故为方式，即是语聚。'此名'即是以诸名聚。'此字'即是以诸字聚。

 །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གཅིག་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་གདམས་ངག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་མང་དུ་ཐོས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཆོས་རྒྱུན་གྱི། །དེ་ཚེ་གདམས་ངག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱ་ ཆེ་བ་ཉིད་འགྲོ་བའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐོས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་སྟེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ནམ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོར་བསྟན་པའོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐ་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བོས་ནས་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ལ་གོ་སྐབས་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་རབ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གོ་སྐབས་སུ་མཛད་ཅེ་ན།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལས་ཕ་རོལ་དུ་འདི་ཉེ་བར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྐད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལས་ང་འདས་ནས་འདི་ལ་ཡང་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་སྔར་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་ལས་བརྩམས་ནས་སྔར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་མཛད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེར་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་དགོས་པ་ཞུས་པ་དེ་བས་ན་སྐབས་དེས་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏད་པའོ། །ད་ལྟར་ནི་བསྟན་པ་རྫོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཉིད་སྐབས་ཐོབ་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་ འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་ལས་རྟག་ཏུ་ངུ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྙེད་པའི་གཏམ་གྱིས་ཀྱང་ངོ་། །འདིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོད་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་ བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་འདས་པ་རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་གནས་པ་མེད་པ་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང གནས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།གང་ཡང་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེ་ལོང་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བཏགས་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

'不可思议'是指由于安住于一处而获得法流三昧的缘故，以及从安住于种种世界的佛陀处获得教诲的缘故，其多闻不可思议。如经中所说：'从诸佛获得法流，彼时得到教诲，广大而安住智慧，为广大利益众生故。'
'闻法如海'是说闻法不失坏，因为具足正念的缘故。
简要说明'于一切生中从未离开诸佛'。对此的解释从'于一切生中'等乃至'乃至于梦中'。
现在世尊呼唤阿难而作付嘱的时机，如经中所说：'尔时'等。为何舍弃长老须菩提而从阿难开始作付嘱呢？因为在涅槃之后需要他。如后文所说：'我涅槃后也要依止他。'长老须菩提是因为先前已经涅槃的缘故。
若问：为何不先从长老阿难开始付嘱？虽然如此，但这是顺便提及。因为在那里长老阿难请问微笑的因缘，所以借此机会宣说般若波罗蜜多即是正等正觉的因。因此由于具足如是功德而作付嘱。现在正是完整教法付嘱的时机。
'阿难，因此以此法门'是说通过圣者法上所说闻般若波罗蜜多而常啼菩萨获得无上法的故事。
此中显示一切法的赞叹，即超出世间的无分别金刚三昧所摄的本性，超越有无二边，非能知所知的本性，超越有无二边，远离常断，空性，无形，不可示，无住，离显现，非表色，以及无住智慧即是般若波罗蜜多。
其后所获得的有分别和无分别智慧，即镜像智、平等性智、妙观察智和成所作智，由于是其因的缘故，以果名因，而得般若波罗蜜多之名。

།གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་འོད་བྱེད་པ་དང་འོད་འཕྲོ་བ་དང་སྦྱང་དཀའ་བ་དང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་ ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ས་བཅུ་རྣམས་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་།མཆོག་གི་དོན་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་དང་། རྒྱུད་ཐ་མི་དད་པའི་དོན་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དང་། སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པའི་དོན་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་ དབང་བའི་དོན་དང་།གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བས་ས་དང་ས་ལ་གནས་པ་དག་པ་ཆེ་ཞིང་ཆེ་བ་ཐོབ་པས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་རྟོགས་པ་འདི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཅི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དོན་སྦྱོར་བ་ཡིས། །གཞུང་ལམ་དག་པ་དེ་ནི་སྒྲ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ ཏོ།།འདི་ལ་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིར་ཆོས་སྤྱོད་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་པ་ནི། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཉན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་དང་དོན་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་ལ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་གསུངས་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གཟུང་བ་ནི་སྙིང་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ།།བཅང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའོ། །བཀླག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཆང་བ་དག་གི་རྒྱུ་ཀློག་པ་གསུངས་སོ། །དོན་ལ་བསྒྲུབ་པ་གསུངས་པ་ནི། །ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གཞན་ལས་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ལས་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་པའི་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་གསུངས་པ་ནི། རབ་ཏུ་གདོན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་ ཡང་དག་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ལས་སོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་སོ། །ལུང་དབོག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀློག་བསླབས་པས་སོ། །ཁ་ ཏོན་དུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཡི་གེའི་དོན་ཡང་ལེགས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གཞུང་དང་དོན་ལས་ཆེར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྲོད་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱ་བའོ།

还有，所谓菩萨们的胜解行，是依止凡夫地，以闻思修等次第，在极喜地、离垢地、发光地、焰慧地、难胜地、现前地、远行地、不动地、善慧地、法云地等十地中增长，以无垢法界方便道所摄，以遍行义、殊胜义、随顺因义、无所执著义、相续无别义、遍净烦恼义、无差别义、无增减义、智慧自在义、总持三昧门自在义，现证如是差别，于地地中获得广大清净住处，获得殊胜证悟。这些都是获得般若波罗蜜多的因，故得般若波罗蜜多之名。
又此证悟之随顺因即此法教，也是般若波罗蜜多。如是，应当从其相、随顺、随顺因了知般若波罗蜜多之义。如说：'般若波罗蜜无二，彼智即如来，所修彼义行，清净道即教。'因此，此是随其所说而相应。
'于此当观察'即是当闻思等。如是总说修法后特别说：'当听闻'等。'当听闻'即是从教典和义理。其中对文字的三种修持即'当受持'等。'受持'即是住于心中。'持'即是不忘失。'诵'即是说，此说诵是受持、执持二者之因。对义理的修持即'当通达'，为从他处受持义理及自己思维成为内在本质而通达。此是为自利之修持。
为利他而说'当广说'，即为他人广泛宣说清楚。'当教授'即是从善受持的文字义理。'当开示'即是从义理思维的智慧生起。'当传授'即是教导读诵。'当诵持'即是为了善受持文字义理及善受持义理，于初夜等时广为诵持，为熟习教典和义理。

།འདི་ཐམས་ཅད་བྲི་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།འགེག་པར་བྱེད་པའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ཡང་འདི་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེགས་པར་བྲིས་ཏེ་བཀུར་སྟིར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སོ།།བླ་མར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པས་སོ། །རྗེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དང་། སྤོས་དང་། དྲི་དང་། མར་མེ་དང་། ལྷ་བཤོས་དབུལ་བས་སོ། །རི་མོར་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ དང་མང་པོའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དབུལ་བས་སོ།།བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀུར་སྟིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་འགའ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ནི། མེ་ཏོག་དང་ བདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་ནི་ངའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་ནས་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ འདི་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་འདི་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ལ་གོ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་གསུངས་པ་ནི།འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རིམ་གྲོ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྙེན་བཀུར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་ བྱེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐུ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་ལའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གཞག་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་ནས་ཡང་དག་པར་གཏད་པའོ།།ཡོངས་སུ་གཏད་པ་འདི་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། །འདི་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅི་ལྟར་འདི་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་མར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པས་བག་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་འདི་ལ་གུས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཅི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ གནས་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་མཛད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་མཐོང་བ་དང་སྔ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་དགེ་འདུན་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན།གསུངས་པ་ནི། དེ་དག་ནི་མ་བྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའི་གཙོ་བོ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ།

说这一切都是书写的因，即是说应当书写。对于有魔障等阻碍时如何成就，所说的是依靠如来加持。'应当善加书写并恭敬'是说用伞盖、胜幢等来恭敬。
'应当尊重'是说以信心等修行。'应当赞叹'是说以赞颂、顶礼等。'应当供养'是说以献花、香、涂香、灯明、食物等。'应当绘画'是说以殊胜和众多的花等供养。'应当承事'是说为了使他人也都如此行持。
为了表示以何等事物来恭敬供养等，举例说明的是'以花和香'等。'这是我所教导'等是对听闻等的确定安立。
对于为何要这样做的疑问，说道'从此'等。为何如此重大意义要付嘱，说道'你意下如何'等。'承事'是说以圆满意乐使一切承事令其欢喜。
因此说道'慈氏'。'于此身'是说自己的身体。'如是此'是说欢喜等。'付嘱'是说正确安立。'随后付嘱'是说随顺关联而正确付嘱。
对于此付嘱为何目的的问题，说道'为使此不衰退'等，意思是要使其不衰退。'不成为下等人'是说不知恩等放逸性格。
又为何如此对此恭敬殊胜，说道'乃至'等。因为从诸佛获得无倒法的证悟，如来住世时也是以教法之门。
因此，只要般若波罗蜜多教法存在，如来实际上就住世，因为教法本身在行持其事业。
对于如来住世时见到如来、听闻无上法、僧伽近住的殊胜，怎么会没有差别的疑问，说道'彼等不离'等。见到法身才是见到如来的主要，这也是般若波罗蜜多所摄的密意。

།དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གིས་ང་ནི་གཟུགས་སུ་མཐོང་། །གང་ཞིག་ང་ལ་སྒྲར་ཤེས་ཤིང་། །ལོག་པ་སྤངས་པས་རབ་འགྲོ་བ། །སྐྱེ་བོ་དེ་ཡིས་ང་མི་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བལྟ་བྱ་སྟེ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །དགེ་འདུན་ལ་རིམ གྲོ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཐོབ་པ་ལ་གྲོགས་དང་འདྲ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཏེ།དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡོད་དོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་ན་གནས་པའི་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་ལས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དངོས་སུ་གསན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དཔལ་གྱི་ཞལ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ བསྟན་པ་བསྡུས་ནས་རྫོགས་པ་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་གསུངས་པ་ནི།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའོ། །བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞུང་འགྲེལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་རྒྱལ་ པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་སོ། །འཁོར་གཅིག་ཉིད་ལས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་ཆོས་ བསྟན་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་ཏེ།དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་སོ། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མང་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་སྐུ་གཉིས་པོ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་ དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།ས་རྣམས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་བསྙེན་པ་རྣམས་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ ལས་ཆོས་སྟོན་པ་ཐོས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དང་ཉན་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཞེས་དེ་བས་ན་ཡང་གཞུང་འགྲེལ་ལས་འཕགས་པ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྡུད་པ་པོ་ ཞེས་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此说道：'谁以色见我，谁以声闻我，邪见所系缚，彼人不见我。应观佛法性，如来法身故。'
所谓'不离听闻正法'，是因为在般若波罗蜜多中，除此之外别无他法可为如来所说。
所谓'不离承事僧伽'，是因为僧伽如同到达涅槃城的伴侣，承事僧伽即是进入涅槃城。修行此法时即有般若波罗蜜多。
听闻、受持等般若波罗蜜多者，实际上就是在如来面前修行，因为在如来面前所做的事业，如见佛等，实际上都存在于意义中。
如是大菩萨金刚手亲自从世尊处听闻，从世尊吉祥之口所出的名词集、语句集、文字集等，将世尊所说教法集结完整并明显宣说。
'如是宣说'等，'如是'指般若波罗蜜多经，'宣说'即是说法。'世尊'是指如来报身和化身。
然而根据论释，如来化身与比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷等眷属围绕，住在王舍城。如来报身则与菩萨眷属同住。
同一眷属中已入地的菩萨们知道从报身所说之法，其余者则从化身所说。某些大菩萨们多数了知世尊所说解脱教法者，从两种身都能了知。
诸位论师如是说：已得地位的菩萨们亲近世尊报身，生起最胜欢喜和满足。从报身听闻说法后，他们的佛法圆满成就，而非从化身。因此他们不为听闻说法而亲近化身。
其他人则因缘不具足，不能见到报身及其眷属，只能见到化身。
因此一切大乘教法都是由两种身所说，所以论释中称'圣者金刚手结集者'是恰当的。

།ཉན་ཐོས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བསྟན་པ་མི་ཤེས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་གཞུང་འགྲེལ་ལས་ལོག་པའི་ གཞན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་མདོ་སྡེ་ལྔ་བརྒྱ་བཤད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་བས་ན། ཅི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་པ་མཛད། བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ གཞུང་འགྲེལ་གནོད་འཇོམས་གསལ་པོར་བྱ་བར་འདོད།ཅེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཉིད་ཀྱི་མན་ངག་ལ་སྐྱབས་སུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཞབས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྙེས་པ་དངོས་སུ་འཕགས་པ་མགོན་པོ་བྱམས་ པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་མགོན་པོས་མཛད་པའི་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་གསན་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་གྲགས་པ་ཉིད་དོ།།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་མོས་པའི་དབང་གིས་མགོན་པོའི་བསྟན་ པ་དེ་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མདོ་ཡི་དེ་ཉིད་དོན་བསྡུས་པ། །བསྟན་པ་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། །མདོ་ཡི་ངེས་དོན་དྲང་དོན་གྱི། །རྣམ་འབྱེད་དེས་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འཇམ་དཔལ་ གྱི་རྒྱུད་ལས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞབས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་དེ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་མཛད་པ་དང་དེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ རྟོགས་པར་བྱའོ།།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བཞེད་པ་ལས་དེ་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་བཤད་པ་དེ་ཉིད་དབུས་དང་མཐའ་ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་ཡང་དགོངས་པ་གཞན་གྱི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དང་དེར་བཤད་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་སྔར་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཞུང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་རང་གི་ བཤད་པའོ།།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེ་དང་དེར་དངོས་སུ་བྲིས་ནས་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་བཞེད་པ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འཕགས་པས་གསུངས་པ། ལྟ་བའི་ཕོལ་ སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དབུ་མ་པའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སློབ་དཔོན་ནི་དབུས་སུ་དབུ་མ་པ་རང་གི་གཞུང་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་མ་ཞེན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་འཛིན་པར་ མི་ནུས་པ་དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགའ་ཞིག་ཏུའོ།།དེ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཁོ་ནའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་གང་དུ་ཡང་མ་གྲགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡི་དེ་ཉིད་དོན་དམ་ཡང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྫས་སུ་འདོད། །དེ་ནི་བདེན་པ་མི་བསླུ་བ། །དེ་རྟོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་ལྟའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་མཛད་པའི་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བའོ།

声闻不知受用圆满身的教法，世尊如是宣说之后是什么结论。同样对于其他背离论释的其他人的解释也不应当采纳。因为论师世亲为了解释五百部经典，圣者怙主弥勒开示，因此怎么会作出颠倒的解释。从上师的口诀中，想要明确阐述论释破除过失。如是所说的圣者无著亲自依止于口诀。他的足下也是获得法流三昧，直接从圣者怙主弥勒处听闻大乘以及怙主所造的辨中边论等论典，这是极为著名的。
依圣者无著的信解力，不能说怙主的教法是不了义。如《文殊续》中说：'为令教法长久住，总摄经典真实义，以此分别经典中，了不了义而宣说。'因为圣者无著获得授记的缘故。因此怙主弥勒对他们宣说了义，他也确实对诸论典作了决定解释，应当如是了知。
这与圣者龙树的意趣并不相违，因为在圣者龙树的诸论典中所说的世俗中有识，在辨中边论等论典中也是以别意趣说为胜义。无有改变，依据他们在彼彼处的阐述，早已宣说。论释中也是自己的解释。圣者龙树在彼彼偈颂中直接书写并作为量，因此不能说与圣者的意趣相违。
又如圣者所说的见解增上，也非中观的意趣。论师在中间以中观自宗的论典而宣说。若不执著唯识，则不能领受世尊一切法空性的大海，因此如同世尊宣说唯心，圣者们也在某些处如是宣说。所宣说的唯识宗仅是不了义。因为识在胜义中存在这一说法在任何处都未曾听闻。
如说：'彼之真实胜义者，即是真如许为实，彼乃不欺真实谛，证彼即说为佛陀。'等等宣说胜义中有空性，以及'说无即断见'等等也是圣者自己所破除的。

 །དེའི་སླད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ལྟ་བའི་ཕོལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ནང་གི་ཤེས་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས། །དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་བཀྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་སུན་ཕྱུང་བའོ། ། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་དང་དོན་དག་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བར་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པའི་གཞུང་རྣམས་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །གང་གི་རྩ་བ་ཅན་འདི་བརྫུན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ནི་རྣམ པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པས་བརྗོད་པའོ།།རྟོག་གེ་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་སུན་ཕྱུང་བ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དངོས་སུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲང་དོན་སྟོན་པར་མཛད་པས་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་ན་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་མ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས་འདི་གསུངས་ཏེ། གནས་བརྟན་ ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དགྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་གཟུང་བའོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་མཛད་དོ།།ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསྟོད་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་ལས་དང་བཅས་པ་བསྔགས་པའི་དོན་ནོ། ། ཉན་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེ་ན་གསུངས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའིའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས ཅན་གྱི་ཚོགས་ཏེ་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིའི་ཚོགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་།དེ་བས་ན་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དྲི་ཟར་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུ་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་དོན་ལའོ།།འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་ན་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་པས་ན་བརྒྱད་ སྟོང་པའོ།།འདི་ལྟར་བརྒྱད་སྟོང་པ་འདི་ནི། ཅི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་གྱི་ཚད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མིང་ལ་ཀན་བྱས་པས་བརྒྱད་སྟོང་པའོ། །འཕགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བརྒྱད་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་བས་ན་ཡོངས་སུ་ གཏད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རྫོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་མཐར་ཐུག་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།

因此上师也说是见解的增长。因此依靠内在所知，世亲论师作了详细解释。这是破斥之语。
诸论师们转变圣者们的论典和义理后，有些依般若方式安住的论典是以唯识方式解释的。以此为根本的虚妄般若方式即是世间所说的唯识宗。
月称论师在《入中论》中破斥了那些论师们的观点，胜义般若方式是在破斥上，因为这是他们自己也直接承认的缘故。否则，诸圣者也宣说了不了义，说有不同的观点，因此对教法本身将成为很大的不相应。
考虑到这些而说此语：上座法护等诸论典的作者们也并非舍弃空性之真如。
'欢喜'是指心生欢喜。为了所化众生能持教法的义理。这表明如来教法是有意义的。
所说'听众做了什么'，即是'极为赞叹'。'极'字为前缀的赞叹之词，此处含有带业用的称赞之义。
那些听众是谁呢？所说：'弥勒菩萨等'，菩萨们赞叹世尊报身所说。其他则是化身所说。
'世间'即众生群体，因为是在人世间示现的缘故。不仅是人群的特殊性，因此说'天、人、阿修罗、乾闼婆等'，即是说那些菩萨们与天等世间，'以及'是总结之义。
'圣'是指以法界顺因教法的本性而清净的自性，远离一切烦恼法，故称为'圣'。
因汇集成八千颂，故为八千。此八千即是如所说义理的数量。依名称而成八千。既是圣又是八千，故为圣八千。
于此完全付嘱，由周遍围绕故为付嘱品，圆满即是真实获得究竟之义，此为付嘱品第三十二品圆满。

། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི ཁྱད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མཛད་པ་དེ་བས་ན།སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པར་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཞེས་བརྗོད་ པ།དེས་ན་རང་རྒྱལ་བ་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུམ་མོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །དེའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །འདི་ལས་ལྷག་པའི་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཡང་ན་འདི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་པ་དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ ཆོས་འདི་ཉིད་དེ།གང་ཞིག་འདིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ལྟར་རྒྱས་བཏབ་པ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཛད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་ འདེབས་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཆོས་ཀྱི་ལུས་ལ་དབུས་སུ་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ལྟེ་བའོ།།ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཁོར་རྣམས་ལ་འདི་ཉིད་བསྟན་པས་ན་བསྟན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱོགས་གང་གིས་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོབས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གང་གིས་གཤེགས་ པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཤེགས་ཏེ།དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སོ།།དེ་དག་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ནི་གཏེར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ཀྱི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་གང་ཞིག་ དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མས་བསྡུས་པ་དེ་བས་ན།འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་དོ། །མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་མི་ཟད་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངོ་མཚར་བ་མཐོང་བ་སྐར་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ངོ་མཚར་བ་མཐོང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐར་མའི་ཕྲེང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བའོ།

八千颂般若波罗蜜多，名为'出生一切如来'，是指众生相续中的殊胜般若波罗蜜多以一切种智的本性而成就如来，因此以佛法的本性出生一切如来，故称为'出生一切如来'。
称为'一切佛菩萨声闻缘觉之母'，是指以道智的本性使某些相续成就佛和菩萨，因此称为他们的母亲。般若波罗蜜多的教法是一切众生的共同教法，因此也是独觉和声闻的母亲。
'一切法之印'，法是指教法，其印是印证。因为没有比此更殊胜的教法，故为法印。或者，此为一切乘，因此是世尊之法，由此印证法王所说教法，故为法印。
'法炬'是指如实明照一切诸法，故称为法炬。
'法脐'是指远离增益和损减二边，成为法身的中心，故称为法脐。
'法鼓'是指一切方向上诸佛对眷属宣说此法，以教法之声遍满一切方向，故为大法鼓。
'法轨'是指如同转轮圣王的法轮宝所到之处，其势力也随之而至，如是诸佛的十二分教法也随世尊母所至之方而至，故为法轨。
'珍宝法藏'，法是指诸佛的十力等功德，菩萨的菩提心等功德，声闻的菩提分等功德。因为这些法胜过其他诸法，故称为珍宝；此为彼等之藏，因为通过世尊母的闻思修次第而能获得一切。
'法库'是指诸佛所说之法，皆为世尊母所摄，故此为如来们的法库。
'无尽'是指在一切时中作为一切佛陀的教法而无有穷尽，故称为无尽。
'不可思议稀有所见星鬘'，是具有不可思议和稀有所见之性质，且如星鬘般，此为总结语。

 །ཆོས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐར་མའི་ཕྲེང་བ་དང་འདྲ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྐར་མའི་ཕྲེང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག པའི་མུ་ཏིག་དང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྐར་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དང་གི་སྒྲ་ནི་འདུས་པ་དང་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་རྫོགས་སོ། །གཏིང་དཔག་དཀའ་ཞིང་ཡང་དག་མཐའ་ ཡི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ནི་ངོ་མཚར་བ་ཡི་སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱི་རླབས།།ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་མི་མཉམ་མ་རིག་རླུང་གིས་ཀུན་ནས་བསྐྱོད་པ་ལས། །ཞི་བས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཐིམ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གང་རྣམས་ཀྱིས། །ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་བདུད་རྩི་འདི་ནི་འཐུངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་ཕ་རོལ་ཉམས་པ་ རྣམས།།གང་ཞིག་གཞུང་འགྲེལ་དང་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་དང་། །གང་ཞིག་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡང་དབུ་མ་དང་། །དོན་བསྡུས་དང་ནི་དྲི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས། །གང་ཞིག་གཞན་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ལས་བདག་གིས་བྲིས། །གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་གྱིས་འབྲེལ་གསུང་རབ་འཆད་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་རྣམས་ལ་ཉེར་བརྟགས་ན། ། འབར་བའི་དམྱལ་བར་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལྕེ་དང་མགྲིན་པ་ལ། །གཤིན་རྗེའི་བུ་རྣམས་ཚ་ལ་རྣོ་བའི་ཕུར་པས་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་ཡང་དང་ཡང་། །རྒྱང་གྲགས་གཉིས་གཉིས་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྲོ་བ་དང་ནི་འགྲིལ་བས་འབིགས་པར་ཡང་ནི་བྱེད། །ཐུབ་པ་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་འཛིན་རྩེ་མོར གྱུར་པ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དེ་ནི་གང་དུ་གཤེགས།།གང་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལོང་བའི་མུན་པར་མཆོག་གི་ཉི་མའི་གཉེན་ནི་རབ་སྐྱེས་པ། །གང་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་ལམ་དྲང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་ཅིང་ཉེར་བགྲོད་སྤངས་གྱུར་པས། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་ལས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དཀའ་ བས་བྱས།།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་འདི་ནི་མི་འདྲ་ཐུབ་པའི་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་བརྗོད་པར་འབྱུང་ཕྱིར་བདག་གིས་བསྔགས་པ་དང་བཅས་རྒྱས་པར་བྱས་པ་ལས། །བྱས་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གུས་བྱས་འདི་ནི་བསྲུང་བྱ་ཐལ་སྦྱར་བདག་ནི་གསོལ་བ་འདེབས། །སྟོན་པའི་ བསྟན་པ་འཁྲུལ་པ་ཁྲེལ་ཡིན་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由于成为佛法经典之聚的庄严，犹如星辰之鬘，故称为世尊母星鬘。以极为清净的珍珠和珍宝所成之聚的殊胜称为星鬘。
所谓一切安乐之因，一切安乐即是世间和出世间。彼等之因即是能生。由于世尊母执持等能生一切圆满故。
所谓圆满中的'与'字，是指集合和品类圆满。此随顺世尊母教授之释论圆满。
从难测深邃真实边际之海中，生起稀有戏论一切波浪。
由蕴称为俱生不平等无明风所普遍吹动，以寂静与彼俱时融入而通达者，
饮此佛陀教法甘露，极为长久远离衰败者。
凡是从论释和波罗蜜多法，以及圣龙树之中观，和摄义与问答决定中，以及从所见其他处，我已书写。
若以慢心宣说经典义理者，详察彼等诸义，
于炽燃地狱无量劫中，自己舌喉，为阎魔子以炽热利锥强行百次反复，
以双手愤怒翻转钻刺二俱卢舍。
持佛王教法顶峰之圣无著尊者何处去？
何处论师世亲于盲暗中生起最胜日亲？
如是正道为诸智者所行且近行，为离善法匮乏业者利益而作此难行。
此般若波罗蜜多自性无比即是佛陀圣法身，
为善说宣说故，我以赞叹广作，
知恩者应恭敬护持此，我合掌祈请。
佛陀教法错乱羞愧，非唯我一人。

།གང་གི་ཀུན་ནས་རྩོད་པ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའི། །ལྟོ་བ་ཁེངས་པ་བརྗོད་པའི་མེ་འདི་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཡིན། །དྲང་སྲོང་མིན་པའི་བཤད་པའི་འདམ་རྫབ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ལས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་སྐྱེད་མཛད་ཞི་བ་ འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ནི་གདོན་པར་བྱས།།རྟོག་གེ་དྲུག་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་རིག་བྱེད་ཀྱིས་རྩུབ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ། །སྙན་དང་གས་དམ་པ་བརྩམས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐབས་སུ་གྱུར་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་གོམས་པ་གང་གི་ཚེ་ན་རྫོགས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་གསུམ་ལ་ཡང་ནི།།ཐོགས་མེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚུལ་གལ་ཏེ་གང་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་བཞེད་པ་ཡང་། །བདག་ཅག་གིས་ནི་བློ་ཡིས་བྱས་པའི་ངོ་མཚར་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་ཡང་མེད་པ་ལ། །གང་དང་གང་དུ་ཡང་ནི་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་ཡང་ བདེ་བར་གྲོགས་པོ་རྣམས་ནི་རྙེད།།སྲིད་པ་གཞན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་ནི། །གཅིག་གམ་གཉིས་ཀྱང་མིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་ལོག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཤེས་པ་རྣམས། །བདག་གི་བཤད་པ་ཡང་དག་དོན་གྱིས་བསྡུས་ལ་གང་ཞིག་མི་གུས་ པ།།ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་སུན་དབྱུང་བར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། །གླང་ཆེན་གཙོ་བོའི་མཆེ་བ་གཉིས་ནི་བསྙོན་ཆུའི་ཐིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་ལག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་གདོན་པར་ཡང་ནི་ནུས། །དཔུང་རྒྱན་དང་ནི་གདུ་བུ་གཏོར་ཅིག་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་རེག་པའི་གོར་མ་འདྲེན་བྱེད་པ། །བློན་པོ་ གསེར་གྱི་འོད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཐ་དད་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དོར་བར་མ་བྱེད་ཅིག་།དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་རྣམས་ནི་བྱས་ནས་ལྷ་རྣམས་བསྟེན་ཞིང་གང་ཞིག་འདི་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །གང་གིས་རེག་པས་ཀྱང་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསེར་དུ་བསྒྱུར་བས་ངོ་མཚར་དོན་དུ་འབྱུང་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་བཤད་པས་ནི ཐོབ་པའི་དགེ་རྣམས་ཀྱིས།།དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཉེ་བར་གང་ཚེ་འདིར་ནི་མགོན་པོ་བྱམས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས། །སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ནཱ་ག་གེ་སར་གསར་པའི་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་རྣམས་ལ་ངལ་བསོ་ནས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་སྨོན་ལམ་བྱས་ནས་དེ་ཚེ་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་གྱུར་ཅིག་།མི་ཡི་དབང་པོས་ བརྟེན་ཅིང་བཏུད་པའི་ཕྱགས་མས་ཕྱག་དར་ལེགས་པར་བྱས་པ་དེ་ཡིས་ནི།།ཞབས་དང་ཉེ་བའི་པད་མའི་རྡུལ་ནི་རིང་པོར་བསྐྲད་པས་སྡང་བ་མེད་ལ་འཚོ་བ་པོ། །མི་ཡི་བདག་པོ་རཱ་མ་པཱ་ལས་ས་སྐྱོང་མཛད་པའི་གནས་ཀྱི་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ནི། །དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་ཛ་གད་ཏ་ལར་གནས་པར་བྱེད་པ་བདག་གིས་རྣམ་བཤད་འདི་བྱས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་མན་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདིའི་གཞུང་ཚད་ནི་ཤ་ལོ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དོ། །དཔལ་ལྡན་ང་རྒྱལ་སྐྱོང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་མཛད་པའི་ལོ་བདུན་པ་ལ་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་བཞི་ལ་དཔལ་བྱང ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལྷ་ཁང་དུ་བྲིས་པའོ།།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཨ་ལངྐ་ཀ་དེ་བ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་དཔལ་སྒྱེའུ་རིའི་དྲུང་དུ་ཆོས་སྐོར་དབེན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བསྒྱུར་བའོ།

对于一切争论，对方立场的
腹部充满言说之火猛烈燃烧。
从非圣者所说的极大泥潭中，
胜者们由寂静源所救出。
通晓六种论理，以吠陀粗暴的婆罗门争论而获胜。
以这些优美和誓言所造的功德，于此时成为依处有何果报？
若于三藏熟习之时，于佛母三经亦
无碍通达波罗蜜多之理，若于龙树圣者所许处。
我等以智所作稀有于诸智中亦无边际，
于彼彼处二三四善友皆得。
其他广大世间以大精进具智慧者，
非一非二，以遍邪性亦了知内在本性智者们。
于我所说真实义摄者若不恭敬，
以慢心恶人不能诽谤，
大象王之双牙具种种水滴，
谁能以手力完全拔出。
臂钏与手镯散乱，大自在天触摸的球不能引导，
大臣被金光迷惑，莫为众多差别所舍弃。
行持严厉苦行后依止诸天而修持此者，
以触摸亦能将铁堆转为黄金而生稀有义。
以解说此般若波罗蜜多佛母所获诸善，
于吉祥金刚座附近此时慈氏怙主亲自，
胜者中最胜那伽新树荫下休息后，
于圆满菩提发愿已，愿彼时定得菩提。
人王所依敬礼之扫帚善加扫除，
足边莲花尘远离，无嗔护持者。
人主罗摩波拉护持处之珍珠鬘，
吉祥王贾格达达拉住处我造此释。
世尊母圣般若波罗蜜多八千颂广释随教授论已圆满。此论量为八千颂。于吉祥骄慢护持执政第七年冬季中月初四日于吉祥大菩提寺书写。印度堪布阿朗迦德瓦与藏译师比丘戒源于吉祥桑耶寺法轮静处经堂中译出。

-----------------------
 好的，这段文字是这部论著的结尾部分，包含了作者的自述、对论著的总结以及译者的信息。通过这段文字，我们可以推断出这部论著的作者和一些相关信息。

**翻译：**

“那些与我辩论的人，他们的论点就像熊熊燃烧的火焰，充满了自以为是的傲慢。我从那些非正统的、如泥潭般深陷的言论中，被那些能使人平静的佛陀所救赎。我精通六种逻辑，在与那些粗鲁的婆罗门辩论中获得了胜利。我创作了这部优美而神圣的论著，那么它的目的是什么呢？

如果有人精通三藏，那么他就能无碍地理解三位佛母（指般若波罗蜜多等）。如果有人像圣者龙树那样理解般若波罗蜜多的教义，那么我们通过智慧所创造的奇迹，其范围是无限的。无论在哪里，我们都能找到二、三、四位志同道合的朋友。通过我们对其他广大领域的努力，我们已经获得了智慧。我们并非一两个人，而是通过彻底的颠倒，认识了内在的自我。

我的教义总结了正确的意义，那些不敬重它的人，那些傲慢的恶人，是无法被驳倒的。就像大象的象牙，上面沾满了各种水滴，谁能用手臂的力量将它们全部去除呢？不要被那些装饰着臂环和手镯的、被大权者所触碰的、像宝石一样闪耀的臣子所迷惑，不要被那些被黄金的光芒所诱惑的、形形色色的人所抛弃。那些通过苦行来侍奉天神的人，如果能实践这个教义，那么他们就能像点石成金一样，创造奇迹。

通过讲解这部《薄伽梵母般若波罗蜜多》，我所获得的功德，愿我能在吉祥的金刚座附近，在弥勒菩萨的树荫下休息，并祈愿获得圆满的菩提。愿我能用国王的扫帚，扫除佛陀脚下的莲花上的尘土，成为一个没有仇恨的供养者。愿我所做的这部论著，能使拉玛帕拉国王统治下的贾格达拉王国的珍珠项链更加闪耀。

《薄伽梵母般若波罗蜜多八千颂释》——随顺口诀，到此结束。

这部论著的篇幅是八千颂。在吉祥的傲慢守护者统治的第七年，冬季的第四天，于吉祥的菩提大寺写成。由印度的堪布阿朗卡卡德瓦和藏族的译师比丘楚钦琼内，在吉祥的斯基乌里寺的寂静禅房中翻译完成。”

**分析：**

从这段文字中，我们可以得出以下结论：

1.  **作者：** 这部论著的作者是一位精通佛教哲学、逻辑和辩论的学者。他自称精通六种逻辑，并在与婆罗门辩论中获胜。他认为自己的教义总结了正确的意义，并对那些不敬重它的人表示不屑。他强调了般若波罗蜜多的重要性，并认为通过实践般若波罗蜜多可以获得解脱。
2.  **论著内容：** 这部论著是对《薄伽梵母般若波罗蜜多八千颂》的解释，强调了般若波罗蜜多的重要性，并阐述了作者对佛教哲学的理解。
3.  **写作地点和时间：** 这部论著是在吉祥的菩提大寺写成的，时间是吉祥的傲慢守护者统治的第七年，冬季的第四天。
4.  **译者：** 这部论著是由印度的堪布阿朗卡卡德瓦和藏族的译师比丘楚钦琼内共同翻译完成的，地点是在吉祥的斯基乌里寺的寂静禅房中。
5.  **作者的谦逊：** 作者虽然自称精通佛教哲学，但仍然谦虚地表示，自己的智慧是有限的，并祈愿获得圆满的菩提。

**结论：**

根据这段文字，我们可以推断出这部论著的作者是一位精通佛教哲学、逻辑和辩论的学者，他创作了这部《薄伽梵母般若波罗蜜多八千颂释》，并由印度的堪布阿朗卡卡德瓦和藏族的译师比丘楚钦琼内共同翻译完成。

**需要注意的是，这段文字并没有直接给出作者的名字，但通过作者的自述和对论著的总结，我们可以推断出作者的身份和一些相关信息。**

希望这个分析对您有所帮助！


 །སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི་འཛིན་བྱེད་པ། །གཉལ་གྱི་བྲི་ལྷ་ན་བཞུགས་པའི། །དགེ་བཤེས་བློ་གྲོས་འབྱུང་ གནས་ཀྱིས།།ཞུ་ཕུལ་ཡོན་བདག་མཛད་ནས་ནི། །དངོས་ཅག་ལོ་པཎ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །རྣམ་བཤད་འདི་ནི་བསྒྱུར་བ་ཡིན། །བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་དུས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །མཆོག་གི་སེམས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ནུས་ཤིང་། །ནད་མེད་རྣམ་པར་འཚེ་མེད་འབྱུང་གྱུར་ ཅིག་།ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་སྦས་པའི་ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་འདིས་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། ཕ་དང་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་།འགྲེལ་པ་འདི་རྟིང་པ་ལོ་ཙཱ་བས་སྔ་མོར་བསྒྱུར་ཡང་ཕྱིས་གཞན་ལ་མ་འཕེལ་བས། སྔར་དཔེ་ཕྱི་མ་རྙེད་པ་ལས་ཕྱིས་བླ་མ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་དཔེ་རྒྱ་ཡིག་གི་ནང་ནས། དགེ་བཤེས་ཅོག་རོ་སྟོན་གཞོན་གྱིས་རྙེད་ནས་བྲིས་པའོ།

持有三藏者，住在涅地的直拉的堪布智慧源，
作为施主供养请求，由我们译师二人，
翻译了此广释。
以此功德愿一切时中，
殊胜有情大乘种姓，
能除世间诸苦难，
无病无害而生起。
释迦比丘戒律源所隐藏的随行最上乘法布施所生之功德，
愿以此为因使以亲教师、轨范师及父母为首的一切有情众，
获得无上智慧之果。
此注释虽早先由廷巴译师翻译，但后来未能广传，
从前获得后期版本，后来从法王上师的汉文典籍中，
由堪布绰若顿准发现并抄写。



